2. மஹாவக்³கோ³

1. வேரஞ்ஜஸுத்தவண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே வேரஞ்ஜாயம் விஹரதீதி (பாரா. அட்ட². 1.1) ஏத்த² வேரஞ்ஜாதி தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தஸ்ஸம் வேரஞ்ஜாயம். ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனம். நளேருபுசிமந்த³மூலேதி ஏத்த² நளேரு நாம யக்கோ². புசிமந்தோ³தி நிம்ப³ருக்கோ². மூலந்தி ஸமீபம். அயஞ்ஹி மூல-ஸத்³தோ³ ‘‘மூலானி உத்³த⁴ரேய்ய அந்தமஸோ உஸீரனாளிமத்தானிபீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.195) மூலமூலே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘லோபோ⁴ அகுஸலமூல’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.305; பரி. 323) அஸாதா⁴ரணஹேதும்ஹி. ‘‘யாவ மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூல’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 494) ஸமீபே. இத⁴ பன ஸமீபே அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்மா நளேருயக்கே²ன அதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ புசிமந்த³ஸ்ஸ ஸமீபேதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸோ கிர புசிமந்தோ³ ரமணீயோ பாஸாதி³கோ அனேகேஸம் ருக்கா²னம் ஆதி⁴பச்சம் விய குருமானோ தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ அவிதூ³ரே க³மனாக³மனஸம்பன்னே டா²னே அஹோஸி. அத² ப⁴க³வா வேரஞ்ஜம் க³ந்த்வா பதிரூபே டா²னே விஹரந்தோ தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபே ஹேட்டா²பா⁴கே³ விஹாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘வேரஞ்ஜாயம் விஹரதி நளேருபுசிமந்த³மூலே’’தி.

பச்சுட்டா²னம் (ஸாரத்த². டீ. 1.2) நாம ஆஸனா வுட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘நாஸனா வுட்டா²தீ’’தி. நிஸின்னாஸனதோ ந வுட்ட²ஹதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச ஜிண்ணே…பே… வயோஅனுப்பத்தேதி உபயோக³வசனம் ஆஸனா வுட்டா²னகிரியாபேக்க²ம் ந ஹோதி. தஸ்மா ‘‘ஜிண்ணே…பே… வயோஅனுப்பத்தே தி³ஸ்வா’’தி அஜ்ஜா²ஹாரம் கத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அத² வா பச்சுக்³க³மனகிரியாபேக்க²ம் உபயோக³வசனம், தஸ்மா ந பச்சுட்டா²தீதி உட்டா²ய பச்சுக்³க³மனம் ந கரோதீதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சுக்³க³மனம்பி ஹி பச்சுட்டா²னந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஆசரியம் பன தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா பச்சுட்டா²ய பச்சுக்³க³மனகரணம் பச்சுட்டா²னம் நாமா’’தி. நாஸனா வுட்டா²தீதி இமினா பன பச்சுக்³க³மனாபா⁴வஸ்ஸ உபலக்க²ணமத்தம் த³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபா⁴வனே நாம அத்தே²தி பகதிவிபா⁴வனஸங்கா²தே அத்தே². ந அபி⁴வாதே³தி வாதி ந அபி⁴வாதே³தப்³ப³ந்தி வா ஸல்லக்கே²தீதி வுத்தம் ஹோதி.

தம் அஞ்ஞாணந்தி ‘‘அயம் மம அபி⁴வாத³னாதீ³னி காதும் அரஹரூபோ ந ஹோதீ’’தி அஜானனவஸேன பவத்தம் அஞ்ஞாணம். ஓலோகேந்தோதி ‘‘து³க்க²ம் கோ² அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, கிம் நு கோ² அஹம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கரேய்யம் க³ரும் கரேய்ய’’ந்திஆதி³ஸுத்தவஸேனேவ (அ. நி. 4.21) ஞாணசக்கு²னா ஓலோகேந்தோ. நிபச்சகாராரஹந்தி பணிபாதாரஹம். ஸம்பதிஜாதோதி முஹுத்தஜாதோ, ஜாதஸமனந்தரமேவாதி வுத்தம் ஹோதி. உத்தரேன முகோ²தி உத்தரதி³ஸாபி⁴முகோ². ‘‘ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ந்த்வா ஸகலம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓலோகேஸி’’ந்தி இத³ம் –

‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதிஜாதோ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ச்ச²தி, ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானே ஸப்³பா³ தி³ஸா விலோகேதி, ஆஸபி⁴ஞ்ச வாசம் பா⁴ஸதீ’’தி (தீ³. நி. 2.31) –

ஏவம் பாளியம் ஸத்தபத³வீதிஹாருபரி டி²தஸ்ஸ விய ஸப்³பா³தி³ஸானுலோகனஸ்ஸ கதி²தத்தா வுத்தம், ந பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஸத்தபத³வீதிஹாரதோ பகே³வ தி³ஸாவிலோகனஸ்ஸ கதத்தா. மஹாஸத்தோ ஹி மனுஸ்ஸானம் ஹத்த²தோ முச்சித்வா புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஓலோகேஸி, அனேகானி சக்கவாளஸஹஸ்ஸானி ஏகங்க³ணானி அஹேஸும். தத்த² தே³வமனுஸ்ஸா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜயமானா, ‘‘மஹாபுரிஸ, இத⁴ தும்ஹேஹி ஸதி³ஸோபி நத்தி², குதோ உத்தரிதரோ’’தி ஆஹம்ஸு. ஏவம் சதஸ்ஸோ தி³ஸா, சதஸ்ஸோ அனுதி³ஸா, ஹேட்டா², உபரீதி த³ஸபி தி³ஸா அனுவிலோகேத்வா அத்தனோ ஸதி³ஸம் அதி³ஸ்வா ‘‘அயம் உத்தரதி³ஸா’’தி ஸத்தபத³வீதிஹாரேன அக³மாஸீதி வேதி³தப்³பா³. ஓலோகேஸிந்தி மம புஞ்ஞானுபா⁴வேன லோகவிவரணபாடிஹாரியே ஜாதே பஞ்ஞாயமானம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் மம்ஸசக்கு²னாவ ஓலோகேஸிந்தி அத்தோ².

மஹாபுரிஸோதி ஜாதிகோ³த்தகுலப்பதே³ஸாதி³வஸேன மஹந்தபுரிஸோ. அக்³கோ³தி கு³ணேஹி ஸப்³ப³ப்பதா⁴னோ. ஜேட்டோ²தி கு³ணவஸேனேவ ஸப்³பே³ஸம் வுத்³த⁴தமோ, கு³ணேஹி மஹல்லகதமோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேட்டோ²தி கு³ணவஸேனேவ ஸப்³பே³ஸம் பஸத்த²தமோ. அத்த²தோ பன பச்சி²மானி த்³வே புரிமஸ்ஸேவ வேவசனானீதி வேதி³தப்³ப³ம். தயாதி நிஸ்ஸக்கே கரணவசனம். உத்தரிதரோதி அதி⁴கதரோ. பதிமானேஸீதி பூஜேஸி. ஆஸபி⁴ந்தி உத்தமம். மய்ஹம் அபி⁴வாத³னாதி³ரஹோ புக்³க³லோதி மய்ஹம் அபி⁴வாத³னாதி³கிரியாய அரஹோ அனுச்ச²விகோ புக்³க³லோ. நிச்சஸாபேக்க²தாய பனேத்த² ஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா²க³தாதி ததா²க³ததோ, ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவரூபந்தி அபி⁴வாத³னாதி³ஸபா⁴வம். பரிபாகஸிதி²லப³ந்த⁴னந்தி பரிபாகேன ஸிதி²லப³ந்த⁴னம்.

தம் வசனந்தி ‘‘நாஹம் தம் ப்³ராஹ்மணா’’திஆதி³வசனம். ‘‘நாஹம் அரஸரூபோ, மாதி³ஸா வா அரஸரூபா’’தி வுத்தே ப்³ராஹ்மணோ த²த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தமுது³பா⁴வஜனனத்த²’’ந்தி.

