1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்
1. ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா
718. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி த⁴ம்மாதீ³ஸு கதோ அதிதே³ஸோ ஸங்கே²பதோ தேஸம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. தேஸம் நிருத்திபடிபா⁴னானம் விஸயா தப்³பி³ஸயா, தேஸம், நிருத்திபடிபா⁴னவிஸயபூ⁴தானந்தி அத்தோ². பச்சயுப்பன்னாதி³பே⁴தே³ஹீதி பச்சயுப்பன்னனிப்³பா³னபா⁴ஸிதத்தா²தி³பே⁴தே³ஹி.
து³க்க²ஹேதுப²லஜாதாதி³த⁴ம்மஜராமரணானி து³க்கா²தீ³னி. ஸச்சஹேதுத⁴ம்மபச்சயாகாரவாரேஸு து³க்க²ஸமுத³யாதி³பரியாயேன ஆக³தோ ப²லனிப்³ப³த்தகோ ஹேது, ஸச்சபச்சயாகாரவாரேஸு அரியமக்³கோ³, பரியத்திவாரே பா⁴ஸிதம், அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே குஸலம், அகுஸலந்தி ஏவம் பாளியம் வுத்தானம்யேவ வஸேன பஞ்ச த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³தி இமமத்த²மாஹ ‘‘ததா² த⁴ம்மா சா’’தி இமினா.
நிப்³ப³த்தகஹேதுஆதீ³னந்தி நிப்³ப³த்தகஸம்பாபகஞாபகானம். புரிமோதி பவத்தனத்தோ². தஸ்மிந்தி மக்³கே³. பச்சி²மோதி பாபனத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
அவிபரீதனிருத்தீதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி ஆசிண்ணா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வாசகபா⁴வே நிருள்ஹா யாதா²வனிருத்தி. யஸ்மா விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதோ ஸத்³தோ³ பஞ்ஞத்தீதி அத்தனோ அதி⁴ப்பாயோ, தஸ்மா பரமததோ தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவசனபூ⁴தாயா’’தி விஸேஸேத்வா ‘‘கேசி வண்ணயந்தீ’’தி ஆஹ. ஏவம் ஸதீதி ஏவம் நிருத்தியா பஞ்ஞத்திபா⁴வே ஸதி. பஞ்ஞத்தி அபி⁴லபிதப்³பா³தி ஆபஜ்ஜதீதி வுத்தே, ஹோது, கோ தோ³ஸோ தஸ்ஸா வசனீயபா⁴வதோதி கதா³சி வதே³ய்யாதி ஆஸங்கந்தோ ஆஹ ‘‘ந ச வசனதோ…பே… உச்சாரேதப்³ப³ம் அத்தீ²’’தி. தேஸம் அத்த²த⁴ம்மானம். ந வசனந்தி அவசனம் அவசனஸபா⁴வம். ஏவம்பகாரந்தி ஏவம்வித⁴ம் ஏவம் நியதலிங்க³விஸேஸஜோதனாகாரம்.
பரதோதி பரபா⁴கே³ அனந்தரமனோத்³வாரே. ஸத்³த³க்³க³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய நாமனிருத்தியம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பவத்ததீதி வத³ந்தி. யதி³ ஏவம் கஸ்மா பாளியம் ‘‘நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பச்சுப்பன்னாரம்மணா’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘நிருத்தி…பே… ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. பச்சா² ஜானனந்தி ஸத்³த³க்³க³ஹணுத்தரகாலம் நாமனிருத்தியா ஜானனம். ஏவந்தி ஏவம் ஸத்³த³க்³க³ஹணதோ பச்சா² நாமனிருத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி க³ய்ஹமானே. ஏவம் நிருத்தியா நாமபஞ்ஞத்திபக்கே² பாளியா, அட்ட²கதா²ய ச விரோத⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸத்³த³பக்கே² தத³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³மாஹ. தம்தம்ஸத்³த³விபா⁴வகந்தி யதா² தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸத்³த³ப்பபே⁴த³னிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் தி³ப்³ப³ஸோதஞாணம் ஸத்³தா³ரம்மணமேவ தம் தம் ஸத்³த³ம் விபூ⁴தம் கரோதி, ஏவம் நிருத்திப்பபே⁴த³னிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் நிருத்திஸத்³தா³ரம்மணமேவ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ஞாணம் தம் விபூ⁴தம் கரோதீதி தஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணதா வுத்தா. ஸத்³த³ம் பன விபா⁴வேந்தம் ஏகந்ததோ ஸத்³தூ³பனிப³ந்த⁴ம் பஞ்ஞத்திம்பி விபா⁴வேதியேவ, யதோ ஸபா⁴வாஸபா⁴வவிஸேஸவிபா⁴வனம் ஸம்பஜ்ஜதி. அஞ்ஞதா² ஹி ஸத்³த³மத்தக்³க³ஹணே விஸேஸாவபோ³தோ⁴ ஏவ ந ஸியாதி போராணா பஞ்ஞத்திவிபா⁴வனம்பி தஸ்ஸ இச்ச²ந்தி. தம்விபா⁴வகந்தி நிருத்திஸத்³த³விபா⁴வகம். ந பாளிவிரோதோ⁴ ஹோதீதி யதி³பி அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ‘‘யாய நிருத்தியா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞத்தி ஹோதீ’’தி (விப⁴. 727) வுத்தம், தம்பி ஸபா⁴வனிருத்திஸத்³தே³ன த⁴ம்மானம் பபோ³த⁴னமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தப்³பி³னிமுத்தம் பஞ்ஞத்திந்தி ‘‘நிருத்திஸத்³தா³ரம்மணா நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³’’தி வுச்சமானே பாளியா விரோதோ⁴ ந ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா பச்சா² க³ஹிதாய பஞ்ஞத்தியா பச்சவேக்க²ணேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஆஸங்கேய்யாதி ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²மாஹ ‘‘தம் ஸபா⁴வனிருத்திம் ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா’’திஆதி³. ஸபா⁴வனிருத்திம் விபா⁴வேந்தம்யேவாதி ஸபா⁴வனிருத்திவிஸயஸ்ஸ ஸம்மோஹஸ்ஸ பகே³வ வித்³த⁴ம்ஸிதத்தா அத்த²ஸாத⁴னவஸேன அபி⁴ஞ்ஞாஞாணம் விய தம் விபா⁴வேந்தமேவ பவத்ததி. தேனாஹ ‘‘நிருத்திம் பி⁴ந்த³ந்தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ உப்பஜ்ஜதீ’’தி. பபே⁴த³க³மனஞ்சேத்த² அனவஸேஸதோ நிருத்திவிபா⁴க³ஜானனம். ததா² ஸேஸேஸு. ஸக்கடனாமாதீ³தி ஸக்கடவஸேன வுத்தனாமாக்²யாதாதி³. நிபாதபத³ம் நாமாதி³பதா³னி விய அத்த²ம் ந வத³தி, அத² கோ² ப்³யஞ்ஜேதி ஜோதேதீதி ‘‘ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி வுத்தம் நிபாதபத³ம்.
போ³தி⁴ ஞாணம் மண்ட³பூ⁴தம் ஏத்தா²தி போ³தி⁴மண்டோ³, மஹாபோ³தி⁴ட்டா²னம். தேனாஹ ‘‘பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ட்டா²னே’’தி. அஞ்ஞேன பகாரேனாதி உக்³க³ஹாதி³ப்பகாரேன.
அஞ்ஞதா² ஹோந்தீதி புரிஸயுகே³ புரிஸயுகே³ ஏகதே³ஸேன பரிவத்தந்தா காலந்தரே அஞ்ஞாகாரா ப⁴வந்தி. வினஸ்ஸந்தீதி தம்தம்பா⁴ஸானம் மனுஸ்ஸானம் வினாஸேன ந பஞ்ஞாயந்தி, மனுஸ்ஸானம் து³ருக்³க³ஹணாதி³னா கத்த²சி கதா³சி பரிவத்தந்தீபி ப்³ரஹ்மலோகாதீ³ஸு யதா²ஸபா⁴வேனேவ அவட்டா²னதோ ந ஸப்³ப³த்த², ஸப்³ப³தா³, ஸப்³ப³தா² ச பரிவத்ததி. தேனாஹ ‘‘கப்பவினாஸேபி திட்ட²தியேவா’’தி. ஏதஸ்ஸ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ஞாணஸ்ஸ.
அத்தா²தீ³ஸு ஞாணந்தி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தி³. அத்த²த⁴ம்மனிருத்திவஸேன தீஸு. அத்த²த⁴ம்மனிருத்திபடிபா⁴னவஸேன சதூஸுபி வா. அத்த²த⁴ம்மாதி³னா அத்தனா ஜோதேதப்³பே³ன ஸஹ அத்தே²னாதி ஸாத்த²கானி. ஸப்³போ³ அத்த²த⁴ம்மாதி³கோ அத்தோ² விஸயபூ⁴தோ ஏதஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸப்³ப³த்த²கம். ஸப்³ப³ஸ்மிம் அத்தா²தி³கே விஸயே கி²த்தம் அத்தனோ பச்சயேஹி ட²பிதம் பவத்திதம். அரஹத்தப்பத்தியா விஸதா³ ஹோந்தி படிபக்க²த⁴ம்மானம் ஸப்³ப³ஸோ வித்³த⁴ம்ஸிதத்தா. பஞ்சன்னந்தி அதி⁴க³மபரியத்திஸவனபரிபுச்சா²புப்³ப³யோகா³னம். யதா²யோக³ந்தி யம் யம் யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ விஸத³தாய யுஜ்ஜதி, ததா² யோஜேதப்³ப³ம்.
