17. கு²த்³த³கவத்து²விப⁴ங்கோ³

1. ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

843-4. அத்தி²படிச்சம் நாமாதி அத்தி²தா படிச்சத்தோ² நாம, அஸதிபி ஸஹஜாதபுரேஜாதாதி³பா⁴வே யஸ்மிம் ஸதி யம் ஹோதி, ஸோ தஸ்ஸ பச்சயோதி கத்வா யதா² ததா² அத்தி²தாமத்தம் இத⁴ படிச்சத்தோ²தி அத்தோ². தம் பன படிச்சத்த²ம் ப்³யதிரேகமுகே²ன பாகடதரம் காதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபா⁴வேன படிச்சாதி வுத்தந்தி நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபா⁴வதோ பச்சயபூ⁴தம் சக்கா²தி³ ‘‘படிச்சா’’தி வுத்தம். ஏகிஸ்ஸா ஸேணியாதி அட்டா²ரஸஸு ஸேணீஸு மயம் அமுகாய ஸேணியா ஜாதாம்ஹ, ந அஞ்ஞே விய அப்பஞ்ஞாதாதி ஏவமேத்த² அத்த²ம் வத³ந்தி.

புரதோ கரணம் பமுக²பா⁴வகரணம். நிதா⁴னராஸீதி நித³ஹித்வா ட²பிதத⁴னனிசயோ. யஸோதி இஸ்ஸரியம். தம் பன யேஸு வத்ததி, தேஸு பட்டா²பகஆணாகரணேஹி பாகடோ ஹோதீதி ‘‘பட்டா²பகமதோ³, ஆணாகரணமதோ³’’தி ச வுத்தம்.

845. வத்து²னாதி ஜாதிஆதி³பவத்திஹேதுனா.

846. பதிட்டா²பா⁴வோதி குஸலகம்மேஸு பதிட்டா²னாபா⁴வோ, ஸோ பன யஸ்மா குஸலகிரியாய டா²னம் ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘குஸலகரணே அட்டா²ன’’ந்தி ஆஹ. பமாத³ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏவமாதி³கோ பரியாயோதி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘வசீது³ச்சரிதே, மனோது³ச்சரிதே சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸக்³கோ³, மக்கோ², பளாஸோ’’தி ச ஏவமாதி³கஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘பமாதோ³ பமஜ்ஜனாதீ³’’திஆதி³கோ தத³த்த²ப்பகாஸகோ, ‘‘சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸக்³கோ³ வோஸ்ஸக்³கா³னுப்பாத³ன’’ந்திஆதி³கோ தப்பரியாயப்பகாஸகோ ப்³யஞ்ஜனபரியாயோ ச அபரியந்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘சத்தாரோ க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேதீ’’தி இமினா ஸதிவோஸ்ஸக்³கா³காரப்பவத்தா சத்தாரோ அகுஸலக்க²ந்தா⁴ பமாதோ³தி வத³தி.

847. அனிவாதவுத்திதாய ஹேதுபூ⁴தோ சித்தஸம்பக்³க³ஹோ மானவிஸேஸோ.

848. உத்தரபா⁴வோ உத்தரியம், கரணேன உத்தரியம் கரணுத்தரியம், ஸாரம்பே⁴ன பரஸ்ஸ கிரியதோ உத்தரிகிரியா.

849. நேருத்திகவிதா⁴னேனாதி இ-காரச்ச-காரானஞ்ச ர-காரதாபாத³னேன.

அத்தஹிதம் அத்தாதி உத்தரபத³லோபேன நித்³தே³ஸமாஹ யதா² ‘‘ரூபப⁴வோ ரூபம், பீ⁴மஸேனோ பீ⁴மோ’’தி ச. ஆதி³ன்னோ, பத்தோ வா அத்தோ² அத்தாதி நிருத்தினயேன பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

முத்³தி³தஸ்ஸாதி அங்கிதஸ்ஸ.

850. ஜானந்தஸ்ஸேவ மஹாஜனஸ்ஸ. உபாதா³னாதி³பச்சயேதி இந்த⁴னுத³கசீவராதி³கே பாரிபூரிஹேதுகே.

