1. ரூபக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா
2. ‘‘கிஞ்சீ’’தி பத³ம் ‘‘ஏகச்ச’’ந்தி இமினா ஸமானத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘கிஞ்சீதி பகாரந்தரபே⁴த³ம் ஆமஸித்வா அனியமனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. உப⁴யேனாதி பகாரபே⁴த³ம் அனாமஸித்வா ஆமஸித்வா ச அனியமத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தேன ‘‘யம் கிஞ்சீ’’தி பத³த்³வயேன. அதி⁴ப்பேதத்த²ந்தி ரூபம். அதிச்சாதி அதிக்கமித்வா. பவத்திதோதி பவத்தனதோ. நியமனத்த²ந்தி நிவத்தனத்த²ம்.
‘‘கிஞ்சா’’தி ஏத்த² கிம்-ஸத்³தோ³ புச்சா²யம் ஹேதுஅத்த²தீ³பகோ, கரணே சேதம் பச்சத்தவசனம், ச-ஸத்³தோ³ வசனாலங்காரோதி ஆஹ ‘‘கேன காரணேன வதே³தா²’’தி. து³தியவிகப்பே பன வுத்தனயேனேவ காரணத்தே² பவத்தம் கிம்-ஸத்³த³ம் ‘‘வதே³தா²’’தி கிரியாபத³ஸம்ப³ந்த⁴னேன உபயோக³வஸேன பரிணாமேத்வா வத³தி ‘‘தம் காரணம் வதே³தா²’’தி.
புரிமஸந்தானஸ்ஸ பே⁴த³ந்தி புரிமஸந்தானஸ்ஸ வினாஸம், வினாஸாபதே³ஸேன சேத்த² ஸந்தானே விஸதி³ஸுப்பாத³மேவ த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘விஸதி³ஸஸந்தானுப்பத்தித³ஸ்ஸனதோ’’தி. நனு ச அரூபத⁴ம்மானம்பி விரோதி⁴பச்சயஸமவாயே விஸதி³ஸுப்பத்தி அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி², ஸா பன ந பாகடதரா, பாகடதரா ச இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தேனேவாஹ ‘‘ஸீதாதி³ஸன்னிபாதே’’தி. ததா² சாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஸீதேனபி ருப்பதி, உண்ஹேனபி ருப்பதீ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 3.79). இதா³னி பே⁴த³-ஸத்³தோ³ உஜுகமேவ விகாராபத்திம் வத³தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பே⁴தோ³ சா’’திஆதி³மாஹ. விஸதி³ஸரூபுப்பத்தியேவ, ந உப்பன்னஸ்ஸ அஞ்ஞதா²பா⁴வோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேன காபிலியம் பரிணாமவாத³ம் படிக்கி²பதி. யதி³ புரிமஸந்தானதோ பே⁴தோ³ விஸதி³ஸுப்பத்தி ருப்பனம், ஏவம் ஸந்தே லக்க²ணஸ்ஸ அதிப்பஸங்கோ³ ஸியாதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘அரூபக்க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதி³. ஏத்த² ஸீதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன யதா² உண்ஹஜிக⁴ச்சா²த³யோ ஸங்க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ஆஹாராதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. யேனாதி யேன ஸீதாதீ³ஹி ஸமாக³மேன. தத்தா²தி தேஸு ரூபத⁴ம்மேஸு. ஆஹாராதி³கஸ்ஸ வா டி²திப்பத்தஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதா² ரூபத⁴ம்மானம் டி²திக்க²ணே ஸீதாதீ³ஹி ஸமாக³மோ ஹோதி, ஏவம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞேஹி ஸமாக³மோ நத்தி² அதிலஹுபரிவத்திதோ, தஸ்மா அரூபத⁴ம்மா ரூபத⁴ம்மானம் விய பாகடஸ்ஸ விகாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘ருப்பந்தீ’’தி, ‘‘ருப்பனலக்க²ணா’’தி ச ந வுச்சந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ருப்பதீ’’தி பத³ஸ்ஸ கத்துகம்மஸாத⁴னானம் வஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘குப்பதி க⁴ட்டீயதி பீளீயதி பி⁴ஜ்ஜதீ’’தி வுத்தந்தி தத³த்த²ம் விவரந்தோ ‘‘குப்பதீதி ஏதேனா’’திஆதி³மாஹ. கோபாதி³கிரியாதி கோபஸங்க⁴ட்டனபீளனகிரியா. கோப-ஸத்³தோ³ சேத்த² கோ²ப⁴பரியாயோ வேதி³தப்³போ³. கத்துபூ⁴தோ கம்மபூ⁴தோ ச அத்தோ²தி கத்துகம்மஸாத⁴னானம் வஸேன வுச்சமானோ பூ⁴துபாதா³யரூபஸங்கா²தோ அத்தோ². கம்மகத்துத்தே²ன பி⁴ஜ்ஜதி-ஸத்³தே³னாதி யதா³ கம்மகத்துத்தோ² ருப்பதி-ஸத்³தோ³, ததா³ பி⁴ஜ்ஜதி-ஸத்³தோ³பி தத³த்தோ² ஏவ வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ². தத்த² யதா³ கம்மத்தே² ‘‘ருப்பதீ’’தி பத³ம், ததா³ ‘‘ஸீதேனா’’திஆதீ³ஸு கத்துஅத்தே² கரணவசனம். யதா³ பன ‘‘ருப்பதீ’’தி பத³ம் கத்துஅத்தே² கம்மகத்துஅத்தே² வா, ததா³ ஹேதும்ஹி கரணவசனம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘யம் பன ருப்பதீ’’திஆதி³னா ‘‘குப்பதீ’’திஆதீ³னம் கத்துகம்மத்தா²னம்பி அத்த²வசனானம் வசனே காரணம் த³ஸ்ஸேதி. யதி³பி அத்த²-ஸத்³தோ³ ‘‘பீளனட்டோ²’’திஆதீ³ஸு (படி. ம. 1.17; 2.8) ஸபா⁴வபரியாயோபி ஹோதி, ‘‘கேனட்டே²னா’’தி பனேத்த² அபி⁴தே⁴ய்யபரியாயோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘கேனட்டே²னாதி புச்சா²ஸபா⁴க³வஸேன ருப்பனட்டே²னா’’தி, ருப்பனஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யபா⁴வேனாதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘ந கேவலம் ஸத்³த³த்தோ²யேவ ருப்பன’’ந்தி. தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பூ⁴துபாதா³யப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ. ருப்பனலக்க²ணஞ்ச நாமேதம் அனிச்சதாதி³ விய கக்க²ளத்தாதி³தோ அஞ்ஞந்தி ந க³ஹேதப்³ப³ம். பஞ்ஞத்திவிஸேஸோ ஹி தந்தி, கக்க²ளத்தாதீ³னம்யேவ பன அரூபத⁴ம்மவிது⁴ரோ ஸபா⁴வவிஸேஸோதி வேதி³தப்³ப³ம்.
முச்சா²பத்தியாதி முச்சா²ய மோஹஸ்ஸ ஆபஜ்ஜனேன. கப்பஸண்டா²னம் உத³கந்தி கப்பஸண்டா²பகமஹாமேக⁴வுட்ட²ம் உத³கம். ததா²தி தப்பகாரதாய கா²ரபா⁴வே ஸதி உத³கேன கப்பவுட்டா²னகாலே விய பத²வீ விலீயேய்ய. லோகந்தரியஸத்தானம் பன பாபகம்மப³லேன அகா²ரேபி கா²ரே விய ஸரீரஸ்ஸ விலீயனா வேதி³தப்³பா³. தேனேவாதி ஸஉஸ்ஸத³னிஸ்ஸயனிரயஸ்ஸ வுத்தத்தா ஏவ. ந ஹி அவீசிம்ஹி பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதி³கம்மகாரணம் கரோந்தி.
