16. ஞாணவிப⁴ங்கோ³

1. ஏககமாதிகாதி³வண்ணனா

751. ஸம்பயுத்தானம் நிஸ்ஸயபச்சயதாய, ஆரம்மணஸ்ஸ பவத்திட்டா²னதாய ஓகாஸட்டோ² வேதி³தப்³போ³. நஹேதாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அஹேதுகா’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம் ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்து²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏகம் நஹேதூதி நஹேதுதாய ஏகம் பஞ்சவிஞ்ஞாணம் நஹேதூதி வுத்தா தேஸம் நஹேதுதா. ஏகந்தாஹேதுபா⁴வேன ஹி தே ஏகப்பகாராவாதி. அஞ்ஞம்பீதி அஹேதுகாதி³. அவிதத²ஸாமஞ்ஞயுத்தந்தி தேனேவ அஹேதுகதாதி³னா யதா²பூ⁴தேன ஸமானபா⁴வேன யுத்தம். ஞாணாரம்மணந்தி ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம் யதா²வுத்தபஞ்சவிஞ்ஞாணாதி³. வத்து²விபா⁴வனாதி பஞ்சவிஞ்ஞாணாதி³கஸ்ஸ ஞாணவத்து²ஸ்ஸ யதா²வுத்தவிஸேஸேன விபா⁴வனா பகாஸனா பஞ்ஞா.

ஓஸானது³கஸ்ஸாதி ‘‘அத்த²ஜாபிகா பஞ்ஞா, ஜாபிதத்தா² பஞ்ஞா’’தி இமஸ்ஸ து³கஸ்ஸ. து³கமாதிகா த⁴ம்மஸங்க³ணியம் வுத்தது³கமாதிகாதி ஆஹ ‘‘து³கமாதிகம் அனிஸ்ஸாயா’’தி.

‘‘சிந்தாமயா பஞ்ஞா’’திஆதி³கா திகமாதிகம் அனிஸ்ஸாய வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஏவம் திகானுரூபேஹீதி ஏத்தா²பி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. யதி³பி ஜாப-ஸத்³தோ³ ப்³யத்தவசனே, மானஸே ச பவத்ததி, ஜனனத்தே²பி பன த³ட்ட²ப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனேகத்த²த்தா தா⁴துஸத்³தா³ன’’ந்திஆதி³. குஸலபஞ்ஞா விபாகஸங்கா²தஸ்ஸ, கிரியபஞ்ஞா பரிகம்மாதி³பூ⁴தா அத்தனா நிப்³ப³த்தேதப்³ப³ப²லஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனதோ அத்த²ஜாபிகாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அத்த²ஜாபிகா காரணக³தா பஞ்ஞா’’தி. விபாகபஞ்ஞா, கிரியபஞ்ஞா ச ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன தம்தம்விபாகாதி³அத்த²ம் ஜாபேதி ஜனேதீதி ஆஹ ‘‘ஜாபிதோ ஜனிதோ அத்தோ² ஏதிஸ்ஸாதி ஜாபிதத்தா²’’தி. ஸதிபி ஸஹஜாதானம் பச்சயபா⁴வே விபாககிரியபஞ்ஞா ந குஸலா விய விபாகானம் நிப்பரியாயேன காரணவோஹாரம் லப⁴தீதி ஆஹ ‘‘காரணபஞ்ஞாஸதி³ஸீ’’தி. விபா⁴வனத்தே²ன பஞ்ஞா ஆரம்மணம் விய ஸம்பயுத்தேபி பகாஸேதியேவாதி வுத்தம் ‘‘ப²லப்பகாஸனபூ⁴தா’’தி. யதோ ஸா ஆலோகோபா⁴ஸபஜ்ஜோதபரியாயேஹி விபா⁴விதா.

10. த³ஸகமாதிகாவண்ணனா

760. ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி ஞாணம், அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரணந்தி ஞாணம். அதீதம்பி அத்³தா⁴னம் ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி ஞாணம், அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரணந்தி ஞாணம். அனாக³தம்பி அத்³தா⁴னம் ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி ஞாணம், அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரணந்தி ஞாணம். யம்பிஸ்ஸ தம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், தம்பி க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி ஞாணம். ப⁴வபச்சயா…பே… அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா…பே… நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி (ஸம். நி. 2.34) ஏவமாக³தானி ஸத்தஸத்ததி ஞாணானி. ‘‘ஜராமரணே ஞாணம், ஜராமரணஸமுத³யே ஞாணம், ஜராமரணனிரோதே⁴ ஞாணம், ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம். ஜாதியா ஞாணம்…பே… ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம்…பே… படிபதா³ய ஞாண’’ந்தி (ஸம். நி. 2.33) ஏவமாக³தானி சதுசத்தாரீஸம் ஞாணானி. ஸுதமயஞாணாதீ³னி அனாவரணஞாணபரியோஸானானி படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. மாதிகா 1.1 ஆத³யோ) ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி. தேனாஹ ‘‘தேஸத்ததி பன…பே… ந ஸம்யுத்தகே’’தி. ‘‘ஸம்யுத்தகே’’தி வா இத³ம் ‘‘ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ந ‘‘தேஸத்ததீ’’தி இமினா. அஞ்ஞத்த² நிக்கே²பகண்டா³தீ³ஸு. யதா² ஸம்மாபடிவேதா⁴பா⁴வதோ மிச்சா²ஞாணாதி³ து²ஸராஸிம்ஹி நிகா²தகா²ணுகோ விய ஆரம்மணே சஞ்சலம் ஹோதி, ந ஏவம் ஹோதி யதா²பூ⁴தாவபோ³த⁴கம் ஞாணந்தி ஆஹ ‘‘யாதா²வபடிவேத⁴தோ ஸயஞ்ச அகம்பிய’’ந்தி. அதி⁴ப³லகரணம் உபத்த²ம்ப⁴னந்தி தம் புக்³க³லே ஆரோபேந்தோ ஆஹ ‘‘புக்³க³லஞ்ச…பே… கரோதீ’’தி. விஸபா⁴க³த⁴ம்மேஸு வா அகம்பியத்தோ², ஸபா⁴க³த⁴ம்மேஸு உபத்த²ம்ப⁴னத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தீதி ‘‘உபக³ச்ச²ந்தீ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²வசனம். உபக³மனஞ்சேத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய படிஜானனமேவாதி வுத்தம் ‘‘படிஜானனவஸேனா’’தி. அட்ட² வா பரிஸா உபஸங்கமந்தீதி ஏத்தா²பி படிஜானனவஸேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதந்தி யோஜேதப்³ப³ம். அட்ட²ஸு பரிஸாஸு த³ஸ்ஸிதஅகம்பியஞாணயுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ப²லஸம்பத்திபவத்தீதி ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதீ³னம் காரணஸம்பத்தீனம் ப²லபூ⁴தாய பதிரூபதே³ஸவாஸஅத்தஸம்மாபணிதி⁴ஆதி³ஸம்பத்தியா பவத்தனம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸுத்தஸேஸா ஸங்க³ஹிதா. தத்த² ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³கே. கஸ்மா பனேத்த² ஸமானே அத்த²கிச்சே படிவேத⁴ஞாணஸ்ஸ விய தே³ஸனாஞாணஸ்ஸாபி யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானதா ந வுத்தாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘படிவேத⁴னிட்ட²த்தா’’திஆதி³. படிவேத⁴னிட்ட²த்தாதி படிவேத⁴ஸ்ஸ பரியோஸானத்தா. தேனாதி படிவேத⁴பரியோஸானபூ⁴தேன அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன. தத³தி⁴க³மேன ஹி ஸம்பத்தஸகலஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணோ ப⁴க³வா அனந்தபடிபா⁴னோ அனுபமாய பு³த்³த⁴லீளாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் ஸமத்தோ² அஹோஸி. ‘‘படிலத்³த⁴ஸ்ஸாபீ’’தி இமினா ஸப்³ப³தா² லபா⁴பகஸ்ஸ படிவேதா⁴னுரூபதா தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ அஸக்குணேய்யாதி தீ³பேதி, தேன ச படிவேத⁴னமத்தேனேத்த² அத்த²ஸித்³தீ⁴தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘தே³ஸனாஞாணஸ்ஸா’’திஆதி³.