851. க³ண்டி²கா ஸயம் க³ண்டி²கரணதோ. பதிரூபவசனதோ, அஞ்ஞேஸம் க³ண்டி²பே⁴த³தோ ச க³ண்டி²பூ⁴தா.

852. அபே⁴ஜ்ஜந்தரதாய ஸமாஸேவிததாய ஸுட்டு² ஆஸேவிததாய.

853. சிரகாலபரிபா⁴விதத்தேன தேமனகரணம் அல்லபா⁴வகரணம், லோப⁴வஸேன அவஸ்ஸவனந்தி அத்தோ².

ஏவம் ஸந்தே கத²ம் கீ²யனந்தி நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘கீ²யனந்தி சா’’திஆதி³.

854. சீவரமண்ட³னாதீ³னந்தி சீவரமண்ட³னா பத்தமண்ட³னா ஸேனாஸனமண்ட³னாதி இமேஸம். இதா³னி தம் விஸேஸனபா⁴வம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சீவரேன ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

855. ஸபா⁴க³ரஹிதோ, ஸபா⁴க³படிபக்கோ² வா அஸபா⁴கோ³, அனனுகூலானம் படிக்கூலதா வா. தேனாஹ ‘‘மானத²த்³த⁴தா, விரோதோ⁴ வா’’தி.

856. ஸங்கம்பனா உக்கண்ட²னாவஸேன அனவட்டா²னம், அனவதா⁴னம் வா. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ தண்ஹாயனா.

857. காயஸ்ஸாதி நாமகாயஸ்ஸ. தஸ்மிஞ்ஹி அவிப்பா²ரிகே ரூபகாயோபி அவிப்பா²ரிகோ ஹோதி.

860. ராகா³தீ³னந்தி ராக³மோஹஅஹிரிகானோத்தப்பவிசிகிச்சா²தீ³னம்.

861. திவித⁴ம்பி குஹனவத்து²ம் த³ஸ்ஸேதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி மஹானித்³தே³ஸே. ‘‘தத்த² கதமா குஹனா லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸா’’திஆதி³னா (விப⁴. 861) இத⁴ கு²த்³த³கவிப⁴ங்கே³ ஆக³தம் தே³ஸனானயம் நிஸ்ஸாய மஹானித்³தே³ஸதே³ஸனா பவத்தாதி ஆஹ ‘‘நிஸ்ஸயபூ⁴தாய இமாய பாளியா’’தி.

அந்தரஹிதானீதி அந்தவிகலானி சி²ந்த³ந்தானி.

லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஹேது ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்யதாகாரத³ஸ்ஸனம் கோஹஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘பாபிச்ச²தாய நிரத்த²ககாயவசீவிப்ப²ந்த³னிக்³க³ஹணம் கோரஜ’’ந்தி. யோ ஸம்வேக³ப³ஹுலோ குக்குச்சகோ புப்³பே³னாபரம் அத்தனோபி கிரியம் பரிஸங்கந்தோ பச்சவேக்க²மானோ திட்ட²தி, தாதி³ஸம் விய அத்தானம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அதிபரிஸங்கிதோ’’தி வுத்தோ.

864. பஸம்ஸாமுகே²ன நிந்த³னந்தி பஸம்ஸாவத்து²தோ கி²பனம் ப³ஹி ச²ட்³ட³னம் யதா² ‘‘அதா³யகம் அஹோ தா³னபதீ’’தி.

865. க³வேஸனகம்மந்தி அப்பகேன லாபே⁴ன மஹந்தஸ்ஸ பரியேஸனகப்³யாபாரோ.

866. போக்க²ரம் வுச்சதி ஸுந்த³ரம், வண்ணஸ்ஸ ஸுந்த³ரபா⁴வோ வண்ணபாரிபூரீ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘வண்ணபாரிபூரீ வா வண்ணபோக்க²ரதா’’தி.