3. பகரணப்பத்தம் ரூபம் பக்கி²பித்வா மாதிகா ட²பிதாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. மஹாபூ⁴து…பே… ஆபஜ்ஜதி தப்பகாரபா⁴வேன அதீதம்ஸே க³ணனம் க³தந்தி வுத்தத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா த⁴ம்மந்தரனிவத்தனத்த²தா பகாரந்தரனிவத்தனத்த²தா ச பூ⁴துபாதா³யக³ஹணஸ்ஸ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. தம்த³ஸ்ஸனேதி க³ணனந்தரத³ஸ்ஸனே. தம்ஸபா⁴வத்தாதி பூ⁴துபாதா³யஸபா⁴வத்தா. ‘‘ந சா’’திஆதி³னா பூ⁴துபாதா³யஸபா⁴வோ அதீதம்ஸக³ணிததாய தம்ஸபா⁴வஸ்ஸபி அஞ்ஞதா² க³ணிதத்தா, அதம்ஸபா⁴வஸ்ஸ ச ததா² க³ணிதத்தா அகாரணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஜ்ஜ²த்த…பே… லப்³ப⁴தீ’’தி ஏதேன து³தியனயே ந கேவலம் யதா²வுத்தோவ தோ³ஸோ, அத² கோ² அப்³யாபிதோபி தோ³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. ததே³தம் பன அகாரணம் காரணபா⁴வஸ்ஸேவ அனதி⁴ப்பேதத்தா. ந ஹேத்த² பூ⁴துபாதா³யரூபபா⁴வோ அதீதம்ஸே க³ணனஸ்ஸ காரணந்தி அதி⁴ப்பேதம், யதோ யதா²வுத்ததோ³ஸாபத்தி ஸியா.
‘‘கிந்தீ’’தி ஏத்த² ‘‘கி’’ந்தி புப்³பே³ யம் ‘‘ரூப’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ க³ஹிதம், தஸ்ஸ ஸரூபபுச்சா². இதி-ஸத்³தோ³ நித³ஸ்ஸனத்தோ², ந காரணத்தோ². தேனஸ்ஸ யம் ரூபம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம்…பே… அதீதம்ஸேன ஸங்க³ஹிதம் அதீதகோட்டா²ஸே க³ணனம் க³தம், தம் கிந்தி சே? ‘‘சத்தாரோ ச…பே… ரூப’’ந்தி பூ⁴துபாதா³யவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனமுகே²ன விஸேஸம் நித³ஸ்ஸேதி. யத்தகா ஹி இத⁴ விஸேஸா நித்³தி³ட்டா² சக்கா²யதனாத³யோ, தேஸமித³ம் நித³ஸ்ஸனந்தி. ந சேத்த² புரிமனயதோ அவிஸேஸோ. தத்த² ஹி ரூபஸ்ஸ பூ⁴துபாதா³யதாமத்தஸபா⁴வத³ஸ்ஸனதா வுத்தா. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘அதீதரூபம்பி பூ⁴தானி சேவா’’திஆதி³. இத⁴ பன பூ⁴துபாதா³யேன நித³ஸ்ஸனபூ⁴தேன ரூபஸ்ஸ ஸப்³ப³விஸேஸவிபா⁴வனதா த³ஸ்ஸிதா. ஏவஞ்ச கத்வா அப்³யாபிததோ³ஸோபி சேத்த² அனோகாஸோவ, யம் ரூபம் அஜ்ஜ²த்தம்…பே… உபாதி³ன்னம், கிந்தி? சத்தாரோ ச…பே… ரூபந்தி தத³ஞ்ஞவிஸேஸனித³ஸ்ஸனஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ததா² சாஹ ‘‘ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி.