ஹானபா⁴கி³யத⁴ம்மந்தி வா ஹானபா⁴கி³யபா⁴வஸ்ஸ காரணம். காமஸஹக³தஸஞ்ஞாதி³த⁴ம்மந்தி காமகு³ணாரம்மணம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாராதி³ம். புப்³பே³வ கதாபி⁴ஸங்கா²ராதி³ந்தி ‘‘சந்தே³ வா ஸூரியே வா ஏத்தகம் க³தே வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா ஸமாபஜ்ஜனதோ புப்³பே³ பவத்தசித்தாபி⁴ஸங்கா²ரபரிகம்மாதி³ம்.

தத³பா⁴வக்³க³ஹணேனாதி கிலேஸாவரணாபா⁴வக்³க³ஹணேன. டி²திந்தி அத்தி²பா⁴வம். தப்³பி³பரீதாயாதி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³காய மிச்சா²தி³ட்டி²யா. டா²னாபா⁴வந்தி அப்பவத்திம், நத்தி²பா⁴வம் வா. உபரீதி இமிஸ்ஸா ப³லானம் அனுக்கமகதா²ய உபரி அனந்தரமேவ. விபாகாவரணாபா⁴வத³ஸ்ஸனாதி³கஸ்ஸாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன கம்மாவரணாபா⁴வத³ஸ்ஸனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. இதரந்தி அதி⁴க³மஸ்ஸ அட்டா²னத³ஸ்ஸனம். தம்ஸஹிதானம் தா⁴தூனந்தி ராகா³தி³ஸஹிதானம் ஸபா⁴வானம். வேமத்ததா ச தேஸம் பச்சயவிஸேஸஸித்³தே⁴ன அவத்தா²தி³விஸேஸேன வேதி³தப்³பா³. சரியாஹேதூனந்தி ராகா³தி³சரியாகாரணபூ⁴தானம் த⁴ம்மானம்.

1. ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

761. அயம் விஸேஸோதி ஸமானேபி நயத்³வயஸ்ஸ தேஸம் அஹேதுபா⁴வாதி³தீ³பனே ஏகஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வாதி³படிஸேத⁴தா, இதரஸ்ஸ ராஸந்தராஸங்க³ஹோதி இத³ம் நானாகரணம். ஏகாய ஜாதியாதி ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸ. தத³ந்தோக³த⁴தாயாதி க³திஅந்தோக³த⁴தாய. தத்த² தத்தா²தி தம்தம்க³திசுதிப⁴வேஸு.

762. ததா²தி அஞ்ஞத்³வாராரம்மணதாய. கீ²ராதீ³னம்…பே… விலக்க²ணதாதி யதா² கீ²ரஸ்ஸ த³தி⁴பா⁴வேன, த³தி⁴னோ தக்கபா⁴வேன விலக்க²ணதாபத்தி, ந ஏவம் பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் நஹேதுபா⁴வாதி³தோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஸபா⁴வாபத்தி அத்தீ²தி அத்தோ².

763. மஹத்தேபீதி புது²த்தேபி. ப³ஹுபா⁴வவாசகோ ஹி அயம் மஹா-ஸத்³தோ³ ‘‘மஹாஜனோ’’திஆதீ³ஸு விய ரூபஸங்கா⁴டஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. அஞ்ஞதா² ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ கா மஹந்ததா, ஸுகு²மதா வா. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ வசனம் கத்வா வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘சக்கு²பஸாதே³ மம வத்து²ம்ஹீ’’தி. இஸ்ஸரியட்டா²னந்தி இஸ்ஸரியபவத்தனட்டா²னம். ததா² ஹி நம் அஞ்ஞத்த² பா⁴விதம் விபா⁴வேந்தமேவ திட்ட²தி, அஞ்ஞவிஞ்ஞாணானி ச தேன தி³ன்னனயானேவ தத்த² பவத்தந்தி, அபி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம், யதோ தம் அந்த⁴ஸ்ஸ ந நிப்ப²ஜ்ஜதி.

764. வவத்தி²தானம்பீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்கிண்ணானம்பி. படிபாடினியமோ நியதானுபுப்³பி³கதா. தேனாதி ‘‘அப்³போ³கிண்ணா’’தி வசனேன.

766. ஆவட்டனபா⁴வோ ஆவஜ்ஜனகிச்சதா.

தேஸந்தி ரூபாதீ³னம். ஏதேஸஞ்ஹி ரூபாதீ³னம் பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ஸமாக³மோ. அபி⁴னிபதிதப்³பா³னி ஆலம்பி³தப்³பா³னி, விஜானிதப்³பா³னீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணகரணேன படிவிஜானிதப்³பா³னீ’’தி. குஸலாகுஸலசேதனாய, தம்ஸம்பயுத்தானஞ்ச யதா²வுத்தானம் ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா…பே… அகுஸலம் வா’’தி (விப⁴. அட்ட². 766) ஏவம் வுத்தானம் படிவிஜானிதப்³பா³னம் படிவிஜானனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கம்மத்தே² ஹி ஏதம் ஸாமிவசனம். ஸஹஜபுப்³ப³ங்க³மத⁴ம்மேனாதி த³ஸ்ஸனாதீ³ஹி ஸஹஜாதப²ஸ்ஸாதி³னா புப்³ப³ங்க³மேன ஆவஜ்ஜனாதி³னா. கிச்சந்தரந்தி த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சதோ அஞ்ஞம் ஸம்படிச்ச²னாதி³கிச்சம்.