பரிபுச்சா²ஹேது பவத்தா கதா² பரிபுச்சா²தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘புச்சா²ய…பே… பரிபுச்சா²தி வுத்தா’’தி.
தேஹீதி மக்³கே³ஹி. படிலாபோ⁴ நாம புப்³ப³யோக³ஸம்பத்தியா அத்தா²தி³விஸயஸ்ஸ ஸம்மோஹஸ்ஸ ஸமுச்சி²ந்த³னம், தம் பன மக்³க³கிச்சமேவாதி ஆஹ ‘‘ஸோ லோகுத்தரோ’’தி. அத்தா²தீ³னம் பபே⁴த³தோ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²பனா யதா²ரஹம் பரித்தகுஸலமஹாகிரியசித்தவஸேன ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘பபே⁴தோ³ காமாவசரோ’’தி. யதா² புப்³ப³யோகோ³ அதி⁴க³மஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ ஸபா⁴வஹேதுபா⁴வதோ, ந ததா² பபே⁴த³ஸ்ஸ அஸபா⁴வஹேதுதாய, பரம்பரபச்சயதாய சாதி அதி⁴ப்பாயோ. பரியத்திஆதீ³னம் பபே⁴த³ஸ்ஸ ப³லவபச்சயதாய, அதி⁴க³மஸ்ஸ ச தத³பா⁴வே ஏஸேவ நயோ. தத்தா²தி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம், தாஸு பரியத்திஸவனபரிபுச்சா²ஸு நிமித்தபூ⁴தாஸூதி அத்தோ². யம் வுத்தம் ஹோதீதி ‘‘ஏதேஸு பனா’’திஆதி³னா அட்ட²கதா²வசனேன யம் அத்த²ஜாதம் வுத்தம் ஹோதி. தம் த³ஸ்ஸேந்தோதி தம் நித்³தா⁴ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ. ‘‘புப்³ப³யோகா³தி⁴க³மா’’தி வத்வா ‘‘த்³வேபீ’’தி வசனம் அதி⁴க³மஸஹிதோயேவ புப்³ப³யோகோ³ பபே⁴த³ஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ, ந கேவலோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘த்³வேபி ஏகதோ ஹுத்வா’’தி (விப⁴. அட்ட². 718). ‘‘த்³வேபி விஸத³காரணா’’தி வுத்தே புப்³ப³யோக³ஸ்ஸாபி விஸத³காரணத்தம் லப்³ப⁴தேவாதி ஆஹ ‘‘த்³வேபி விஸத³காரணாதி…பே… வுத்த’’ந்தி.
ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸச்சவாராதி³வண்ணனா
719. காலத்தயேபீதி அதீதாதீ³ஸு தீஸுபி காலேஸு. ஹேதுப²லத⁴ம்மா ஹேதூனம் ப²லபூ⁴தா த⁴ம்மா, பச்சயனிப்³ப³த்தாதி அத்தோ². தேஸஞ்ச ஹேதுத⁴ம்மாதி தேஸம் ஹேதுப²லானம் பச்சயனிப்³ப³த்தானம் ஹேதுபூ⁴தா த⁴ம்மா ‘‘த⁴ம்மா’’தி வுத்தாதி யோஜனா. வினேய்யவஸேனாதி ததா²வினேதப்³ப³புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன. உப்பன்னா ஸமுப்பன்னாதிஆதி³ ந வுத்தந்தி உப்பன்னா ஸமுப்பன்னா உட்டி²தா ஸமுட்டி²தா பச்சுப்பன்னாதிஆதி³ ந வுத்தம் ஏகந்தபச்சுப்பன்னஸ்ஸேவ ஸங்கா³ஹகத்தா. தம்னிப்³ப³த்தகாதி தேஸம் அத்த²பா⁴வேன வுத்தானம் நிப்பா²த³கா. த⁴ம்மாதி வுத்தா த⁴ம்மபா⁴வேன கதி²தா.
ஸச்சவாராதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.