1. வேரஞ்ஜஸுத்தவண்ணனா
11. து³தியஸ்ஸ பட²மே வேரஞ்ஜாயம் விஹரதீதி (பாரா. அட்ட². 1.1) ஏத்த² வேரஞ்ஜாதி தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தஸ்ஸம் வேரஞ்ஜாயம். ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனம். நளேருபுசிமந்த³மூலேதி ஏத்த² நளேரு நாம யக்கோ². புசிமந்தோ³தி நிம்ப³ருக்கோ². மூலந்தி ஸமீபம். அயஞ்ஹி மூல-ஸத்³தோ³ ‘‘மூலானி உத்³த⁴ரேய்ய அந்தமஸோ உஸீரனாளிமத்தானிபீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.195) மூலமூலே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘லோபோ⁴ அகுஸலமூல’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.305; பரி. 323) அஸாதா⁴ரணஹேதும்ஹி. ‘‘யாவ மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூல’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 494) ஸமீபே. இத⁴ பன ஸமீபே அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்மா நளேருயக்கே²ன அதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ புசிமந்த³ஸ்ஸ ஸமீபேதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸோ கிர புசிமந்தோ³ ரமணீயோ பாஸாதி³கோ அனேகேஸம் ருக்கா²னம் ஆதி⁴பச்சம் விய குருமானோ தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ அவிதூ³ரே க³மனாக³மனஸம்பன்னே டா²னே அஹோஸி. அத² ப⁴க³வா வேரஞ்ஜம் க³ந்த்வா பதிரூபே டா²னே விஹரந்தோ தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபே ஹேட்டா²பா⁴கே³ விஹாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘வேரஞ்ஜாயம் விஹரதி நளேருபுசிமந்த³மூலே’’தி.
பச்சுட்டா²னம் (ஸாரத்த². டீ. 1.2) நாம ஆஸனா வுட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘நாஸனா வுட்டா²தீ’’தி. நிஸின்னாஸனதோ ந வுட்ட²ஹதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச ஜிண்ணே…பே… வயோஅனுப்பத்தேதி உபயோக³வசனம் ஆஸனா வுட்டா²னகிரியாபேக்க²ம் ந ஹோதி. தஸ்மா ‘‘ஜிண்ணே…பே… வயோஅனுப்பத்தே தி³ஸ்வா’’தி அஜ்ஜா²ஹாரம் கத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அத² வா பச்சுக்³க³மனகிரியாபேக்க²ம் உபயோக³வசனம், தஸ்மா ந பச்சுட்டா²தீதி உட்டா²ய பச்சுக்³க³மனம் ந கரோதீதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சுக்³க³மனம்பி ஹி பச்சுட்டா²னந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஆசரியம் பன தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா பச்சுட்டா²ய பச்சுக்³க³மனகரணம் பச்சுட்டா²னம் நாமா’’தி. நாஸனா வுட்டா²தீதி இமினா பன பச்சுக்³க³மனாபா⁴வஸ்ஸ உபலக்க²ணமத்தம் த³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபா⁴வனே நாம அத்தே²தி பகதிவிபா⁴வனஸங்கா²தே அத்தே². ந அபி⁴வாதே³தி வாதி ந அபி⁴வாதே³தப்³ப³ந்தி வா ஸல்லக்கே²தீதி வுத்தம் ஹோதி.
தம் அஞ்ஞாணந்தி ‘‘அயம் மம அபி⁴வாத³னாதீ³னி காதும் அரஹரூபோ ந ஹோதீ’’தி அஜானனவஸேன பவத்தம் அஞ்ஞாணம். ஓலோகேந்தோதி ‘‘து³க்க²ம் கோ² அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, கிம் நு கோ² அஹம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கரேய்யம் க³ரும் கரேய்ய’’ந்திஆதி³ஸுத்தவஸேனேவ (அ. நி. 4.21) ஞாணசக்கு²னா ஓலோகேந்தோ. நிபச்சகாராரஹந்தி பணிபாதாரஹம். ஸம்பதிஜாதோதி முஹுத்தஜாதோ, ஜாதஸமனந்தரமேவாதி வுத்தம் ஹோதி. உத்தரேன முகோ²தி உத்தரதி³ஸாபி⁴முகோ². ‘‘ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ந்த்வா ஸகலம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓலோகேஸி’’ந்தி இத³ம் –
‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதிஜாதோ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ச்ச²தி, ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானே ஸப்³பா³ தி³ஸா விலோகேதி, ஆஸபி⁴ஞ்ச வாசம் பா⁴ஸதீ’’தி (தீ³. நி. 2.31) –
ஏவம் பாளியம் ஸத்தபத³வீதிஹாருபரி டி²தஸ்ஸ விய ஸப்³பா³தி³ஸானுலோகனஸ்ஸ கதி²தத்தா வுத்தம், ந பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஸத்தபத³வீதிஹாரதோ பகே³வ தி³ஸாவிலோகனஸ்ஸ கதத்தா. மஹாஸத்தோ ஹி மனுஸ்ஸானம் ஹத்த²தோ முச்சித்வா புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஓலோகேஸி, அனேகானி சக்கவாளஸஹஸ்ஸானி ஏகங்க³ணானி அஹேஸும். தத்த² தே³வமனுஸ்ஸா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜயமானா, ‘‘மஹாபுரிஸ, இத⁴ தும்ஹேஹி ஸதி³ஸோபி நத்தி², குதோ உத்தரிதரோ’’தி ஆஹம்ஸு. ஏவம் சதஸ்ஸோ தி³ஸா, சதஸ்ஸோ அனுதி³ஸா, ஹேட்டா², உபரீதி த³ஸபி தி³ஸா அனுவிலோகேத்வா அத்தனோ ஸதி³ஸம் அதி³ஸ்வா ‘‘அயம் உத்தரதி³ஸா’’தி ஸத்தபத³வீதிஹாரேன அக³மாஸீதி வேதி³தப்³பா³. ஓலோகேஸிந்தி மம புஞ்ஞானுபா⁴வேன லோகவிவரணபாடிஹாரியே ஜாதே பஞ்ஞாயமானம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் மம்ஸசக்கு²னாவ ஓலோகேஸிந்தி அத்தோ².
