(1.) ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

843-844. அத்தி² படிச்சம் நாமாதி யதா² ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்சா’’திஆதீ³ஸு நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபா⁴வேன படிச்சாதி வுத்தம், ந ததா² இத⁴ க²த்தியாதி³ஜாதீனம் பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானானம் நிஸ்ஸயாதி³பச்சயத்தஸ்ஸ அபா⁴வா. யேஸு பன க²ந்தே⁴ஸு ஸந்தேஸு க²த்தியாதி³ஸம்முதி ஹோதி, தேஸம் அப்³போ³ச்சி²ன்னதாவ க²த்தியாதி³ஜாதியா அத்தி²தா, ஸா இத⁴ படிச்ச-ஸத்³தே³ன விபா⁴விதாதி அத்தோ². ஏகிஸ்ஸா ஸேணியாதி அஸம்பி⁴ன்னாயாதி அத்தோ².

பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி³கிரியாஸு புரதோ கரணம் புரேக்கா²ரோ. நிக்கே²பராஸீதி நிதா⁴னராஸி. பத்த²டாகித்தினோதி வித்தி²ண்ணாகித்தினோ. ரத்தஞ்ஞுமதோ³தி புராணஞ்ஞுதாமதோ³தி வத³ந்தி. சிரரத்திஜாதேன, சிரரத்திபப்³ப³ஜிதேன வா ஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ, ரத்தீனமேவ வா ஜானனமதோ³. உபட்டா²பகமானோதி ஆணாகரணமானோ. ஆணாகரணஞ்ஹி விசாரணம் இத⁴ ‘‘யஸோ’’தி வுத்தந்தி. பரிமண்ட³லத்தபா⁴வனிஸ்ஸிதோ மானோ பரிணாஹமதோ³. ஸரீரஸம்பத்திபாரிபூரியா மதோ³ பாரிபூரிமதோ³.

845. வத்து²னா வினாபி வத்தப்³ப³தாய அவத்து²கம், ந வத்து²னோ அபா⁴வா.

846. சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸஜ்ஜனந்தி சித்தஸ்ஸ ஸதிதோ முச்சனம், காயது³ச்சரிதாதீ³ஸு பக்க²ந்த³னம் வா வோஸ்ஸக்³கோ³. பதிட்டா²பா⁴வோதி குஸலகரணே அட்டா²னம், அனுட்டா²னந்தி அத்தோ². பமாத³ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ காயது³ச்சரிதே சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸக்³கோ³ பாணாதிபாதே மிச்சா²தி³ட்டி²யம் கோதே⁴ உபனாஹேதி ஏவமாதி³கோ பரியாயோ அபரியந்தோ, தத³த்த²தப்பரியாயப்பகாஸகோ வோஸ்ஸக்³க³னிஸ்ஸக்³கா³தி³கோ ப்³யஞ்ஜனபரியாயோ சாதி ஸப்³ப³ம் தம் ஸங்கி²பித்வா ஏவரூபோதி இத³ம் ஆகாரனித³ஸ்ஸனம் ஸப்³ப³பரியாயஸ்ஸ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா கதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பரியந்தாபா⁴வதோ’’தி. விஸ்ஸட்டா²காரோதி ஸதியா பச்சனீகபூ⁴தே சத்தாரோ க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேதி.

847. சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴தா ததா²பவத்தசித்தமேவாதி வத³ந்தி, மானவிஸேஸோ வா த³ட்ட²ப்³போ³. உபஸங்கமனே வந்தி³தப்³ப³ம் ஹோதீதி பரியந்தேனேவ சரதி.

848. ‘‘ஆபத்திம் ஆபன்னோஸீ’’தி வுத்தே ‘‘ஆவுஸோ, த்வம் ஆபன்னோஸீ’’திஆதி³னா தேன வுத்தம் தஸ்ஸேவ உபரி கி²பனவஸேன ‘‘படிப்ப²ரித்வா’’தி வத³ந்தி. ‘‘தஸ்மிம் நாம த³லித்³தே³, அகுஸலே வா இத³ம் கரோந்தே அஹம் கஸ்மா ந கரோமீ’’தி ஏவம் இத⁴ படிப்ப²ரணம் யுத்தம். கரணஸ்ஸ உத்தரகிரியா கரணுத்தரியம். அகுஸலபக்கோ² ஏஸாதி ஸாரம்போ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ.