அவிபாகபா⁴வேன காரணேன, தேன வா ஸத்³தி⁴ம். அஞ்ஞந்தி ரூபபா⁴வாதி³ம். பா⁴ஸனகரணகராதி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பனவஸேன பவத்தகுஸலாகுஸலசித்துப்பாத³த⁴ம்மா. தே ஏவ காயங்க³வாசங்க³ம் அசோபேத்வா பவத்தா தம்ஸதி³ஸா. புப்³ப³ங்க³மபடிவிஜானனந்தி புப்³ப³ங்க³மபா⁴வேன விஜானனம் மனோத்³வாரிகஜவனானம் புரேசரபா⁴வேன க³ஹணம். தத்தா²தி பஞ்சத்³வாரே. ‘‘ந படிஸித்³த⁴’’ந்தி வத்வா ஸ்வாயமப்படிஸேதோ⁴ ஸாமத்தி²யலத்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந காயகம்மம்…பே… அனுஞ்ஞாதத்தா’’தி வுத்தம். ‘‘ததா²’’தி இத³ம் யதா² காயவசீகம்மபட்ட²பனம், ஏவம் குஸலாதி³த⁴ம்மஸமாதா³னம்பி நத்தீ²தி உபஸம்ஹரணத்த²ம் வேதி³தப்³ப³ம். யதி³ ந ப⁴வதோ சவதி, கத²ம் பஞ்சத்³வாரே சுதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ந பஞ்சத்³வாரிக…பே… அதம்த்³வாரிகத்தா’’தி. தஸ்ஸா பாளியா. ஆபாத²மத்தந்தி ஆபாத²க³மனமத்தம் ஆரம்மணபச்சயபா⁴வமத்தம். அஞ்ஞந்தி ‘‘ரூபம் நீல’’ந்தி ஏவமாதி³த⁴ம்மவிஸேஸம். தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மஸபா⁴வ’’ந்தி. ரூபந்தி ச ந க³ண்ஹாதீதி ரூபாரம்மணம்பி ஸமானம் ‘‘ரூபம் நாமேத’’ந்தி ந க³ண்ஹாதி. ததா² சாஹு ஏகே ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கீ³ நீலம் விஜானாதி, நோ து நீல’’ந்தி. ரூபனீலாதி³ஆகாரோ ரூபாரம்மணரூபாதா³னாகாரபஞ்ஞத்தி. தஜ்ஜாபஞ்ஞத்தி ஹேஸா யதா² அனிச்சதாதி³. ஸாதிஸயம் ஸவிதக்கஸவிசாரத்தா. ததோ அஞ்ஞந்தி ஸத்³தா³ரம்மணதோ அஞ்ஞம் நாமபஞ்ஞத்திஆரம்மணம், அஞ்ஞதா² ஸஹுப்பத்திபடிஸேதோ⁴ ந ஸம்ப⁴வேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ.

மனோத்³வாரேபீதி ந பஞ்சத்³வாரேயேவ து³தியே மோக⁴வாரே, அத² கோ² மனோத்³வாரேபி. ஆவஜ்ஜனம் த்³வத்திக்க²த்தும்…பே… த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஏகசித்தக்க²ணிகஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பத்தியம் ததா² அஸம்ப⁴வதோ.

தஸ்ஸாதி யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனாய பஞ்ஞாய.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

767. அதி⁴கரணேஸூதி பத³த்தே²ஸு. அஞ்ஞத்ர ஸபா⁴வம் க³ஹேத்வாதி அத்த²ஸத்³த³ஸ்ஸ தத்த² பவத்தனாகாரத³ஸ்ஸனம், தேன அத்த²ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸபா⁴வத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴கரணவஸேன லிங்க³பரிவத்திம் க³ச்ச²தி. ‘‘அபி⁴தே⁴ய்யானுரூபம் லிங்க³வசனானீ’’தி ஹி ஸத்³த³விதூ³ வத³ந்தி.

து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. திகனித்³தே³ஸவண்ணனா

768. பரிபாசிதேஸூதி ஸாதி⁴தேஸு. ‘‘விஹிதேஸூ’’தி ஏத்த² து³த்³தா⁴தீ³ஸு விய பூ⁴தகாலதா நாதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘விஸயவிஸேஸனமத்தமேவா’’தி. ‘‘கம்மம், ஸிப்ப’’ந்தி பஞ்ஞா காரணூபசாரேன வுத்தாதி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞா ஏவ வா…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி.

குஸலம் கம்மம் ஸகம் ஏகந்தம் ஹிதஸுகா²வஹத்தா. தப்படிபக்க²த்தா இதரம் அகுஸலம் கம்மம் நோஸகம். ஸச்சபடிவேதா⁴னுலோமனம் ஸச்சானுலோமனம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தப்படிவேத⁴பச்சயபா⁴வேனா’’தி. மக்³க³ஸச்சஸ்ஸ அனுலோமனதோ வா ஸச்சானுலோமிகதா, ததா² பரமத்த²ஸச்சஸ்ஸ அனுலோமனதோ. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘மக்³க³ஸச்சஸ்ஸா’’திஆதி³. பஞ்ஞா வுத்தா பஞ்ஞாவிஸயே பஞ்ஞாகிச்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா. ‘‘யோக³விஹிதேஸூ’’திஆதி³னா வுத்தபூ⁴மினித்³தே³ஸோ, ‘‘கம்மஸ்ஸகதம் ஸச்சானுலோமிக’’ந்தி வுத்தஸரூபனித்³தே³ஸோ, ‘‘ரூபம் அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரனித்³தே³ஸோ ச யதா²வுத்தா…பே… நித்³தே³ஸா. ‘‘யோக³விஹிதேஸு கம்மாயதனேஸு க²ந்திம், கம்மஸ்ஸகதம் க²ந்திம், ‘ரூபம் அனிச்ச’ந்தி க²ந்தி’’ந்திஆதி³னா க²ந்திஆதி³பதே³ஹி யோஜேதப்³பா³. ஓலோகனம் பச்சக்க²கரணம். த⁴ம்மா ஓலோகனம் க²மந்தீதி பஞ்ஞாய ததோ³லோகனஸமத்த²தமாஹ.

769. முஞ்சதீதி பஜஹதி. ஆரப்³ப⁴-கிரியாய அதி⁴ட்டா²னம் ஸமங்கி³பா⁴வோ, அதி⁴கரணம் பட்ட²பனந்தி ஆஹ ‘‘முஞ்ச…பே… வத்தும் யுத்த’’ந்தி.

770. பஞ்சஸீலத³ஸஸீலானி கம்மவட்டேகதே³ஸபூ⁴தானி ஸந்தா⁴ய தேஸம் த⁴ம்மட்டி²தியம் ஸமவரோதோ⁴ வுத்தோ. ஸதிபி ஸவனேதி ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ’’திஆதி³னா (அ. நி. 8.39; கதா. 480) ததா²க³ததோ ஸவனே ஸதிபி. பி⁴க்கு²ஆதீ³னம்பி தம் வுத்தம் அதி⁴ஸீலபஞ்ஞாபனம் விய ந பு³த்³தா⁴வேணிகந்தி.

அதி⁴பஞ்ஞானிப்³ப³த்தேஸூதி ட²பேத்வா அதி⁴பஞ்ஞம் தத³ஞ்ஞேஸு மக்³க³ப²லத⁴ம்மேஸு. தத³தி⁴ட்டா²னேஸூதி தஸ்ஸா அதி⁴பஞ்ஞாய அதி⁴ட்டா²னேஸு விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு.

771. அபாயுப்பாத³னம் அவட்³டி⁴னிப்³ப³த்தனம். தஸ்மிம்யேவ டா²னேதி தஸ்மிம்யேவ க²ணே.

திகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

793. பரிதஸ்ஸனம் பரித்தாஸோ, சித்துத்ராஸோ சாதி ‘‘ந பரிதஸ்ஸதீ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘ந பத்தே²தி ந உத்தஸதீ’’தி அத்த²மாஹ.