மஹாபுரிஸோதி ஜாதிகோ³த்தகுலப்பதே³ஸாதி³வஸேன மஹந்தபுரிஸோ. அக்³கோ³தி கு³ணேஹி ஸப்³ப³ப்பதா⁴னோ. ஜேட்டோ²தி கு³ணவஸேனேவ ஸப்³பே³ஸம் வுத்³த⁴தமோ, கு³ணேஹி மஹல்லகதமோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேட்டோ²தி கு³ணவஸேனேவ ஸப்³பே³ஸம் பஸத்த²தமோ. அத்த²தோ பன பச்சி²மானி த்³வே புரிமஸ்ஸேவ வேவசனானீதி வேதி³தப்³ப³ம். தயாதி நிஸ்ஸக்கே கரணவசனம். உத்தரிதரோதி அதி⁴கதரோ. பதிமானேஸீதி பூஜேஸி. ஆஸபி⁴ந்தி உத்தமம். மய்ஹம் அபி⁴வாத³னாதி³ரஹோ புக்³க³லோதி மய்ஹம் அபி⁴வாத³னாதி³கிரியாய அரஹோ அனுச்ச²விகோ புக்³க³லோ. நிச்சஸாபேக்க²தாய பனேத்த² ஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா²க³தாதி ததா²க³ததோ, ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவரூபந்தி அபி⁴வாத³னாதி³ஸபா⁴வம். பரிபாகஸிதி²லப³ந்த⁴னந்தி பரிபாகேன ஸிதி²லப³ந்த⁴னம்.
தம் வசனந்தி ‘‘நாஹம் தம் ப்³ராஹ்மணா’’திஆதி³வசனம். ‘‘நாஹம் அரஸரூபோ, மாதி³ஸா வா அரஸரூபா’’தி வுத்தே ப்³ராஹ்மணோ த²த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தமுது³பா⁴வஜனனத்த²’’ந்தி.
கதமோ பன ஸோதி பரியாயாபேக்கோ² புல்லிங்க³னித்³தே³ஸோ, கதமோ ஸோ பரியாயோதி அத்தோ²? ஜாதிவஸேனாதி க²த்தியாதி³ஜாதிவஸேன. உபபத்திவஸேனாதி தே³வேஸு உபபத்திவஸேன. ஸேட்ட²ஸம்மதானம்பீதி அபி-ஸத்³தே³ன பகே³வ அஸேட்ட²ஸம்மதானந்தி த³ஸ்ஸேதி. அபி⁴னந்த³ந்தானந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹாவஸேன பமோத³மானானம். ரஜ்ஜந்தானந்தி ப³லவராக³வஸேன ரஜ்ஜந்தானம். ரூபபரிபோ⁴கே³ன உப்பன்னதண்ஹாஸம்பயுத்தஸோமனஸ்ஸவேத³னா ரூபதோ நிப்³ப³த்தித்வா ஹத³யதப்பனதோ அம்ப³ரஸாத³யோ விய ரூபரஸாதி வுச்சந்தி. ஆவிஞ்சந்தீதி ஆகட்³ட⁴ந்தி. வத்தா²ரம்மணாதி³ஸாமக்³கி³யந்தி வத்து²ஆரம்மணாதி³காரணஸாமக்³கி³யம். அனுக்கி²பந்தோதி அத்துக்கம்ஸனவஸேன கதி²தே ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அஸப்பாயபா⁴வதோ அத்தானம் அனுக்கி²பந்தோ அனுக்கம்ஸேந்தோ.
ஏதஸ்மிம் பனத்தே² கரணே ஸாமிவசனந்தி ‘‘ஜஹிதா’’தி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ததா²க³தஸ்ஸாதி கரணே ஸாமிவசனம், ததா²க³தேன ஜஹிதாதி அத்தோ². மூலந்தி ப⁴வமூலம். ‘‘தாலவத்து²கதா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஓட்ட²முகோ²’’திஆதீ³ஸு விய மஜ்ஜே²பத³லோபம் கத்வா அ-காரஞ்ச தீ³க⁴ம் கத்வா ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தாலவத்து² விய நேஸம் வத்து² கதந்தி தாலாவத்து²கதா’’தி. தத்த² தாலஸ்ஸ வத்து² தாலவத்து². யதா² ஆராமஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தபுப்³போ³ பதே³ஸோ ஆராமஸ்ஸ அபா⁴வே ‘‘ஆராமவத்தூ²’’தி வுச்சதி, ஏவம் தாலஸ்ஸ பதிட்டி²தோகாஸோ ஸமூலம் உத்³த⁴ரிதே தாலே பதே³ஸமத்தே டி²தே தாலஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தபுப்³ப³த்தா ‘‘தாலவத்தூ²’’தி வுச்சதி. நேஸந்தி ரூபரஸாதீ³னம். கத²ம் பன தாலவத்து² விய நேஸம் வத்து² கதந்தி ஆஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. ரூபாதி³பரிபோ⁴கே³ன உப்பன்னதண்ஹாயுத்தஸோமனஸ்ஸவேத³னாஸங்கா²தரூபரஸாதீ³னம் சித்தஸந்தானஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘தேஸம் புப்³பே³ உப்பன்னபுப்³ப³பா⁴வேன வத்து²மத்தே சித்தஸந்தானே கதே’’தி. தத்த² புப்³பே³தி புரே, ஸராக³காலேதி வுத்தம் ஹோதி. தாலாவத்து²கதாதி வுச்சந்தீதி தாலவத்து² விய அத்தனோ வத்து²ஸ்ஸ கதத்தா ரூபரஸாத³யோ ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுச்சந்தி. ஏதேன பஹீனகிலேஸானம் புன உப்பத்தியா அபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ.
