4. ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா
20. ‘‘ஹேட்டி²மகோடியாதி ஏத்தா²’’தி இத³ம் பட²மம் ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா’’தி வசனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்ஸ ஹி பு⁴ம்மவஸேன அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. தேனாஹ ‘‘தத்த² ஹி பதா⁴னம் த³ஸ்ஸித’’ந்தி. ஹேட்டி²மகோடியாவ பதா⁴னம் த³ஸ்ஸிதந்தி இமமத்த²ம் க³ஹேத்வா ‘‘யதி³ ஏவ’’ந்திஆதி³னா சோதே³தி. இதரோ ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா பதா⁴னமேவ த³ஸ்ஸித’’ந்தி ஏவமேத்த² நியமோ க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபரிமகோடிக³தபா⁴வேனா’’திஆதி³னா தம் பரிஹரதி. பதா⁴னஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனம். பதா⁴னே ஹி த³ஸ்ஸிதே அப்பதா⁴னம்பி அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதீதி. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘தம்ஸம்பயுத்தஸங்கா²ரா பன தாய க³ஹிதாய க³ஹிதாவ ஹோந்தீ’’தி. யம் ஹேட்டி²மகோடியம் லப்³ப⁴தி, தம் உபரிமகோடியம்பி லப்³ப⁴தி ஏவாதி ஆஹ ‘‘ஹேட்டி²மகோடி ஹி ஸப்³ப³ப்³யாபிகா’’தி. து³தியே கரணனித்³தே³ஸதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆக³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி ஆஹ. ஆக³மனகிரியா ஹி ஹேட்டி²மகோடியா கரணபா⁴வேன தத்த² வுத்தாதி. யதா² ச ஆக³மனகிரியாய, ஏவம் வசனகிரியாயபி ஹேட்டி²மகோடியா கரணபா⁴வோ ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரிமேபி வா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஏகூனபஞ்ஞாஸப்பபே⁴தே³’’தி இத³ம் லோகியசித்துப்பாதே³ பாளிஆக³தானம் ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மானம் உபரிமகோடிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யேவாபனகத⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் உபரிமகோடியா க³ய்ஹமானாய ‘‘தேபஞ்ஞாஸா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, லோகுத்தரசித்துப்பாத³வஸேன பன ‘‘ஸத்தபஞ்ஞாஸா’’தி.
ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
பகிண்ணககதா²வண்ணனா
ஸமுக்³க³ம-பத³ஸ்ஸ தத்வதோ பரியாயதோ ச அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸஞ்ஜாதியம் ஆதி³உப்பத்திய’’ந்தி. பே⁴த³தோ பன ஸமாயோகே³ உக்³க³மனந்தி. தத்த² கேன ஸமாயோகே³, குதோ, கத²ஞ்ச உக்³க³மனந்தி விசாரணாயம் ஆஹ ‘‘தம்தம்பச்சயஸமாயோகே³’’திஆதி³. தத்தே²வாதி பஞ்சவோகாரப⁴வே ஏவ. தத்த² ஹி பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஸமுக்³க³ச்ச²ந்தி. யதா²தி⁴க³தானம் அதி⁴க³தப்பகாரானம், படிஸந்தி⁴கானந்தி அத்தோ². ஓபபாதிகஸமுக்³க³மேனேவ சேத்த² ஸம்ஸேத³ஜஸமுக்³க³மோபி க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³ பஞ்சக்க²ந்த⁴பரியாபன்னானம் ததா³ உப்பஜ்ஜனாரஹானம் உப்பஜ்ஜனதோ. தத்த² ஸம்ஸேத³ஜா உப்பஜ்ஜித்வா வட்³ட⁴ந்தி, இதரே ந வட்³ட⁴ந்தீதி இத³மேதேஸம் நானாகரணம். ஸுகு²மஜாதியலோமா ஏவ கிர கேசி ஏளகா ஹிமவந்தே விஜ்ஜந்தி, தேஸம் லோமம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஜாதிமந்தஏளகலோம’’ந்தி வுத்தம் அதிஸுகு²மத்தா தேஸம் லோமானம். கேசி பன ‘‘அஜபாகதிகேளகாதீ³ஹி ஸங்கரரஹிதானம் தேஸம் ஏளகவிஸேஸானம் நிப்³ப³த்தேளகஸ்ஸ லோமம் ஜாதிஉண்ணா, தம்பி தங்க²ணனிப்³ப³த்தஸ்ஸா’’தி வத³ந்தி. க³ப்³ப⁴ம் பா²லேத்வா க³ஹிதஸ்ஸாதி அபரே. ஏவம்ஸண்டா²னந்தி ஜாதிஉண்ணம்ஸுனோ பக்³க⁴ரித்வா அக்³கே³ டி²ததேலபி³ந்து³ஸண்டா²னம். வண்ணப்படிபா⁴கோ³தி ரூபபடிச்ச²ன்னோ ஸண்டா²னபடிச்ச²ன்னோ ச.
ஸந்ததிமூலானீதி தஸ்மிம் ப⁴வே ரூபஸந்ததியா மூலபூ⁴தானி. அனேகிந்த்³ரியஸமாஹாரபா⁴வதோதி யதா²ரஹம் சக்கா²தி³அனேகிந்த்³ரியஸங்கா⁴தபா⁴வதோ. பதா⁴னங்க³ந்தி உத்தமங்க³ம் ஸிரோ.
ந தஸ்ஸ தஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ பரிபுண்ணதம், தம்தம்க²ந்தே⁴கதே³ஸஸ்ஸேவ வுத்தத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. காமாவசரானந்தி காமாவசரஸத்தானம். பரிஹீனாயதனஸ்ஸாதி பரிஹீனஸ்ஸ சக்கா²தி³ஆயதனஸ்ஸ வஸேன. தத்த² து³க்³க³தியம் அந்த⁴ஸ்ஸ சக்கு²த³ஸகவஸேன, ப³தி⁴ரஸ்ஸ ஸோதத³ஸகவஸேன, அந்த⁴ப³தி⁴ரஸ்ஸ உப⁴யவஸேன ஸந்ததிஸீஸஹானி வேதி³தப்³பா³. நபும்ஸகஸ்ஸ பன பா⁴வஹானி வுத்தா ஏவ. ததா² அந்த⁴ப³தி⁴ராகா⁴னகஸ்ஸ சக்கு²ஸோதகா⁴னவஸேன. தம் பன த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்க³பாளியா விருஜ்ஜ²தி. தம் பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ரூபாவசரானம் பன சக்கு²ஸோதவத்து²ஜீவிதவஸேன சத்தாரி ஸந்ததிஸீஸானீதி இதரேஸம் வஸேன ஸந்ததிஸீஸஹானி வேதி³தப்³பா³.