796. அரியஸச்சேஸு த⁴ம்மஸத்³தோ³ ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’திஆதீ³ஸு விய. அரியமக்³கோ³, தஸ்ஸ ச ப²லம் த⁴ம்மோ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபன்னே அபாயேஸு அபதமானே தா⁴ரேதீதி. தத்த² பஞ்ஞாதி தஸ்மிம் அரியமக்³க³ப²லே நிஸ்ஸயபூ⁴தே பஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘தம்ஸஹக³தா’’தி. அவிதி³தம் விதி³தம் விய நேதி ஞாபேதீதி நயோ, அனுமானம், தஸ்ஸ நயனம் பவத்தனம், தம் பன விஸும்யேவேகம் ஞாணுப்பாத³னந்தி ஆஸங்காய நிவத்தனத்த²மாஹ ‘‘ந அஞ்ஞ…பே… விஸேஸோ’’தி. அத்தனோ ஹி அதி⁴க³மானுஸாரேன பராதி⁴க³தானம் காலத்தயே மக்³கா³தீ³னம் பவத்திஆகாரானுமானம் நயனயனம். அனுமினனாகாரமேவ ஹிஸ்ஸ ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஞாணஸ்ஸேவ பவத்திவிஸேஸோ’’தி. காரணஞ்ச நயனயனஸ்ஸ ஸச்சேஸு பச்சக்க²பவத்தனதோ. ‘‘ததா²’’தி இமினா யதா² மக்³க³ஞாணதோ அஞ்ஞாபி ‘‘இமினா த⁴ம்மேனா’’தி வத்தும் யுத்தம், ததா² பகாரந்தரேனபி ‘‘இமினா த⁴ம்மேன ஞாணேனா’’தி ஏத்த² அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி இமமத்த²ம் உபஸம்ஹரதி. தேனாதி தஸ்மா ஞாணேன ஞாததோ ஸம்பயோகே³ஹி நயனயனதோ. ஞாணவிஸயபா⁴வேனாதி படிவேத⁴ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன. ஞாதேன படிவித்³தே⁴ன சதுஸச்சத⁴ம்மேன, ஞாணஸம்பயோகே³ன வா ஞாதேன ஜானித்வா டி²தேன மக்³க³ப²லத⁴ம்மேன.

ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³ப³ப்பகாரேன ஸப்³ப³ம், அனவஸேஸந்தி அத்தோ². அத்³த⁴த்தயபரியாபன்னஞ்ஹி ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகஸங்கா²ரக³தம் ஸம்மஸீயதி. நயனதோதி நயக்³கா³ஹதோ. அனுரூபத்த²வாசகோ வா காரணஸத்³தோ³ ‘‘காரணம் வத³தீ’’திஆதீ³ஸு விய.

அன்வயஞாணஸ்ஸபி பரியோகா³ஹேத்வா பவத்தனதோ ஸவிஸேஸோ விஸயாவபோ³தோ⁴தி வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மே ஞாண…பே… அபா⁴வா’’தி. விஸயோபா⁴ஸனமத்தஜானனஸாமஞ்ஞேனாதி அஸதிபி அபி⁴ஸமேச்ச க³ஹணே விஸயவிபா⁴வனஸங்கா²தஅவபோ³த⁴ஸாமஞ்ஞமத்தேன. ‘‘ஞாண’’ந்தி ஸம்மதேஸூதி ‘‘ஞாண’’ந்தி வோஹரிதேஸு லத்³த⁴ஞாணவோஹாரேஸு. ஸம்முதிவஸேனாதி த⁴ம்மஞாணாதி³ விய ஸமுகே²ன விஸயே அப்பவத்தித்வா பஞ்ஞத்திமுகே²ன பவத்தம். அவஸேஸந்தி ஸம்முதிஞாணமேவாஹ. இதரஞாணத்தயவிஸபா⁴க³ந்தி த⁴ம்மஞாணாதி³ஞாணத்தயவிது⁴ரம்.

797. காமப⁴வத⁴ம்மேதி காமப⁴வஸங்கா²தே த⁴ம்மே.

798. ஸாதி பட²மஜ்ஜா²னபஞ்ஞா. வீதராக³பா⁴வனாவத்த²ஸ்ஸாதி ‘‘வீதராகோ³ ஹோதீ’’தி ஏவம் வுத்தஸ்ஸ. தந்தி ச²ட்டா²பி⁴ஞ்ஞம். மக்³க³ஞாணஞ்ஹி கிச்சதோ மக்³க³ஸச்சம்பி படிவிஜ்ஜ²தி. இதராதி ஹேட்டி²மமக்³க³பஞ்ஞா. தது³பனிஸ்ஸயத்தாதி தஸ்ஸா ச²ட்டா²பி⁴ஞ்ஞாய, தஸ்ஸ வா படிவிஜ்ஜ²னஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயத்தா படிவிஜ்ஜ²தி நாம. யதா²னுரூபந்தி தி³ட்டா²ஸவாதீ³னம் யதா²னுரூபம். ஆஸவக்க²யேதி ஆஸவக்க²யபரியாயே காரணூபசாரேன. தம்னிப்³ப³த்தனதோதி தஸ்ஸ ஆஸவக்க²யஸங்கா²தஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனதோ. இத³ஞ்ச ‘‘ஆஸவானம் க²யே ஞாணம் ச²ட்டா²பி⁴ஞ்ஞா’’தி ஸுத்தே ஆக³தத்தா வுத்தம்.

801. அபி⁴விஸிட்டே²ன வா ஞாணேன பாகடம் கரோந்தஸ்ஸாதி அதி⁴க³மவஸேன பகாஸம் விபூ⁴தம் கரோந்தஸ்ஸ.

802. வஸிதாபஞ்சகரஹிதம் வஸிபா⁴வம் அபாபிதம் படிலத்³த⁴மத்தம். படிபதா³ரம்மணஸஹக³தா பஞ்ஞா படிபதா³ரம்மணஸம்ப³ந்தி⁴னீதி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞாய படிபதா³ரம்மணுத்³தே³ஸேனா’’தி.

சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பஞ்சகனித்³தே³ஸவண்ணனா

804. தமேவ பஞ்ஞம் ‘‘த்³வீஸு ஜா²னேஸு பஞ்ஞா பீதிப²ரணேனா’’திஆதி³னா விப⁴ஜதி. அபி⁴ஸந்த³னபரிஸந்த³னபரிபூரணானிபி பரிப்ப²ரணம் விய ப²ரணாபீதியா, தம்ஸஹக³தஸுக²ஸ்ஸ ச கிச்சவிஸேஸபூ⁴தானி அதி⁴ப்பேதானீதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ஸந்தே³தீதி…பே… வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. ஆதி³னா நயேனாதி ‘‘அபி⁴ஸந்தே³தீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.226; ம. நி. 1.427) ஸுத்தே ஆக³தனயேன. ப²ரணஞ்சேத்த² பீதிஸுக²ஸமுட்டி²தபணீதரூபேஹி காயஸ்ஸ அபி⁴ப்³யாபனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆரம்மணேதி பீதிப²ரணதாஸுக²ப²ரணதாஸீஸேன வுத்தானம் திகது³கஜா²னானம் ஆரம்மணே. தாதி பீதிப²ரணதாஸுக²ப²ரணதா.

ஸமாதி⁴முகே²னாதி ஸமாதி⁴ம் முக²ம் பமுக²ம் கத்வா, ஸமாதி⁴ஸீஸேனாதி அத்தோ², ஸமாதி⁴பமுகே²ன வா உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸேன. அஞ்ஞே கிலேஸா தி³ட்டி²மானாத³யோ. அப்பயோகே³னாதி ஜா²னவிமோக்கா²தீ³னம் விய உப்பாத³னீயபரிகம்மபயோகே³ன வினா. ஆவஜ்ஜனாஸதி³ஸோ ஹி ப²லஸமாபத்திஅத்தோ² ஸம்மஸனசாரோ. ட²பிதத்தாதி பவத்திதத்தா. ஸதிப³ஹுலதாயாதி ஸதியா அபி⁴ண்ஹுப்பத்தியா. பரிச்சி²ந்த³னஸதியா காலஸ்ஸ ஸதோதி த³ஸ்ஸேதீதி யோஜனா.

பஞ்சகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ச²க்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

805. விஸுத்³தி⁴பா⁴வந்தி விஸுத்³தி⁴யா ஸப்³பா⁴வம். ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேகதே³ஸத்தா’’தி இத³ம் தஸ்ஸ பரிப⁴ண்ட³ஞாணத்தா வுத்தம். ததா² ஹி பாளியம் ‘‘ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீ’’தி (தீ³. நி. 1.247) ஆரபி⁴த்வா ‘‘ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴னா’’திஆதி³ (தீ³. நி. 1.246) வுத்தம். தி³ப்³ப³ஸ்ஸ திரோஹிதவிப்பகட்டா²தி³பே⁴த³ஸ்ஸ, இதரஸ்ஸ ச ரூபாயதனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனஸமத்த²ஸ்ஸாபி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ ஸிகா²பத்தி சவமானோபபஜ்ஜமானஸத்தத³ஸ்ஸனந்தி ஆஹ ‘‘முத்³த⁴ப்பத்தேன சா’’திஆதி³.

ச²க்கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸத்தகனித்³தே³ஸவண்ணனா

806. ச²ப்³பி³த⁴ம்பி பச்சவேக்க²ணஞாணந்தி ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி ஞாண’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 806) வுத்தம் படிச்சஸமுப்பாத³ங்கா³னம் பச்சவேக்க²ணவஸேன பவத்தஞாணம். ஸஹ க³ஹேத்வாதி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாரம்மணபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகத்தேன க³ஹேத்வா. ஸங்கி²பித்வா வுத்தேனாதி புப்³பே³ ச²தா⁴ வுத்தம் விய த³ஸ்ஸிதம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணந்தி ஏவம் ஸங்கி²பித்வா வுத்தேன. ‘‘க²யத⁴ம்ம’’ந்திஆதி³னா பகாரேன த³ஸ்ஸனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பவத்தஞாணஸ்ஸாதி ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்திஆதி³னா பவத்தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ, பவத்தே வா ஸம்ஸாரவட்டே ஞாணஸ்ஸ. ஞாணாரம்மணா விபஸ்ஸனா ஞாணவிபஸ்ஸனா. விபஸ்ஸனாதி ச ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்திஆதி³னா பச்சயபச்சயுப்பன்னத⁴ம்மே விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸனதோ த⁴ம்மட்டி²திஞாணம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம். தஸ்ஸ க²யத⁴ம்மதாதி³ஜானனம் படிவிபஸ்ஸனா. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனாபடிவிபஸ்ஸனாத³ஸ்ஸனமத்த’’ந்தி.

ஏவமேத்த² அட்ட²கதா²தி⁴ப்பாயவஸேன பாளியா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அத்தனோ அதி⁴ப்பாயவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பாளியம் பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸப்³ப³த்தா²தி அத்³த⁴த்தயே பச்சயவிஸேஸேன பச்சயுப்பன்னவிஸேஸனித்³தா⁴ரணே. ஞாணவசனேனாதி ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்திஆதி³னா ஞாணஸ்ஸ க³ஹணேன. அங்கா³னந்தி ஸத்தஸத்ததியா அங்கா³னம். இதிஸத்³தே³னாதி ‘‘நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி ஏத்த² வுத்தஇதிஸத்³தே³ன. பகாஸேத்வாதி ஞாணஸ்ஸ பவத்திஆகாரம் ஜோதேத்வா. தேன த⁴ம்மட்டி²திஞாணதோ அஞ்ஞம்யேவ பரியோஸானே வுத்தம் ஞாணந்தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனாஞாணம் ஸத்தமம் ஞாண’’ந்தி. அயமேவ சேத்த² அத்தோ² யுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘தம்பி ஞாணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ஹோதீ’’தி ஏவம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந யுத்தோ அங்க³ந்தரபா⁴வஸ்ஸ அவிபா⁴வனதோதி அத்தோ². தேன வுத்தம் ‘‘தம்ஞாண…பே… அனதி⁴ப்பேதத்தா’’தி. ந ஹி விஸும் விஸும் வுத்தமேவ ஏகஜ்ஜ²ம் வசனமத்தேன அத்த²ந்தரம் ஹோதீதி. ‘‘க²யத⁴ம்மம்…பே… சா’’தி இமினா புரிமஸ்மிம் பக்கே² உபசயேன தோ³ஸமாஹ.

ஸத்தகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. அட்ட²கனித்³தே³ஸவண்ணனா

808. பச்சனீகத⁴ம்மேதி நீவரணாதி³பச்சனீகத⁴ம்மே. து³க்க²ந்தி ஸமாபஜ்ஜனே அஸதி உப்பஜ்ஜனகது³க்க²ம்.

அட்ட²கனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. த³ஸகனித்³தே³ஸோ

பட²மப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

809. ந டா²னந்தி அட்டா²னம், அனுபலப்³ப⁴னத்தோ² அயமகாரோதி ஆஹ ‘‘அவிஜ்ஜமானம் டா²னம் அட்டா²ன’’ந்தி. அபா⁴வத்தோ² வா, ந அஞ்ஞபடிபக்கா²தி³அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘நத்தி² டா²னந்தி வா அட்டா²ன’’ந்தி. கோ பனேதஸ்ஸ அத்த²த்³வயஸ்ஸ விஸேஸோதி? பட²மோ ஹேதுபச்சயேஹி அனுபலப்³ப⁴மானதம் வத³தி, து³தியோ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வந்தி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. தண்ஹுபாதா³னாதீ³னம்பி ஸுக²தோ உபக³மனஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வே தி³ட்டி²விபல்லாஸஸ்ஸ ஸோ ஸாதிஸயோ அஸுகே²பி த³ள்ஹம் பவத்தாபனதோதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டி²விபல்லாஸோவ…பே… அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ‘‘அத்ததி³ட்டி²வஸேனா’’தி கஸ்மா விஸேஸேத்வா வுத்தம், நனு அரியஸாவகஸ்ஸ ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², அத்ததி³ட்டி²ஸன்னிஸ்ஸயா பன ஸப்³ப³தி³ட்டி²யோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்ததி³ட்டி²வஸேனாதி பதா⁴னதி³ட்டி²மாஹா’’தி வுத்தம். பே⁴தா³னுரூபஸ்ஸ வத்து²னோ. பே⁴தா³னுரூபேன ‘‘அத⁴ம்மே த⁴ம்மோ’’திஆதி³னயப்பவத்தேன.