கதமோ பன ஸோதி பரியாயாபேக்கோ² புல்லிங்க³னித்³தே³ஸோ, கதமோ ஸோ பரியாயோதி அத்தோ²? ஜாதிவஸேனாதி க²த்தியாதி³ஜாதிவஸேன. உபபத்திவஸேனாதி தே³வேஸு உபபத்திவஸேன. ஸேட்ட²ஸம்மதானம்பீதி அபி-ஸத்³தே³ன பகே³வ அஸேட்ட²ஸம்மதானந்தி த³ஸ்ஸேதி. அபி⁴னந்த³ந்தானந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹாவஸேன பமோத³மானானம். ரஜ்ஜந்தானந்தி ப³லவராக³வஸேன ரஜ்ஜந்தானம். ரூபபரிபோ⁴கே³ன உப்பன்னதண்ஹாஸம்பயுத்தஸோமனஸ்ஸவேத³னா ரூபதோ நிப்³ப³த்தித்வா ஹத³யதப்பனதோ அம்ப³ரஸாத³யோ விய ரூபரஸாதி வுச்சந்தி. ஆவிஞ்சந்தீதி ஆகட்³ட⁴ந்தி. வத்தா²ரம்மணாதி³ஸாமக்³கி³யந்தி வத்து²ஆரம்மணாதி³காரணஸாமக்³கி³யம். அனுக்கி²பந்தோதி அத்துக்கம்ஸனவஸேன கதி²தே ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அஸப்பாயபா⁴வதோ அத்தானம் அனுக்கி²பந்தோ அனுக்கம்ஸேந்தோ.

ஏதஸ்மிம் பனத்தே² கரணே ஸாமிவசனந்தி ‘‘ஜஹிதா’’தி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ததா²க³தஸ்ஸாதி கரணே ஸாமிவசனம், ததா²க³தேன ஜஹிதாதி அத்தோ². மூலந்தி ப⁴வமூலம். ‘‘தாலவத்து²கதா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஓட்ட²முகோ²’’திஆதீ³ஸு விய மஜ்ஜே²பத³லோபம் கத்வா அ-காரஞ்ச தீ³க⁴ம் கத்வா ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தாலவத்து² விய நேஸம் வத்து² கதந்தி தாலாவத்து²கதா’’தி. தத்த² தாலஸ்ஸ வத்து² தாலவத்து². யதா² ஆராமஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தபுப்³போ³ பதே³ஸோ ஆராமஸ்ஸ அபா⁴வே ‘‘ஆராமவத்தூ²’’தி வுச்சதி, ஏவம் தாலஸ்ஸ பதிட்டி²தோகாஸோ ஸமூலம் உத்³த⁴ரிதே தாலே பதே³ஸமத்தே டி²தே தாலஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தபுப்³ப³த்தா ‘‘தாலவத்தூ²’’தி வுச்சதி. நேஸந்தி ரூபரஸாதீ³னம். கத²ம் பன தாலவத்து² விய நேஸம் வத்து² கதந்தி ஆஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. ரூபாதி³பரிபோ⁴கே³ன உப்பன்னதண்ஹாயுத்தஸோமனஸ்ஸவேத³னாஸங்கா²தரூபரஸாதீ³னம் சித்தஸந்தானஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘தேஸம் புப்³பே³ உப்பன்னபுப்³ப³பா⁴வேன வத்து²மத்தே சித்தஸந்தானே கதே’’தி. தத்த² புப்³பே³தி புரே, ஸராக³காலேதி வுத்தம் ஹோதி. தாலாவத்து²கதாதி வுச்சந்தீதி தாலவத்து² விய அத்தனோ வத்து²ஸ்ஸ கதத்தா ரூபரஸாத³யோ ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுச்சந்தி. ஏதேன பஹீனகிலேஸானம் புன உப்பத்தியா அபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ.

அவிருள்ஹித⁴ம்மத்தாதி அவிருள்ஹிஸபா⁴வதாய. மத்த²கச்சி²ன்னோ தாலோ பத்தப²லாதீ³னம் அவத்து²பூ⁴தோ தாலாவத்தூ²தி ஆஹ ‘‘மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய கதா’’தி. ஏதேன ‘‘தாலாவத்து² விய கதாதி தாலாவத்து²கதா’’தி அயம் விக்³க³ஹோ த³ஸ்ஸிதோ. ஏத்த² பன ‘‘அவத்து²பூ⁴தோ தாலோ விய கதாதி அவத்து²தாலகதா’’தி வத்தப்³பே³ விஸேஸனஸ்ஸ பரனிபாதம் கத்வா ‘‘தாலாவத்து²கதா’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இமினா பனத்தே²ன இத³ம் த³ஸ்ஸேதி – ரூபரஸாதி³வசனேன விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா ஹுத்வா புப்³பே³ உப்பன்னகுஸலாகுஸலா த⁴ம்மா க³ஹிதா, தே உப்பன்னாபி மத்த²கஸதி³ஸானம் தண்ஹாவிஜ்ஜானம் மக்³க³ஸத்தே²ன சி²ன்னத்தா ஆயதிம் தாலபத்தஸதி³ஸே விபாகக்க²ந்தே⁴ நிப்³ப³த்தேதும் அஸமத்தா² ஜாதா, தஸ்மா தாலாவத்து² விய கதாதி தாலாவத்து²கதா ரூபரஸாத³யோதி. இமஸ்மிம் அத்தே² ‘‘அபி⁴னந்த³ந்தான’’ந்தி இமினா பதே³ன குஸலஸோமனஸ்ஸம்பி ஸங்க³ஹிதந்தி வத³ந்தி. அனபா⁴வம் கதாதி ஏத்த² அனு-ஸத்³தோ³ பச்சா²ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘யதா² நேஸம் பச்சா²பா⁴வோ ந ஹோதீ’’திஆதி³.

யஞ்ச கோ² த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸி, ஸோ பரியாயோ ந ஹோதீதி யம் வந்த³னாதி³ஸாமக்³கி³ரஸாபா⁴வஸங்கா²தம் காரணம் அரஸரூபதாய வதே³ஸி, தம் காரணம் ந ஹோதி, ந விஜ்ஜதீதி அத்தோ². நனு சாயம் ப்³ராஹ்மணோ யம் வந்த³னாதி³ஸாமக்³கி³ரஸாபா⁴வஸங்கா²தபரியாயம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அரஸரூபோ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி ஆஹ, ‘‘ஸோ பரியாயோ நத்தீ²’’தி வுத்தே வந்த³னாதீ³னி ப⁴க³வா கரோதீதி ஆபஜ்ஜதீதி இமம் அனிட்ட²ப்பஸங்க³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நனு சா’’திஆதி³.

ஸப்³ப³பரியாயேஸூதி ஸப்³ப³வாரேஸு. ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதமத்தந்தி யம் ஸந்தா⁴ய ப்³ராஹ்மணோ ‘‘நிப்³போ⁴கோ³ ப⁴வம் கோ³தமோ’’திஆதி³மாஹ. ப⁴க³வா ச யம் ஸந்தா⁴ய நிப்³போ⁴க³தாதி³ம் அத்தனி அனுஜானாதி, தம் ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதமத்தம். ச²ந்த³ராக³பரிபோ⁴கோ³தி ச²ந்த³ராக³வஸேன பரிபோ⁴கோ³. அபரம் பரியாயந்தி அஞ்ஞம் காரணம்.

குலஸமுதா³சாரகம்மந்தி குலாசாரஸங்கா²தம் கம்மம், குலசாரித்தந்தி அத்தோ². அகிரியந்தி அகரணபா⁴வம். ‘‘அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மான’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவசனேபி பாரிஸேஸஞாயதோ வுத்தாவஸேஸா அகுஸலத⁴ம்மா க³ஹேதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வா தே த⁴ம்மே’’திஆதி³, தே யதா²வுத்தகாயது³ச்சரிதாதி³கே அகுஸலத⁴ம்மே ட²பேத்வாதி அத்தோ². அனேகவிஹிதாதி அனேகப்பகாரா.