849. அதிச்ச இச்ச²தீதி அதிச்சிச்சோ², தஸ்ஸ பா⁴வோ அதிச்சிச்ச²தாதி வத்தப்³பே³ ச்சி-காரலோபம் கத்வா ‘‘அதிச்ச²தா’’தி வுத்தம். அத்ரிச்ச²தாதி ச ஸா ஏவ வுச்சதீதி. தத்ராபி நேருத்திகவிதா⁴னேன பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. யதா²லத்³த⁴ம் வா அதிக்கமித்வா அத்ர அத்ர இச்ச²னம் அத்ரிச்ச²தா, ஸா ஏவ ர-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ‘‘அதிச்ச²தா’’தி வுத்தா.

அத்ரிச்ச²ந்தி அதிச்ச²ம், அத்ர வா இச்ச²ந்தோ. கேன? அதிலோபே⁴ன அதிலோப⁴மிச்சா²ஸங்கா²தேன அதிலோப⁴மதே³ன ச. அத்தனோ ஹிதம் அத்தாதி வுத்தம். ஹாயதி ஜீரதி, ஆதி³ண்ணோ வா அத்தா, பத்தோ வா அத்தா, நம் ஜீரதி சந்த³கின்னரிம் பத்த²யித்வா அஸிதாபூ⁴தே³வியா விஹீனோ விய.

இச்சா²ஹதஸ்ஸாதி இச்சா²ய உபத்³து³தஸ்ஸ, முத்³தி³தஸ்ஸ வா.

அதிஹீளயானோதி அவமஞ்ஞமானோ. மலகந்தி ஏவம்னாமகம் ஜனபத³ம், அப்³போ⁴காஸம் வா. கோத³ண்ட³கேனாதி குத³ண்ட³கேன ரஸ்ஸத³ண்ட³கேன. க³த்³து³லேனாதி ச வத³ந்தி. ருஹிரமக்கி²தங்கோ³தி ருஹிரஸின்னக³த்தோ.

850. ஜானந்தஸ்ஸேவ பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ சோதே³ந்தோ விய ஸம்பா⁴வேதுகாமோ ஹோதி. பச்சயேதி உபாதா³னாதி³பச்சயே.

851. யே பதிரூபேன வஞ்சேந்தி, தே க³ண்டி²கா, து³ராசாரேன வா க³ண்டி²பூ⁴தா. க³ண்டி²கபுத்தா நாம க³ண்டி²கா ஏவ ஹோந்தி, தேன ஸத்³தி⁴விஹாரிகா க³ண்டி²கபா⁴வேன ‘‘தே²ரோ…பே… தீ³க⁴சங்கமே விஹரதீ’’தி வத³ந்தி.

வட்டதி ப⁴ந்தேதி அயம்பி ஏகோ பகாரோ, லாபி⁴னா ஏவ பன ஸக்கா ஞாதுந்தி அத்தனோ ஸமாபத்திலாபி⁴தம் ஸூசேதீதி அத்தோ². பஞ்சத்தயம் நாம உபரிபண்ணாஸகே து³தியஸுத்தம் (ம. நி. 3.21 ஆத³யோ). தஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரத்தா வத³தி ‘‘பஞ்சத்தயம் ஓலோகேந்தஸ்ஸா’’தி.

852. ஸிங்க³ந்தி ஸிங்கா³ரம். தஞ்ஹி குஸலஸ்ஸ விஜ்ஜ²னதோ ஸமாஸேவிததாய ஸீஸே பரிக்க²தம் ஸுனிக²தம் விஸாணம் விய, தி²ரத்தா ச ஸிங்க³ம் வியாதி ஸிங்க³ம், தம் பனத்த²தோ ராகோ³.