அவிருள்ஹித⁴ம்மத்தாதி அவிருள்ஹிஸபா⁴வதாய. மத்த²கச்சி²ன்னோ தாலோ பத்தப²லாதீ³னம் அவத்து²பூ⁴தோ தாலாவத்தூ²தி ஆஹ ‘‘மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய கதா’’தி. ஏதேன ‘‘தாலாவத்து² விய கதாதி தாலாவத்து²கதா’’தி அயம் விக்³க³ஹோ த³ஸ்ஸிதோ. ஏத்த² பன ‘‘அவத்து²பூ⁴தோ தாலோ விய கதாதி அவத்து²தாலகதா’’தி வத்தப்³பே³ விஸேஸனஸ்ஸ பரனிபாதம் கத்வா ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இமினா பனத்தே²ன இத³ம் த³ஸ்ஸேதி – ரூபரஸாதி³வசனேன விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா ஹுத்வா புப்³பே³ உப்பன்னகுஸலாகுஸலா த⁴ம்மா க³ஹிதா, தே உப்பன்னாபி மத்த²கஸதி³ஸானம் தண்ஹாவிஜ்ஜானம் மக்³க³ஸத்தே²ன சி²ன்னத்தா ஆயதிம் தாலபத்தஸதி³ஸே விபாகக்க²ந்தே⁴ நிப்³ப³த்தேதும் அஸமத்தா² ஜாதா, தஸ்மா தாலாவத்து² விய கதாதி தாலாவத்து²கதா ரூபரஸாத³யோதி. இமஸ்மிம் அத்தே² ‘‘அபி⁴னந்த³ந்தான’’ந்தி இமினா பதே³ன குஸலஸோமனஸ்ஸம்பி ஸங்க³ஹிதந்தி வத³ந்தி. அனபா⁴வம் கதாதி ஏத்த² அனு-ஸத்³தோ³ பச்சா²ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘யதா² நேஸம் பச்சா²பா⁴வோ ந ஹோதீ’’திஆதி³.
யஞ்ச கோ² த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸி, ஸோ பரியாயோ ந ஹோதீதி யம் வந்த³னாதி³ஸாமக்³கி³ரஸாபா⁴வஸங்கா²தம் காரணம் அரஸரூபதாய வதே³ஸி, தம் காரணம் ந ஹோதி, ந விஜ்ஜதீதி அத்தோ². நனு சாயம் ப்³ராஹ்மணோ யம் வந்த³னாதி³ஸாமக்³கி³ரஸாபா⁴வஸங்கா²தபரியாயம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அரஸரூபோ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி ஆஹ, ‘‘ஸோ பரியாயோ நத்தீ²’’தி வுத்தே வந்த³னாதீ³னி ப⁴க³வா கரோதீதி ஆபஜ்ஜதீதி இமம் அனிட்ட²ப்பஸங்க³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நனு சா’’திஆதி³.
ஸப்³ப³பரியாயேஸூதி ஸப்³ப³வாரேஸு. ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதமத்தந்தி யம் ஸந்தா⁴ய ப்³ராஹ்மணோ ‘‘நிப்³போ⁴கோ³ ப⁴வம் கோ³தமோ’’திஆதி³மாஹ. ப⁴க³வா ச யம் ஸந்தா⁴ய நிப்³போ⁴க³தாதி³ம் அத்தனி அனுஜானாதி, தம் ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதமத்தம். ச²ந்த³ராக³பரிபோ⁴கோ³தி ச²ந்த³ராக³வஸேன பரிபோ⁴கோ³. அபரம் பரியாயந்தி அஞ்ஞம் காரணம்.
குலஸமுதா³சாரகம்மந்தி குலாசாரஸங்கா²தம் கம்மம், குலசாரித்தந்தி அத்தோ². அகிரியந்தி அகரணபா⁴வம். ‘‘அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மான’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவசனேபி பாரிஸேஸஞாயதோ வுத்தாவஸேஸா அகுஸலத⁴ம்மா க³ஹேதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வா தே த⁴ம்மே’’திஆதி³, தே யதா²வுத்தகாயது³ச்சரிதாதி³கே அகுஸலத⁴ம்மே ட²பேத்வாதி அத்தோ². அனேகவிஹிதாதி அனேகப்பகாரா.
அயம் லோகதந்தீதி அயம் வுட்³டா⁴னம் அபி⁴வாத³னாதி³கிரியலக்க²ணா லோகப்பவேணீ. அனாகா³மிப்³ரஹ்மானம் அலங்காராதீ³ஸு அனாகா³மிபி⁴க்கூ²னஞ்ச சீவராதீ³ஸு நிகந்திவஸேன ராகு³ப்பத்தி ஹோதீதி அனாகா³மிமக்³கே³ன பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸேவ பஹானம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸா’’தி. ரூபாதீ³ஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு வத்து²காமகோட்டா²ஸேஸு உப்பஜ்ஜமானோ ராகோ³ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³’’தி வேதி³தப்³போ³. கோட்டா²ஸவசனோ ஹேத்த² கு³ண-ஸத்³தோ³ ‘‘வயோகு³ணா அனுபுப்³ப³ம் ஜஹந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.4) விய. அகுஸலசித்தத்³வயஸம்பயுத்தஸ்ஸாதி தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்தத்³வயஸம்பயுத்தஸ்ஸ. மோஹஸ்ஸ ஸப்³பா³குஸலஸாதா⁴ரணத்தா ஆஹ ‘‘ஸப்³பா³குஸலஸம்ப⁴வஸ்ஸா’’தி. அவஸேஸானந்தி ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னம்.