அயம் லோகதந்தீதி அயம் வுட்³டா⁴னம் அபி⁴வாத³னாதி³கிரியலக்க²ணா லோகப்பவேணீ. அனாகா³மிப்³ரஹ்மானம் அலங்காராதீ³ஸு அனாகா³மிபி⁴க்கூ²னஞ்ச சீவராதீ³ஸு நிகந்திவஸேன ராகு³ப்பத்தி ஹோதீதி அனாகா³மிமக்³கே³ன பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸேவ பஹானம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸா’’தி. ரூபாதீ³ஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு வத்து²காமகோட்டா²ஸேஸு உப்பஜ்ஜமானோ ராகோ³ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³’’தி வேதி³தப்³போ³. கோட்டா²ஸவசனோ ஹேத்த² கு³ண-ஸத்³தோ³ ‘‘வயோகு³ணா அனுபுப்³ப³ம் ஜஹந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.4) விய. அகுஸலசித்தத்³வயஸம்பயுத்தஸ்ஸாதி தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்தத்³வயஸம்பயுத்தஸ்ஸ. மோஹஸ்ஸ ஸப்³பா³குஸலஸாதா⁴ரணத்தா ஆஹ ‘‘ஸப்³பா³குஸலஸம்ப⁴வஸ்ஸா’’தி. அவஸேஸானந்தி ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னம்.

ஜிகு³ச்ச²தி மஞ்ஞேதி அஹமபி⁴ஜாதோ ரூபவா பஞ்ஞவா கத²ம் நாம அஞ்ஞேஸம் அபி⁴வாத³னாதி³ம் கரேய்யந்தி ஜிகு³ச்ச²தி விய, ஜிகு³ச்ச²தீதி வா ஸல்லக்கே²மி. அகுஸலத⁴ம்மே ஜிகு³ச்ச²மானோ தேஸம் ஸமங்கி³பா⁴வம்பி ஜிகு³ச்ச²தீதி வுத்தம் ‘‘அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா ஜிகு³ச்ச²தீ’’தி. ஸமாபத்தீதி ஏதஸ்ஸேவ வேவசனம் ஸமாபஜ்ஜனா ஸமங்கி³பா⁴வோதி. மண்ட³னஜாதிகோதி மண்ட³னகஸபா⁴வோ, மண்ட³னகஸீலோதி அத்தோ². ஜேகு³ச்சி²தந்தி ஜிகு³ச்ச²னஸீலதம்.

லோகஜேட்ட²ககம்மந்தி லோகஜேட்ட²கானம் கத்தப்³ப³கம்மம், லோகே வா ஸேட்ட²ஸம்மதம் கம்மம். தத்ராதி தேஸு த்³வீஸுபி அத்த²விகப்பேஸு. பதா³பி⁴ஹிதோ அத்தோ² பத³த்தோ², ப்³யஞ்ஜனத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. வினயம் வா அரஹதீதி ஏத்த² வினயனம் வினயோ, நிக்³க³ண்ஹனந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘நிக்³க³ஹம் அரஹதீதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. நனு ச பட²மம் வுத்தேஸு த்³வீஸுபி அத்த²விகப்பேஸு ஸகத்தே² அரஹத்தே² ச தத்³தி⁴தபச்சயோ ஸத்³த³லக்க²ணதோ தி³ஸ்ஸதி, ந பன ‘‘வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’’தி இமஸ்மிம் அத்தே². தஸ்மா கத²மேத்த² தத்³தி⁴தபச்சயோதி ஆஹ ‘‘விசித்ரா ஹி தத்³தி⁴தவுத்தீ’’தி. விசித்ரதா சேத்த² லோகப்பமாணதோ வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி யஸ்மிம் யஸ்மிம் அத்தே² தத்³தி⁴தப்பயோகோ³ லோகஸ்ஸ, தத்த² தத்த² தத்³தி⁴தவுத்தி லோகதோ ஸித்³தா⁴தி விசித்ரா தத்³தி⁴தவுத்தி, தஸ்மா யதா² ‘‘மா ஸத்³த³மகாஸீ’’தி வத³ந்தோ ‘‘மாஸத்³தி³கோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி வேனயிகோதி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

கபணபுரிஸோதி கு³ணவிரஹிததாய தீ³னமனுஸ்ஸோ. ப்³யஞ்ஜனானி அவிசாரேத்வாதி திஸ்ஸத³த்தாதி³ஸத்³தே³ஸு விய ‘‘இமஸ்மிம் அத்தே² அயம் நாம பச்சயோ’’தி ஏவம் ப்³யஞ்ஜனவிசாரம் அகத்வா, அனிப்ப²ன்னபாடிபதி³கவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி.

‘‘தே³வலோகக³ப்³ப⁴ஸம்பத்தியா’’தி வத்வாபி ட²பேத்வா பு⁴ம்மதே³வே ஸேஸதே³வேஸு க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணஸ்ஸ அபா⁴வதோ படிஸந்தி⁴யேவேத்த² க³ப்³ப⁴ஸம்பத்தீதி வேதி³தப்³பா³தி வுத்தமேவத்த²ம் விவரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே³வலோகபடிஸந்தி⁴படிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததீ’’தி. அஸ்ஸாதி அபி⁴வாத³னாதி³ஸாமீசிகம்மஸ்ஸ. மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோதி மாதிதோ அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ, அக்கோஸிதுகாமஸ்ஸ தா³ஸியா புத்தோதி தா³ஸிகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தபா⁴வே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா அக்கோஸனம் விய ப⁴க³வதோ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா அக்கோஸந்தோபி ஏவமாஹாதி அதி⁴ப்பாயோ. க³ப்³ப⁴தோதி தே³வலோகப்படிஸந்தி⁴தோ. தேனேவாஹ ‘‘அப⁴ப்³போ³ தே³வலோகூபபத்திம் பாபுணிதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி. ‘‘ஹீனோ வா க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸாதி அபக³ப்³போ⁴’’தி இமஸ்ஸ விக்³க³ஹஸ்ஸ ஏகேன பரியாயேன அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே³வலோகக³ப்³ப⁴பரிபா³ஹிரத்தா ஆயதிம் ஹீனக³ப்³ப⁴படிலாப⁴பா⁴கீ³’’தி. இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா ஆயதிம்பி ஹீனக³ப்³ப⁴படிலாப⁴பா⁴கீ³, தஸ்மா ஹீனோ வா க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸாதி அபக³ப்³போ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. புன தஸ்ஸேவ விக்³க³ஹஸ்ஸ ‘‘கோத⁴வஸேன…பே… த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி ஹேட்டா² வுத்தனயஸ்ஸ அனுரூபம் கத்வா அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஹீனோ வாஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் க³ப்³ப⁴வாஸோ அஹோஸீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி. க³ப்³ப⁴-ஸத்³தோ³ அத்தி² மாதுகுச்சி²பரியாயோ ‘‘க³ப்³பே⁴ வஸதி மாணவோ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.363) விய. அத்தி² மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்தஸத்தபரியாயோ ‘‘அந்தமஸோ க³ப்³ப⁴பாதனம் உபாதா³யா’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 129) விய. தத்த² மாதுகுச்சி²பரியாயம் க³ஹேத்வா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனாக³தே க³ப்³ப⁴ஸேய்யா’’தி. க³ப்³பே⁴ ஸேய்யா க³ப்³ப⁴ஸேய்யா. அனுத்தரேன மக்³கே³னாதி அக்³க³மக்³கே³ன. கம்மகிலேஸானம் மக்³கே³ன விஹதத்தா ஆஹ ‘‘விஹதகாரணத்தா’’தி. இதரா திஸ்ஸோபீதி அண்ட³ஜஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகா. ஏத்த² ச யதி³பி ‘‘அபக³ப்³போ⁴’’தி இமஸ்ஸ அனுரூபதோ க³ப்³ப⁴ஸேய்யா ஏவ வத்தப்³பா³, பஸங்க³தோ பன லப்³ப⁴மானம் ஸப்³ப³ம்பி வத்தும் வட்டதீதி புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்திபி வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி ஸத்தபரியாயஸ்ஸ க³ப்³ப⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன விக்³க³ஹனானத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. இமஸ்மிம் பன விகப்பே க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தீதி உப⁴யம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யவஸேனேவ வுத்தந்திபி வத³ந்தி. நனு ச ‘‘ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா பஹீனா’’தி வுத்தத்தா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ ஸேய்யா ஏவ பஹீனா, ந பன க³ப்³போ⁴தி ஆபஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘யதா² சா’’திஆதி³. அத² ‘‘அபி⁴னிப்³ப³த்தீ’’தி ஏத்தகமேவ அவத்வா புனப்³ப⁴வக்³க³ஹணம் கிமத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴னிப்³ப³த்தி ச நாமா’’திஆதி³. அபுனப்³ப⁴வபூ⁴தாதி க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜமானானம் த⁴ம்மானம் அபி⁴னிப்³ப³த்தி.

