2. ஸமுத³யஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா
203. மனோ வியாதி மனோ-ஸத்³த³ஸ்ஸ விய. இக-ஸத்³தே³னாதி ‘‘போனோப⁴விகா’’தி ஏத்த² இக-ஸத்³தே³ன. க³மியத்த²த்தாதி ஞாபிதத்த²த்தா. கரணஸீலதா ஹி இத⁴ ஸீலத்தோ², ஸோ ச இக-ஸத்³தே³ன வுச்சதீதி கிரியாவாசகஸ்ஸ கரணஸத்³த³ஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனம் அப்பயோகோ³. வுத்தத்தா²னஞ்ஹி அப்பயோகோ³. ஸதி பச்சயந்தரஸமவாயே புனப்³ப⁴வஸ்ஸ தா³யிகா, தத³பா⁴வே அதா³யிகாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அதா³யிகாபி புனப்³ப⁴வம் தே³திச்சேவா’’தி தம்ஸபா⁴வானதிவத்தனதோ. தேனேவாஹ ‘‘ஸமானஸபா⁴வத்தா, ததா³னுபா⁴வத்தா சா’’தி. தத்த² ஸபா⁴வோ தண்ஹாயனம். ஆனுபா⁴வோ பச்சயஸமவாயே ப²லனிப்பா²த³னஸமத்த²தா. இதரேஸூதி அவஸிட்ட²கிலேஸாதீ³ஸு. பவத்திவிபாகதா³யினோ கம்மஸ்ஸ ஸஹாயபூ⁴தா தண்ஹா ‘‘உபதி⁴வேபக்கா’’தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘உபதி⁴ம்ஹி யதா²னிப்³ப³த்தே’’திஆதி³. யதா²னிப்³ப³த்தேதி அத்தனோ பச்சயேஹி நிப்³ப³த்தப்பகாரே. நந்த³னம் ஸம்உப்பிலாவனம் அபி⁴தஸ்ஸனம். ரஞ்ஜனம் வத்த²ஸ்ஸ விய ரங்க³ஜாதேன சித்தஸ்ஸ விபரிணாமனம், ரமாபனம் வா. ராக³ஸம்ப³ந்தே⁴னாதி ராக³பத³ஸம்ப³ந்தே⁴ன ‘‘உப்பன்னஸ்ஸா’’தி புல்லிங்க³வஸேன வுத்தம். ரூபாரூபப⁴வராகோ³ விஸும் வக்க²தீதி ஏத்த² வக்க²தி-கிரியாபத³ம் கம்மத்தே² வேதி³தப்³ப³ம்.
‘‘ஸவத்து²கம் சக்கு²’’ந்தி இமினா ஸகலம் சக்கு²த³ஸகமாஹ, து³தியேன ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²ம். சி²த்³த³ந்தி கண்ணஸ்ஸ சி²த்³த³பதே³ஸம். கண்ணப³த்³த⁴ந்தி கண்ணபாளி. வண்ணஸண்டா²னதோ ரத்தகம்ப³லபடலம் விய, கிச்சதோ முது³ஸினித்³த⁴மது⁴ரரஸத³ம் மஞ்ஞந்தி. ஸாமஞ்ஞேன க³ஹிதாதி விஸயேன அவிஸேஸேத்வா க³ஹிதா. விஸயவிஸிட்டா²தி சக்கா²தி³விஸயவிஸிட்டா². ஏத்த² உப்பஜ்ஜதீதி ஸமுதா³யாவயவேஹி விய ஸாமஞ்ஞவிஸேஸேஹி ந நானத்தவோஹாரோ ந ஹோதி யதா² ‘‘ருக்கோ² ஸிம்ஸபா’’தி. ந ஹி ஸப்³போ³ ருக்கோ² ஸிம்ஸபா. தஸ்மா கிரியாபே⁴த³ஸப்³பா⁴வதோ ‘‘ஸயானா பு⁴ஞ்ஜந்தி ஸத⁴னா’’திஆதீ³ஸு விய ‘‘உப்பஜ்ஜமானா’’தி ஏத்த² கிரியாய லக்க²ணதா, இதரத்த² லக்கி²தப்³ப³தா ச வுத்தா. யதி³ உப்பஜ்ஜமானா ஹோதீதி அனிச்சி²தத்தா ஸாஸங்கம் உப்பாத³கிரியாய அத்தி²பா⁴வமாஹ. தேன உப்பாதே³ ஸதீதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ²தி ‘‘உப்பஜ்ஜமானா’’தி ஏத்த² உப்பாதோ³ ஹேதுபா⁴வேன வுத்தோ, இதரோ ச தஸ்ஸ ப²லபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘ஸோ ஹி தேன உபயோஜிதோ விய ஹோதீ’’தி. உப்பஜ்ஜமானாதி வா தண்ஹாய தத்த² உப்பஜ்ஜனஸீலதா உப்பஜ்ஜனஸபா⁴வோ, உப்பஜ்ஜனஸமத்த²தா வா வுத்தா. தத்தே²வ சஸ்ஸா உப்பஜ்ஜனஸீலதா ஸக்காயதோ அஞ்ஞஸ்மிம் விஸயே பவத்தியா அபா⁴வதோ, ஸமத்த²தா பச்சயஸமவாயேன, அஞ்ஞதா² அஸமத்த²தா, யதோ கதா³சி ந உப்பஜ்ஜதி. நிவிஸமானா நிவிஸதீதி ஏத்தா²பி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.
ஸமுத³யஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.