ஸோ ஏவாதி யோ லிங்கே³ அபரிவத்தே தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ப⁴வங்க³ஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்தோ⁴, ஸோ ஏவ. தஞ்ஹி உபாதா³ய ஏகஜாதிஸமஞ்ஞா, ந சேத்த² பா⁴வகலாபஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேன சோத³னா காதப்³பா³ தத³ஞ்ஞஸ்ஸேவ அதி⁴ப்பேதத்தா. தஞ்ஹி தத்த² அவிச்சே²த³வுத்தியா பப³ந்த⁴வோஹாரம் லப⁴தி, இதரம்பி வா பா⁴வானுபாலனதாஸாமஞ்ஞேனாதி அனோகாஸாவ சோத³னா.

ஸபத்தவஸேன யோஜேதப்³ப³ந்தி ‘‘ஸபத்தம் மாரேமீதி அபி⁴ஸந்தி⁴னா ஸபத்தேன நிபன்னட்டா²னே நிபன்னம் மனுஸ்ஸபூ⁴தோ மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் பிதரம் வா மாரேந்தோ’’திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ஸப்³ப³த்தா²தி சதூஸுபி விகப்பேஸு. புரிமம் அபி⁴ஸந்தி⁴சித்தந்தி புப்³ப³பா⁴கி³யோ மரணாதி⁴ப்பாயோ. அப்பமாணம் தேன அத்த²ஸித்³தி⁴யா அபா⁴வதோ. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ தம் தி³ன்னம் ஹோதீதி ஏத்த² யதா² அரஹத்தம் பத்வா பரிபு⁴த்தம்பி புது²ஜ்ஜனகாலே தி³ன்னம் புது²ஜ்ஜனதா³னமேவ ஹோதி, ஏவம் மரணாதி⁴ப்பாயேன புது²ஜ்ஜனகாலே பஹாரே தி³ன்னே அரஹத்தம் பத்வா தேனேவ பஹாரேன மதே கஸ்மா அரஹந்தகா⁴தோயேவ ஹோதி, ந புது²ஜ்ஜனகா⁴தோதி? விஸேஸஸம்ப⁴வதோ. யதா² ஹி தா³னம் தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பரிச்சாக³மத்தேன ஹோதி, ந ஏவம் வதோ⁴. ஸோ ஹி பாணோ, பாணஸஞ்ஞிதா, வத⁴கசேதனா, உபக்கமோ, தேன மரணந்தி இமேஸம் பஞ்சன்னம் அங்கா³னம் பாரிபூரியாவ ஹோதி, ந அபாரிபூரியா. தஸ்மா அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸேவ மரணந்தி அரஹந்தகா⁴தோயேவ ஹோதி, ந புது²ஜ்ஜனகா⁴தோ. யஸ்மா பன ‘‘இமம் மாரேமீ’’தி யம் ஸந்தானம் ஆரப்³ப⁴ மாரணிச்சா², தஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனகீ²ணாஸவபா⁴வேன பயோக³மரணக்க²ணானம் வஸேன ஸதிபி ஸந்தானபே⁴தே³ அபே⁴தோ³யேவ. யதா³ ச அத்த²ஸித்³தி⁴, ததா³ கீ²ணாஸவபா⁴வோ. தஸ்மா அரஹந்தகா⁴தோவ ஹோதீதி நிச்சி²தம். கத²ம் பனேத்த² வத⁴கசேதனா வத்தமானவிஸயா ஸியாதி ஆஹ ‘‘வத⁴கசித்தம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம்பி…பே… பவத்ததீ’’தி. தத்த² பப³ந்த⁴விச்சே²த³வஸேனாதி யேன பப³ந்தோ⁴ விச்சி²ஜ்ஜதி, தாதி³ஸம் பயோக³ம் நிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ². தேன யதா³ பப³ந்த⁴விச்சே²தோ³, ததா³ அரஹாதி யதா²வுத்தம் அரஹந்தகா⁴தம் பதிட்டா²பேதி. ந ஏவந்தி யதா² காலந்தராபேக்க²கிச்சஸித்³த⁴ம் வத⁴கசித்தம், ந ஏவம் சாக³சேதனா. ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதி³னா சாக³சேதனாய காலந்தரானபேக்க²கிச்சஸித்³தி⁴தம்யேவ விபா⁴வேதி. அஞ்ஞஸககரணந்தி அத்ததோ வினிமோசேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ த³க்கி²ணேய்யஸ்ஸ ஸந்தகபா⁴வகரணம். தஸ்ஸாதி சஜிதப்³ப³ஸ்ஸ வத்து²னோ. யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. தஸ்ஸேவ தம் தி³ன்னம் ஹோதி, ஸசேபி அரஹத்தம் பத்வா தேன பரிபு⁴த்தந்தி அத்தோ².

‘‘கப்பவினாஸே’’தி இத³ம் ‘‘ஸண்ட²ஹந்தே கப்பே’’தி வுத்தத்தா மஹாகப்பவினாஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கப்பட்ட²கதா²ய ந ஸமேதீ’’தி ஏத்த² ஆயுகப்பஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ஆயுகப்போ சேத்த² அவீசியம் நிப்³ப³த்தஸத்தானம் அந்தரகப்பபரிமாணம் பரமாயு வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகம் கப்பம் அஸீதிபா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகபா⁴க³மத்தம் கால’’ந்தி (கதா². அட்ட². 654-657) வுத்தம். தயித³ம் ‘‘ஏகம் கப்ப’’ந்தி யதி³ ஏகம் மஹாகப்பந்தி அத்தோ², ததா² ஸதி வீஸதிஅந்தரகப்பபரிமாணோ ஏகோ அஸங்க்²யேய்யகப்போதி வுத்தம் ஹோதி. அத² ஏகம் அஸங்க்²யேய்யகப்பந்தி அத்தோ², ஸப்³ப³தா²பி ‘‘சதுஸட்டி² அந்தரகப்பா’’தி வசனேன விருஜ்ஜ²தீதி வீமம்ஸிதப்³ப³ம். யதா² பன கப்பட்ட²கதா²ய அயம் அட்ட²கதா² ஸமேதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கப்பவினாஸேயேவாதி பனா’’திஆதி³மாஹ.

பகதத்தோ வா அபாராஜிகோ. ஸமானஸம்வாஸகோ கம்மலத்³தீ⁴னம் வஸேன அனானாஸம்வாஸகோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

நியதஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானதம் படிஸேதே⁴த்வாதி யோஜனா. தத்த² படிஸேதே⁴த்வாதி ‘‘புக்³க³லோ பன நியதோ நாம நத்தீ²’’தி ஏவம் படிஸேதே⁴த்வா. தத்த² காரணமாஹ ‘‘மிச்ச²த்தஸம்மத்தனியதத⁴ம்மானம் விய ஸபா⁴வதோ’’தி. பஞ்ஞத்திமத்தஞ்ஹேதம் மிச்ச²த்தஸம்மத்தனியதத⁴ம்மனிஸ்ஸயம், யதி³த³ம் நியதோ புக்³க³லோதி. யதா²புச்சி²தந்தி ‘‘கிம் புப்³ப³ஹேது நியமேதீ’’திஆதி³னா புச்சி²தப்பகாரம் நியாமகஹேதும். யேனாதி யேன உபரிமக்³க³த்தயவிபஸ்ஸனாஞாணேன. நியதானியதபே⁴த³ந்தி ஸோதாபன்னாதி³னியதபே⁴த³ம், ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³அனியதபே⁴த³ஞ்ச. ஸோதாபன்னோ ஏவ ஹி ஏகோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம ஹோதி, ஏகோ கோலம்கோலோ நாம, ஏகோ ஏகபீ³ஜீ நாமாதி ஸோதாபன்னஸ்ஸ நியதபா⁴வோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘ஸோதாபன்னோ ச நியதோ’’தி. ப்³யதிரேகத்தோ² ஹி அயம் ச-ஸத்³தோ³. ததோ புப்³பே³தி ஸோதாபத்திமக்³க³தோ புப்³பே³. ‘‘புப்³ப³ஹேதுகிச்சம் நத்தீ²’’தி இத³ம் ஸோதாபன்னஸ்ஸ நியததாய வுத்தத்தா வக்க²மானஞ்ச தோ³ஸம் ஹத³யே ட²பேத்வா வுத்தம். உபரிமக்³கா³னம் ஸஉபனிஸ்ஸயத்தே பட²மமக்³க³ஸ்ஸாபி ஸஉபனிஸ்ஸயதா ஸித்³தா⁴ ஏவாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதி³ ஹீ’’திஆதி³. தஞ்ச நியதத்தம். அஸ்ஸாதி ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ.

தேனேவ கீ²ணாதி ஸோதாபத்திமக்³கே³னேவ கீ²ணா. காரணுபச்சே²தே³ன ஹி ப²லுபச்சே²தோ³ ஸியா. ததோதி ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³தோ. ஸாதி ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³தா. பவத்திதோதி விபாகப்பப³ந்த⁴தோ. தேனாதி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன. வுட்டா²னேதி வுட்டா²னே ஸதி. காரணேன வினா ப²லம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸக்காய…பே… ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. ‘‘நாமகரணனிமித்ததோ’’தி இமினா நாமகரணஹேதுதாய நியாமகதம் விபா⁴வேதி ஏகபீ³ஜிஆதி³ஸமஞ்ஞானம் அன்வத்த²ஸஞ்ஞாபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனா…பே… ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி.

ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ஏகோம்ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸீதீபூ⁴தோஸ்மி நிப்³பு³தோ’’திஆதீ³னி (மஹாவ. 11; கதா². 405; ம. நி. 1.285) ஸங்க³ய்ஹந்தி. ஏத்த² ச ‘‘ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதி, ஏகோம்ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ (மஹாவ. 11; கதா². 405; ம. நி. 1.285). ‘அத்தே²தரஹி அஞ்ஞே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ப⁴க³வதா ஸமஸமா ஸம்போ³தி⁴ய’ந்தி ஏவம் புட்டோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ‘நோ’தி வதே³ய்ய’’ந்திஆதி³ (தீ³. நி. 3.161) வசனேஹி இமிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா விய அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அஞ்ஞிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா உப்பாதோ³ நிவாரிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி விஜ்ஜமானே ‘‘ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதீ’’திஆதி³ ஸக்கா வத்தும். யம் பன வத³ந்தி ‘‘லோகதா⁴துவிஸேஸாபேக்கா²ய வுத்த’’ந்தி, தம்பி நத்தி² ததா² விஸேஸனஸ்ஸ அபா⁴வதோ, பு³த்³தா⁴னுபா⁴வஸ்ஸ ச அஸமத்த²பா⁴வவிபா⁴வனதோ. ஆணாகே²த்தகித்தனஞ்சேத்த² த⁴ம்மதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸக்கோதி ஹி ப⁴க³வா யத்த² யத்த² இச்ச²தி, தத்த² தத்த² ஆணம் வத்தேதும். ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’தி ச இத³ம் பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தாய லோகதா⁴துயா த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்தா²யமத்தோ² – பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தா ஏகாவாயம் லோகதா⁴து. தத்த² ஏகஸ்மிம் காலே ஏகோ ஏவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி. தேனாஹ ‘‘பு³த்³த⁴கே²த்த…பே… அதி⁴ப்பாயோ’’தி.

தஸ்மாதி யஸ்மா உபஸம்பதா³தீ⁴னம் பாதிமோக்க²ம், உபஸம்பதா³ ச பப்³ப³ஜ்ஜாதீ⁴னா, தஸ்மா. பாதிமோக்கே² ஸித்³தே⁴, ஸித்³தா⁴ஸு தாஸு பப்³ப³ஜ்ஜூபஸம்பதா³ஸு. ததோ பரம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதீதி பச்சி²மபடிவேத⁴தோ பரம் படிவேத⁴ஸாஸனம், பச்சி²மஸீலபே⁴த³தோ ச பரம் படிபத்திஸாஸனம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதீதி ஸாஸனபா⁴வஸாமஞ்ஞேன பன உப⁴யம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சி²ம…பே… ஏகதோ கத்வா’’தி ஆஹ.

பரிதே³வனகாருஞ்ஞந்தி பரிதே³வனேன கருணாயிதப்³ப³தா கருணாயனா.

த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வவிஸேஸோ ந ஸக்கா தா⁴ரேதும், யதோ பாரமீபவிசயாதீ³ஸு உத³கபரியந்தம் கத்வா மஹாபத²வீகம்போ அஹோஸி, அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தி³வஸே ச ட²பேத்வா புப்³பு³த்தரதி³ஸாபா⁴கே³ போ³தி⁴ருக்க²மூலே பூ⁴மிபா⁴கோ³ மஹாபுரிஸம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி², அஞ்ஞத³த்து² ஏகபஸ்ஸே பக்கி²த்தஅதிபா⁴ரப⁴ரிதனாவா விய சக்கவாளக³ப்³போ⁴ விபரிவத்தோ. ‘‘ஸமுப்பாதி³கா’’தி வத்தப்³பே³ ஸ-காரே அ-காரஸ்ஸ ஆ-காரோ, ஏகஸ்ஸ ச ப-காரஸ்ஸ லோபோ கதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமம் உத்³த⁴ம் பஜ்ஜதீதி ஸாமுபாதி³கா’’தி. ஸமம் உபாதி³யதீதி வா ஸமுபாதா³, ஸமுபாதா³ ஏவ ஸாமுபாதி³கா, ஸமுபாஹினீதி அத்தோ².

ஸந்ததிக²ணவஸேனாதி ஸந்ததிவஸேன ஆயூஹனஸமங்கி³தா, ஸபுப்³ப³பச்சா²பா⁴க³ஸ்ஸ க³ஹணவஸேன சேதனாக்க²ணவஸேன சேதனாஸமங்கி³தாதி யோஜேதப்³பா³. ஏகஸ்மிம் உபட்டி²தே பச்சயவஸேன தத³ஞ்ஞஸ்ஸ உபட்டா²னம் பரிவத்தனம்.

பட²மப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

810. போ⁴கே³ பு⁴ஞ்ஜிதும் ந ஜானாதி, வினாஸேதீதி யோஜனா.

லஹுபரிவத்திதாய ஜீவிதஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ.

ந அதா³ஸி பயுத்தவாசாய உப்பன்னந்தி அதி⁴ப்பாயேன.

ஸம்மாபயோகே³னாதி ஸம்மாபடிபத்தியா.