தேஸந்தி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம். வத்து²பா⁴வேனாதி விசாரணாய அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன. படிஸந்தி⁴யம் உப்பன்னா பவத்தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி படிஸந்தி⁴க்க²ணே பவத்திக்க²ணே ச பஞ்சக்க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேதி. பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோதி ‘‘பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸூ’’தி அயம் பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோ. அஞ்ஞதா²தி நித்³தா⁴ரணே அனதி⁴ப்பேதே. ‘‘பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்தே²’’தி இத³ம் விஸயாதி³அத்தா²னம் இதா⁴ஸம்ப⁴வதோ வுத்தம். உப⁴யந்தி ரூபாரூபம். ரூபாரூபஸந்ததிந்தி ரூபஸமுட்டா²பகம் ரூபஸந்ததிம் அரூபஸந்ததிஞ்ச. ‘‘வத்து² உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லம் ஹோதீ’’தி இத³ம் ந படிஸந்தி⁴க்க²ணம் ஏவ, நாபி வத்து²ரூபம் ஏவ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ரூபானம் உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லதம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. ‘‘ததா³ ஹீ’’திஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ காரணவசனம். தத்த² தந்தி ரூபம். ‘‘கம்மக்கி²த்தத்தா’’தி இத³ம் ந கம்மஜதாமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத² கோ² கம்மஜஸ்ஸ பட²முப்பத்தியம் அபதிட்டி²ததம் ஸந்தா⁴யாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸதிபீ’’திஆதி³மாஹ. ததோ பரந்தி ததோ படிஸந்தி⁴தோ பரம். ஸதி³ஸஸந்தானே யதா² பதிட்டி²தம், ந ததா² விஸதி³ஸஸந்தானேதி ஆஹ ‘‘ஸமானஸந்ததிய’’ந்தி.
அங்க³பா⁴வந்தி காரணபா⁴வம். தேனேவாஹ ‘‘ஸஹாயபா⁴வ’’ந்தி. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி யேஹி ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னம், தேஸம் படிஸந்தி⁴யம் சித்தசேதஸிகத⁴ம்மானம். ததா³தி டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே ச ரூபுப்பாத³னமேவ நத்தி². அனந்தராதி³பச்சயலாபே⁴ன உப்பாத³க்க²ணே ஏவ சித்தஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ, ந இதரத்ர. தேனாஹ ‘‘யதா³ ச ரூபுப்பாத³னம், ததா³ உப்பாத³க்க²ணே’’தி.
யேஹாகாரேஹீதி ஆஹாரிந்த்³ரியபச்சயாதி³ஆகாரேஹி. யதா²ஸம்ப⁴வம் பச்சயா ஹோந்தீதி ப²ஸ்ஸாத³யோ ஆஹாராதி³வஸேன யதா²ரஹம் பச்சயா ஹோந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் பட்டா²னே ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதா ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம், கடத்தா ச ரூபானம் ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³ (பட்டா². 1.1.429).
சுதிசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜமானம், சுதிசித்தேன வா காரணபூ⁴தேன உப்பஜ்ஜமானம். ததோ புரிமதரேஹி உப்பஜ்ஜமானம் வியாதி யதா² சுதிசித்ததோ ஆஸன்னேஹி புரிமதரேஹி உப்பஜ்ஜமானம் ரூபம் ப⁴வந்தரே ந உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் சுதிசித்தேன உப்பஜ்ஜமானம்பி அனுபச்சி²ன்னேபி வட்டமூலேதி அகாரணம் வட்டமூலாவூபஸமோ சுதிசித்தஸ்ஸ ரூபுப்பாத³னேதி த³ஸ்ஸேதி.
அரூபஸ்ஸாதி ஆருப்பஸ்ஸ.
உதுனாதி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பன்னேன உதுனா. ஸமுட்டி²தே ரூபேதி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே ரூபே ஸமுட்டி²தே படிஸந்தி⁴அனந்தரம் பட²மப⁴வங்க³சித்தம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணாதி யதா²வுத்தேஸு ஸோளஸஸு சித்தேஸு ஆதி³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணோ, ஸோளஸமசித்தஸ்ஸ நிரோத⁴க்க²ணோ சாதி வத³ந்தி, ரூபஸ்ஸேவ பன உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணா வேதி³தப்³பா³.
த⁴ரமானக்க²ணே ஏவாதி தஸ்ஸ உதுனோ விஜ்ஜமானக்க²ணே ஏவ யதி³ க³ஹிதா, ‘‘ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகம் ரூப’’ந்தி வுத்தம் ஹோதி ஸோளஸஹேவ சித்தேஹி தஸ்ஸ த⁴ரமானதாய பரிச்சி²ன்னத்தா. உப்பாத³க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வாதி உதுனோ த⁴ரமானக்க²ணே உப்பாத³க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா நிரோத⁴க்க²ணோ அத² க³ஹிதோ, ‘‘ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகம்ரூப’’ந்தி வுத்தம் ஹோதி உப்பாத³க்க²ணஸஹிதேன ச ஏகஸ்ஸ சித்தக்க²ணஸ்ஸ க³ஹிதத்தா. ‘‘அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி வுத்தம் ஹோதி நிரோத⁴க்க²ணஸ்ஸ ப³ஹிகதத்தா.
