3. ஸத்தாவாஸவக்³கோ³

1. திடா²னஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே அமமாதி வத்தா²ப⁴ரணபானபோ⁴ஜனாதீ³ஸுபி மமத்தவிரஹிதா. அபரிக்³க³ஹாதி இத்தி²பரிக்³க³ஹேன அபரிக்³க³ஹா. தேஸம் கிர ‘‘அயம் மய்ஹம் ப⁴ரியா’’தி மமத்தம் ந ஹோதி, மாதரம் வா ப⁴கி³னிம் வா தி³ஸ்வா ச²ந்த³ராகோ³ ந உப்பஜ்ஜதி. த⁴ம்மதாஸித்³த⁴ஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன புத்தே தி³ட்ட²மத்தே ஏவ மாதுத²னதோ த²ஞ்ஞம் பக்³க⁴ரதி, தேன ஸஞ்ஞாணேன நேஸம் மாதரி புத்தஸ்ஸ மாதுஸஞ்ஞா, மாது ச புத்தே புத்தஸஞ்ஞா பச்சுபட்டி²தாதி கேசி.

அபிசேத்த² (ஸாரத்த². டீ. 1.1 வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா) உத்தரகுருகானம் புஞ்ஞானுபா⁴வஸித்³தோ⁴ அயம்பி விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² கிர தேஸு தேஸு பதே³ஸேஸு க⁴னனிசிதபத்தஸஞ்ச²ன்னஸாகா²பஸாகா² கூடாகா³ரஸமா மனோரமா ருக்கா² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் நிவேஸனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தி. யத்த² ஸுக²ம் நிவஸந்தி, அஞ்ஞேபி தத்த² ருக்கா² ஸுஜாதா ஸப்³ப³தா³பி புப்பி²தக்³கா³ திட்ட²ந்தி. ஜலாஸயாபி விகஸிதகமலகுவலயபுண்ட³ரீகஸோக³ந்தி⁴காதி³புப்ப²ஸஞ்ச²ன்னா ஸப்³ப³காலம் பரமஸுக³ந்த⁴ம் ஸமந்ததோ பவாயந்தா திட்ட²ந்தி. ஸரீரம்பி தேஸம் அதிதீ³கா⁴தி³தோ³ஸரஹிதம் ஆரோஹபரிணாஹஸம்பன்னம் ஜராய அனபி⁴பூ⁴தத்தா வலிதபலிதாதி³தோ³ஸவிரஹிதம் யாவதாயுகம் அபரிக்கீ²ணஜவப³லபரக்கமஸோப⁴மேவ ஹுத்வா திட்ட²தி. அனுட்டா²னப²லூபஜீவிதாய ந ச நேஸம் கஸிவணிஜ்ஜாதி³வஸேன ஆஹாரபரியேட்டி²வஸேன து³க்க²ம் அத்தி², ததோ ஏவ ந தா³ஸதா³ஸிகம்மகராதி³பரிக்³க³ஹோ அத்தி², ந ச தத்த² ஸீதுண்ஹட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபவாளாதி³பரிஸ்ஸயோ அத்தி². யதா² நாமேத்த² கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே பச்சூஸவேலாயம் ஸமஸீதுண்ஹோ உது ஹோதி, ஏவமேவ ஸப்³ப³காலம் தத்த² ஸமஸீதுண்ஹோவ உது ஹோதி, ந ச நேஸம் கோசி உபகா⁴தோ விஹேஸா வா உப்பஜ்ஜதி. அகட்ட²பாகிமேவ ஸாலிம் அகணம் அது²ஸம் ஸுத்³த⁴ம் ஸுக³ந்த⁴ம் தண்டு³லப்ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. தம் பு⁴ஞ்ஜந்தானம் நேஸம் குட்ட²ம், க³ண்டோ³, கிலாஸோ, ஸோஸோ, காஸோ, ஸாஸோ, அபமாரோ, ஜரோதி ஏவமாதி³கோ ந கோசி ரோகோ³ உப்பஜ்ஜதி, ந ச தே கு²ஜ்ஜா வா வாமனா வா காணா வா குணீ வா க²ஞ்ஜா வா பக்க²ஹதா வா விகலங்கா³ வா விகலிந்த்³ரியா வா ஹோந்தி.