ஜிகு³ச்ச²தி மஞ்ஞேதி அஹமபி⁴ஜாதோ ரூபவா பஞ்ஞவா கத²ம் நாம அஞ்ஞேஸம் அபி⁴வாத³னாதி³ம் கரேய்யந்தி ஜிகு³ச்ச²தி விய, ஜிகு³ச்ச²தீதி வா ஸல்லக்கே²மி. அகுஸலத⁴ம்மே ஜிகு³ச்ச²மானோ தேஸம் ஸமங்கி³பா⁴வம்பி ஜிகு³ச்ச²தீதி வுத்தம் ‘‘அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா ஜிகு³ச்ச²தீ’’தி. ஸமாபத்தீதி ஏதஸ்ஸேவ வேவசனம் ஸமாபஜ்ஜனா ஸமங்கி³பா⁴வோதி. மண்ட³னஜாதிகோதி மண்ட³னகஸபா⁴வோ, மண்ட³னகஸீலோதி அத்தோ². ஜேகு³ச்சி²தந்தி ஜிகு³ச்ச²னஸீலதம்.
லோகஜேட்ட²ககம்மந்தி லோகஜேட்ட²கானம் கத்தப்³ப³கம்மம், லோகே வா ஸேட்ட²ஸம்மதம் கம்மம். தத்ராதி தேஸு த்³வீஸுபி அத்த²விகப்பேஸு. பதா³பி⁴ஹிதோ அத்தோ² பத³த்தோ², ப்³யஞ்ஜனத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. வினயம் வா அரஹதீதி ஏத்த² வினயனம் வினயோ, நிக்³க³ண்ஹனந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘நிக்³க³ஹம் அரஹதீதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. நனு ச பட²மம் வுத்தேஸு த்³வீஸுபி அத்த²விகப்பேஸு ஸகத்தே² அரஹத்தே² ச தத்³தி⁴தபச்சயோ ஸத்³த³லக்க²ணதோ தி³ஸ்ஸதி, ந பன ‘‘வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’’தி இமஸ்மிம் அத்தே². தஸ்மா கத²மேத்த² தத்³தி⁴தபச்சயோதி ஆஹ ‘‘விசித்ரா ஹி தத்³தி⁴தவுத்தீ’’தி. விசித்ரதா சேத்த² லோகப்பமாணதோ வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி யஸ்மிம் யஸ்மிம் அத்தே² தத்³தி⁴தப்பயோகோ³ லோகஸ்ஸ, தத்த² தத்த² தத்³தி⁴தவுத்தி லோகதோ ஸித்³தா⁴தி விசித்ரா தத்³தி⁴தவுத்தி, தஸ்மா யதா² ‘‘மா ஸத்³த³மகாஸீ’’தி வத³ந்தோ ‘‘மாஸத்³தி³கோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி வேனயிகோதி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ.
கபணபுரிஸோதி கு³ணவிரஹிததாய தீ³னமனுஸ்ஸோ. ப்³யஞ்ஜனானி அவிசாரேத்வாதி திஸ்ஸத³த்தாதி³ஸத்³தே³ஸு விய ‘‘இமஸ்மிம் அத்தே² அயம் நாம பச்சயோ’’தி ஏவம் ப்³யஞ்ஜனவிசாரம் அகத்வா, அனிப்ப²ன்னபாடிபதி³கவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி.
‘‘தே³வலோகக³ப்³ப⁴ஸம்பத்தியா’’தி வத்வாபி ட²பேத்வா பு⁴ம்மதே³வே ஸேஸதே³வேஸு க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணஸ்ஸ அபா⁴வதோ படிஸந்தி⁴யேவேத்த² க³ப்³ப⁴ஸம்பத்தீதி வேதி³தப்³பா³தி வுத்தமேவத்த²ம் விவரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே³வலோகபடிஸந்தி⁴படிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததீ’’தி. அஸ்ஸாதி அபி⁴வாத³னாதி³ஸாமீசிகம்மஸ்ஸ. மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோதி மாதிதோ அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ, அக்கோஸிதுகாமஸ்ஸ தா³ஸியா புத்தோதி தா³ஸிகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தபா⁴வே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா அக்கோஸனம் விய ப⁴க³வதோ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா அக்கோஸந்தோபி ஏவமாஹாதி அதி⁴ப்பாயோ. க³ப்³ப⁴தோதி தே³வலோகப்படிஸந்தி⁴தோ. தேனேவாஹ ‘‘அப⁴ப்³போ³ தே³வலோகூபபத்திம் பாபுணிதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி. ‘‘ஹீனோ வா க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸாதி அபக³ப்³போ⁴’’தி இமஸ்ஸ விக்³க³ஹஸ்ஸ ஏகேன பரியாயேன அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே³வலோகக³ப்³ப⁴பரிபா³ஹிரத்தா ஆயதிம் ஹீனக³ப்³ப⁴படிலாப⁴பா⁴கீ³’’தி. இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா ஆயதிம்பி ஹீனக³ப்³ப⁴படிலாப⁴பா⁴கீ³, தஸ்மா ஹீனோ வா க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸாதி அபக³ப்³போ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. புன தஸ்ஸேவ விக்³க³ஹஸ்ஸ ‘‘கோத⁴வஸேன…பே… த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி ஹேட்டா² வுத்தனயஸ்ஸ அனுரூபம் கத்வா அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஹீனோ வாஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் க³ப்³ப⁴வாஸோ அஹோஸீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி. க³ப்³ப⁴-ஸத்³தோ³ அத்தி² மாதுகுச்சி²பரியாயோ ‘‘க³ப்³பே⁴ வஸதி மாணவோ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.363) விய. அத்தி² மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்தஸத்தபரியாயோ ‘‘அந்தமஸோ க³ப்³ப⁴பாதனம் உபாதா³யா’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 129) விய. தத்த² மாதுகுச்சி²பரியாயம் க³ஹேத்வா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனாக³தே க³ப்³ப⁴ஸேய்யா’’தி. க³ப்³பே⁴ ஸேய்யா க³ப்³ப⁴ஸேய்யா. அனுத்தரேன மக்³கே³னாதி அக்³க³மக்³கே³ன. கம்மகிலேஸானம் மக்³கே³ன விஹதத்தா ஆஹ ‘‘விஹதகாரணத்தா’’தி. இதரா திஸ்ஸோபீதி அண்ட³ஜஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகா. ஏத்த² ச யதி³பி ‘‘அபக³ப்³போ⁴’’தி இமஸ்ஸ அனுரூபதோ க³ப்³ப⁴ஸேய்யா ஏவ வத்தப்³பா³, பஸங்க³தோ பன லப்³ப⁴மானம் ஸப்³ப³ம்பி வத்தும் வட்டதீதி புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்திபி வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.