த⁴ம்மதா⁴துந்தி ஏத்த² த⁴ம்மே அனவஸேஸே தா⁴ரேதி யாதா²வதோ உபதா⁴ரேதீதி த⁴ம்மதா⁴து, த⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வதோ அவபு³ஜ்ஜ²னஸபா⁴வோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். படிவிஜ்ஜி²த்வாதி ஸச்சி²கத்வா, படிலபி⁴த்வாதி அத்தோ², படிலாப⁴ஹேதூதி வுத்தம் ஹோதி. தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோ ஹோதீதி ருசிவஸேன பரிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஸமத்த²தா தே³ஸனாவிலாஸோ, தம் பத்தோ அதி⁴க³தோதி அத்தோ². கருணாவிப்பா²ரந்தி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மஹாகருணாய ப²ரணம். தாதி³லக்க²ணமேவ புன உபமாய விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பத²வீஸமசித்தத’’ந்தி. யதா² பத²வீ ஸுசிஅஸுசினிக்கே²பச்சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஸு ந விகம்பதி, அனுரோத⁴விரோத⁴ம் ந பாபுணாதி, ஏவம் இட்டா²னிட்டே²ஸு லாபா⁴லாபா⁴தீ³ஸு அனுரோத⁴விரோத⁴ப்பஹானதோ அவிகம்பிதசித்ததாய பத²வீஸமசித்ததந்தி அத்தோ². அகுப்பத⁴ம்மதந்தி ஏத்த² அகுப்பத⁴ம்மோ நாம ப²லஸமாபத்தீதி கேசி வத³ந்தி. ‘‘பரேஸு பன அக்கோஸந்தேஸுபி அத்தனோ பத²வீஸமசித்ததாய அகுப்பனஸபா⁴வதந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³’’தி அம்ஹாகம் க²ந்தி. ஜராய அனுஸடந்தி ஜராய பலிவேடி²தம். ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வுத்³த⁴தாய ஆஸன்னவுத்திமரணந்தி ஸம்பா⁴வனவஸேன ‘‘அஜ்ஜ மரித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘மஹந்தேன கோ² பன உஸ்ஸாஹேனா’’தி ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி ஏவம் ஸஞ்ஜாதமஹுஸ்ஸாஹேன. அப்படிஸமம் புரேஜாதபா⁴வந்தி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் புரேஜாதபா⁴வம். நத்தி² ஏதஸ்ஸ படிஸமோதி அப்படிஸமோ, புரேஜாதபா⁴வோ.

பக்கே² விது⁴னந்தாதி பத்தே சாலேந்தா. நிக்க²மந்தானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம், நிக்க²ந்தேஸூதி அத்தோ².

ஸோ ஜேட்டோ² இதி அஸ்ஸ வசனீயோதி யோ பட²மதரம் அண்ட³கோஸதோ நிக்க²ந்தோ குக்குடபோதகோ, ஸோ ஜேட்டோ²தி வசனீயோ அஸ்ஸ, ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ஸம்படிபாதே³ந்தோதி ஸம்ஸந்தே³ந்தோ. திபூ⁴மபரியாபன்னாபி ஸத்தா அவிஜ்ஜாகோஸஸ்ஸ அந்தோ பவிட்டா² தத்த² தத்த² அப்பஹீனாய அவிஜ்ஜாய வேடி²தத்தாதி ஆஹ ‘‘அவிஜ்ஜாகோஸஸ்ஸ அந்தோ பவிட்டே²ஸு ஸத்தேஸூ’’தி அண்ட³கோஸந்தி பீ³ஜகபாலம். லோகஸன்னிவாஸேதி லோகோயேவ ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம நிவாஸனட்டே²ன லோகஸன்னிவாஸோ, ஸத்தனிகாயோ. ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி ஏத்த² ஸம்மாதி அவிபரீதத்தோ², ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸாமந்தி இமமத்த²ம் தீ³பேதி. தஸ்மா ஸம்மா அவிபரீதேனாகாரேன ஸயமேவ சத்தாரி ஸச்சானி பு³ஜ்ஜ²தி படிவிஜ்ஜ²தீதி ஸம்மாஸம்போ³தீ⁴தி மக்³கோ³ வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘ஸம்மா ஸாமஞ்ச போ³தி⁴’’ந்தி, ஸம்மா ஸயமேவ ச பு³ஜ்ஜ²னகந்தி அத்தோ². ஸம்மாதி வா பஸத்த²வசனோ, ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸுந்த³ரவசனோதி ஆஹ ‘‘அத² வா பஸத்த²ம் ஸுந்த³ரஞ்ச போ³தி⁴’’ந்தி.

அஸப்³ப³கு³ணதா³யகத்தாதி ஸப்³ப³கு³ணானம் அதா³யகத்தா. ஸப்³ப³கு³ணே ந த³தா³தீதி ஹி அஸப்³ப³கு³ணதா³யகோ, அஸமத்த²ஸமாஸோயம் க³மகத்தா யதா² ‘‘அஸூரியபஸ்ஸானி முகா²னீ’’தி. திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதி உபனிஸ்ஸயவதோ ஸஹேவ அரஹத்தப²லேன திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தி. நனு சேத்த² தீஸு விஜ்ஜாஸு ஆஸவக்க²யஞாணஸ்ஸ மக்³க³பரியாபன்னத்தா கத²மேதம் யுஜ்ஜதி ‘‘மக்³கோ³ திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தீ’’தி? நாயம் தோ³ஸோ. ஸதிபி ஆஸவக்க²யஞாணஸ்ஸ மக்³க³பரியாபன்னபா⁴வே அட்ட²ங்கி³கே மக்³கே³ ஸதி மக்³க³ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி ‘‘மக்³கோ³ திஸ்ஸோ விஜ்ஜா தே³தீ’’தி வுச்சதி. ச² அபி⁴ஞ்ஞாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸாவகபாரமிஞாணந்தி அக்³க³ஸாவகேஹி படிலபி⁴தப்³ப³மேவ லோகியலோகுத்தரஞாணம். பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணந்தி ஏத்தா²பி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி ஜானிம். ஜானனஞ்ச ந அனுஸ்ஸவாதி³வஸேனாதி ஆஹ ‘‘படிவிஜ்ஜி²’’ந்தி, பச்சக்க²மகாஸிந்தி அத்தோ². படிவேதோ⁴பி ந தூ³ரே டி²தஸ்ஸ லக்க²ணப்படிவேதோ⁴ வியாதி ஆஹ ‘‘பத்தோம்ஹீ’’தி, பாபுணிந்தி அத்தோ². பாபுணனஞ்ச ந ஸயம் க³ந்த்வாதி ஆஹ ‘‘அதி⁴க³தோம்ஹீ’’தி, ஸந்தானே உப்பாத³னவஸேன படிலபி⁴ந்தி அத்தோ².