இத்தி²யோபி தத்த² நாதிதீ³கா⁴, நாதிரஸ்ஸா, நாதிகிஸா, நாதிதூ²லா, நாதிகாளா, நச்சோதா³தா, ஸோப⁴க்³க³ப்பத்தரூபா ஹோந்தி. ததா² ஹி தீ³க⁴ங்கு³லீ, தம்ப³னகா², அலம்ப³த²னா, தனுமஜ்ஜா², புண்ணசந்த³முகீ², விஸாலக்கீ², முது³க³த்தா, ஸஹிதோரூ, ஓதா³தத³ந்தா, க³ம்பீ⁴ரனாபீ⁴, தனுஜங்கா⁴, தீ³க⁴னீலவேல்லிதகேஸீ, புது²லஸுஸ்ஸோணீ, நாதிலோமா, நாலோமா, ஸுப⁴கா³, உதுஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸா, ஸண்ஹா, ஸகி²லா, ஸுக²ஸம்பா⁴ஸா, நானாப⁴ரணவிபூ⁴ஸிதா விசரந்தி. ஸப்³ப³தா³பி ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா விய ஹோந்தி, புரிஸா ச பஞ்சவீஸதிவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா விய. ந புத்ததா³ரேஸு ரஜ்ஜந்தி. அயம் தத்த² த⁴ம்மதா.

ஸத்தாஹிகமேவ ச தத்த² இத்தி²புரிஸா காமரதியா விஹரந்தி. ததோ வீதராகா³ விய யதா²ஸகம் க³ச்ச²ந்தி, ந தத்த² இத⁴ விய க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகம், க³ப்³ப⁴பரிஹரணமூலகம், விஜாயனமூலகம் வா து³க்க²ம் ஹோதி. ரத்தகஞ்சுகதோ கஞ்சனபடிமா விய தா³ரகா மாதுகுச்சி²தோ அமக்கி²தா ஏவ ஸேம்ஹாதி³னா ஸுகே²னேவ நிக்க²மந்தி. அயம் தத்த² த⁴ம்மதா.

மாதா பன புத்தம் வா தீ⁴தரம் வா விஜாயித்வா தே விசரணகப்பதே³ஸே ட²பேத்வா அனபேக்கா² யதா²ருசி க³ச்ச²தி. தேஸம் தத்த² ஸயிதானம் யே பஸ்ஸந்தி புரிஸா வா இத்தி²யோ வா, தே அத்தனோ அங்கு³லியோ உபனாமேந்தி. தேஸம் கம்மப³லேன ததோ கீ²ரம் பவத்ததி, தேன தே தா³ரகா யாபேந்தி. ஏவம் பன வட்³டே⁴ந்தா கதிபயதி³வஸேஹேவ லத்³த⁴ப³லா ஹுத்வா தா³ரிகா இத்தி²யோ உபக³ச்ச²ந்தி, தா³ரகா புரிஸே. கப்பருக்க²தோ ஏவ ச தேஸம் தத்த² வத்தா²ப⁴ரணானி நிப்ப²ஜ்ஜந்தி. நானாவிராக³வண்ணவிசித்தானி ஹி ஸுகு²மானி முது³ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸானி வத்தா²னி தத்த² தத்த² கப்பருக்கே²ஸு ஓலம்ப³ந்தானி திட்ட²ந்தி. நானாவித⁴ரஸ்மிஜாலஸமுஜ்ஜலவிவித⁴வண்ணரதனவினத்³தா⁴னி அனேகவித⁴மாலாகம்மலதாகம்மபி⁴த்திகம்மவிசித்தானி ஸீஸூபக³கீ³வூபக³ஹத்தூ²பக³கடூபக³பாதூ³பகா³னி ஸோவண்ணமயானி ஆப⁴ரணானி கப்பருக்க²தோ ஓலம்ப³ந்தி. ததா² வீணாமுதி³ங்க³பணவஸம்மதாளஸங்க²வம்ஸவேதாளபரிவாதி³னீவல்லகீபபு⁴திகா தூரியப⁴ண்டா³பி ததோ ததோ ஓலம்ப³ந்தி. தத்த² ப³ஹூ ப²லருக்கா² கும்ப⁴மத்தானி ப²லானி ப²லந்தி மது⁴ரரஸானி, யானி பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஸத்தாஹம்பி கு²ப்பிபாஸாஹி ந பா³தீ⁴யந்தி.