ஏவம் உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணேஸு க³ஹிதேஸு அக்³க³ஹிதேஸு ச ஸோளஸஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகதா, ததோ அதி⁴கசித்தக்க²ணாயுகதா ச ஸியாதி த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தத்த² டி²தபக்க²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தஸ்ஸ த⁴ரமானக்க²ணே உப்பன்னேஸூதி தஸ்ஸ உதுனோ த⁴ரமானக்க²ணே உப்பன்னேஸு ஸோளஸஸு சித்தேஸு படிஸந்தி⁴பி யஸ்மா க³ஹிதா, தஸ்மா உதுனோ உப்பாத³க்க²ணோ த⁴ரமானக்க²ணே க³ஹிதோதி நிரோத⁴க்க²ணே அக்³க³ஹிதே ‘‘ரூபே த⁴ரந்தேயேவ ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தம் பன ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²) ஏவம் அட்ட²கதா²யம் வக்க²மானா அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா அதி⁴ப்பேதா. க³ஹிதே வா நிரோத⁴க்க²ணே ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா அதி⁴ப்பேதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்த² ச ‘‘அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா’’தி இத³ம் படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணோ க³ஹிதோதி கத்வா வுத்தம். யஸ்மா பன படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³வண்ணனாயம் ‘‘த்³வே ப⁴வங்கா³னி, ஆவஜ்ஜனம், த³ஸ்ஸனம், ஸம்படிச்ச²னம், ஸந்தீரணம், வோட்ட²ப்³ப³னம், பஞ்ச ஜவனானி, த்³வே ததா³ரம்மணானி, ஏகம் சுதிசித்தந்தி பஞ்சத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, அதா²வஸேஸஏகசித்தக்க²ணாயுகே’’தி (விப⁴. அட்ட². 227), ததா² ததா³ரம்மணபரியோஸானானி, ‘‘ஏகம் சுதிசித்தம், தத³வஸானே தஸ்மிஞ்ஞேவ ஏகசித்தக்க²ணட்டி²திகே ஆரம்மணே படிஸந்தி⁴சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 227) ச வக்க²தி. தஸ்மா ரூபஸ்ஸ ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதாயபி அத்த²ஸித்³தி⁴ ஹோதியேவ. தேனாஹ ‘‘ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா அதி⁴ப்பேதா’’தி. ததா²பி உப்பஜ்ஜித்வா ப⁴வங்க³சலனஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, ந உப்பஜ்ஜமானமேவாதி ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகதா வேதி³தப்³பா³.
ஓஜாய ஸபா⁴வஸுகு²மதா உபாதா³ரூபபா⁴வதோ. ஏத்த² ச மாதரா அஜ்ஜோ²ஹடா ஓஜா பா³ஹிரப்³ப⁴ஞ்ஜனம் விய க³ப்³ப⁴மல்லினா தஸ்மிம் ஸந்தானே ஓஜட்ட²மகரூபுப்பத்தியா பச்சயோ ஹோதி. ஆஹாரஸமுட்டா²னரூபபவேணியா ஓஜாய விய ஸேஸதிஸந்ததிஓஜாய ரூபுப்பாத³னந்தி உத³ரியே ஓஜா ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி உதுஸமுட்டா²னபா⁴வதோ, உபாதி³ன்னகட்டா²னே ஏவ பன ஸமுட்டா²பேதி, ரஸஹரணீஹி க³ந்த்வா காயானுஸடந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
சித்தஞ்சேவாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தே³ன படியோகீ³னம் கம்மமேவ ஸமுச்சினோதி, ந சித்தேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேதி கத்வா ஆஹ ‘‘சித்தஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மதாய வுத்த’’ந்தி. ‘‘சித்துப்பாத³ம் க³ண்ஹாதி ‘சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதீ’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1) விய, ந கம்மசேதனம் விய ஏகத⁴ம்மமேவா’’தி வுத்தே ‘‘யதா² சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ ஹேதுஆத³யோ சித்தஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி ஸமுட்டா²பகாவ, ஏவம் கம்மஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ கம்மஸம்பயுத்தாபீ’’தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேத்வா தஸ்ஸ பரிஹாரம் வத்தும் ‘‘கம்மஸமுட்டா²னஞ்சா’’திஆதி³மாஹ.
ரூபஸ்ஸாதி ரூபக்க²ணஸ்ஸ, ரூபஸ்ஸ வா அத்³து⁴னோ. நயத³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஏவ ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஏகக்க²ணே பாதுபா⁴வோதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அனதி⁴ப்பேதத்தா. தேனேவாஹ ‘‘ததோ பரம்பி ரூபாரூபானம் ஸஹுப்பத்திஸப்³பா⁴வதோ’’தி. யதா² ச ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஏவா’’தி நியமோ ந க³ஹேதப்³போ³, ஏவம் ‘‘ஏகக்க²ணே ஏவ பாதுபா⁴வோ’’திபி நியமோ ந க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந பனேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தம்தீ³பனத்த²மேவாதி அஸமானகாலதாதீ³பனத்த²மேவ, ந ஸஹுப்பாத³தீ³பனத்த²ம். அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³கதா² ஹி அயந்தி.
யதி³ ஏவந்தி யதா² ப²லபத்தானி, ஏவம் ரூபாரூபத⁴ம்மா யதி³ த³ந்த⁴லஹுபரிவத்தினோ. அஸமானத்³த⁴த்தாதி அதுல்யகாலத்தா. நிச்சி²த்³தே³ஸூதி நிப்³பி³வரேஸு. தேன நிரந்தரப்பவத்திம் ஏவ விபா⁴வேதி. அயந்தி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³கதா². சித்தஜரூபாதீ³னம் ந ததா² நிரந்தரபா⁴வேன பவத்தி, யதா² கம்மஜரூபானந்தி ஆஹ ‘‘கம்மஜரூபப்பவத்திம் ஸந்தா⁴யா’’தி. கம்மஜரூபானம் வா இதரேஸம் மூலபா⁴வதோ பதா⁴னந்தி ‘‘கம்மஜரூபப்பவத்திம் ஸந்தா⁴யா’’தி வுத்தம். அசித்துப்பாத³கத்தா அப்³யாப³ஜ்ஜ²தாய நிரோத⁴ஸமாபத்தியா நிப்³பா³னபடிபா⁴க³தா வேதி³தப்³பா³. பதே³ பத³ம் அக்கமித்வாதி லகுண்ட³கபாத³தாய அத்தனோ அக்கந்தபத³ஸமீபே பத³ம் நிக்கி²பித்வா. யோ ஹி ஸீக⁴பத³விக்கமோ லகுண்ட³கபாதோ³, ஸோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘லஹும் லஹும் அக்கமித்வாதி அத்தோ²’’தி. ஸஹேவ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி ரூபம் கம்மஜமிதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி கத்வா வுத்தம். உதுஜம் பன சுதிதோ உத்³த⁴ம்பி பவத்ததி ஏவ. புப்³பே³ வுத்தந்தி ‘‘ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸசித்தக்க²ணா, அரூபஸ்ஸ ததோ ஏகபா⁴கோ³’’தி (விப⁴. மூலடீ. 20 பகிண்ணககதா²வண்ணனா) ஏவம் வுத்தம் அத்³தா⁴னப்பகாரம்.