ஓபம்மஸம்படிபாத³னந்தி ஓபம்மத்த²ஸ்ஸ உபமேய்யேன ஸம்மதே³வ படிபாத³னம். அத்தே²னாதி உபமேய்யத்தே²ன. யதா² குக்குடியா அண்டே³ஸு திவித⁴கிரியாகரணம் குக்குடச்சா²பகானம் அண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணம், ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ திவிதா⁴னுபஸ்ஸனாகரணம் அவிஜ்ஜண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணந்தி ஆஹ ‘‘யதா² ஹி தஸ்ஸா குக்குடியா…பே… திவிதா⁴னுபஸ்ஸனாகரண’’ந்தி. ‘‘ஸந்தானே’’தி வுத்தத்தா அண்ட³ஸதி³ஸதா ஸந்தானஸ்ஸ, ப³ஹி நிக்க²ந்தகுக்குடச்சா²பகஸதி³ஸதா பு³த்³த⁴கு³ணானம், பு³த்³த⁴கு³ணாதி ச அத்த²தோ பு³த்³தோ⁴யேவ ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ² ஏதம், வாஸேட்ட², அதி⁴வசனம் த⁴ம்மகாயோ இதிபீ’’தி வசனதோ. அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ தனுபா⁴வோதி ப³லவவிபஸ்ஸனாவஸேன அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ தனுபா⁴வோ, படிச்சா²த³னஸாமஞ்ஞேன ச அவிஜ்ஜாய அண்ட³கோஸஸதி³ஸதா. முது³பூ⁴தஸ்ஸபி க²ரபா⁴வாபத்தி ஹோதீதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘த²த்³த⁴க²ரபா⁴வோ’’தி வுத்தம். திக்க²க²ரவிப்பஸன்னஸூரபா⁴வோதி ஏத்த² பரிக்³க³ய்ஹமானேஸு ஸங்கா²ரேஸு விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியவஸேன ஸுகா²னுப்பவேஸோ திக்க²தா, அனுபவிஸித்வாபி ஸதிந்த்³ரியவஸேன அனதிக்கமனதோ அகுண்ட²தா க²ரபா⁴வோ. திக்கோ²பி ஹி ஏகச்சோ ஸரோ லக்க²ம் பத்வா குண்டோ² ஹோதி, ந ததா² இத³ம். ஸதிபி க²ரபா⁴வே ஸுகு²மப்பவத்திவஸேன கிலேஸஸமுதா³சாரஸங்கோ²ப⁴ரஹிததாய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவஸேன பஸன்னபா⁴வோ, ஸதிபி பஸன்னபா⁴வே அந்தரா அனோஸக்கித்வா கிலேஸபச்சத்தி²கானம் ஸுட்டு² அபி⁴ப⁴வனதோ வீரியிந்த்³ரியவஸேன ஸூரபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஏவமிமேஹி பகாரேஹி ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணமேவ க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ பரிணாமகாலோதி விபஸ்ஸனாய வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வாபத்தி. ததா³ ச ஸா மக்³க³ஞாணக³ப்³ப⁴ம் தா⁴ரேந்தீ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணகாலோ’’தி. க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வாதி ஸங்கா²ருபேக்கா²ய அனந்தரம் ஸிகா²ப்பத்தஅனுலோமவிபஸ்ஸனாவஸேன மக்³க³விஜாயனத்த²ம் க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வா. அபி⁴ஞ்ஞாபக்கே²தி லோகியாபி⁴ஞ்ஞாபக்கே². லோகுத்தராபி⁴ஞ்ஞா ஹி அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பதா³லிதா. போத்த²கேஸு பன கத்த²சி ‘‘சா²பி⁴ஞ்ஞாபக்கே²’’தி லிக²ந்தி, ஸோ அபாடோ²தி வேதி³தப்³போ³.

ஜேட்டோ² ஸேட்டோ²தி வுத்³த⁴தமத்தா ஜேட்டோ², ஸப்³ப³கு³ணேஹி உத்தமத்தா பஸத்த²தமோதி ஸேட்டோ².

இதா³னி ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, ப்³ராஹ்மண, வீரிய’’ந்திஆதி³காய தே³ஸனாய அனுஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவம் ப⁴க³வா’’திஆதி³. தத்த² புப்³ப³பா⁴க³தோ பபு⁴தீதி பா⁴வனாய புப்³ப³பா⁴கீ³யவீரியாரம்பா⁴தி³தோ பட்டா²ய. முட்ட²ஸ்ஸதினாதி வினட்ட²ஸ்ஸதினா, ஸதிவிரஹிதேனாதி அத்தோ². ஸாரத்³த⁴காயேனாதி ஸத³ரத²காயேன. போ³தி⁴மண்டே³தி போ³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ மண்ட³பா⁴வப்பத்தே டா²னே. போ³தீ⁴தி ஹி பஞ்ஞா வுச்சதி. ஸா ஏத்த² மண்டா³ பஸன்னா ஜாதாதி ஸோ பதே³ஸோ ‘‘போ³தி⁴மண்டோ³’’தி பஞ்ஞாதோ. பக்³க³ஹிதந்தி ஆரம்ப⁴ம் ஸிதி²லம் அகத்வா த³ள்ஹபரக்கமஸங்கா²துஸ்ஸஹனபா⁴வேன க³ஹிதம். தேனாஹ ‘‘அஸிதி²லப்பவத்தித’’ந்தி. அஸல்லீனந்தி அஸங்குசிதம் கோஸஜ்ஜவஸேன ஸங்கோசம் அனாபன்னம். உபட்டி²தாதி ஓகா³ஹனஸங்கா²தேன அபிலாபனபா⁴வேன ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டி²தா. தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணாபி⁴முகீ²பா⁴வேனா’’தி. ஸம்மோஸஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனவஸேன பவத்தியா ந ஸம்முட்டா²தி அஸம்முட்டா². கிஞ்சாபி சித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன சித்தமேவ பஸ்ஸத்³த⁴ம், காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேனேவ ச காயோ பஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ததா²பி யஸ்மா காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜமானா சித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸஹேவ உப்பஜ்ஜதி, ந வினா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘காயசித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேனா’’தி. காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா உப⁴யேஸம்பி காயானம் பஸ்ஸம்ப⁴னாவஹத்தா வுத்தம் ‘‘ரூபகாயோபி பஸ்ஸத்³தோ⁴யேவ ஹோதீ’’தி.