பரியாயதே³ஸனத்தாதி ஸபா⁴வதோ பரியாயனம் பரிவத்தனம் பரியாயோ, உஜுகம் அப்பவத்தீதி அத்தோ². பரியாயேன, பரியாயபூ⁴தா வா தே³ஸனா ஏத்தா²தி பரியாயதே³ஸனம், ஸுத்தந்தம். ஸுத்தந்தஞ்ஹி வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மே லேஸதோ லப்³ப⁴மானபா⁴வகத²னம், ந உஜுனிப்பதே³ஸபா⁴வகத²னந்தி பரியாயதே³ஸனம் நாம. தேனேவ தம் ‘‘யதா²னுலோமஸாஸன’’ந்தி வுச்சதி. அபி⁴த⁴ம்மோ பன தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மே உஜுனிப்பதே³ஸகத²னந்தி நிப்பரியாயதே³ஸனம் நாம, யதோ ‘‘யதா²த⁴ம்மஸாஸன’’ந்தி வுச்சதி. நிச்ச²யேன தே³ஸோதி வவத்தா²னதோ கத²னம். ததா² ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தாதீ³ஸு (ம. நி. 3.272 ஆத³யோ) விய அதீதாதி³பா⁴வோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னபா⁴வோ அத்³தா⁴வஸேன இதா⁴பி க²ந்த⁴விப⁴ங்கே³ ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயத்தா நித்³தி³ஸிதப்³போ³ ஸியாதி யோஜனா.
ஸன்னிபதிதந்தி ஸமாக³தம். ஸந்தானவஸேனாதி புப்³பா³பரவஸேன. புப்³பே³னாபரஸ்ஸ ஸமப்பமாணதாய அனூனம் அனதி⁴கம், ததோ ஏவ ஏகாகாரம். பவத்திகாலவஸேன வா அனூனம் அனதி⁴கம், ஸமானஸபா⁴வதாய ஏகாகாரம். தேன விஸபா⁴க³உதுனா அனந்தரிததம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் ஆஹாரேபீதி ஏத்த² விஸபா⁴கா³ஹாரேன அனந்தரிதோ அனேகவாரம் அனேகதி³வஸம்பி பு⁴த்தோ ஸபா⁴கே³காஹாரம் நாம. ‘‘ததோ புப்³பே³ விஸபா⁴க³உதுஆஹாரஸமுட்டா²னம் அதீதம், பச்சா² அனாக³த’’ந்தி ஹி வுத்தந்தி. ‘‘ஏகாஹாரஸமுட்டா²ன’’ந்தி பன வுத்தத்தா ஏகஸ்ஸேவ ஆஹாரஸ்ஸ யோஜனா யுத்தரூபாதி அபரே. பஞ்சத்³வாரவஸேனாதி ஏத்த² பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனதோ பட்டா²ய யாவ ததா³ரம்மணம், யாவ ஜவனம், யாவ வா வோட்ட²ப்³ப³னம், தாவ பவத்தா சித்தஸந்ததி ஏகவீதி². ஏகஜவனஸமுட்டா²னந்தி ஏகஜவனவாரஸமுட்டா²னம். ஏத்த² ச ஸமயம் அனாமஸித்வாவ ஸந்ததிவஸேன, ஸந்ததிஞ்ச அனாமஸித்வாவ ஸமயவஸேன அதீதாதி³விபா⁴கோ³ க³ஹேதப்³போ³.
தேஸந்தி ஹேதுபச்சயானம். கலாபஸ்ஸாதி ரூபகலாபஸ்ஸ. கம்மானந்தராதீ³தி கம்மாதி³, அனந்தராதீ³தி பச்சேகம் ஆதி³-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. தத்த² பட²மேன ஆதி³ஸத்³தே³ன உபனிஸ்ஸயபச்சயஸ்ஸ ஆஹாராதி³னோ ச து³தியேன ஸமனந்தரானந்தரூபனிஸ்ஸயாதி³னோ ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. சித்துப்பாத³ஸ்ஸ சேத்த² கம்மானந்தராதி³பச்சயவஸேன, இதரஸ்ஸ கம்மாதி³வஸேனேவ ஜனகபா⁴வே யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. ததா² சித்துப்பாத³ஸ்ஸ புரேஜாதவஸேன, இதரஸ்ஸ பச்சா²ஜாதவஸேன, உப⁴யேஸம்பி ஸஹஜாதவஸேன உபத்த²ம்ப⁴னம் வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³ப³’’ந்தி. உப்பாத³க்க²ணேதி ஹேதுகிச்சக்க²ணே. ஹேதுகிச்சம் நாம தஸ்ஸ தஸ்ஸ உப்பாதே³தப்³ப³ஸ்ஸ உப்பத்திகரணம், தஞ்ச தஸ்மிம் க²ணே உப்பன்னப²லத்தா ததோ பரம் கத்தப்³பா³பா⁴வதோ நிட்டி²தஞ்சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதரம் பன தீஸுபி க²ணேஸு பச்சயகிச்சம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி யோஜனா.