நஜ்ஜோபி தத்த² ஸுவிஸுத்³த⁴ஜலா ஸுப்பதித்தா² ரமணீயா அகத்³த³மா வாலுகதலா நாதிஸீதா நச்சுண்ஹா ஸுரபி⁴க³ந்தீ⁴ஹி ஜலஜபுப்பே²ஹி ஸஞ்ச²ன்னா ஸப்³ப³காலம் ஸுரபீ⁴ வாயந்தியோ ஸந்த³ந்தி, ந தத்த² கண்டகிகா கக்க²ளக³ச்ச²லதா ஹோந்தி, அகண்டகா புப்ப²ப²லஸம்பன்னா ஏவ ஹோந்தி, சந்த³னனாக³ருக்கா² ஸயமேவ ரஸம் பக்³க⁴ரந்தி, நஹாயிதுகாமா ச நதி³தித்தே² ஏகஜ்ஜ²ம் வத்தா²ப⁴ரணானி ட²பேத்வா நதி³ம் ஓதரித்வா ந்ஹத்வா உத்திண்ணுத்திண்ணா உபரிட்டி²மம் உபரிட்டி²மம் வத்தா²ப⁴ரணம் க³ண்ஹந்தி, ந தேஸம் ஏவம் ஹோதி ‘‘இத³ம் மம, இத³ம் பரஸ்ஸா’’தி. ததோ ஏவ ந தேஸம் கோசி விக்³க³ஹோ வா விவாதோ³ வா. ஸத்தாஹிகா ஏவ ச நேஸம் காமரதிகீளா ஹோதி, ததோ வீதராகா³ விய விசரந்தி. யத்த² ச ருக்கே² ஸயிதுகாமா ஹோந்தி, தத்தே²வ ஸயனம் உபலப்³ப⁴தி. மதே ச ஸத்தே தி³ஸ்வா ந ரோத³ந்தி ந ஸோசந்தி. தஞ்ச மண்ட³யித்வா நிக்கி²பந்தி. தாவதே³வ ச நேஸம் ததா²ரூபா ஸகுணா உபக³ந்த்வா மதம் தீ³பந்தரம் நேந்தி, தஸ்மா ஸுஸானம் வா அஸுசிட்டா²னம் வா தத்த² நத்தி², ந ச ததோ மதா நிரயம் வா திரச்சா²னயோனிம் வா பேத்திவிஸயம் வா உபபஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மதாஸித்³த⁴ஸ்ஸ பஞ்சஸீலஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன தே தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தீதி வத³ந்தி. வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமேவ ச நேஸம் ஸப்³ப³காலம் ஆயுப்பமாணம், ஸப்³ப³மேதம் தேஸம் பஞ்சஸீலம் விய த⁴ம்மதாஸித்³த⁴மேவாதி.

திடா²னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. தண்ஹாமூலகஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே (தீ³. நி. டீ. 2.103) ஏஸனதண்ஹாதி போ⁴கா³னம் பரியேஸனவஸேன பவத்தா தண்ஹா. ஏஸிததண்ஹாதி பரியிட்டே²ஸு போ⁴கே³ஸு உப்பஜ்ஜமானதண்ஹா. பரிதஸ்ஸனவஸேன பரியேஸதி ஏதாயாதி பரியேஸனா, ஆஸயதோ பயோக³தோ ச பரியேஸனா ததா²பவத்தோ சித்துப்பாதோ³. தேனாஹ ‘‘தண்ஹாய ஸதி ஹோதீ’’தி. ரூபாதி³ஆரம்மணப்படிலாபோ⁴தி ஸவத்து²கானம் ரூபாதி³ஆரம்மணானம் க³வேஸனவஸேன படிலாபோ⁴. யம் பன அபரியிட்ட²ம்யேவ லப்³ப⁴தி, தம்பி அத்த²தோ பரியேஸனாய லத்³த⁴மேவ நாம ததா²ரூபஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ புப்³பே³கதத்தா ஏவ லப்³ப⁴னதோ. தேனாஹ ‘‘ஸோ ஹி பரியேஸனாய ஸதி ஹோதீ’’தி.