879. ஸேய்யமானாதி³னித்³தே³ஸேஸூதி ‘‘தத்த² கதமோ ஸேய்யஸ்ஸ ‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’தி மானோ’’திஆதி³னா (விப⁴. 869) நித்³தி³ட்டே²ஸு நவஸு மானனித்³தே³ஸேஸு. ‘‘ஸேய்யாதி³புக்³க³லோ’’தி இத³ம் தத்த² பாளியம் ஸேய்யாதீ³னம் நவன்னம் புக்³க³லானம் ஆமட்ட²த்தா வுத்தம். இத⁴ பன புக்³க³லாமஸனே ஸதி ஸேய்யபுக்³க³லோ ச ஆமஸிதப்³போ³ ஸியா. தேனேவாஹ ‘‘ஸேய்யமானபா⁴வேபீ’’தி. ஸேய்யமானபா⁴வேபீதி பி-ஸத்³தோ³ ஆகட்³ட⁴கோ அஸேய்யமானனித்³தே³ஸேபி புக்³க³லாமஸனஸ்ஸ கதத்தா. யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி ஸேய்யாதீ³ஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி புக்³க³லஸ்ஸ.

880. புரிமமானஸ்ஸாதி புப்³பே³ பவத்தஸ்ஸ ஸதி³ஸமானஸ்ஸ, ஹீனமானஸ்ஸ வா, ஸதி³ஸமானவஸேனேவ பன பாளி ஆக³தா.

881. ‘‘மிகா³னம் கோத்து²கோ அந்தோ, பக்கீ²னம் பன வாயஸோ’’தி (ஜா. 1.3.135) வசனதோ ஆஹ ‘‘பக்கி²ஜாதீஸு வாயஸோ அந்தோ லாமகோ’’தி.

882. விராக³ந்தி அரஹத்தம்.

883. மானஸம்பயுத்தச்ச²ந்தோ³ தண்ஹாச²ந்தோ³. மானஸபா⁴வம் அனுக³தோ ஸேய்யாதி³தோ ஸம்பக்³க³ண்ஹனவஸேன பவத்தோ மானஸம்பயுத்தகத்துகம்யதாச²ந்தோ³ வா மானச்ச²ந்தோ³.

884. தத்தா²தி தஸ்மிம் விலம்ப³னே நிப்பா²தே³தப்³பே³. யுத்தம் அனுச்ச²விகம். முத்தம் விஸ்ஸட்ட²ம். ஸிலிட்ட²ம் ஸஹிதம், அத்த²த்³வயவிபா⁴வகம் வா.

888. அனுத்³த³யஸ்ஸேவாதி மேத்தாயந்தஸ்ஸ விய அனுகம்பந்தஸ்ஸ விய விகப்பனாதி ஆஹ ‘‘ஸஹனந்தி³தாதி³கஸ்ஸா’’தி, மேத்தாதி³பதிரூபேன பவத்தகே³ஹஸிதஸினேஹஸ்ஸாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘தாதி³ஸோ ராகோ³’’தி. அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி ஏவம்பி ‘‘தத்தா²’’தி பாளிபத³ஸ்ஸ அத்தோ² யுஜ்ஜதி. பரானுத்³த³யதாஹேதுகோ ஹி பரானுத்³த³யதாஸஹிதோ ஸோ விதக்கோதி.

890. காமகு³ணபாரிபூரியா யேபு⁴ய்யேன லோகோ ஸம்பா⁴வேதீதி ஆஹ ‘‘அனவஞ்ஞத்தத்த²மேவ காமகு³ணே ச பத்தே²தீ’’தி.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

891. ப³ந்த⁴தீதி குஜ்ஜ²னாகாரம் ப³ந்த⁴தி க⁴டேதி. உபனாஹோ ஹி ஆகா⁴தவத்து²னா சித்தம் ப³ந்த⁴ந்தோ விய ஹோதி, யதோ அஞ்ஞதா² பவத்தித்வாபி அவிதி³தே உபனாஹே ஆகா⁴தவத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதோவ ஹோதி.

892. த³ந்தேஹி சி²ந்தி³த்வாதி த³ந்தேஹி சி²ந்தி³த்வா விய ஏகதே³ஸம் அபனேத்வா ஏகதே³ஸம் க³ஹேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ.