ஏகுப்பாத³தோதி ஸமானுப்பாத³தோ. ஸமானத்தோ² ஹி அயம் ஏக-ஸத்³தோ³. ஏகோ த³ட்ட²ப்³பா³காரோதி ஏகோ ஞாதபரிஞ்ஞாய பஸ்ஸிதப்³பா³காரோ. ஏவஞ்ஹி ஸோளஸாகாரா ஸியும், இதரதா² வீஸதி, ததோ அதி⁴கா வா ஏதே ஆகாரா ப⁴வேய்யும். தஸ்ஸாதி பச்சி²மகம்மஜஸ்ஸ. ஹேட்டா² ஸோளஸகேதி பரியோஸானஸோளஸகஸ்ஸ அனந்தராதீதஸோளஸகே. பச்சி²மஸ்ஸாதி தத்த² பச்சி²மசித்தஸ்ஸ. நானானிரோத⁴பா⁴வம் விய ஏகுப்பாத³பா⁴வம்பி பச்சி²மகம்மஜஸ்ஸ ட²பனே காரணம் அனிச்ச²ந்தோ ‘‘யதி³ பனா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி. ‘‘ஸப்³ப³ம்பீ’’திஆதி³னா தத்த² அதிப்பஸங்க³ம் த³ஸ்ஸேதி. வஜ்ஜேதப்³ப³ம் நானுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ம். க³ஹேதப்³ப³ம் ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴ம். உப⁴யம்பி ததா³ நத்தி² அனுப்பஜ்ஜனதோ. தேனேவாஹ ‘‘கம்மஜரூபஸ்ஸ அனுப்பத்திதோ’’தி. ததோ புப்³பே³தி பச்சி²மகம்மஜரூபுப்பஜ்ஜனதோ ஓரம். அஞ்ஞஸ்ஸாதி யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம், ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ. டி²திக்க²ணே உப்பன்னஸ்ஸ ஏகுப்பாத³தா, ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னஸ்ஸ நானானிரோத⁴தா ச நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸு உப்பன்னரூபானி வஜ்ஜேத்வா’’தி. தேனாதி ரூபேன. ‘‘ஸங்க²லிகஸ்ஸ விய ஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி ஏதேன அவிச்சி²ன்னஸம்ப³ந்தோ⁴ இத⁴ ‘‘பவேணீ’’தி அதி⁴ப்பேதோதி த³ஸ்ஸேதி. அஞ்ஞதா²தி விச்சி²ஜ்ஜமானம்பி க³ஹேத்வா ‘‘பவேணீ’’தி வுச்சமானே. ந ஹி ரூபத⁴ம்மானம் அரூபத⁴ம்மானம் விய அனந்தரபச்சயபா⁴வோ அத்தீ²தி ரூபத⁴ம்மானம் ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னரூபத⁴ம்மே அக்³க³ஹேத்வா ‘‘அட்ட²சத்தாலீஸா’’தி வுத்தம். தேஸம் பன க³ஹணே ஏகூனபஞ்ஞாஸாவ ஸியாதி ஆஹ ‘‘ஏகூனபஞ்ஞாஸகம்மஜியவசனம் கத்தப்³ப³ம் ஸியா’’தி.
ஸுதீ³பனத்தாதி ஸுக²தீ³பனத்தா, நயத³ஸ்ஸனபா⁴வேன வா ஸுட்டு² தீ³பனத்தா. தேனேவாஹ ‘‘ஏதேன ஹி நயேனா’’திஆதி³. தத்த² தந்தி ரூபம். தேனாதி ரூபேன. உப⁴யத்தா²தி பச்சி²மகம்மஜரூபப்பவத்தியம், ததோ புப்³பே³ ச. அஞ்ஞஸ்ஸாதி ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ. தஸ்ஸாதி ரூபஸ்ஸ. ஏத்த² ச பச்சி²மகம்மஜரூபப்பவத்தியம் நிருஜ்ஜ²னகந்தி வுத்தம் ததோ புரேதரப்பவத்தம் ரூபம் வேதி³தப்³ப³ம். சதுஸந்ததிகரூபேனாதிஆதி³ யதா²வுத்தஸங்க³ஹக³மனத³ஸ்ஸனம். ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் நானுப்பாதே³கனிரோத⁴தாதீ³பனே. டி²திக்க²ணேதி அரூபஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ச டி²திக்க²ணே உப்பன்னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ச அரூபஸ்ஸ ச த³ஸ்ஸிதத்தா. அத³ஸ்ஸிதஸ்ஸாதி யதா² ஏவ ஏத்த², ஏவம் தத்த² விப⁴ஜித்வா அத³ஸ்ஸிதஸ்ஸ. கஸ்மா பனேத்த² பச்சி²மகம்மஜேன தீ³பனாயம் ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபக்³க³ஹணம் கதந்தி ஆஹ ‘‘ஸமதிம்ஸ…பே… யோஜித’’ந்தி. ததோ கம்மதோ ஜாதா தம்கம்மஜா, தேஸு. ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ, ஜீவிதஞ்ச தம் ஸங்கா²ரோ சாதி ஜீவிதஸங்கா²ரோ, ஆயு. ஜீவிதேன ஸங்க²ரீயந்தீதி ஜீவிதஸங்கா²ரா, உஸ்மாத³யோ.
அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேதி யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் ரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸ ததோ ஸத்தரஸமஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே, டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி இத³ம் பாளியா விருஜ்ஜ²ந்தம்பி அட்ட²கதா²யம் ஆக³தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோதி அத்தோ². கஸ்மாதி சித்தஸமுட்டா²னரூபம் ஸந்தா⁴ய பாளி பவத்தா, அட்ட²கதா²யம் பன கம்மஜரூபந்தி ஸா தாய கேன காரணேன விருஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘சது…பே… ப⁴விதப்³ப³த்தா’’தி, நிப்ப²ன்னஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘யோ சாயம் சித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ…பே… கம்மாதி³ஸமுட்டா²னஸ்ஸாபி அயமேவ க²ணனியமோ’’தி (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²). ஏதேஹீதி யதா²னீதோ யமகபாடோ², ‘‘காயஸங்கா²ரோ சித்தஸமுட்டா²னோ’’திஆதி³கோ அட்ட²கதா²பதே³ஸோதி ஏதேஹி. நத்தி²யேவ ஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தீ³பனதோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேன ஹி வுத்தம் ‘‘யேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’திஆதி³.
புன ‘‘ஏதேஹீ’’தி இமினா ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴னானுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தீ³பனவஸேன பவத்தா அட்ட²கதா²பதே³ஸா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³ப³ம், உப⁴யத்தா²பி வா ஏதேஹி ஆசரியேஹீதி அத்தோ². ததியோ பா⁴கோ³, தேன அதி⁴கா ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா ததிய…பே… யுகதா வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததிய பா⁴கோ³தி ச உப்பாத³ட்டி²திக்க²ணே உபாதா³ய ப⁴ங்க³க்க²ணோ அதி⁴ப்பேதோ. யஸ்மிம் ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா, அவஸேஸபஞ்சசித்தக்க²ணாயுகே, யஸ்மிம் பஞ்சத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா, அவஸேஸஏகசித்தக்க²ணாயுகே தஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணேதி யோஜேதப்³ப³ம். உப⁴யஞ்சேதம் யதா²க்கமம் மனோத்³வாரே பஞ்சத்³வாரே ச ஆபாத²க³தம் வேதி³தப்³ப³ம். ந கோ² பனேவம் ஸக்கா விஞ்ஞாதும் ஏகசித்தக்க²ணாதீதம் ஆரம்மணம் ஸந்தா⁴ய படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 227) ததா² வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஹி ஸக்கா’’திஆதி³மாஹ. பஞ்சத³ஸாதி அதிரேகபஞ்சத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³னா யத்த² க²ணேகதே³ஸம் அக்³க³ஹிதந்தி ந ஸக்கா வத்தும், தமேவ த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் தாவ ந ரூபம் ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகம், நாபி ததியபா⁴கா³தி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகம், அத² கோ² ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகமேவாதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி.
கஸ்மா பனேத்த² ரூபமேவ ஸமானேபி அனிச்சஸங்க²தாதி³பா⁴வே சிராயுகம் ஜாதந்தி? த³ந்த⁴பரிவத்திபா⁴வதோ. அரூபத⁴ம்மா ஹி ஸாரம்மணா சித்தபுப்³ப³ங்க³மா, தே யதா²ப³லம் அத்தனோ ஆரம்மணவிபா⁴வனவஸேன பவத்தந்தீதி தத³த்த²னிப்ப²த்திஸமனந்தரமேவ நிருஜ்ஜ²னதோ லஹுபரிவத்தினோ. தேனாஹ ப⁴க³வா, ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் லஹுபரிவத்தம், யதி³த³ம், பி⁴க்க²வே, சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.48). ரூபத⁴ம்மா பன அனாரம்மணா, தே ஆரம்மணவஸேன அரூபத⁴ம்மேஹி விபா⁴வேதப்³பா³. ஸா ச நேஸம் வோஹாரானுகு³ணா விபா⁴வேதப்³ப³தா அத்தனோ த³ந்த⁴பரிவத்திதாய, தேஸஞ்ச லஹுபரிவத்திதாய ஸோளஸஹி ஸத்தரஸஹி வா சித்தக்க²ணேஹி நிப்பஜ்ஜதீதி ரூபமேவேத்த² சிராயுகம் ஜாதம். கிஞ்ச – லஹுவிஞ்ஞாணவிஸயஸந்ததிமத்தாதீ⁴னவுத்திதாய திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், ஆரம்மணூபலத்³தி⁴மத்தபா⁴வதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ச லஹுபரிவத்திதா, த³ந்த⁴மஹாபூ⁴தப்பச்சயதாய பன ரூபஸ்ஸ த³ந்த⁴பரிவத்திதா. நானாதா⁴தூஸு ததா²க³தஸ்ஸேவ யதா²பூ⁴தஞாணம், தேன ச ரூபமேவ புரேஜாதபச்சயோ வுத்தோ, பச்சா²ஜாதபச்சயோ ச தஸ்ஸேவாதி ந ஏத்த² அனிச்சஸங்க²தாதி³பா⁴வஸாமஞ்ஞேன ரூபாரூபம் ஸமானாயுகம் பரிகப்பேதப்³ப³ம். வுத்தனயேன ரூபமேவ சிராயுகந்தி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்.