6. அனிட்ட²னாமனிவத்தனஸ்ஸாதி அனிட்ட²னாமனிவத்தியா அகாரணபா⁴வத³ஸ்ஸனேன இட்ட²னாமலாபா⁴பனஸ்ஸ அகாரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.
தே³வமனுஸ்ஸஸம்பத்திப⁴வேதி ஸம்பத்தியுத்தே ஸம்பன்னே தே³வமனுஸ்ஸப⁴வே. ஸமித்³த⁴ஸோப⁴னதாதி அபி⁴வுத்³த⁴ஸோப⁴னதா. ததோ ஏவாதி ஸம்பத்திவிரஹதோ ஏவ, அஸம்பன்னத்தா ஏவாதி அத்தோ². தேஸம்யேவ ஹத்தி²ஆதீ³னம் ஸுக²ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வம் ந க³ச்ச²ந்தி ஸாரணாதி³வஸேன து³க்க²பச்சயத்தா. தேஸந்தி ஹத்தி²ரூபாதீ³னம். ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸேவா’’திஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் விவரதி. அகுஸலேன அத்தனா கதேன நிப்³ப³த்தம் து³க்க²ஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி யோஜனா. தஸ்மாதி யஸ்மா கம்மம் யஸ்மிம் ஸந்தானே நிப்³ப³த்தம், தத்தே²வ ஸுக²து³க்கா²னம் பச்சயோ ஹோதி, ந அஞ்ஞத்த², தஸ்மா. அட்ட²கதா²யம் பனாதி ஏகச்சமதத³ஸ்ஸனம். தத்த² ‘‘அனிட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி யஸ்மா படிஸேத⁴த்³வயேன குஸலகம்மஜஸ்ஸ இட்ட²பா⁴வோ நியதோ, தஸ்மா ‘‘குஸலகம்மஜமேவ இட்ட²’’ந்தி ஏவம் அனியமேத்வா ‘‘குஸலகம்மஜம் இட்ட²மேவா’’தி ஏவமேத்த² நியமோ க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அகுஸலகம்மஜம்பீ’’திஆதி³மாஹ. கிந்தி அகுஸலகம்மஜம் ஸோப⁴னம், யம் பரேஸம் இட்ட²ம் நாம ஸியா? யதி³ து³க்³க³தியம் கேஸஞ்சி திரச்சா²னானம் ஸண்டா²னாதி³ஸம்பத்தி ஸுக³தியம் ஸத்தானம் அகுஸலனிஸ்ஸந்தே³ன விரூபரூபதா விய குஸலனிஸ்ஸந்தே³ன, கத²ம் தஸ்ஸா அகுஸலகம்மஜதா. அத² பன யம் கேஸஞ்சி அமனாபம்பி ஸமானம் ரூபம் மனாபம் ஹுத்வா உபட்டா²தி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஏவம்பி யதா² கேஸஞ்சி திரச்சா²னாதீ³னம் குஸலகம்மஜம் மனுஸ்ஸாதி³ரூபம் அமனாபதோ உபட்ட²ஹந்தம்பி குஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணபா⁴வதோ அத்த²தோ இட்ட²மேவ நாம ஹோதி, ஏவம் அகுஸலகம்மஜம் கேஸஞ்சி மனாபம் ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தம்பி அகுஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணபா⁴வதோ அத்த²தோ அனிட்ட²மேவ நாம ஹோதி, ஏவஞ்சேதம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ, யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’திஆதி³அட்டா²னபாளியா (ம. நி. 3.131) விரோதோ⁴ ஸியா. தேனேவாஹ ‘‘குஸலகம்மஜஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. ஸப்³பே³ஸந்தி அத்தனோ, பரேஸஞ்ச. இட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வோ வத்தப்³போ³தி யதா² ‘‘குஸலகம்மஜம் அனிட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி வுத்தம், ஏவம் கிஞ்சாபி ‘‘அகுஸலகம்மஜம் இட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி அட்ட²கதா²யம் ந வுத்தம், தேன பன நயத³ஸ்ஸனேன அகுஸலகம்மஜஸ்ஸ அபா⁴வோ வுத்தோ ஏவ ஹோதீதி ஸோ ஸம்வண்ணனாவஸேன நித்³தா⁴ரேத்வா வத்தப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதேன குஸலகம்மஜமேவ இட்ட²ந்தி புரிமபதா³வதா⁴ரணஸ்ஸ க³ஹேதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி.