இதா³னி ஸத்தபரியாயஸ்ஸ க³ப்³ப⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன விக்³க³ஹனானத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. இமஸ்மிம் பன விகப்பே க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தீதி உப⁴யம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யவஸேனேவ வுத்தந்திபி வத³ந்தி. நனு ச ‘‘ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா பஹீனா’’தி வுத்தத்தா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ ஸேய்யா ஏவ பஹீனா, ந பன க³ப்³போ⁴தி ஆபஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘யதா² சா’’திஆதி³. அத² ‘‘அபி⁴னிப்³ப³த்தீ’’தி ஏத்தகமேவ அவத்வா புனப்³ப⁴வக்³க³ஹணம் கிமத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴னிப்³ப³த்தி ச நாமா’’திஆதி³. அபுனப்³ப⁴வபூ⁴தாதி க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜமானானம் த⁴ம்மானம் அபி⁴னிப்³ப³த்தி.
த⁴ம்மதா⁴துந்தி ஏத்த² த⁴ம்மே அனவஸேஸே தா⁴ரேதி யாதா²வதோ உபதா⁴ரேதீதி த⁴ம்மதா⁴து, த⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வதோ அவபு³ஜ்ஜ²னஸபா⁴வோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். படிவிஜ்ஜி²த்வாதி ஸச்சி²கத்வா, படிலபி⁴த்வாதி அத்தோ², படிலாப⁴ஹேதூதி வுத்தம் ஹோதி. தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோ ஹோதீதி ருசிவஸேன பரிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஸமத்த²தா தே³ஸனாவிலாஸோ, தம் பத்தோ அதி⁴க³தோதி அத்தோ². கருணாவிப்பா²ரந்தி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மஹாகருணாய ப²ரணம். தாதி³லக்க²ணமேவ புன உபமாய விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பத²வீஸமசித்தத’’ந்தி. யதா² பத²வீ ஸுசிஅஸுசினிக்கே²பச்சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஸு ந விகம்பதி, அனுரோத⁴விரோத⁴ம் ந பாபுணாதி, ஏவம் இட்டா²னிட்டே²ஸு லாபா⁴லாபா⁴தீ³ஸு அனுரோத⁴விரோத⁴ப்பஹானதோ அவிகம்பிதசித்ததாய பத²வீஸமசித்ததந்தி அத்தோ². அகுப்பத⁴ம்மதந்தி ஏத்த² அகுப்பத⁴ம்மோ நாம ப²லஸமாபத்தீதி கேசி வத³ந்தி. ‘‘பரேஸு பன அக்கோஸந்தேஸுபி அத்தனோ பத²வீஸமசித்ததாய அகுப்பனஸபா⁴வதந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³’’தி அம்ஹாகம் க²ந்தி. ஜராய அனுஸடந்தி ஜராய பலிவேடி²தம். ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வுத்³த⁴தாய ஆஸன்னவுத்திமரணந்தி ஸம்பா⁴வனவஸேன ‘‘அஜ்ஜ மரித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘மஹந்தேன கோ² பன உஸ்ஸாஹேனா’’தி ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி ஏவம் ஸஞ்ஜாதமஹுஸ்ஸாஹேன. அப்படிஸமம் புரேஜாதபா⁴வந்தி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் புரேஜாதபா⁴வம். நத்தி² ஏதஸ்ஸ படிஸமோதி அப்படிஸமோ, புரேஜாதபா⁴வோ.
பக்கே² விது⁴னந்தாதி பத்தே சாலேந்தா. நிக்க²மந்தானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம், நிக்க²ந்தேஸூதி அத்தோ².