யதா² ச ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகதா, ததியபா⁴கா³தி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா வா ந ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேத்வா ய்வாயம் அட்ட²கதா²யம் சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ரூபுப்பாதோ³ வுத்தோ, தத்த² டி²திக்க²ணமேவ தாவ சித்தஸ்ஸ அனனுஜானந்தோ ‘‘யோ சேத்த²…பே… விசாரேதப்³போ³’’தி வத்வா யமகே உப்பன்னஉப்பஜ்ஜமானவாராதி³பாளிம் ஆஹரந்தோ ‘‘சித்தயமகே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனேதி உப⁴யம்பி யமகபத³ம் அஹாபேத்வா கதவிஸ்ஸஜ்ஜனே. உப்பாத³க்க²ணே அனாக³தஞ்சாதி உப்பாத³க்க²ணே ச சித்தம், அனாக³தஞ்ச சித்தம் ந நிருத்³த⁴ம், நிருஜ்ஜ²மானந்தி அத்தோ². டி²திக்க²ணாபா⁴வம் சித்தஸ்ஸ தீ³பேதீதி உப்பன்னஉப்பஜ்ஜமானவாராதீ³ஸு ‘‘டி²திக்க²ணே’’தி அவசனம் சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணம் நாம நத்தீ²தி இமமத்த²ம் தீ³பேதி போ³தே⁴தி. ந ஹி யதா²த⁴ம்மஸாஸனே அபி⁴த⁴ம்மே லப்³ப⁴மானஸ்ஸ அவசனே காரணம் தி³ஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந கேவலமபி⁴த⁴ம்மே அவசனமேவ சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணாபா⁴வஜோதகம், அபிச கோ² ஸுத்தந்தபாளிபீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸுத்தேஸுபீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அஞ்ஞத²த்தம் நாம புப்³பா³பரவிஸேஸோ. க²ணத்³வயஸமங்கி³ம் டி²தந்தி பச்சுப்பன்னஸ்ஸ டி²தபா⁴வமாஹ. அஞ்ஞத²த்தம் பன ஸந்தானேயேவ வேதி³தப்³ப³ம்.
ஏத்த² ச கேசி ‘‘யதா²பூ⁴தோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, கிம் ததா²பூ⁴தோவ பி⁴ஜ்ஜதி, உதா³ஹு அஞ்ஞதா²பூ⁴தோ? யதி³ ததா²பூ⁴தோவ பி⁴ஜ்ஜதி, ந ஜரதாய ஸம்ப⁴வோ. அத² அஞ்ஞதா²பூ⁴தோ, அஞ்ஞோ ஏவ ஸோதி ஸப்³ப³தா²பி டி²திக்க²ணஸ்ஸ அபா⁴வோயேவா’’தி வத³ந்தி. தத்த² ஏகத⁴ம்மாதா⁴ரபா⁴வேபி உப்பாத³னிரோதா⁴னம் அஞ்ஞோவ உப்பாத³க்க²ணோ, அஞ்ஞோ நிரோத⁴க்க²ணோ. உப்பாதா³வத்த²ஞ்ஹி உபாதா³ய உப்பாத³க்க²ணோ, நிரோதா⁴வத்த²ம் உபாதா³ய நிரோத⁴க்க²ணோ. உப்பாதா³வத்தா²ய ச பி⁴ன்னா நிரோதா⁴வத்தா²தி ஏகஸ்மிம்யேவ ஸபா⁴வத⁴ம்மே யதா² இச்சி²தப்³பா³, அஞ்ஞதா² அஞ்ஞோவ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ நிருஜ்ஜ²தீதி ஆபஜ்ஜேய்ய, ஏவம் நிரோதா⁴வத்தா²ய விய நிரோதா⁴பி⁴முகா²வத்தா²யபி ப⁴விதப்³ப³ம். ஸா டி²தி, ஜரதா சாதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³மேதம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா பாளியம் டி²திக்க²ணோ ந வுத்தோதி? வினேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரோதே⁴ன நயத³ஸ்ஸனவஸேன பாளி க³தாதி வேதி³தப்³பா³. அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனாபி ஹி கதா³சி வினேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரோதே⁴ன பவத்ததி. ததா² ஹி ரூபஸ்ஸ உப்பாதோ³ ‘‘உபசயோ, ஸந்ததீ’’தி பி⁴ந்தி³த்வா தே³ஸிதோ. ஹேதுஸம்பயுத்தது³காதி³தே³ஸனா சேத்த² நித³ஸ்ஸிதப்³பா³.
‘‘யஸ்ஸ வா பனா’’திஆதி³ புச்சா²வசனம். தஸ்ஸ ‘‘நோ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜ²தீதி சித்துப்பாத³ஸ்ஸ நிரோத⁴க்க²ணோ வுத்தோ. அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – யதி³ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே ரூபம் உப்பஜ்ஜேய்ய, தம் து³க்க²ஸச்சந்தி கத்வா ‘‘நோ’’தி வத்தும் ந ஸக்கா, வுத்தஞ்சேதம். தஸ்மா விஞ்ஞாயதி ‘‘சித்தஸ்ஸ நிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதோ³ நத்தீ²’’தி. தயித³மகாரணம். அரூபலோகஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய, சித்தஸமுட்டா²னரூபம் வா ‘‘நோ’’தி ஸக்கா வத்துந்தி. அயஞ்ஹி யமகதே³ஸனாய பகதி, யதி³த³ம் யதா²ஸம்ப⁴வயோஜனா. ஏதேன ‘‘ந ச சித்தஸமுட்டா²னரூபமேவா’’திஆதி³வசனம் படிக்கி²த்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா பச்சாஸத்திஞாயேன யம் ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜ²தி, தேன யம் து³க்க²ஸச்சம் உப்பாதே³தப்³ப³ம் சித்தசேதஸிகதப்படிப³த்³த⁴ரூபஸங்கா²தம், தஸ்ஸ ததா³ உப்பத்தி நத்தீ²தி ‘‘நோ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனம், ந ஸப்³ப³ஸ்ஸ.