இதா³னி ‘‘ஹத்தி²ஆதீ³னம்பீ’’திஆதி³னா தமேவத்த²ம் விவரதி. குஸலவிபாகஸ்ஸாதி ஏத்தா²பி குஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணந்தி அத்தோ². மனுஸ்ஸானந்தி ச நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதரேஸம்பி ச அகுஸலகம்மஜம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸேவ, குஸலகம்மஜஞ்ச குஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணந்தி த³ஸ்ஸிதோவாயம் நயோதி. கஸ்மா பன இட்டா²னிட்ட²மிஸ்ஸிதே வத்து²ம்ஹி மனாபதாவ ஸண்டா²தீதி ஆஹ ‘‘இட்டா²ரம்மணேன…பே… ஸக்கா வத்து’’ந்தி. ஸுட்டு² வுத்தந்தி ‘‘இட்டா²னிட்ட²ம் ஏகந்ததோ விபாகேனேவ பரிச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி வத³ந்தேஹி இட்டா²னிட்டா²ரம்மணவவத்தா²னம் ஸம்மதே³வ வுத்தம். தம் அனுக³ந்த்வாதி விபாகவஸேன இட்டா²னிட்டா²ரம்மணவவத்தா²னம் அனுக³ந்த்வா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸுக³திது³க்³க³தீஸு, ஸப்³பே³ஸு வா ஆரம்மணேஸு.
‘‘அனிட்டா²’’தி வசனேனேவ தேஸம் இட்ட²தா நிவத்திதாதி ஆஹ ‘‘ஸதி³ஸதா ச ரூபாதி³பா⁴வோயேவா’’தி. இட்டா²னேவ ரூபாதீ³னி காமகு³ணாதி ஸுத்தே வுத்தானீதி மித்தபடிபக்கோ² அமித்தோ விய இட்ட²படிபக்கா² அனிட்டா²தி அதி⁴ப்பேதாதி வுத்தம் ‘‘அனிட்டா²தி…பே… வோஹாரோ வியா’’தி. ஸப்³பா³னி வாதி ஏத்த² ‘‘பியரூபம் ஸாதரூப’’ந்தி (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203) வசனதோ கத²ம் அனிட்டா²னம் ரூபாதீ³னம் காமகு³ணபா⁴வாபத்தீதி சே? தேஸம்பி விபல்லாஸவஸேன தண்ஹாவத்து²பா⁴வதோ பியரூபபா⁴வஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. யதி³ ஏவம் கத²ம் ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யானி ரூபானி இட்டா²னீ’’திஆதி³ஸுத்தபத³ம் (ம. நி. 1.166; 2.155; 3.57; ஸம். நி. 5.30) நீயதீதி ஆஹ ‘‘அதிஸயேனா’’திஆதி³.