ஸோ ஜேட்டோ² இதி அஸ்ஸ வசனீயோதி யோ பட²மதரம் அண்ட³கோஸதோ நிக்க²ந்தோ குக்குடபோதகோ, ஸோ ஜேட்டோ²தி வசனீயோ அஸ்ஸ, ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ஸம்படிபாதே³ந்தோதி ஸம்ஸந்தே³ந்தோ. திபூ⁴மபரியாபன்னாபி ஸத்தா அவிஜ்ஜாகோஸஸ்ஸ அந்தோ பவிட்டா² தத்த² தத்த² அப்பஹீனாய அவிஜ்ஜாய வேடி²தத்தாதி ஆஹ ‘‘அவிஜ்ஜாகோஸஸ்ஸ அந்தோ பவிட்டே²ஸு ஸத்தேஸூ’’தி அண்ட³கோஸந்தி பீ³ஜகபாலம். லோகஸன்னிவாஸேதி லோகோயேவ ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம நிவாஸனட்டே²ன லோகஸன்னிவாஸோ, ஸத்தனிகாயோ. ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி ஏத்த² ஸம்மாதி அவிபரீதத்தோ², ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸாமந்தி இமமத்த²ம் தீ³பேதி. தஸ்மா ஸம்மா அவிபரீதேனாகாரேன ஸயமேவ சத்தாரி ஸச்சானி பு³ஜ்ஜ²தி படிவிஜ்ஜ²தீதி ஸம்மாஸம்போ³தீ⁴தி மக்³கோ³ வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘ஸம்மா ஸாமஞ்ச போ³தி⁴’’ந்தி, ஸம்மா ஸயமேவ ச பு³ஜ்ஜ²னகந்தி அத்தோ². ஸம்மாதி வா பஸத்த²வசனோ, ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸுந்த³ரவசனோதி ஆஹ ‘‘அத² வா பஸத்த²ம் ஸுந்த³ரஞ்ச போ³தி⁴’’ந்தி.
அஸப்³ப³கு³ணதா³யகத்தாதி ஸப்³ப³கு³ணானம் அதா³யகத்தா. ஸப்³ப³கு³ணே ந த³தா³தீதி ஹி அஸப்³ப³கு³ணதா³யகோ, அஸமத்த²ஸமாஸோயம் க³மகத்தா யதா² ‘‘அஸூரியபஸ்ஸானி முகா²னீ’’தி. திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதி உபனிஸ்ஸயவதோ ஸஹேவ அரஹத்தப²லேன திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தி. நனு சேத்த² தீஸு விஜ்ஜாஸு ஆஸவக்க²யஞாணஸ்ஸ மக்³க³பரியாபன்னத்தா கத²மேதம் யுஜ்ஜதி ‘‘மக்³கோ³ திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தீ’’தி? நாயம் தோ³ஸோ. ஸதிபி ஆஸவக்க²யஞாணஸ்ஸ மக்³க³பரியாபன்னபா⁴வே அட்ட²ங்கி³கே மக்³கே³ ஸதி மக்³க³ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி ‘‘மக்³கோ³ திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தீ’’தி வுச்சதி. ச² அபி⁴ஞ்ஞாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸாவகபாரமிஞாணந்தி அக்³க³ஸாவகேஹி படிலபி⁴தப்³ப³மேவ லோகியலோகுத்தரஞாணம். பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணந்தி ஏத்தா²பி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி ஜானிம். ஜானனஞ்ச ந அனுஸ்ஸவாதி³வஸேனாதி ஆஹ ‘‘படிவிஜ்ஜி²’’ந்தி, பச்சக்க²மகாஸிந்தி அத்தோ². படிவேதோ⁴பி ந தூ³ரே டி²தஸ்ஸ லக்க²ணப்படிவேதோ⁴ வியாதி ஆஹ ‘‘பத்தோம்ஹீ’’தி, பாபுணிந்தி அத்தோ². பாபுணனஞ்ச ந ஸயம் க³ந்த்வாதி ஆஹ ‘‘அதி⁴க³தோம்ஹீ’’தி, ஸந்தானே உப்பாத³னவஸேன படிலபி⁴ந்தி அத்தோ².
ஓபம்மஸம்படிபாத³னந்தி ஓபம்மத்த²ஸ்ஸ உபமேய்யேன ஸம்மதே³வ படிபாத³னம். அத்தே²னாதி உபமேய்யத்தே²ன. யதா² குக்குடியா அண்டே³ஸு திவித⁴கிரியாகரணம் குக்குடச்சா²பகானம் அண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணம், ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ திவிதா⁴னுபஸ்ஸனாகரணம் அவிஜ்ஜண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணந்தி ஆஹ ‘‘யதா² ஹி தஸ்ஸா குக்குடியா…பே… திவிதா⁴னுபஸ்ஸனாகரண’’ந்தி. ‘‘ஸந்தானே’’தி வுத்தத்தா அண்ட³ஸதி³ஸதா ஸந்தானஸ்ஸ, ப³ஹி நிக்க²ந்தகுக்குடச்சா²பகஸதி³ஸதா பு³த்³த⁴கு³ணானம், பு³த்³த⁴கு³ணாதி ச அத்த²தோ பு³த்³தோ⁴யேவ ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ² ஏதம், வாஸேட்ட², அதி⁴வசனம் த⁴ம்மகாயோ இதிபீ’’தி வசனதோ. அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ தனுபா⁴வோதி ப³லவவிபஸ்ஸனாவஸேன அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ தனுபா⁴வோ, படிச்சா²த³னஸாமஞ்ஞேன ச அவிஜ்ஜாய அண்ட³கோஸஸதி³ஸதா. முது³பூ⁴தஸ்ஸபி க²ரபா⁴வாபத்தி ஹோதீதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘த²த்³த⁴க²ரபா⁴வோ’’தி வுத்தம். திக்க²க²ரவிப்பஸன்னஸூரபா⁴வோதி ஏத்த² பரிக்³க³ய்ஹமானேஸு ஸங்கா²ரேஸு விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியவஸேன ஸுகா²னுப்பவேஸோ திக்க²தா, அனுபவிஸித்வாபி ஸதிந்த்³ரியவஸேன அனதிக்கமனதோ அகுண்ட²தா க²ரபா⁴வோ. திக்கோ²பி ஹி ஏகச்சோ ஸரோ லக்க²ம் பத்வா குண்டோ² ஹோதி, ந ததா² இத³ம். ஸதிபி க²ரபா⁴வே ஸுகு²மப்பவத்திவஸேன கிலேஸஸமுதா³சாரஸங்கோ²ப⁴ரஹிததாய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவஸேன பஸன்னபா⁴வோ, ஸதிபி பஸன்னபா⁴வே அந்தரா அனோஸக்கித்வா கிலேஸபச்சத்தி²கானம் ஸுட்டு² அபி⁴ப⁴வனதோ வீரியிந்த்³ரியவஸேன ஸூரபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஏவமிமேஹி பகாரேஹி ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணமேவ க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ பரிணாமகாலோதி விபஸ்ஸனாய வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வாபத்தி. ததா³ ச ஸா மக்³க³ஞாணக³ப்³ப⁴ம் தா⁴ரேந்தீ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணகாலோ’’தி. க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வாதி ஸங்கா²ருபேக்கா²ய அனந்தரம் ஸிகா²ப்பத்தஅனுலோமவிபஸ்ஸனாவஸேன மக்³க³விஜாயனத்த²ம் க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வா. அபி⁴ஞ்ஞாபக்கே²தி லோகியாபி⁴ஞ்ஞாபக்கே². லோகுத்தராபி⁴ஞ்ஞா ஹி அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பதா³லிதா. போத்த²கேஸு பன கத்த²சி ‘‘சா²பி⁴ஞ்ஞாபக்கே²’’தி லிக²ந்தி, ஸோ அபாடோ²தி வேதி³தப்³போ³.