ஸோ ச கோ²தி ஸோ ச கோ² காயோ. விக³தத³ரதோ²தி விக³தகிலேஸத³ரதோ². நாமகாயே ஹி விக³தத³ரதே² ரூபகாயோபி வூபஸந்தத³ரத²பரிளாஹோ ஹோதி. ஸம்மா ஆஹிதந்தி நானாரம்மணேஸு விதா⁴வனஸங்கா²தம் விக்கே²பம் விச்சி²ந்தி³த்வா ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே அவிக்கி²த்தபா⁴வாபாத³னேன ஸம்மதே³வ ஆஹிதம் ட²பிதம். தேனாஹ ‘‘ஸுட்டு² ட²பித’’ந்திஆதி³. சித்தஸ்ஸ அனேகக்³க³பா⁴வோ விக்கே²பவஸேன சஞ்சலதா, ஸா ஸதி ஏகக்³க³தாய ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏகக்³க³ம் அசலம் நிப்ப²ந்த³ன’’ந்தி. ஏத்தாவதாதி ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பனா’’திஆதி³னா வீரியஸதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதீ⁴னம் கிச்சஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனேன. நனு ச ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம்பி கிச்சஸித்³தி⁴ ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ய இச்சி²தப்³பா³தி? ஸச்சம், ஸா பன நானந்தரிகபா⁴வேன அவுத்தஸித்³தா⁴தி ந க³ஹிதா. அஸதி ஹி ஸத்³தா⁴ய வீரியாரம்பா⁴தீ³னம் அஸம்ப⁴வோயேவ, பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹே ச நேஸம் அஸதி ஞாயாரம்பா⁴தி³பா⁴வோ ந ஸியா, ததா² அஸல்லீனாஸம்மோஸதாத³யோ வீரியாதீ³னந்தி அஸல்லீனதாதி³க்³க³ஹணேனேவேத்த² பஞ்ஞாகிச்சஸித்³தி⁴ க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜா²னபா⁴வனாயம் வா ஸமாதி⁴கிச்சம் அதி⁴கம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ஸமாதி⁴பரியோஸானாவ ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ கதி²தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அதீதப⁴வே க²ந்தா⁴ தப்படிப³த்³தா⁴னி நாமகோ³த்தானி ச ஸப்³ப³ம் புப்³பே³னிவாஸம்த்வேவ க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘கிம் விதி³தம் கரோதி? புப்³பே³னிவாஸ’’ந்தி. மோஹோ படிச்சா²த³கட்டே²ன தமோ விய தமோதி ஆஹ ‘‘ஸ்வேவ மோஹோ’’தி. ஓபா⁴ஸகரணட்டே²னாதி காதப்³ப³தோ கரணம். ஓபா⁴ஸோவ கரணம் ஓபா⁴ஸகரணம். அத்தனோ பச்சயேஹி ஓபா⁴ஸபா⁴வேன நிப்³ப³த்தேதப்³ப³ட்டே²னாதி அத்தோ². ஸேஸம் பஸம்ஸாவசனந்தி படிபக்க²வித⁴மனபவத்திவிஸேஸானம் போ³த⁴னதோ வுத்தம். அவிஜ்ஜா விஹதாதி ஏதேன விஜானனட்டே²ன விஜ்ஜாதி அயம்பி அத்தோ² தீ³பிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘கஸ்மா? யஸ்மா விஜ்ஜா உப்பன்னா’’தி ஏதேன விஜ்ஜாபடிபக்கா² அவிஜ்ஜா. படிபக்க²தா சஸ்ஸா பஹாதப்³ப³பா⁴வேன விஜ்ஜாய ச பஹாயகபா⁴வேனாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ இதரஸ்மிம்பி பத³த்³வயேதி இமினா ‘‘தமோ விஹதோ வினட்டோ². கஸ்மா? யஸ்மா ஆலோகோ உப்பன்னோ’’தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. கிலேஸானம் ஆதாபனபரிதாபனட்டே²ன வீரியம் ஆதாபோதி ஆஹ ‘‘வீரியாதாபேன ஆதாபினோ’’தி, வீரியவதோதி அத்தோ². பேஸிதத்தஸ்ஸாதி யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தி⁴ம் பதி விஸ்ஸட்ட²சித்தஸ்ஸ. யதா² அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோதி அஞ்ஞஸ்ஸபி கஸ்ஸசி மாதி³ஸஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. பதா⁴னானுயோக³ஸ்ஸாதி ஸம்மப்பதா⁴னமனுயுத்தஸ்ஸ.

பச்சவேக்க²ணஞாணபரிக்³க³ஹிதந்தி ந பட²மது³தியஞாணத்³வயாதி⁴க³மம் விய கேவலந்தி அதி⁴ப்பாயோ. த³ஸ்ஸேந்தோதி நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ. ஸரூபதோ ஹி புப்³பே³ த³ஸ்ஸிதமேவாதி.

திக்க²த்தும் ஜாதோதி இமினா பன இத³ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘அஹம், ப்³ராஹ்மண, பட²மவிஜ்ஜாய ஜாதோயேவ புரேஜாதஸ்ஸ ஸஹஜாதஸ்ஸ வா அபா⁴வதோ ஸப்³பே³ஸம் வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ, கிமங்க³ம் பன தீஹி விஜ்ஜாஹி திக்க²த்தும் ஜாதோ’’தி. புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதம்ஸஞாணந்தி அதீதாரம்மணஸபா⁴க³தாய தப்³பா⁴விபா⁴வதோ ச புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதம்ஸஞாணம் பகாஸேத்வாதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² அதீதம்ஸஞாணந்தி அதீதக்க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஸங்கா²தே அதீதே கோட்டா²ஸே அப்படிஹதஞாணம். தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ச தி³ப்³ப³சக்கு²வஸேனேவ இஜ்ஜ²னதோ தி³ப்³ப³சக்கு²னோ பரிப⁴ண்ட³ஞாணத்தா தி³ப்³ப³சக்கு²ம்ஹியேவ ச டி²தஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸித்³தி⁴தோ வுத்தம் ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னா பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸஞாண’’ந்தி. தத்த² தி³ப்³ப³சக்கு²னாதி ஸபரிப⁴ண்டே³ன தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன. பச்சுப்பன்னம்ஸோ ச அனாக³தம்ஸோ ச பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸம், தத்த² ஞாணம் பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸஞாணம். ஆஸவக்க²யஞாணாதி⁴க³மேனேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ விய ஸேஸாஸாதா⁴ரணச²ஞாணத³ஸப³லஞாணஆவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மாதீ³னம்பி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணானம் பு³த்³த⁴கு³ணானம் இஜ்ஜ²னதோ வுத்தம் ‘‘ஆஸவக்க²யேன ஸகலலோகியலோகுத்தரகு³ண’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணே பகாஸேத்வா’’தி.

பீதிவிப்பா²ரபரிபுண்ணக³த்தசித்தோதி பீதிப²ரணேன பரிபுண்ணகாயசித்தோ. அஞ்ஞாணந்தி அஞ்ஞாணஸ்ஸாதி அத்தோ². தி⁴-ஸத்³த³யோக³தோ ஹி ஸாமிஅத்தே² ஏதம் உபயோக³வசனம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

வேரஞ்ஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸீஹஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே ஸந்தா²கா³ரம் (ம. நி. அட்ட². 1.22; ஸம். நி. அட்ட². 3.4.243) நாம ஏகா மஹாஸாலாவ. உய்யோக³காலாதீ³ஸு ஹி ராஜானோ தத்த² ட²த்வா ‘‘ஏத்தகா புரதோ க³ச்ச²ந்து, ஏத்தகா பச்சா²’’திஆதி³னா தத்த² நிஸீதி³த்வா ஸந்த²ம் கரோந்தி, மரியாத³ம் ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மா தம் டா²னம் ‘‘ஸந்தா²கா³ர’’ந்தி வுச்சதி. உய்யோக³ட்டா²னதோ ச ஆக³ந்த்வா யாவ கே³ஹே கோ³மயபரிப⁴ண்டா³தி³வஸேன படிஜக்³க³னம் கரோந்தி, தாவ ஏகம் த்³வே தி³வஸே தே ராஜானோ தத்த² ஸந்த²ம்ப⁴ந்தீதிபி ஸந்தா²கா³ரம். தேஸம் ராஜூனம் ஸஹ அத்தா²னுஸாஸனம் அகா³ரந்திபி ஸந்தா²கா³ரம். க³ணராஜானோ ஹி தே, தஸ்மா உப்பன்னம் கிச்சம் ஏகஸ்ஸ வஸேன ந ஸிஜ்ஜ²தி, ஸப்³பே³ஸம் ச²ந்தோ³ லத்³து⁴ம் வட்டதி, தஸ்மா ஸப்³பே³ தத்த² ஸன்னிபதித்வா அனுஸாஸந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸஹ அத்தா²னுஸாஸனம் அகா³ர’’ந்தி. யஸ்மா வா தத்த² ஸன்னிபதித்வா ‘‘இமஸ்மிம் காலே கஸிதும் வட்டதி, இமஸ்மிம் காலே வபிது’’ந்திஆதி³னா நயேன க⁴ராவாஸகிச்சானி ஸம்மந்தயந்தி, தஸ்மா சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் க⁴ராவாஸம் ஸந்த²ரந்தீதிபி ஸந்தா²கா³ரம்.