ஸுக²வினிச்ச²யந்தி ஸுக²ம் விஸேஸதோ நிச்சி²னோதீதி ஸுக²வினிச்ச²யோ. ஸுக²ம் ஸபா⁴வதோ ஸமுத³யதோ அத்த²ங்க³மதோ ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணதோ ச யாதா²வதோ ஜானித்வா பவத்தஞாணம்வ ஸுக²வினிச்ச²யம். ஜஞ்ஞாதி ஜானேய்ய. ‘‘ஸுப⁴ம் ஸுக²’’ந்திஆதி³கம் ஆரம்மணே அபூ⁴தாகாரம் விவித⁴ம் நின்னபா⁴வேன சினோதி ஆரோபேதீதி வினிச்ச²யோ, அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸனா தண்ஹா. தி³ட்டி²யாபி ஏவமேவ வினிச்ச²யபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே விதக்கோயேவ ஆக³தோதி யோஜனா. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தேதி ஸக்கபஞ்ஹஸுத்தே (தீ³. நி. 2.358). தத்த² ஹி ‘‘ச²ந்தோ³ கோ², தே³வானமிந்த³, விதக்கனிதா³னோ’’தி ஆக³தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே. விதக்கேனேவ வினிச்சி²னந்தீதி ஏதேன ‘‘வினிச்சி²னதி ஏதேனாதி வினிச்ச²யோ’’தி வினிச்ச²யஸத்³த³ஸ்ஸ கரணஸாத⁴னமாஹ. ஏத்தகந்திஆதி³ வினிச்ச²யனாகாரத³ஸ்ஸனம்.

ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³, ஏவம் ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³தி ச²ந்த³ராகோ³. ஸ்வாயம் அனாஸேவனதாய மந்தோ³ ஹுத்வா பவத்தோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘து³ப்³ப³லராக³ஸ்ஸாதி⁴வசன’’ந்தி. அஜ்ஜோ²ஸானந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன அபி⁴னிவேஸனம். ‘‘மய்ஹம் இத³’’ந்தி ஹி தண்ஹாகா³ஹோ யேபு⁴ய்யேன அத்தக்³கா³ஹஸன்னிஸ்ஸயோவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அஹம் மமந்தீ’’தி. ப³லவஸன்னிட்டா²னந்தி ச தேஸம் கா³ஹானம் தி²ரபா⁴வப்பத்திமாஹ. தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன பரிக்³க³ஹகரணந்தி அஹம் மமந்தி ப³லவஸன்னிட்டா²னவஸேன அபி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ அத்தத்தனியக்³கா³ஹவத்து²னோ அஞ்ஞாஸாதா⁴ரணம் விய கத்வா பரிக்³க³ஹேத்வா டா²னம், ததா²பவத்தோ லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதோ³. அத்தனா பரிக்³க³ஹிதஸ்ஸ வத்து²னோ யஸ்ஸ வஸேன பரேஹி ஸாதா⁴ரணபா⁴வஸ்ஸ அஸஹமானோ ஹோதி புக்³க³லோ, ஸோ த⁴ம்மோ அஸஹனதா. ஏவம் வசனத்த²ம் வத³ந்தி நிருத்தினயேன. ஸத்³த³லக்க²ணேன பன யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன மச்ச²ரியயோக³தோ புக்³க³லோ மச்ச²ரோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ, கம்மம் வா மச்ச²ரியம், மச்ச²ரோ த⁴ம்மோ. மச்ச²ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ ஆத³ரேன ரக்க²ணம் ஆரக்கோ²தி ஆஹ ‘‘த்³வார…பே… ஸுட்டு² ரக்க²ண’’ந்தி.