ஜேட்டோ² ஸேட்டோ²தி வுத்³த⁴தமத்தா ஜேட்டோ², ஸப்³ப³கு³ணேஹி உத்தமத்தா பஸத்த²தமோதி ஸேட்டோ².
இதா³னி ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, ப்³ராஹ்மண, வீரிய’’ந்திஆதி³காய தே³ஸனாய அனுஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவம் ப⁴க³வா’’திஆதி³. தத்த² புப்³ப³பா⁴க³தோ பபு⁴தீதி பா⁴வனாய புப்³ப³பா⁴கீ³யவீரியாரம்பா⁴தி³தோ பட்டா²ய. முட்ட²ஸ்ஸதினாதி வினட்ட²ஸ்ஸதினா, ஸதிவிரஹிதேனாதி அத்தோ². ஸாரத்³த⁴காயேனாதி ஸத³ரத²காயேன. போ³தி⁴மண்டே³தி போ³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ மண்ட³பா⁴வப்பத்தே டா²னே. போ³தீ⁴தி ஹி பஞ்ஞா வுச்சதி. ஸா ஏத்த² மண்டா³ பஸன்னா ஜாதாதி ஸோ பதே³ஸோ ‘‘போ³தி⁴மண்டோ³’’தி பஞ்ஞாதோ. பக்³க³ஹிதந்தி ஆரம்ப⁴ம் ஸிதி²லம் அகத்வா த³ள்ஹபரக்கமஸங்கா²துஸ்ஸஹனபா⁴வேன க³ஹிதம். தேனாஹ ‘‘அஸிதி²லப்பவத்தித’’ந்தி. அஸல்லீனந்தி அஸங்குசிதம் கோஸஜ்ஜவஸேன ஸங்கோசம் அனாபன்னம். உபட்டி²தாதி ஓகா³ஹனஸங்கா²தேன அபிலாபனபா⁴வேன ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டி²தா. தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணாபி⁴முகீ²பா⁴வேனா’’தி. ஸம்மோஸஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனவஸேன பவத்தியா ந ஸம்முட்டா²தி அஸம்முட்டா². கிஞ்சாபி சித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன சித்தமேவ பஸ்ஸத்³த⁴ம், காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேனேவ ச காயோ பஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ததா²பி யஸ்மா காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜமானா சித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸஹேவ உப்பஜ்ஜதி, ந வினா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘காயசித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேனா’’தி. காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா உப⁴யேஸம்பி காயானம் பஸ்ஸம்ப⁴னாவஹத்தா வுத்தம் ‘‘ரூபகாயோபி பஸ்ஸத்³தோ⁴யேவ ஹோதீ’’தி.