894. அச்சயம் கத்வாதி வீதிக்கமம் கத்வா. படிச்சா²த³னேதி அத்தனா கதஸ்ஸ அச்சயஸ்ஸ படிச்சா²த³னே. வோச்சி²ந்த³னம் வீதிக்கமகிரியாய அப்படிஜானவஸேன உபச்சி²ந்த³னம், வோச்சி²ந்த³னேன சா²த³னா வோச்சி²ந்த³னசா²த³னா.

அஸம்மாபா⁴ஸனே ஸட²-ஸத்³தோ³ லோகே நிருள்ஹோதி ஆஹ ‘‘யோ ந ஸம்மா பா⁴ஸதி, ஸோ ஸடோ²’’தி. ஸட²ஸ்ஸ யக்க²ஸூகரஸதி³ஸதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘குச்சி² வா பிடி² வா ஜானிதும் ந ஸக்கா’’தி ஆஹ, இந்த³ஜாலஸதி³ஸோ வா ஏஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

யோ ஸப்³ப³தா² விபன்னஜ்ஜா²ஸயோபி ஸமானோ காயவசீபே⁴த³மத்தேன அத்தானம் ஸம்பன்னம் விய த³ஸ்ஸேத்வா லோகம் வஞ்சேந்தோ அஞ்ஞதா² ஸந்தம் அஞ்ஞதா² பவேதே³தி. தேனாஹ ‘‘தேனேதம் ஸாடே²ய்யம் மாயாதோ ப³லவதரா வஞ்சனாதி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. ஸந்ததோ³ஸபடிச்சா²த³னமேவ ஹி மாயா. தேனேவாதி ப³லவதரவஞ்சனாபா⁴வேனேவ. த³ள்ஹகேராடியஞ்ஹி ‘‘பரிக்க²ததா’’தி வுத்தம்.

908. அபா⁴வேபீதி பி-ஸத்³தே³ன ‘‘கோ பன வாதோ³ பா⁴வே’’தி த³ஸ்ஸேதி. யதி³பி ஹி புது²ஜ்ஜனானம், ஏகச்சானஞ்ச ஸேக்கா²னம் யதா²ரஹம் அத்தாபி⁴னிவேஸாதீ³ஹி கதூபகாரம் ரூபராகா³தி³ஸம்யோஜனகிச்சம் ஸாதே⁴தி, ஏகச்சானம் பன வினா ஏவ தேஹீதி கஸ்ஸசிபி கிலேஸஸ்ஸ அவிக்க²ம்பி⁴தத்தா கத²ஞ்சிபி அவிமுத்தோ காமப⁴வோ அஜ்ஜ²த்தக்³க³ஹணஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோதி ‘‘அஜ்ஜ²த்த’’ந்தி வுச்சதி, தத³பா⁴வதோ ‘‘ப³ஹித்³தா⁴’’தி லத்³த⁴வோஹாரே ரூபாரூபப⁴வே கேவலம்பி ஸம்யோஜனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தம் பவத்ததீதி, ததோ ஏவ ரூபாரூபாவசரஸத்தானம் ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனபா⁴வஹேதஜாதந்தி ச ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜன’’ந்தி வுச்சதீதி இமமத்த²மாஹ ‘‘ஸக்காயதி³ட்டா²தீ³னம்…பே… யோஜனம் நாமா’’தி.

து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. திகனித்³தே³ஸவண்ணனா

909. அவிஜ்ஜாப⁴வதண்ஹாஹி விய இஸ்ஸாமச்ச²ரியதோ³மனஸ்ஸாதி³ஸஹாயபூ⁴தேன தோ³ஸேனபி ப⁴வாபி⁴ஸங்க²ரணம் ஹோதீதி ‘‘அகுஸலமூலானேவ வட்டமூலானீ’’தி. தேனாஹ ‘‘தீஹி…பே… கதி²தோ’’தி.

919. ரூபாரூபாவசரவிபாகானம் ஸந்தபணீதபா⁴வேன உளாரதமத்தா தத்த² ஸாதிஸயோ ப⁴வராகோ³ வுத்தோ.

920. மானேன ட²பனாதி மானேன ஸேய்யாதி³வஸேன அத்தனோ ட²பனா. ட²பனாதி ச த³ஹனா, பக்³க³ண்ஹனா வா.