853. தேமனகரணத்தே² திந்திண-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. கீ²யனந்தி ச யேன லோபே⁴ன பரம் மமந்தி வத³ந்தம் கீ²யதி, ஸோ வுத்தோ. கீ²யனம் ப⁴ண்ட³னந்தி ச வத³ந்தி. திந்திணந்தி வா லோலுப்பமிச்சேவ வுத்தம் ஹோதி. ஸஞ்ஞா-ஸத்³தோ³ ஹி ஏஸோ லோலுப்பவாசகோதி.

854. ஊருப்பமாணாபீதி ஏதேன மஹந்தக⁴னபா⁴வேன அபூதிதம் த³ஸ்ஸேதி. அத²வாதிஆதி³னா சீவரமண்ட³னாதீ³னம் விஸேஸனானி ‘‘இமஸ்ஸ வா பூதிகாயஸ்ஸ பா³ஹிரானம் வா பரிக்கா²ரானம் மண்ட³னா’’திஆதீ³னீதி த³ஸ்ஸேதி. சீவரேன ஹி மண்ட³னா சீவரமண்ட³னா, சீவரஸ்ஸ வா மண்ட³னா சீவரமண்ட³னா, ஏவம் பத்தமண்ட³னா ஸேனாஸனமண்ட³னா சாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஊனட்டா²னபூரணம் ச²விராக³ஸுஸண்டா²னாதி³கரணஞ்ச சீவராதீ³ஸு காயே ச யதா²யோக³ம் யோஜேதப்³ப³ம். தத³ஹுஜாததா³ரகோ விய ஹோதீதி தா³ரகசாபல்யம் ந முஞ்சதீதி அத்தோ².

855. ஸதி³ஸா அனுரூபா ப⁴த்தி ஸபா⁴கோ³, ந ஸபா⁴கோ³ அஸபா⁴கோ³, மானத²த்³த⁴தா, விரோதோ⁴ வா. தேனஸ்ஸ மாதாதீ³ஸு வத்தனம் அஸபா⁴க³வுத்திதா. ஏவம்விதா⁴னம் மானாதி⁴கானம் அகுஸலானமித³ம் நாமம்.

856. பரிதஸ்ஸிதாதி ஸங்கம்பனா, உக்கண்டி²தஸ்ஸ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ தண்ஹாயனா.

857. குஸலகரணே காயஸ்ஸ அவிப்பா²ரிகதா லீனதா ஜாதிஆலஸ்யம், ந ரோக³உதுபோ⁴ஜனாதீ³ஹி காயகே³லஞ்ஞம் தந்தீ³ நாம, அத² கோ² பகதிஆலஸ்யந்தி அத்தோ². காயாலஸியந்தி நாமகாயஸ்ஸ ஆலஸியம், ததே³வ ரூபகாயஸ்ஸாபீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

858. அச்சஸனாதீ³ஹி உப்பன்னதா⁴துக்கோ²ப⁴னிமித்தம் ஆலஸியம் விஜம்பி⁴தா.

859. ப⁴த்தனிமித்தேன உப்பன்னம் ஆலஸ்யம் ப⁴த்தஸம்மதோ³.

860. இமேஹி பனாதி சித்தஸ்ஸ அகல்யதாதீ³ஹி. ஸப்³ப³த்த² கிலேஸவஸேனாதி தி²னமித்³த⁴காரணானம் ராகா³தீ³னம் வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

861. ஸம்மாஆஜீவதோ அபேதோ கதோதி அபகதோ. ஸோ ஆஜீவுபத்³த³வேன உபத்³து³தோதி கத்வா ஆஹ ‘‘உபத்³து³தஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி.

திவித⁴ம்பி தம் தத்த² ஆக³தம் தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தாய இமாய பாளியா த³ஸ்ஸேதுந்தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

பாபணிகானீதி ஆபணதோ ச²ட்³டி³தானி. நந்தகானீதி அந்தரஹிதானி, சீரானி வா. கி³லானஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தா பே⁴ஸஜ்ஜஸங்கா²தா ஜீவிதபரிக்கா²ரா கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா. பூதிமுத்தந்தி புராணஸ்ஸ அபுராணஸ்ஸ ச ஸப்³ப³ஸ்ஸ கோ³முத்தஸ்ஸேதம் நாமம். பூதிபா⁴வேன ச²ட்³டி³தோஸத⁴ந்திபி கேசி.