அத்தனோ ப²லம் கரோதீதி கரணம், யம் கிஞ்சி காரணம். அதி⁴கம் கரணந்தி அதி⁴கரணம், விஸேஸகாரணம். விஸேஸகாரணஞ்ச போ⁴கா³னம் ஆரக்க²த³ண்டா³தா³னாதி³அனத்த²ஸம்ப⁴வஸ்ஸாதி வுத்தம் ‘‘ஆரக்கா²தி⁴கரண’’ந்திஆதி³. பரனிஸேத⁴னத்த²ந்தி மாரணாதி³னா பரேஸம் விபா³த⁴னத்த²ம். ஆதி³யந்தி ஏதேனாதி ஆதா³னம், த³ண்ட³ஸ்ஸ ஆதா³னம் த³ண்டா³தா³னம், த³ண்ட³ம் ஆஹரித்வா பரவிஹேட²னசித்துப்பாதோ³. ஸத்தா²தா³னேபி ஏஸேவ நயோ. ஹத்த²பராமாஸாதி³வஸேன காயேன காதப்³போ³ கலஹோ காயகலஹோ. மம்மக⁴ட்டனாதி³வஸேன வாசாய காதப்³போ³ கலஹோ வாசாகலஹோ. விருஜ்ஜ²னவஸேன விரூபம் க³ண்ஹாதி ஏதேனாதி விக்³க³ஹோ. விருத்³த⁴ம் வத³தி ஏதேனாதி விவாதோ³. ‘‘துவம் துவ’’ந்தி அகா³ரவவசனஸஹசரணதோ துவம்துவம். ஸப்³பே³பி தே ததா²பவத்ததோ³ஸஸஹக³தா சித்துப்பாதா³ வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தீ’’தி.

தண்ஹாமூலகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4-5. ஸத்தாவாஸஸுத்தாதி³வண்ணனா

24-25. சதுத்தே² ஸத்தா ஆவஸந்தி ஏதேஸூதி ஸத்தாவாஸா, நானத்தஸஞ்ஞிஆதி³பே⁴தா³ ஸத்தனிகாயா. யஸ்மா தே தே ஸத்தனிவாஸா தப்பரியாபன்னானம் ஸத்தானம் தாய ஏவ தப்பரியாபன்னதாய ஆதா⁴ரோ விய வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி. ஸமுதா³யாசாரோ ஹி அவயவஸ்ஸ யதா² ‘‘ருக்கே² ஸாகா²’’தி, தஸ்மா ‘‘ஸத்தானம் ஆவாஸா, வஸனட்டா²னானீதி அத்தோ²’’தி வுத்தம். ஸுத்³தா⁴வாஸாபி ஸத்தாவாஸோவ ‘‘ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தாவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ, யோ மயா அனாவுத்த²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.91) வசனதோ. யதி³ ஏவம் தே கஸ்மா இத⁴ ந க³ஹிதாதி தத்த² காரணமாஹ ‘‘அஸப்³ப³காலிகத்தா’’திஆதி³. வேஹப்ப²லா பன சதுத்தே²யேவ ஸத்தாவாஸே ப⁴ஜந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஞ்சமம் உத்தானமேவ.

ஸத்தாவாஸஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸிலாயூபஸுத்தவண்ணனா

26. ச²ட்டே² பமாணமஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ சதுவீஸதங்கு³லிகோ ஹத்தோ² குக்கு, ‘‘கக்கூ’’திபி தஸ்ஸேவ நாமம். அட்ட² குக்கூ உபரி நேமஸ்ஸாதி அட்ட² ஹத்தா² ஆவாடஸ்ஸ உபரி உக்³க³ந்த்வா டி²தா ப⁴வேய்யும். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

ஸிலாயூபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. பட²மவேரஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே (ஸம். நி. டீ. 2.241) யதோதி யஸ்மிம் காலே. அயஞ்ஹி தோ-ஸத்³தோ³ தா³-ஸத்³தோ³ விய இத⁴ காலவிஸயோ, யதா³தி வுத்தம் ஹோதி. ப⁴யானி வேரானீதி பீ⁴யதே ப⁴யம், ப⁴யேன யோகா³, பா⁴யிதப்³பே³ன வா ப⁴யம் ஏவ வேரப்பஸவட்டே²ன வேரந்தி ச லத்³த⁴னாமா சேதனாத³யோ. பாணாதிபாதாத³யோ ஹி யஸ்ஸ பவத்தந்தி, யஞ்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தீயந்தி, உப⁴யேஸஞ்ச வேராவஹா, ததோ ஏவ சேதே பா⁴யிதப்³பா³ வேரஸஞ்ஜனகா நாமாதி. ஸோதஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஆதி³தோ பஜ்ஜனம் படிபத்தி அதி⁴க³மோ ஸோதாபத்தி. தத³த்தா²ய தத்த² பதிட்டி²தஸ்ஸ ச அங்கா³னி ஸோதாபத்தியங்கா³னி. து³வித⁴ஞ்ஹி (ஸம். நி. அட்ட². 2.2.41) ஸோதாபத்தியங்க³ம் ஸோதாபத்திஅத்தா²ய ச அங்க³ம் காரணம், யம் ஸோதாபத்திமக்³க³ப்படிலாப⁴தோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஸோதாபத்திப்படிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததி, ‘‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் யோனிஸோமனஸிகாரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.311) ஏவம் ஆக³தம். படிலத்³த⁴கு³ணஸ்ஸ ச ஸோதாபத்திம் பத்வா டி²தஸ்ஸ அங்க³ம், யம் ‘‘ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்க³’’ந்திபி வுச்சதி ‘‘ஸோதாபன்னோ அங்கீ³யதி ஞாயதி ஏதேனா’’தி கத்வா, பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். இத³மிதா⁴தி⁴ப்பேதம்.

கீ²ணனிரயோதிஆதீ³ஸு ஆயதிம் தத்த² அனுப்பஜ்ஜனதாய கீ²ணோ நிரயோ மய்ஹதி, ஸோ அஹம் கீ²ணனிரயோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஸோதாபன்னோதி மக்³க³ஸோதம் ஆபன்னோ. அவினிபாதத⁴ம்மோதி ந வினிபாதஸபா⁴வோ. நியதோதி பட²மமக்³க³ஸங்கா²தேன ஸம்மத்தனியாமேன நியதோ. ஸம்போ³தி⁴பராயணோதி உபரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தோ ஸம்போ³தி⁴ பரம் அயனம் மய்ஹந்தி ஸோஹம் ஸம்போ³தி⁴பராயணோ, ஸம்போ³தி⁴ம் அவஸ்ஸம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னகோதி அத்தோ².

பாணாதிபாதபச்சயாதி பாணாதிபாதகம்மஸ்ஸ கரணஹேது. ப⁴யம் வேரந்தி அத்த²தோ ஏகம். வேரம் வுச்சதி விரோதோ⁴, ததே³வ பா⁴யிதப்³ப³தோ ‘‘ப⁴ய’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ச பனேதம் து³வித⁴ம் ஹோதி – பா³ஹிரம், அஜ்ஜ²த்திகந்தி. ஏகேன ஹி ஏகஸ்ஸ பிதா மாரிதோ ஹோதி. ஸோ சிந்தேதி ‘‘ஏதேன கிர மே பிதா மாரிதோ, அஹம்பி தம்யேவ மாரேஸ்ஸாமீ’’தி நிஸிதம் ஸத்த²ம் ஆதா³ய சரதி. யா தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே உப்பன்னா வேரசேதனா, இத³ம் பா³ஹிரம் வேரம் நாம தஸ்ஸ வேரஸ்ஸ மூலபூ⁴ததோ வேரகாரகபுக்³க³லதோ ப³ஹிபா⁴வத்தா. யா பன இதரஸ்ஸ ‘‘அயம் கிர மம் மாரேஸ்ஸாமீதி சரதி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் அஜ்ஜ²த்திகம் வேரம் நாம. இத³ம் தாவ உப⁴யம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகமேவ. யா பன தம் நிரயே உப்பன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏதம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஜலிதம் அயமுக்³க³ரம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ நிரயபாலஸ்ஸ சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் பா³ஹிரம் வேரம். யா சஸ்ஸ ‘‘அயம் நித்³தோ³ஸம் மம் பஹரிஸ்ஸாமீதி ஆக³ச்ச²தி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் அஜ்ஜ²த்தம் வேரம். யம் பனேதம் பா³ஹிரம் வேரம், தம் அட்ட²கதா²ஸு ‘‘புக்³க³லவேர’’ந்தி வுச்சதி. து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸந்தி அத்த²தோ ஏகமேவ. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸேஸேஸுபி ‘‘இமினா மம ப⁴ண்ட³ம் ஹடம், மய்ஹம் தா³ரேஸு சாரித்தம் ஆபன்னம், முஸா வத்வா அத்தோ² ப⁴க்³கோ³, ஸுராமத³மத்தேன இத³ம் நாம கத’’ந்திஆதி³னா நயேன வேரப்பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