921. தம்ஸம்பயுத்தாதி தோ³ஸஸம்பயுத்தா.

922. தேஸம் வண்ணபே⁴த³ந்தி தேஸம் ஜீவானம் வண்ணவிஸேஸம், தேஸம் வா ததா² கதே²ந்தானம் ஸுத்வா. ப்³யாபீதி ஸகலலோகப்³யாபீ, ஸகலஸரீரப்³யாபீ வா. பரிமண்ட³லோதி பரமாணுப்பமாணோ ஹுத்வா பரிமண்ட³லோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அங்கு³ட்ட²ப்பமாணோ வயப்பமாணோதிஆதி³கம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

923. உதுவிபரிணாமஜோ ஸீதாதி³உதுவிபரிவத்தஜாதோ. ஓபக்கமிகோ அத்தனோ, பரஸ்ஸ வா தாதி³ஸஉபக்கமனிப்³ப³த்தோ. விஸமபரிஹாரஜோ சிராஸனசிரட்டா²னாதி³னா காயஸ்ஸ விஸமபரிஹரணதோ ஜாதோ. ஸன்னிபாதஜோ ஸஞ்சயதோ பட்டா²ய பச்சேகம் விஸமாகாரதோ தோ³ஸத்தயஸமோதா⁴னதோ ஜாதோ. கம்மஸமுட்டா²னோ உதுவிபரிணாமாதீ³ஹி வினா கம்மதோ ஸமுட்டி²தோ. பித்தஸேம்ஹவாதஸமுட்டா²னா பன பித்தாதீ³னம் அதி⁴கபா⁴வேனேவ வுத்தா. ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஹி ரோக³ஸ்ஸ தோ³ஸத்தயம் ஆஸன்னகாரணம் தோ³ஸப்பகோபேன வினா அபா⁴வதோ. கம்மம் பதா⁴னகாரணம் கதோகாஸே ஏவ தஸ்மிம் உப்பஜ்ஜனதோ, இதரம் பன தஸ்ஸ ஸஹகாரிகாரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தயித³ம் புப்³பே³கதஹேதுவாதி³னோ படிக்கி²பந்தி. உபபஜ்ஜவேத³னீயப²லம்பி புப்³பே³கதஹேதுகபக்கி²கமேவ அதீதத்³தி⁴கத்தா கம்மஸ்ஸாதி அருசிஸூசனத்த²ம் கிர-ஸத்³த³க்³க³ஹணம் கரோதி ‘‘உபபஜ்ஜவேத³னீயஞ்ச கிர படிக்கி²பந்தீ’’தி.

924. தா³ஹகாரணதாயாதி ராகா³தி³த³ஸவித⁴க்³கி³தா³ஹஸ்ஸ, நரகக்³கி³தா³ஹஸ்ஸ ச காரணதாய.

926. புது²னிமித்தஸபா⁴வேஸூதி புது² நானாகிலேஸாதீ³னம் காரணஸபா⁴வேஸு.

931. அத்³த³னம் அத்³தா³ மத்³த³வோ, அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம் தப்படிக்கே²பேன அனத்³தா³தி ஆஹ ‘‘அமுது³தா வா அனத்³தா³’’தி.

936. அயோனிஸோமனஸிகாரஹேதுகத்தா ஆவஜ்ஜனாய அகுஸலானுகூலகிச்சதா த³ட்ட²ப்³பா³.

திகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

939. ஏவம்-ஸத்³தே³னாதி நித³ஸ்ஸனத்தே²ன ஏவம்-ஸத்³தே³னாதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴வோ ஏவ அபி⁴வுத்³தோ⁴ அப⁴வோ யதா² ‘‘அஸேக்கா² த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 11). து³தியஸ்மிம் பக்கே² ப⁴வாப⁴வஸத்³தே³ன ஸம்பத்திவிபத்தியோ, வுத்³தி⁴ஹானியோ வா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

அக³தியாதி அயுத்தக³தியா, அப்பதிரூபகிரியாயாதி அத்தோ².