இந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபவஸேன பாளியம் ஹீனது³கனித்³தே³ஸோ பவத்தோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்³வீஸுபி ஹீனபணீதபதே³ஸூ’’திஆதி³மாஹ. அவயவயோகே³ ஸாமிவசனம், ந கத்தரீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தேஸம் தேஸம் ஸத்தான’’ந்தி இந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபே நித்³தி³ட்டே² கஸ்மா கம்மஜவஸேன அத்தோ² வுத்தோ, ந சதுஸந்ததிவஸேனாதி ஆஹ ‘‘ஸத்தஸந்தான…பே… வுத்த’’ந்தி. பதா⁴னத்தா ஹி கம்மஜவஸேன அத்த²ம் வத்வா ஸேஸேஸு ‘‘ஏவம் உதுஸமுட்டா²னாதீ³ஸுபீ’’தி அட்ட²கதா²யம் அதிதே³ஸோ கதோ. ‘‘தேஹி தேஹீதி ஏதஸ்மிம் அத்தே²’’தி இமினா ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்தி கத்தரி ஸாமிவசனம் ஆஸங்கதி. ததா² ஸதி விஸயே வா ஸாமிவசனே லத்³த⁴கு³ணம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ந கம்மஜவஸேனேவா’’திஆதி³னா, கம்மஜக்³க³ஹணஞ்சேத்த² உபலக்க²ணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
மரியாதா³பூ⁴தந்தி உத்தமமரியாதா³பூ⁴தம். தேனேவாஹ ‘‘யஸ்ஸ யேவ மனாபா, தஸ்ஸ தேவ பரமா’’தி. தேஸந்தி காமகு³ணானம். ஸபா⁴வதோதி லக்க²ணதோ.
‘‘ஏகஸ்மிம்யேவ அஸ்ஸாத³னகுஜ்ஜ²னதோ’’திஆதி³னா ‘‘யஸ்மா தேயேவ ரூபாத³யோ ஏகோ அஸ்ஸாதே³தீ’’திஆதி³கம் ஸுத்தந்தவிவரணம் இட்டா²னிட்ட²பா⁴வே ஹேதுபா⁴வேன வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. இட்டா²னிட்ட²க்³க³ஹணம் ஹோதீதி நிப்³பா³னே விய அனிட்ட²க்³க³ஹணம் ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸேன அஞ்ஞேஸுபி ஆரம்மணேஸு இட்டா²னிட்டா²பி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.
விபா⁴கோ³ நாம அஸங்கரோ, வித்தா²ரோ சாதி ‘‘விப⁴த்த’’ந்தி பத³ஸ்ஸ ‘‘வவத்தி²தம், பகாஸித’’ந்தி ச அத்த²மாஹ. அஞ்ஞேஸந்தி அதிஅட்³ட⁴த³லித்³தா³னம். இத³ம் இட்ட²ம், அனிட்ட²ஞ்ச ஹோதீதி ஏத்த² ச-ஸத்³தே³ன அனிட்ட²ம், இட்ட²ஞ்ச ஹோதீதி அயம்பி அத்தோ² வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். அனிட்ட²ம் இட்ட²ந்தி இட்ட²ஸ்ஸ ‘‘அனிட்ட²’’ந்தி, அனிட்ட²ஸ்ஸ ‘‘இட்ட²’’ந்தி க³ஹணே யதா²ஸங்க்²யம் யோஜனா. இந்த்³ரியவிகாராபத்திஆதி³னாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ராதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. புரேதரம் பவத்தசித்தாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேனாபி ஹி வினாவ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸம் இட்ட²ம் ‘‘அனிட்ட²’’ந்தி, அனிட்ட²ஞ்ச ‘‘இட்ட²’’ந்தி க³ய்ஹதீதி.
தேன விபாகேனாதி தேன குஸலாகுஸலவிபாகேன. ஆரம்மணஸ்ஸ இட்டா²னிட்ட²தந்தி யத்த² தம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ரூபாதி³கஸ்ஸ கூ³தா²தி³கஸ்ஸ ச ஆரம்மணஸ்ஸ யதா²க்கமம் இட்ட²தம் அனிட்ட²தஞ்ச நித³ஸ்ஸேதி. விஜ்ஜமானேபி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸே ஆரம்மணேன விபாகனியமத³ஸ்ஸனந்தி இட்டா²ரம்மணே குஸலவிபாகோவ உப்பஜ்ஜதி, அனிட்டா²ரம்மணே அகுஸலவிபாகோவாதி ஏவம் ஆரம்மணேன விபாகனியமத³ஸ்ஸனம். ஆரம்மணனியமத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி யம் குஸலவிபாகஸ்ஸ ஆரம்மணம், தம் இட்ட²ம் நாம. யம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸ ஆரம்மணம், தம் அனிட்ட²ம் நாமாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஆரம்மணேன நியாமிதோ ஹி விபாகோ அத்தனோ உபகாரகஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ நியாமகோ ஹோதீதி.