அக³ப்³பி⁴கா ஏகத்³வாரா தீ³க⁴ஸாலா கிர உத்³த³ண்டோ³. குச்சி²தரஜபூ⁴தாய பாபிச்ச²தாய நிரத்த²ககாயவசீவிப்ப²ந்த³னிக்³க³ஹணம் கோரஜம், தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி கோரஜிகோ, அதிவிய கோரஜிகோ கோரஜிககோரஜிகோ. அதிபரிஸங்கிதோதி கேசி. முக²ஸம்பா⁴விதோதி கோரஜிககோரஜிகாதி³பா⁴வேன பவத்தவசனேஹி அத்தனோ முக²மத்தேன அஞ்ஞேஹி ஸம்பா⁴விதோ. ஸோ ஏவரூபோ ஏவரூபதாய ஏவ அத்தானம் பரம் விய கத்வா ‘‘அயம் ஸமணோ’’திஆதி³ம் கதே²தி.

பணிதா⁴யாதி ‘‘அரஹாதி மம் ஜானந்தூ’’தி சித்தம் ட²பேத்வா, பத்தே²த்வா வா. ஆபாத²கஜ்ஜா²யீதி மனுஸ்ஸானம் ஆபாத²ட்டா²னே ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னோ விய நிஸீத³ந்தோ ஆபாத²கே ஜனஸ்ஸ பாகடட்டா²னே ஜா²யீ.

அஞ்ஞம் விய கத்வா அத்தனோ ஸமீபே ப⁴ணனம் ஸாமந்தஜப்பிதம். ஆகாரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் கத்வா ‘‘அட²பனா’’தி வுத்தம். குஹனம் குஹோ, தஸ்ஸ அயனா பவத்தி குஹாயனா, குஹஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ அயனா க³திகிரியா குஹாயனா.

862. புட்ட²ஸ்ஸாதி ‘‘கோ திஸ்ஸோ, கோ ராஜபூஜிதோ’’தி புட்ட²ஸ்ஸ. நஹனாதி ப³ந்த⁴னா பரிவேட²னா.

863. நிமித்தேன சரந்தோ ஜீவந்தோ நிமித்தகாரகோ நேமித்திகோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ நேமித்திகதா. அத்தனோ இச்சா²ய பகாஸனம் ஓபா⁴ஸோ. கோ பன ஸோதி? ‘‘அஜ்ஜ பி⁴க்கூ²னம் பச்சயா து³ல்லபா⁴ ஜாதா’’திஆதி³கா பச்சயபடிஸம்யுத்தகதா². இச்சி²தவத்து²ஸ்ஸ ஸமீபே கத²னம் ஸாமந்தஜப்பா.

864. ப³ஹி ச²ட்³ட³னம் உக்கே²பனா. பரபிட்டி²மம்ஸகா²த³னஸீலோ பரபிட்டி²மம்ஸிகோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ பரபிட்டி²மம்ஸிகதா.

865. நிகத்தும் அப்பேன லாபே⁴ன ப³ஹுகம் வஞ்சேத்வா க³ஹேதும் இச்ச²னம் நிஜிகீ³ஸனம், தஸ்ஸ பா⁴வோ நிஜிகீ³ஸனதா. தஸ்ஸேவ இச்ச²னஸ்ஸ பவத்திஆகாரோ, தம்ஸஹஜாதம் வா க³வேஸனகம்மம்.

866. வண்ணஸம்பன்னம் போக்க²ரம் வண்ணபோக்க²ரந்தி உத்தரபத³லோபோ புப்³ப³பத³ஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³போ³, வண்ணபாரிபூரீ வா வண்ணபோக்க²ரதா. ‘‘அத்த²ஜாபிகா’’தி ஏத்த² விய ஜப-ஸத்³தோ³ உப்பத்திவாசகோதி ஆஹ ‘‘பவத்தேதீ’’தி.