கோதூ⁴பாயாஸ…பே… மாதுகா³மா வா ஊமிஆதி³ப⁴யந்தி யோஜனா. பஞ்சகாமகு³ணமாதுகா³மக்³க³ஹணேதி பஞ்சகாமகு³ணக்³க³ஹணே, மாதுகா³மக்³க³ஹணே ச.

‘‘ஸயம்கதம் ஸுக²து³க்க²’’ந்திஆதி³கா தி³ட்டி² யதி³பி அஞ்ஞேஸம்பி தி³ட்டி²க³திகானம் அத்தே²வ, திம்ப³ருகோ பன ததா²தி³ட்டி²கோ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா புச்சீ²தி ஸா தி³ட்டி² ‘‘திம்ப³ருகதி³ட்டீ²’’தி (ஸம். நி. 2.18) வுத்தா. தேனாஹ ‘‘திம்ப³ருகோ…பே… ஆக³தத்தா’’தி.

சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பஞ்சகனித்³தே³ஸவண்ணனா

940. ஆக³மனஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

941. உபசயனதோதி வட்³ட⁴னதோ. அஞ்ஞதா²தி லாப⁴தோ தக்கனதோ ச அஞ்ஞப்பகாரோ க³ஹிதோதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴ருசிஆதீ³ஹீ’’தி ஆஹ. அனுஸ்ஸவதோ ஹி ஸத்³த³ஹனம், ருச்சனம் பன ஜாதிஸ்ஸரஞாணதோபி ஹோதி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன க²ந்திஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

942. அக்க²ந்தி மூலம் ஏதேஸந்தி அக்க²ந்திமூலகா. து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிததாதி³தோ³ஸா தாதி³ஸானி காயவசீமனோது³ச்சரிதானி.

943. உத³க்³க³தாஸங்கா²தோ அவூபஸமோ ந உத்³த⁴ச்சஸங்கா²தோதி பீதியா ஏவ ஸவிப்பா²ரிகதாஸங்கா²தம் அஸந்தஸபா⁴வம் ஆஹ. அவூபஸமஹேதுபூ⁴தோதி விக்கே²பஹேதுபூ⁴தோ. பீதியா ஆகாரோதி பீதியா பவத்திஆகாரோ.

பஞ்சகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ச²க்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

944. தேனாதி கோதா⁴தீ³னம்யேவ விவாத³மூலத்தா.

945. குஸலானுயோகே³ ஸாதச்சம் குஸலானுயோக³ஸாதச்சம்.

க³ணேன ஸத்தஸமூஹேன ஸங்க³ணி ஸன்னிபதனம் யேன ஸத்³தி⁴ம், தேன ஸங்க³தி க³ணஸங்க³ணிகா. கஸ்ஸசி கா⁴ஸச்சா²த³னாதி³கஸ்ஸ.

946. உபவிதக்கேதீதி ஆரம்மணம் உபேச்ச தக்கேதி.

948. அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகோதி ‘‘அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ஏவம்வாதீ³.

ச²க்கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. அட்ட²கனித்³தே³ஸவண்ணனா

952. ஓஸீத³னாகாரேனாதி கத்தப்³ப³கம்மே அனுஸ்ஸஹனாகாரேன.

958. தே அபி⁴னிவேஸா அஸஞ்ஞீவாதா³ வத³ந்தி ஏதேஹீதி.

அட்ட²கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. நவகனித்³தே³ஸவண்ணனா

960-963. த³ஸமஸ்ஸாதி அட்டா²னகா⁴தஸ்ஸ.

அஜ்ஜ²த்தந்தி கோ³சரஜ்ஜ²த்தம் அதி⁴ப்பேதம். ஏதஸ்ஸ கா³தா²வசனஸ்ஸ. நிட்ட²பேத்வாதி அபி⁴னிவிஸ்ஸ.