ஸஹுப்பாதே³கனிரோத⁴வசனதோதி ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி? ஆமந்தா’’தி (யம. 2.ஸங்கா²ரயமக.79) ஏவம் ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோத⁴வசனதோ. தேன வசனேனாதி ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³வசனேன. அஞ்ஞரூபானந்தி கம்மஉதுஆஹாரஜரூபானம். ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோதா⁴தி³கானந்தி ஏத்தா²யம் யோஜனா – அப்படிக்கி²த்தஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோத⁴அனனுஞ்ஞாதனானுப்பாத³னானானிரோத⁴அனிவாரிதஅப்³யாகதபா⁴வானம் கம்மஜாதீ³னந்தி. ஏதேனாதி ‘‘யஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தீ’’திஆதி³கேன (யம. 3.த⁴ம்மயமக.163) பாடே²ன, ‘‘ந சித்தஸமுட்டா²னரூபமேவா’’தி யுத்திவசனேன ச. யமகபாளிஅனுஸ்ஸரணேதி யதா²த³ஸ்ஸிதசித்தயமகபாளியா யதா²ருதவஸேனேவ அனுஸ்ஸரணே விஜ்ஜமானே. பி⁴ஜ்ஜமானதாதி சித்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜமானதா நாம நிருஜ்ஜ²மானதா டி²தியா அபா⁴வதோ. ஸஹாயபா⁴வம் நாபி க³ச்ச²தி நிஸ்ஸயத்தி²பா⁴வாதி³னா பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோ. உப்பாத³க்க²ணே ஏவ ஹி அனந்தராதி³பச்சயலாபே⁴ன சித்தஸ்ஸ ப³லவதா. ஏவஞ்ச ஸதீதி ஏவஞ்ச உதுனாபி ப⁴வங்க³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ ரூபஸமுட்டா²பனே ஸதி. தம்சித்தக்க²ணேதி தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ க²ணே, க²ணத்³வயேபீதி அத்தோ². தேனேவாதி அதிலஹுபரிவத்திபா⁴வேனேவ. அத² வா தேனேவாதி த³ந்த⁴பரிவத்திகதாய ரூபஸ்ஸ ஸகலம் ஏகசித்தக்க²ணம் உப்பஜ்ஜமானபா⁴வேனேவ. தந்தி சித்தம். படிஸந்தி⁴சித்தம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் விய ஸஹஜாதரூபத⁴ம்மானம்பி ஸஹஜாதாதி³பச்சயேன பச்சயோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘படிஸந்தி⁴தோ உத்³த⁴’’ந்தி. சித்தஸமுட்டா²னானம் சித்தம் ஸஹஜாதாதி³பச்சயோ ஹோதியேவாதி வுத்தம் ‘‘அசித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி. தத³னந்தரந்தி யேன சித்தேன ஸஹுப்பன்னம், தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரம். தந்தி ரூபம். தத³னந்தரம் சித்தந்தி ஸஹுப்பன்னசித்தானந்தரம் சித்தம். யதி³ ஏவந்தி யதி³ ஸகலம் சித்தக்க²ணம் ரூபம் உப்பஜ்ஜமானமேவ ஹோதி, சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஏவ ரூபஸ்ஸ உப்பாதா³ரம்போ⁴தி ஆஹ ‘‘ந, சித்தனிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதா³ரம்பா⁴பா⁴வதோ’’தி. சித்தக்க²ணேதி அத்தனா ஸஹுப்பன்னசித்தஸ்ஸ க²ணே. தந்தி ரூபம். ரூபஸமுட்டா²பனபுரேஜாதபச்சயகிச்சந்தி ரூபஸமுட்டா²பனகிச்சஞ்ச புரேஜாதபச்சயகிச்சஞ்ச. டி²திப்பத்திவிஸேஸாலாப⁴ந்தி டி²திப்பத்தியா லத்³த⁴ப்³போ³ யோ விஸேஸோ, தஸ்ஸ அலாப⁴ம். இத³ம் வுத்தந்தி ‘‘யேன ஸஹுப்பஜ்ஜதி, தம்சித்தக்க²ணே ரூபம் உப்பஜ்ஜமானமேவா’’தி இத³ம் பரியாயேன வுத்தம்.
யம் யஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴பா⁴வேன வுத்தம், தம் தூ³ரே டி²தம்பி தேன ஸம்ப³ந்த⁴னீயந்தி ஆஹ ‘‘ததோ பரம்…பே… ஏதேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி. தஸ்மா ‘‘ததோ’’தி ஏத்த² தம்ஸத்³தே³ன சுதிம் பச்சாமஸதீதி வுத்தம் ‘‘சுதிதோ பரந்தி அத்தோ²’’தி.
நத்தீ²தி கத்வாதி யதி³பி யதா² அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், ததா² ஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴தா ரூபானம் அரூபேஹி, அரூபானஞ்ச ரூபேஹி நத்தி². யதா² ச அம்ஹேஹி வுத்தம், ததா² அத்தே²வாதி அதி⁴ப்பாயோ.
சதுத்த²ஸ்ஸ பகாரஸ்ஸ வுச்சமானத்தா ‘‘தயோ பகாரே ஆஹா’’தி வுத்தம்.
‘‘தேஸம்யேவ ரூபானம் காயவிகாரோ’’திஆதி³னா பரினிப்ப²ன்னானம் விகாராதி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘ஸப்³ப³ம் பரினிப்ப²ன்னம் ஸங்க²தமேவா’’தி வத³ந்தேன பரினிப்ப²ன்னதாபரியாயோ த³ஸ்ஸிதோ. புப்³ப³ந்தாபரந்தபரிச்சி²ன்னோதி பாதுபா⁴வவித்³த⁴ம்ஸபா⁴வபரிச்சி²ன்னோ, உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னோ வா. ‘‘அயம் த³த்தோ நாம ஹோதூ’’திஆதி³னா நாமகரணம் நாமக்³க³ஹணம். ஸமாபஜ்ஜனம் நிரோத⁴ஸமாபத்தியா ஸமத²விபஸ்ஸனானுக்கமேன நாமகாயஸ்ஸ நிரோத⁴மேவ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸத்தகஸிணாதி³பஞ்ஞத்தியா பஞ்ஞாபனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. நிப்பா²தி³யமானோதி ஸாதி⁴யமானோ.
