1. ஏககமாதிகாதி³வண்ணனா
751. ஸம்பயுத்தானம் நிஸ்ஸயபச்சயதாய, ஆரம்மணஸ்ஸ பவத்திட்டா²னதாய ஓகாஸட்டோ² வேதி³தப்³போ³. நஹேதாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அஹேதுகா’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம் ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்து²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏகம் நஹேதூதி நஹேதுதாய ஏகம் பஞ்சவிஞ்ஞாணம் நஹேதூதி வுத்தா தேஸம் நஹேதுதா. ஏகந்தாஹேதுபா⁴வேன ஹி தே ஏகப்பகாராவாதி. அஞ்ஞம்பீதி அஹேதுகாதி³. அவிதத²ஸாமஞ்ஞயுத்தந்தி தேனேவ அஹேதுகதாதி³னா யதா²பூ⁴தேன ஸமானபா⁴வேன யுத்தம். ஞாணாரம்மணந்தி ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம் யதா²வுத்தபஞ்சவிஞ்ஞாணாதி³. வத்து²விபா⁴வனாதி பஞ்சவிஞ்ஞாணாதி³கஸ்ஸ ஞாணவத்து²ஸ்ஸ யதா²வுத்தவிஸேஸேன விபா⁴வனா பகாஸனா பஞ்ஞா.
ஓஸானது³கஸ்ஸாதி ‘‘அத்த²ஜாபிகா பஞ்ஞா, ஜாபிதத்தா² பஞ்ஞா’’தி இமஸ்ஸ து³கஸ்ஸ. து³கமாதிகா த⁴ம்மஸங்க³ணியம் வுத்தது³கமாதிகாதி ஆஹ ‘‘து³கமாதிகம் அனிஸ்ஸாயா’’தி.
‘‘சிந்தாமயா பஞ்ஞா’’திஆதி³கா திகமாதிகம் அனிஸ்ஸாய வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஏவம் திகானுரூபேஹீதி ஏத்தா²பி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. யதி³பி ஜாப-ஸத்³தோ³ ப்³யத்தவசனே, மானஸே ச பவத்ததி, ஜனனத்தே²பி பன த³ட்ட²ப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனேகத்த²த்தா தா⁴துஸத்³தா³ன’’ந்திஆதி³. குஸலபஞ்ஞா விபாகஸங்கா²தஸ்ஸ, கிரியபஞ்ஞா பரிகம்மாதி³பூ⁴தா அத்தனா நிப்³ப³த்தேதப்³ப³ப²லஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனதோ அத்த²ஜாபிகாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அத்த²ஜாபிகா காரணக³தா பஞ்ஞா’’தி. விபாகபஞ்ஞா, கிரியபஞ்ஞா ச ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன தம்தம்விபாகாதி³அத்த²ம் ஜாபேதி ஜனேதீதி ஆஹ ‘‘ஜாபிதோ ஜனிதோ அத்தோ² ஏதிஸ்ஸாதி ஜாபிதத்தா²’’தி. ஸதிபி ஸஹஜாதானம் பச்சயபா⁴வே விபாககிரியபஞ்ஞா ந குஸலா விய விபாகானம் நிப்பரியாயேன காரணவோஹாரம் லப⁴தீதி ஆஹ ‘‘காரணபஞ்ஞாஸதி³ஸீ’’தி. விபா⁴வனத்தே²ன பஞ்ஞா ஆரம்மணம் விய ஸம்பயுத்தேபி பகாஸேதியேவாதி வுத்தம் ‘‘ப²லப்பகாஸனபூ⁴தா’’தி. யதோ ஸா ஆலோகோபா⁴ஸபஜ்ஜோதபரியாயேஹி விபா⁴விதா.