ஸோ ச கோ²தி ஸோ ச கோ² காயோ. விக³தத³ரதோ²தி விக³தகிலேஸத³ரதோ². நாமகாயே ஹி விக³தத³ரதே² ரூபகாயோபி வூபஸந்தத³ரத²பரிளாஹோ ஹோதி. ஸம்மா ஆஹிதந்தி நானாரம்மணேஸு விதா⁴வனஸங்கா²தம் விக்கே²பம் விச்சி²ந்தி³த்வா ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே அவிக்கி²த்தபா⁴வாபாத³னேன ஸம்மதே³வ ஆஹிதம் ட²பிதம். தேனாஹ ‘‘ஸுட்டு² ட²பித’’ந்திஆதி³. சித்தஸ்ஸ அனேகக்³க³பா⁴வோ விக்கே²பவஸேன சஞ்சலதா, ஸா ஸதி ஏகக்³க³தாய ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏகக்³க³ம் அசலம் நிப்ப²ந்த³ன’’ந்தி. ஏத்தாவதாதி ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பனா’’திஆதி³னா வீரியஸதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதீ⁴னம் கிச்சஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனேன. நனு ச ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம்பி கிச்சஸித்³தி⁴ ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ய இச்சி²தப்³பா³தி? ஸச்சம், ஸா பன நானந்தரிகபா⁴வேன அவுத்தஸித்³தா⁴தி ந க³ஹிதா. அஸதி ஹி ஸத்³தா⁴ய வீரியாரம்பா⁴தீ³னம் அஸம்ப⁴வோயேவ, பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹே ச நேஸம் அஸதி ஞாயாரம்பா⁴தி³பா⁴வோ ந ஸியா, ததா² அஸல்லீனாஸம்மோஸதாத³யோ வீரியாதீ³னந்தி அஸல்லீனதாதி³க்³க³ஹணேனேவேத்த² பஞ்ஞாகிச்சஸித்³தி⁴ க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜா²னபா⁴வனாயம் வா ஸமாதி⁴கிச்சம் அதி⁴கம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ஸமாதி⁴பரியோஸானாவ ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ கதி²தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
அதீதப⁴வே க²ந்தா⁴ தப்படிப³த்³தா⁴னி நாமகோ³த்தானி ச ஸப்³ப³ம் புப்³பே³னிவாஸம்த்வேவ க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘கிம் விதி³தம் கரோதி? புப்³பே³னிவாஸ’’ந்தி. மோஹோ படிச்சா²த³கட்டே²ன தமோ விய தமோதி ஆஹ ‘‘ஸ்வேவ மோஹோ’’தி. ஓபா⁴ஸகரணட்டே²னாதி காதப்³ப³தோ கரணம். ஓபா⁴ஸோவ கரணம் ஓபா⁴ஸகரணம். அத்தனோ பச்சயேஹி ஓபா⁴ஸபா⁴வேன நிப்³ப³த்தேதப்³ப³ட்டே²னாதி அத்தோ². ஸேஸம் பஸம்ஸாவசனந்தி படிபக்க²வித⁴மனபவத்திவிஸேஸானம் போ³த⁴னதோ வுத்தம். அவிஜ்ஜா விஹதாதி ஏதேன விஜானனட்டே²ன விஜ்ஜாதி அயம்பி அத்தோ² தீ³பிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘கஸ்மா? யஸ்மா விஜ்ஜா உப்பன்னா’’தி ஏதேன விஜ்ஜாபடிபக்கா² அவிஜ்ஜா. படிபக்க²தா சஸ்ஸா பஹாதப்³ப³பா⁴வேன விஜ்ஜாய ச பஹாயகபா⁴வேனாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ இதரஸ்மிம்பி பத³த்³வயேதி இமினா ‘‘தமோ விஹதோ வினட்டோ². கஸ்மா? யஸ்மா ஆலோகோ உப்பன்னோ’’தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. கிலேஸானம் ஆதாபனபரிதாபனட்டே²ன வீரியம் ஆதாபோதி ஆஹ ‘‘வீரியாதாபேன ஆதாபினோ’’தி, வீரியவதோதி அத்தோ². பேஸிதத்தஸ்ஸாதி யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தி⁴ம் பதி விஸ்ஸட்ட²சித்தஸ்ஸ. யதா² அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோதி அஞ்ஞஸ்ஸபி கஸ்ஸசி மாதி³ஸஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. பதா⁴னானுயோக³ஸ்ஸாதி ஸம்மப்பதா⁴னமனுயுத்தஸ்ஸ.
பச்சவேக்க²ணஞாணபரிக்³க³ஹிதந்தி ந பட²மது³தியஞாணத்³வயாதி⁴க³மம் விய கேவலந்தி அதி⁴ப்பாயோ. த³ஸ்ஸேந்தோதி நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ. ஸரூபதோ ஹி புப்³பே³ த³ஸ்ஸிதமேவாதி.
திக்க²த்தும் ஜாதோதி இமினா பன இத³ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம், ப்³ராஹ்மண, பட²மவிஜ்ஜாய ஜாதோயேவ புரேஜாதஸ்ஸ ஸஹஜாதஸ்ஸ வா அபா⁴வதோ ஸப்³பே³ஸம் வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ, கிமங்க³ம் பன தீஹி விஜ்ஜாஹி திக்க²த்தும் ஜாதோ’’தி. புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதம்ஸஞாணந்தி அதீதாரம்மணஸபா⁴க³தாய தப்³பா⁴விபா⁴வதோ ச புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதம்ஸஞாணம் பகாஸேத்வாதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² அதீதம்ஸஞாணந்தி அதீதக்க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஸங்கா²தே அதீதே கோட்டா²ஸே அப்படிஹதஞாணம். தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ச தி³ப்³ப³சக்கு²வஸேனேவ இஜ்ஜ²னதோ தி³ப்³ப³சக்கு²னோ பரிப⁴ண்ட³ஞாணத்தா தி³ப்³ப³சக்கு²ம்ஹியேவ ச டி²தஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸித்³தி⁴தோ வுத்தம் ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னா பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸஞாண’’ந்தி. தத்த² தி³ப்³ப³சக்கு²னாதி ஸபரிப⁴ண்டே³ன தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன. பச்சுப்பன்னம்ஸோ ச அனாக³தம்ஸோ ச பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸம், தத்த² ஞாணம் பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸஞாணம். ஆஸவக்க²யஞாணாதி⁴க³மேனேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ விய ஸேஸாஸாதா⁴ரணச²ஞாணத³ஸப³லஞாணஆவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மாதீ³னம்பி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணானம் பு³த்³த⁴கு³ணானம் இஜ்ஜ²னதோ வுத்தம் ‘‘ஆஸவக்க²யேன ஸகலலோகியலோகுத்தரகு³ண’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணே பகாஸேத்வா’’தி.
பீதிவிப்பா²ரபரிபுண்ணக³த்தசித்தோதி பீதிப²ரணேன பரிபுண்ணகாயசித்தோ. அஞ்ஞாணந்தி அஞ்ஞாணஸ்ஸாதி அத்தோ². தி⁴-ஸத்³த³யோக³தோ ஹி ஸாமிஅத்தே² ஏதம் உபயோக³வசனம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
வேரஞ்ஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.