பகிண்ணககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா
உப்பத்திக்கமாதீ³ஸு தே³ஸனாக்கமோபி லப்³ப⁴தேவாதி ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதிஆதி³கோ தே³ஸனாக்கமோவா’’தி வுத்தம். அனுபுப்³பு³க்கம்ஸதோதி தா³னஸீலகாமாதீ³னவாதி³த³ஸ்ஸனனேக்க²ம்மகதா²னம் அனுக்கமேன உக்கட்ட²பா⁴வதோ கதா²னம் அனுபுப்³பு³க்கம்ஸதா வுத்தா. தேன உக்கம்ஸக்கமோ நாமாயம் விஸும் கமோதி த³ஸ்ஸேதி. ததா²பி தா³னாதீ³னம் தே³ஸனாக்கமாவரோத⁴னே காரணமாஹ ‘‘உப்பத்திஆதி³வவத்தா²னாபா⁴வதோ’’தி. தத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஹானபடிபத்திபூ⁴மிக்கமே ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘சக்கு²ஆதீ³னம்பி விஸயபூ⁴த’’ந்தி இமினா பஞ்சரூபிந்த்³ரியகோ³சரதா அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஏகதே³ஸேனா’’திஆதி³. ஏகதே³ஸேனாதி பா³ஹிரோளாரிகாயதனேஹி. ஏத்தா²தி ‘‘யம் வேத³யதி, தம் ஸஞ்ஜானாதீ’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³ வுத்தனயேன.
தம்ஸபா⁴வதானிவத்தனத்த²ந்தி அனாஸவத⁴ம்மஸபா⁴வதானிவத்தனத்த²ம். அனாஸவா க²ந்தே⁴ஸ்வேவ வுத்தாதி அத்தோ² ஸாஸவானம்பி க²ந்தே⁴ஸு வுத்தத்தா. நனு ச அனாஸவத⁴ம்மோ க²ந்தே⁴ஸு அவுத்தோபி அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி², க²ந்தா⁴தி⁴காரே க²ந்த⁴பரியாபன்னா ஏவ அனாஸவா க³ய்ஹந்தீதி நாயம் தோ³ஸோ.
யதா² ப²ஸ்ஸாத³யோ விஸேஸதோ தத³னுகு³ணவுத்திதாய ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணஸபா⁴வாதி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ ஸமவருத்³தா⁴, ந ஏவம் வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணானீதி ரூபத⁴ம்மா விய தானி விஸும் க²ந்த⁴பா⁴வேன வுத்தானி. ஏதேன ப²ஸ்ஸாதீ³னம் விஸும் க²ந்த⁴ஸத்³த³வசனீயதாபா⁴வோ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘பு²ஸனாத³யோ பனா’’திஆதி³. இதிஆதீ³னஞ்ச ஸுத்தானந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதி ரூபம் உபாதா³ய ரூபம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி ஸம்யோஜனாபி⁴னிவேஸவினிப³ந்தா⁴. வேத³னாய…பே… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ஸதி விஞ்ஞாணம் உபாதா³ய விஞ்ஞாணம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி ஸம்யோஜனாபி⁴னிவேஸவினிப³ந்தா⁴’’தி (ஸம். நி. 3.158), ததா² ‘‘அஹம் ரூபம், மம ரூபந்தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 3.1) ச ஏவமாதீ³னம் ஸுத்தபதா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏதேனாதி அத்தனா த³ஸ்ஸிதஸுத்தேன. வக்க²மானஸுத்தவஸேன சாதி ‘‘ரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதீ’’திஆதி³கஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²) வக்க²மானஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வஸேன. ‘‘பரித்தாரம்மணாதி³வஸேன ந வத்தப்³பா³’’தி ஏதேன நவத்தப்³பா³ரம்மணாபி தி³ட்டி² க²ந்தே⁴ ஏவ நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜதி, பகே³வ க²ந்தா⁴ரம்மணாதி த³ஸ்ஸேதி.
வேத³னாகாரணாயாதி வேத³னாயாதனாய. சா²தா³பனதோதி ரோசாபனதோ. பா³ஹுல்லேனாதி ப³ஹுலபா⁴வேன. உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஹி பா³ஹுல்லப்பவத்திகா, ந இதரே.
புடம் கத்வாதி ச ச²த்தஸதி³ஸம் புடம் ப³ந்த⁴ம் கத்வா. வத்து²ம்ஹீதி சக்கா²தி³வத்து²ம்ஹி. வட்டக³தவேத³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸா ஹி இத⁴ த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வே டி²தா. ஊனேஹீதி வத்து²னா, கிலேஸேஹி ச ஊனேஹி.
மாயாயாதி இந்த³ஜாலாதி³மாயாய பயோகோ³ மாயாதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘மாயாய த³ஸ்ஸிதம் ரூபம் ‘மாயா’தி ஆஹா’’தி. வத்து²பா⁴வாதி³தோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆரம்மணஸம்பயுத்தாதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. கத்த²சீதி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³கே. கோசி விஸேஸோதி அஸுபா⁴தி³கோவ.
தஸ்ஸாதி அஜ்ஜ²த்திகரூபஸ்ஸ. யஸ்ஸ காமராக³ப்பஹானமுகே²ன ஸப்³ப³ராக³ப்பஹானம் ஸம்ப⁴வதி, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘காமராக³முகே²ன வா ஸப்³ப³லோப⁴ப்பஹானம் வத³தீ’’தி. யோஜேதப்³ப³ந்தி வேத³னாய ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹந்தோ தஸ்ஸா ஸமுத³யபூ⁴தே ப²ஸ்ஸேபி ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதீதி யோஜேதப்³ப³ந்தி. பரிஞ்ஞத்தயஸ்ஸ யோஜனா பாகடா ஏவ.
ததோதி து³க்கு²ப்பாத³னஸுக²வினாஸனானம் அத³ஸ்ஸனதோ. பி⁴ந்த³தீதி வினாஸேதி. தந்தி மனோஸஞ்சேதனாஹாரம் ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஹி பரிக்³க³ண்ஹாதி தீரேதி.
தம் பஜஹந்தோதி அவிஜ்ஜம் பஜஹந்தோ. பராமட்ட²ந்தி பராமாஸஸங்கா²தாய தி³ட்டி²யா நிச்சாதி³வஸேன க³ஹிதம். விஞ்ஞாணம் நிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டு²பாதா³னம் உபாதி³யதீதி அயமத்தோ² ‘‘ததே³வித³ம் விஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி, அனஞ்ஞ’’ந்திஆதி³ஸுத்தபதே³ஹி (ம. நி. 1.396) தீ³பேதப்³போ³.
கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.