த்³வாரந்தரே து³க்க²ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ த்³வாரந்தரே ஸுக²விபாகுப்பாத³னதோ, த்³வாரந்தரே ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ த்³வாரந்தரே து³க்க²விபாகுப்பாத³னதோ விபாகேன ஆரம்மணனியமத³ஸ்ஸனேன விபாகவஸேன இட்டா²னிட்ட²தா த³ஸ்ஸிதாதி யோஜனா.
7. து³ப்பரிக்³க³ஹட்டே²ன காரணபூ⁴தேன லக்க²ணஸ்ஸ இந்த்³ரியாதி³ஸபா⁴வஸ்ஸ து³ப்படிவிஜ்ஜ²தா, ஏவம் ஸுபரிக்³க³ஹட்டே²ன லக்க²ணஸுப்படிவிஜ்ஜ²தா வேதி³தப்³பா³. ‘‘தூ³ரே’’தி அவுத்தஸ்ஸாதி லக்க²ணதோ ‘‘தூ³ரே’’தி அகதி²தஸ்ஸ. வுத்தம்பீதி லக்க²ணதோ ‘‘தூ³ரே’’தி வுத்தம்பி ஸுகு²மரூபம்.
‘‘பி⁴ந்த³மானோ’’தி ஸம்பி⁴ந்த³மானோதி வுத்தம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மிஸ்ஸகம் கரோந்தோ’’தி. யஸ்மா பன பே⁴த³னம் விபா⁴க³கரணம்பி ஹோதி, தஸ்மா து³தியவிகப்பே ‘‘பி⁴ந்த³மானோ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘விஸும் கரோந்தோ’’தி அத்த²மாஹ. ததியவிகப்பே பன பி⁴ந்த³மானோதி வினாஸேந்தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸந்திகபா⁴வம் பி⁴ந்தி³த்வா தூ³ரபா⁴வம், தூ³ரபா⁴வஞ்ச பி⁴ந்தி³த்வா ஸந்திகபா⁴வம் கரோந்தோ’’தி. ந ஹி ஸக்கா ஸந்திகஸ்ஸ தப்³பா⁴வம் அவினாஸேத்வா தூ³ரபா⁴வம் காதும், ததா² இதரஸ்ஸாபி. ஸந்திகபா⁴வகரணேன ந பி⁴ந்த³தி ந வினாஸேதி, ந ச ஓகாஸதூ³ரதோ லக்க²ணதோ தூ³ரம் விஸும் கரணேன பி⁴ந்த³தி விபா⁴க³ம் கரோதி, நாபி ஓகாஸதூ³ரேன லக்க²ணதோ தூ³ரம் வோமிஸ்ஸககரணேன பி⁴ந்த³தி ஸம்பி⁴ந்த³தீதி யோஜனா. ‘‘திதா⁴ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா விவரதி. விஸும் கரோதி, வோமிஸ்ஸகம் கரோதீதி கரோதி-ஸத்³த³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஏத்தா²பீ’’திஆதி³னா யதா² ‘‘ஓகாஸதோ தூ³ரமேவ பி⁴ந்த³தீ’’தி ஏத்த² ஓகாஸதோ தூ³ரஸ்ஸ ஓகாஸதோ ஸந்திகபா⁴வகரணம் அதி⁴ப்பேதந்தி வினாஸனம் பே⁴த³னம், ஏவம் ‘‘ந லக்க²ணதோ தூ³ரம் பி⁴ந்த³தீ’’தி ஏத்தா²பி லக்க²ணதோ தூ³ரஸ்ஸ லக்க²ணதோ ஸந்திகபா⁴வாகரணம் அபே⁴த³னம் அவினாஸனந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. வோமிஸ்ஸககரணவிபா⁴க³கரணத்த²தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பி⁴ந்த³மானோதி ஏத்த² ச அஞ்ஞதா² பே⁴த³னம் வுத்த’’ந்தி. பச்சி²மனயே வினாஸனத்த²மேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘பே⁴த³னம் இத⁴ ச அஞ்ஞதா² வுத்த’’ந்தி அவோச.
ரூபக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.