அவேச்சப்பஸாதே³னாதி அதி⁴க³தேன அசலப்பஸாதே³ன. அரியகந்தேஹீதி பஞ்சஹி ஸீலேஹி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி பியானி ப⁴வந்தி, ப⁴வந்தரக³தாபி அரியா தானி ந விஜஹந்தி, தஸ்மா ‘‘அரியகந்தானீ’’தி வுச்சந்தி. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ அனுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

பட²மவேரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. ஆகா⁴தவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

29. நவமே வஸதி ஏத்த² ப²லம் தன்னிமித்ததாய பவத்ததீதி வத்து², காரணந்தி ஆஹ ‘‘ஆகா⁴தவத்தூ²னீ’’தி. கோபோ நாமாயம் யஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் உப்பஜ்ஜதி, ந தத்த² ஏகவாரமேவ உப்பஜ்ஜதி, அத² கோ² புனபி உப்பஜ்ஜதேவாதி வுத்தம் ‘‘ப³ந்த⁴தீ’’தி. அத² வா யோ பச்சயவிஸேஸேன உப்பஜ்ஜமானோ ஆகா⁴தோ ஸவிஸயே ப³த்³தோ⁴ விய ந விக³ச்ச²தி, புனபி உப்பஜ்ஜதேவ. தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஆகா⁴தம் ப³ந்த⁴தீ’’தி. தம் பனஸ்ஸ பச்சயவஸேன நிப்³ப³த்தனம் உப்பாத³னமேவாதி வுத்தம் ‘‘உப்பாதே³தீ’’தி.

ஆகா⁴தவத்து²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ஆகா⁴தபடிவினயஸுத்தவண்ணனா

30. த³ஸமே தம் குதேத்த² லப்³பா⁴தி ஏத்த² தந்தி கிரியாபராமஸனம். பத³ஜ்ஜா²ஹாரேன ச அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி ‘‘தம் அனத்த²சரணம் மா அஹோஸீ’’திஆதி³மாஹ. கேன காரணேன லத்³த⁴ப்³ப³ம் நிரத்த²கபா⁴வதோ. கம்மஸ்ஸகா ஹி ஸத்தா. தே கஸ்ஸ ருசியா து³க்கி²தா ஸுகி²தா வா ப⁴வந்தி, தஸ்மா கேவலம் தஸ்மிம் மய்ஹம் அனத்த²சரணம், தம் குதேத்த² லப்³பா⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. அத² வா தம் கோபகாரணம் ஏத்த² புக்³க³லே குதோ லப்³பா⁴ பரமத்த²தோ குஜ்ஜி²தப்³ப³ஸ்ஸ குஜ்ஜ²னகஸ்ஸ ச அபா⁴வதோ. ஸங்கா²ரமத்தஞ்ஹேதம், யதி³த³ம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் யம் ‘‘ஸத்தோ’’தி வுச்சதி, தே ஸங்கா²ரா இத்தரக²ணிகா, கஸ்ஸ கோ குஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². லாபா⁴ நாம கே ஸியும் அஞ்ஞத்ர அனத்து²ப்பத்திதோ.

ஆகா⁴தபடிவினயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

11. அனுபுப்³ப³னிரோத⁴ஸுத்தவண்ணனா

31. ஏகாத³ஸமே அனுபுப்³ப³னிரோதா⁴தி அனுபுப்³பே³ன அனுக்கமேன பவத்தேதப்³ப³னிரோதா⁴. தேனாஹ ‘‘அனுபடிபாடினிரோதா⁴’’தி.

அனுபுப்³ப³னிரோத⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்தாவாஸவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.