புத்ததா³ரத⁴னாதி³உபகரணபரிச்சாகோ³ பாரமியோ. அத்தனோ அங்க³பரிச்சாகோ³ உபபாரமியோ. அத்தனோவ ஜீவிதபரிச்சாகோ³ பரமத்த²பாரமியோ. ஞாதீனம் அத்த²சரியா ஞாதத்த²சரியா. லோகஸ்ஸ அத்த²சரியா லோகத்த²சரியா. கம்மஸ்ஸகதஞாணவஸேன அனவஜ்ஜகம்மாயதனஸிப்பாயதனவிஜ்ஜாட்டா²னபரிசயவஸேன க²ந்தா⁴யதனாதி³பரிசயவஸேன லக்க²ணத்தயதீரணவஸேன ச ஞாணசாரோ பு³த்³த⁴சரியா. அங்க³னயனத⁴னரஜ்ஜபுத்ததா³ரபரிஜ்ஜாக³வஸேன பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜந்தேன. ஸதிபி மஹாபரிச்சாகா³னம் தா³னபாரமிபா⁴வே பரிச்சாக³விஸேஸஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ ஸுது³க்கரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச பஞ்சமஹாபரிச்சாகா³னம் விஸும் க³ஹணம், ததோயேவ ச அங்க³பரிச்சாக³தோ விஸும் நயனபரிச்சாக³க்³க³ஹணம். பரிச்சாக³பா⁴வஸாமஞ்ஞேபி த⁴னரஜ்ஜபரிச்சாக³தோ புத்ததா³ரபரிச்சாக³க்³க³ஹணஞ்ச விஸும் கதம். பப்³ப³ஜ்ஜாவ ஸங்கே²போ.

ஸத்தஸு அனுபஸ்ஸனாஸூதி அனிச்சானுபஸ்ஸனா, து³க்கா²னுபஸ்ஸனா, அனத்தானுபஸ்ஸனா, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா, விராகா³னுபஸ்ஸனா, நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாதி இமாஸு ஸத்தஸு அனுபஸ்ஸனாஸு.

அனுவிச்சகாரந்தி அவேச்சகரணம். த்³வீஹி காரணேஹி அனிய்யானிகஸாஸனே டி²தா அத்தனோ ஸாவகத்தம் உபக³தே பக்³க³ண்ஹந்தி, தானி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம்.

அனுபுப்³பி³ம் கத²ந்தி (தீ³. நி. டீ. 2.75-76) அனுபுப்³ப³ம் கதே²தப்³ப³கத²ம். கா பன ஸாதி? தா³னாதி³கதா². தத்த² தா³னகதா² தாவ பசுரஜனேஸுபி பவத்தியா ஸப்³ப³ஸத்தஸாதா⁴ரணத்தா ஸுகரத்தா ஸீலே பதிட்டா²னஸ்ஸ உபாயபா⁴வதோ ச ஆதி³தோ கதி²தா. பரிச்சாக³ஸீலோ ஹி புக்³க³லோ பரிக்³க³ஹவத்தூ²ஸு நிஸ்ஸங்க³பா⁴வதோ ஸுகே²னேவ ஸீலானி ஸமாதி³யதி, தத்த² ச ஸுப்பதிட்டி²தோ ஹோதி. ஸீலேன தா³யகப்படிக்³கா³ஹகவிஸுத்³தி⁴தோ பரானுக்³க³ஹம் வத்வா பரபீளானிவத்திவசனதோ கிரியாத⁴ம்மம் வத்வா அகிரியாத⁴ம்மவசனதோ, போ⁴க³ஸம்பத்திஹேதும் வத்வா ப⁴வஸம்பத்திஹேதுவசனதோ ச தா³னகதா²னந்தரம் ஸீலகதா² கதி²தா. ‘‘தஞ்ச ஸீலம் வட்டனிஸ்ஸிதம், அயம் ப⁴வஸம்பத்தி தஸ்ஸ ப²ல’’ந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ‘‘இமேஹி ச தா³னஸீலமயேஹி பணீதபணீததராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஹி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஹி ஏதா சாதுமஹாராஜிகாதீ³ஸு பணீதபணீததராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா அபரிமேய்யா தி³ப்³ப³போ⁴க³ஸம்பத்தியோ லத்³த⁴ப்³பா³’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தத³னந்தரம் ஸக்³க³கதா². ‘‘ஸ்வாயம் ஸக்³கோ³ ராகா³தீ³ஹி உபக்கிலிட்டோ², ஸப்³ப³தா²னுபக்கிலிட்டோ² அரியமக்³கோ³’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸக்³கா³னந்தரம் மக்³கோ³, மக்³க³ஞ்ச கதே²ந்தேன தத³தி⁴க³மூபாயஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸக்³க³பரியாபன்னாபி பகே³வ இதரே ஸப்³பே³பி காமா நாம ப³ஹ்வாதீ³னவா அனிச்சா அத்³து⁴வா விபரிணாமத⁴ம்மாதி காமானம் ஆதீ³னவோ. ‘‘ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா’’தி தேஸம் ஓகாரோ லாமகபா⁴வோ. ஸப்³பே³பி ப⁴வா கிலேஸானம் வத்து²பூ⁴தாதி தத்த² ஸம்கிலேஸோ. ஸப்³ப³ஸோ ஸம்கிலேஸவிப்பமுத்தம் நிப்³பா³னந்தி நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸோ ச கதே²தப்³போ³தி அயமத்தோ² மக்³க³ந்தீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தே³ன ஆதி³-அத்தே²ன தீ³பிதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸுகா²னம் நிதா³னந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஸம்பராயிகானம் நிப்³பா³னுபஸம்ஹிதானஞ்சாதி ஸப்³பே³ஸம்பி ஸுகா²னம் காரணம். யஞ்ஹி கிஞ்சி லோகே போ⁴க³ஸுக²ம் நாம, தம் ஸப்³ப³ம் தா³னாதீ⁴னந்தி பாகடோயமத்தோ². யம் பன ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னப்படிஸம்யுத்தம் ஸுக²ம், தஸ்ஸபி தா³னம் உபனிஸ்ஸயபச்சயோ ஹோதியேவ. ஸம்பத்தீனம் மூலந்தி யா இமா லோகே பதே³ஸரஜ்ஜஸிரிஸ்ஸரியஸத்தரதனஸமுஜ்ஜலசக்கவத்திஸம்பதா³தி ஏவம்பபே⁴தா³ மானுஸிகா ஸம்பத்தியோ, யா ச சாதுமஹாராஜிகாதி³க³தா தி³ப்³ப³ஸம்பத்தியோ, யா வா பனஞ்ஞாபி ஸம்பத்தியோ, தாஸம் ஸப்³பா³ஸம் இத³ம் மூலகாரணம். போ⁴கா³னந்தி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ட்டே²ன ‘‘போ⁴கோ³’’தி லத்³த⁴னாமானம் பியமனாபியரூபாதீ³னம் தன்னிஸ்ஸயானம் வா உபபோ⁴க³ஸுகா²னம் பதிட்டா² நிச்சலாதி⁴ட்டா²னதாய. விஸமக³தஸ்ஸாதி ப்³யஸனப்பத்தஸ்ஸ. தாணந்தி ரக்கா², ததோ பரிபாலனதோ. லேணந்தி ப்³யஸனேஹி பரிபாதியமானஸ்ஸ ஓலீயனப்பதே³ஸோ. க³தீதி க³ந்தப்³ப³ட்டா²னம். பராயணந்தி படிஸரணம். அவஸ்ஸயோதி வினிபதிதும் அதே³ந்தோ நிஸ்ஸயோ. ஆரம்மணந்தி ஓலுப்³பா⁴ரம்மணம்.