964. அஞ்ஞேஸம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஸங்க²தபா⁴வே யதா²ஸகம்பச்சயேஹி. யேனாகாரேன மானஸ்ஸ ஸாதிஸயா பவத்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஹந்தி, அஸ்மீதி சா’’தி வுத்தம். அத்தனோதி தி³ட்டி²க³தபரிகப்பிதஸ்ஸ அத்தனோ. யதா² மானஸ்ஸ ஸம்பக்³க³ஹவஸேன, ஏவம் தண்ஹாய மமத்தவஸேன, தி³ட்டி²யா நிச்சாதி³வஸேன பவத்தி விஸேஸவதீ ஸமானேபி அனாக³தகாலாமஸனேதி ஆஹ ‘‘ப⁴விஸ்ஸந்தீ…பே… வுத்தோ’’தி. ‘‘அஹமஸ்மீ’’தி பன பவத்தமானஸ்ஸேவ ப⁴வதீதி ஸப்³ப³பத³ஸாதா⁴ரணஸ்ஸ மானஸ்ஸேவ வஸேன இஞ்ஜிதாதி³தா அட்ட²கதா²யம் வுத்தா.

நவகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. த³ஸகனித்³தே³ஸவண்ணனா

970. ஸங்கப்பனந்தி ‘‘குஸலதா’’தி வுத்தபத³ஸ்ஸ அத்த²வசனம். தஸ்ஸா உபாயசிந்தாய. மிச்சா²பா⁴வோ ஸாவஜ்ஜபா⁴வோ. ததா³காரோ மோஹோதி யதா²வுத்தாகாரேன பவத்தே சித்துப்பாதே³ மோஹோ. தஸ்ஸாபி யதா²வுத்தபச்சவேக்க²ணாயபி யதா²கதபாபேபி. அதி⁴மானஸம்பயுத்தம் ஸஞ்ஜானனம் பகதிபுரிஸந்தரத³ஸ்ஸனாதி³வஸேன பவத்தம் தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்தம் ப²லம் விய விமுத்தந்தி க³ஹிதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

த³ஸகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

தண்ஹாவிசரிதனித்³தே³ஸவண்ணனா

973. விஸேஸம் அகத்வாதி அனுபனிதா⁴னம், ஸமதோ ச அஸமதோ ச உபனிதா⁴னந்தி இமம் விபா⁴க³ம் அகத்வா, யோ ‘‘இத்த²ம், ஏவம், அஞ்ஞதா²’’தி பதே³ஹி பகாஸிதோ.

விஸேஸஸ்ஸாதி ‘‘இத்த²ம், ஏவம், அஞ்ஞதா²’’தி யதா²வுத்தஸ்ஸேவ விஸேஸஸ்ஸ. தி³ட்டி²யாதி தி³ட்டி²யா க³ஹிதாய தத³வினாபா⁴வினீ தண்ஹா த³ஸ்ஸிதா. ஸீஸஸீஸமூலகேஹீதி சதூஹி ஸீஸேஹி, த்³வாத³ஸஹி ச ஸீஸமூலகேஹி. ஸயமேவ ச தண்ஹா த³ஸ்ஸிதாதி யோஜனா. யதி³ தி³ட்டி²மானகா³ஹோபி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, யதோ ‘‘தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன ஸமூஹகா³ஹதோ’’தி (விப⁴. அட்ட². 973) அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், கத²ம் ‘‘தண்ஹாவிசரிதானீ’’தி வசனந்தி ஆஹ ‘‘தி³ட்டி²மானேஸூ’’திஆதி³. தம்மூலகத்தாதி தண்ஹாமூலகத்தா.

974. ந அவக்கரீயதீதி அனவகாரீ, தம் அனவகாரிம் கத்வா, தம் பத³ந்தரேன விபா⁴வேந்தோ ‘‘அனவக்கரி, தம் கத்வா’’தி ஆஹ. விக்கே²பனம் அவயவதோ விபா⁴கோ³. அத்ததோ அவினிப்³பு⁴ஜித்வாதி ய்வாயம் தி³ட்டி²க³திகபரிகப்பிதோ அத்தா, ததோ அவிஸும் கத்வா.

976. ப³ஹிகதானி ரூபாதீ³னி உபக³ந்த்வா பவத்தா தண்ஹா உபாதா³யாதி வுத்தாதி யோஜனா.

ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் அத்தபா⁴வே கஸ்ஸசி தண்ஹாவிசரிதஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ, கஸ்ஸசிதே³வ ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘கஸ்ஸசி ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்த’’ந்தி.

தண்ஹாவிசரிதனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

கு²த்³த³கவத்து²விப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.