து³தியப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

813. தா⁴துஸபா⁴வோதி பூ⁴தாதி³ஸங்கா²ததா⁴தூனம் ஸபா⁴வோ. ஸபா⁴க³வஸேன ப²லபூ⁴தேன. அஜ்ஜா²ஸயதா⁴துபரிச்சி²ந்த³னதோதி அஜ்ஜா²ஸயஸபா⁴வஸ்ஸ ‘‘ஹீனம், பணீத’’ந்தி வா பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானனதோ, வுட்டி²னிமித்தேன விய மஹோகே⁴ன உபரிமேக⁴வுட்டி²யா.

பஞ்சமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ச²ட்ட²ப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

ஸத்³த³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி ஸமாஸந்தேனேவ ததா² ஸத்³த³ஸித்³தி⁴தோ. தேஸந்தி பரோபரானம் விஸதா³விஸதா³னம் ஸத்³தா⁴தி³இந்த்³ரியானம். ஏவஞ்ச கத்வாதி ஆஸயாதி³தோ இந்த்³ரியபரோபரியத்தஸ்ஸ, இந்த்³ரியபரோபரியத்ததோ ச அதி⁴முத்திபே⁴த³ஸ்ஸ விஸிட்ட²ஸபா⁴வத்தா ஏவ.

815. ‘‘கே பன தே அரியாவாஸா’’தி புச்சி²த்வா தே ஸுத்தேனேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³பாளிம் ஆஹரித்வா ‘‘ஏவம் வுத்தா’’தி நிக³மேத்வா புன மக்³கா³தி⁴க³மேனேவ தேஸம் அதி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏதேஸூ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² இதரேதி ச²ளங்க³ஸமன்னாக³மஏகாரக்கா²ஸங்கா²யபடிஸேவனாத³யோ.

816. ஆரம்மணஸந்தானானுஸயனேஸூதி ஆரம்மணானுஸயனம், ஸந்தானானுஸயனந்தி த்³வீஸு அனுஸயனேஸு. யதா² ஹி மக்³கே³ன அஸமுச்சி²ன்னோ ராகோ³ காரணலாபே⁴ உப்பஜ்ஜனாரஹோ தா²மக³தட்டே²ன ஸந்தானே அனுஸேதீதி வுச்சதி, ஏவம் இட்டா²ரம்மணேபீதி தஸ்ஸ ஆரம்மணானுஸயனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தம் பனஸ்ஸ அனுஸயனம் உப்பத்தியா பாகடம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³ (விப⁴. அட்ட². 816) வுத்தம். ‘‘ஆசிண்ணஸமாசிண்ணா’’தி ஏதேன இட்டா²ரம்மணே ராக³ஸ்ஸ சிரபரிபா⁴வனம் விபா⁴வேதி. யஸ்மா பன ஏவம் சிரபரிபா⁴விதம் பரிவேடே²த்வா விய டி²தம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸமந்ததோ வேடே²த்வா விய டி²தபா⁴வேன அனுஸயிததம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி வுத்தம். ததா² ஹி உத³கே நிமுக்³க³ஸதி³ஸோ உதா³ஹடோ. ‘‘ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா காமனீயட்டே²ன காமா’’திஆதி³பாளிவஸேன ப⁴வராக³ஸ்ஸாபி வத்து²காமதா வேதி³தப்³பா³. ராக³வஸேனாதி ஆரம்மணரஜ்ஜனவஸேன.

818. இந்த்³ரியவிஸேஸோ வினேய்யானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம்.

819. பஹாதப்³பே³ன உபத்³து³தனிரோத⁴னத்த²ம் பஹாயகம் பரியேஸதீதி பட²மம் பஹாதப்³ப³ம், பச்சா² பஹாயகந்தி அயம் பஹாதப்³ப³பஜஹனக்கமோ பஹானக்கமபதே³ன வுத்தோ. யஸ்ஸாதி பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ. தந்தி பஹாதப்³ப³ம். பட²மம் வுச்சதீதி பஹானவிசாரணானம் பட²மம் வுச்சதி. ததோ பச்சா² அப்பஹாதப்³ப³ம் யதா² தம் த³ஸ்ஸனத்திகாதீ³ஸு.

826. தந்தி ப⁴வங்க³ம். தஸ்ஸாதி லோகுத்தரஸ்ஸ. பாத³கந்தி அந்திமப⁴விகஸ்ஸ ப⁴வங்க³ம் ஸந்தா⁴யாஹ.

ச²ட்ட²ப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்தமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

828. ஸமாபன்னோம்ஹீதி மஞ்ஞதீதி அத்தோ².

ஸமாதி⁴ வா தஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் கம்மட்டா²னம் வா சித்தமஞ்ஜூஸாதி யோஜனா. ட²பேதுந்தி யதா²பரிச்சி²ன்னம் காலம் ஸமாபத்திசித்தம் பவத்தேதும்.

தேஹீதி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரேஹி. தம்ஸபா⁴வதாதி காமாதி³து³தியஜ்ஜா²னாதி³அனுபக்க²ந்த³னஸபா⁴வதா. பகு³ணவோதா³னம் பகு³ணபா⁴வஸித்³தா⁴ ஜா²னஸ்ஸ படிபக்க²தோ விஸுத்³தி⁴.

ஸத்தமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

த³ஸமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா

831. பஞ்ஞாவ விமுத்தீதி ராகா³தீ³ஹி விமுத்திபூ⁴தா பஞ்ஞாவ விமுத்தீதி யோஜனா. கம்மந்தரஸ்ஸ விபாகந்தரமேவாதி அத்தோ² விபாகந்தரஜானனஸ்ஸேவ து³தியப³லகிச்சத்தா, கம்மந்தரஜானனஸ்ஸ ச ததியப³லகிச்சத்தா. ப³லஸதி³ஸதந்தி ஏகச்சப³லஸதி³ஸதம். கஸ்மா பனேத்த² ப³லஞாணகிச்சே வுச்சமானே ஜா²னாதி³அப³லஞாணம் உதா³ஹடந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதி³பீ’’திஆதி³. தத³ந்தோக³த⁴ந்தி தஸ்மிம் ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணாஸபா⁴வே ஸத்தமப³லஞாணே அந்தோக³த⁴ம். ஏவந்தி ஜா²னாதி³ஞாணம் விய. அப்பேதும், விகுப்³பி³துஞ்சாதி அத்தனா வுத்தாகாரம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸமுத³யப்பஹானாதி³ஏகச்சஞாணகிச்சம்பி அகரோந்தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் கத²மப்பனாதி³கம் ஜா²னாதி³கிச்சம் கரேய்ய, ப³லஞாணேஹி பன ஜானிதப்³ப³ம், ததோ உத்தரிஞ்ச ஜானந்தம்பி யஸ்மா ஏகச்சப³லகிச்சம் ந கரோதி, தஸ்மா அஞ்ஞானேவ ப³லஞாணானி, அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஏதேஸம் பன கிச்சம் ந ஸப்³ப³ம் கரோதீ’’திஆதி³ (விப⁴. அட்ட². 831) அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தத்த² யதா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் அப³லகிச்சம் ஏகச்சம் ந கரோதி, ஏவம் ப³லகிச்சம்பீதி உதா³ஹரணத³ஸ்ஸனவஸேன ‘‘தஞ்ஹி ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேது’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா…பே… த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

த³ஸமப³லனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஞாணவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.