867. ஸேய்யஸதி³ஸமானா உன்னதிவஸேன பவத்தாதி உப⁴யத்தா²பி ‘‘மானம் ஜப்பேதீ’’தி வுத்தம்.

868. ஹீனமானோ பன ஓனதிவஸேன பவத்திதோ கேவலேன மானஸத்³தே³ன நித்³தே³ஸம் நாரஹதீதி தம்னித்³தே³ஸே ‘‘ஓமானம் ஜப்பேதீ’’தி (விப⁴. 874) வுத்தம்.

872. ராஜபோ⁴கே³ன ரட்ட²பு⁴ஞ்ஜனகோ ராஜனிஸ்ஸிதோ ரட்டி²யோ.

879. புக்³க³லம் அனாமஸித்வாதி யதா² ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யமானாதி³னித்³தே³ஸேஸு ‘‘பரேஹி ஸேய்யம் அத்தானம் த³ஹதீ’’தி ஸேய்யாதி³புக்³க³லோ மானுப்பாத³கோ ஆமட்டோ², ஏவமேதஸ்ஸ ஸேய்யமானபா⁴வேபி மானுப்பாத³கபுக்³க³லவிஸேஸம் அனாமஸித்வா ‘‘பரே அதிமஞ்ஞதி’’ச்சேவ வுத்தந்தி அத்தோ². பரே அதிக்கமித்வா மஞ்ஞனஞ்ஹி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி அதிமானோதி.

880. புரிமமானஸ்ஸ உபரிமானோ மானாதிமானோ, அதி-ஸத்³தோ³ உபரி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³தீதி த³ட்ட²ப்³போ³. புரிமமானம் வா அதிக்கந்தோ மானோ மானாதிமானோ.

881. பக்கி²ஜாதீஸு வாயஸோ அந்தோ லாமகோதி கத்வா ‘‘காகஜாதி வியா’’தி வுத்தம்.

882. தே²ரோ கிர தோ³ஸசரிதோ அஹோஸி, தஸ்மா ஆதி³தோவ ‘‘தும்ஹே அகீ²ணாஸவா’’தி அவத்வா உபாயேன கதே²ஸீதி வத³ந்தி, தோ³ஸசரிதத்தா வா கி²ப்பம் ததியபத³வாரே விராக³ம் உப்பாதே³ஸீதி அதி⁴ப்பாயோ.

883. மானம் அனுக³தச்ச²ந்தோ³தி மானஸம்பயுத்தச²ந்தோ³, மானஸபா⁴வம் அனுக³தோ மானச்ச²ந்தோ³ வா.

884. ‘‘விலம்ப³ன’’ந்தி ச இத்தி²புரிஸஸம்மானனாதி³கிரியாதி³விலம்ப³னபடிஸம்யுத்தம் கத்தப்³ப³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² யுத்தமுத்தஸிலிட்ட²ம் படிபா⁴னம் விலம்ப³னபடிபா⁴னம்.

887. அமரவாத³படிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, அத்தனோ அமரணத்தா²ய தே³வபா⁴வத்தா²ய வா விதக்கோ அமரவிதக்கோ.

888. பரேஸு அனுத்³த³யா ராக³வஸேன அனுத்³த³யகரணம் ஏதஸ்ஸாதி பரானுத்³த³யோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ பரானுத்³த³யதா, பரேஸு வா அனுத்³த³யஸ்ஸேவ ஸஹனந்தி³தாதி³கஸ்ஸ பா⁴வோ பரானுத்³த³யதா, தாதி³ஸோ ராகோ³. தத்தா²தி பரானுத்³த³யதாய ஸம்ஸட்ட²விஹாரேன த³ஸ்ஸிதாயாதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி.

890. அனவஞ்ஞத்திம் பத்தே²ந்தோ அனவஞ்ஞத்தத்த²மேவ காமகு³ணே ச பத்தே²தீதி ஆஹ ‘‘பஞ்சகாம…பே… நிஸ்ஸிதோ ஹுத்வா’’தி.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.