ரதனமயஸீஹாஸனஸதி³ஸந்தி ஸப்³ப³ரதனமயஸத்தங்க³மஹாஸீஹாஸனஸதி³ஸம். ஏவம் ஹிஸ்ஸ மஹக்³க⁴ம் ஹுத்வா ஸப்³ப³ஸோ வினிபதிதும் அப்பதா³னட்டோ² தீ³பிதோ ஹோதி. மஹாபத²வீஸதி³ஸம் க³தக³தட்டா²னே பதிட்டா²னஸ்ஸ லபா⁴பனதோ. யதா² து³ப்³ப³லஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஆலம்ப³னரஜ்ஜு உத்திட்ட²தோ திட்ட²தோ ச உபத்த²ம்போ⁴, ஏவம் தா³னம் ஸத்தானம் ஸம்பத்திப⁴வே உபபத்தியா டி²தியா ச பச்சயோதி ஆஹ ‘‘ஆலம்ப³னட்டே²ன ஆலம்ப³னரஜ்ஜுஸதி³ஸ’’ந்தி. து³க்க²னித்த²ரணட்டே²னாதி து³க்³க³திது³க்க²ட்டா²னனித்த²ரணட்டே²ன. ஸமஸ்ஸாஸனட்டே²னாதி லோப⁴மச்ச²ரியாதி³படிஸத்துபத்³த³வதோ ஸமஸ்ஸாஸனட்டே²ன. ப⁴யபரித்தாணட்டே²னாதி தா³லித்³தி³யப⁴யதோ பரிபாலனட்டே²ன. மச்சே²ரமலாதீ³ஹீதி மச்சே²ரலோப⁴தோ³ஸமத³இஸ்ஸாமிச்சா²தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி³சித்தமலேஹி. அனுபலித்தட்டே²னாதி அனுபக்கிலிட்ட²தாய. தேஸந்தி மச்சே²ரமலாதீ³னம். தேஸம் ஏவ து³ராஸத³ட்டே²ன. அஸந்தாஸனட்டே²னாதி ஸந்தாஸஹேதுஅபா⁴வேன. யோ ஹி தா³யகோ தா³னபதி, ஸோ ஸம்பதிபி ந குதோசி ஸந்தஸதி, பகே³வ ஆயதிம். ப³லவந்தட்டே²னாதி மஹாப³லவதாய. தா³யகோ ஹி தா³னபதி ஸம்பதி பக்க²ப³லேன ப³லவா ஹோதி, ஆயதிம் பன காயப³லாதீ³ஹிபி. அபி⁴மங்க³லஸம்மதட்டே²னாதி ‘‘வட்³டி⁴காரண’’ந்தி அபி⁴ஸம்மதபா⁴வேன. விபத்திப⁴வதோ ஸம்பத்திப⁴வூபனயனம் கே²மந்தபூ⁴மிஸம்பாபனம்.

இதா³னி மஹாபோ³தி⁴சரியபா⁴வேனபி தா³னகு³ணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா³னம் நாமேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அத்தானம் நிய்யாதேந்தேனாதி ஏதேன ‘‘தா³னப²லம் ஸம்மதே³வ பஸ்ஸந்தா மஹாபுரிஸா அத்தனோ ஜீவிதம்பி பரிச்சஜந்தி, தஸ்மா கோ நாம விஞ்ஞுஜாதிகோ பா³ஹிரே வத்து²ஸ்மிம் பகே³வ ஸங்க³ம் கரேய்யா’’தி ஓவாத³ம் தே³தி. இதா³னி யா லோகியா லோகுத்தரா ச உக்கம்ஸக³தா ஸம்பத்தியோ, தா ஸப்³பா³ தா³னதோயேவ பவத்தந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தா³னஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸக்கமாரப்³ரஹ்மஸம்பத்தியோ அத்தஹிதாய ஏவ, சக்கவத்திஸம்பத்தி பன அத்தஹிதாய பரஹிதாய சாதி த³ஸ்ஸேதும் ஸா தாஸம் பரதோ சக்கவத்திஸம்பத்தி வுத்தா. ஏதா லோகியா, இமா பன லோகுத்தராதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸாவகபாரமிஞாண’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தாஸுபி உக்கட்டு²க்கட்ட²தருக்கட்ட²தமதம் த³ஸ்ஸேதும் கமேன ஞாணத்தயம் வுத்தம். தேஸம் பன தா³னஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. ஏதேனேவ தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மஸம்பத்தியாபி பச்சயபா⁴வோ தீ³பிதோதி வேதி³தப்³போ³.

தா³னஞ்ச நாம த³க்கி²ணேய்யேஸு ஹிதஜ்ஜா²ஸயேன பூஜனஜ்ஜா²ஸயேன வா அத்தனோ ஸந்தகஸ்ஸ பரேஸம் பரிச்சஜனம், தஸ்மா தா³யகோ புரிஸபுக்³க³லோ பரே ஹந்தி, பரேஸம் வா ஸந்தகம் ஹரதீதி அட்டா²னமேதந்தி ஆஹ ‘‘தா³னம் தே³ந்தோ ஸீலம் ஸமாதா³தும் ஸக்கோதீ’’தி. ஸீலாலங்காரஸதி³ஸோ அலங்காரோ நத்தி² ஸோபா⁴விஸேஸாவஹத்தா ஸீலஸ்ஸ. ஸீலபுப்ப²ஸதி³ஸம் புப்ப²ம் நத்தீ²தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸீலக³ந்த⁴ஸதி³ஸோ க³ந்தோ⁴ நத்தீ²தி ஏத்த² ‘‘சந்த³னம் தக³ரம் வாபீ’’திஆதி³கா (த⁴. ப. 55) கா³தா² – ‘‘க³ந்தோ⁴ இஸீனம் சிரதி³க்கி²தானம், காயா சுதோ க³ச்ச²தி மாலுதேனா’’திஆதி³கா (ஜா. 2.17.55) ஜாதககா³தா²யோ ச ஆஹரித்வா வத்தப்³பா³. ஸீலஞ்ஹி ஸத்தானம் ஆப⁴ரணஞ்சேவ அலங்காரோ ச க³ந்த⁴விலேபனஞ்ச பரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயபா⁴வாவஹஞ்ச. தேனாஹ ‘‘ஸீலாலங்காரேன ஹீ’’திஆதி³.

அயம் ஸக்³கோ³ லப்³ப⁴தீதி இத³ம் மஜ்ஜி²மேஹி ஆரத்³த⁴ம் ஸீலம் ஸந்தா⁴யாஹ. தேனேவாஹ ஸக்கோ தே³வராஜா –

‘‘ஹீனேன ப்³ரஹ்மசரியேன, க²த்தியே உபபஜ்ஜதி;

மஜ்ஜி²மேன ச தே³வத்தம், உத்தமேன விஸுஜ்ஜ²தீ’’தி. (ஜா. 1.8.75);

இட்டோ²தி ஸுகோ². கந்தோதி கமனீயோ. மனாபோதி மனவட்³ட⁴னகோ. தம் பன தஸ்ஸ இட்டா²தி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிச்சமேத்த² கீளா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தோ³ஸோதி அனிச்சதாதி³னா அப்பஸ்ஸாதா³தி³னா ச தூ³ஸிதபா⁴வோ, யதோ தே விஞ்ஞூனம் சித்தம் நாராதே⁴ந்தி. அத² வா ஆதீ³னம் வாதி பவத்ததீதி ஆதீ³னவோ, பரமகபணதா. ததா² ச காமா யதா²தத²ம் பச்சவேக்க²ந்தானம் பச்சுபதிட்ட²ந்தி. லாமகபா⁴வோதி அஸேட்டே²ஹி ஸேவிதப்³போ³, ஸேட்டே²ஹி ந ஸேவிதப்³போ³ நிஹீனபா⁴வோ. ஸம்கிலிஸ்ஸனந்தி விபா³த⁴கதா உபதாபகதா ச.

நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸந்தி ஏத்த² ‘‘யத்தகா காமேஸு ஆதீ³னவா, தப்படிபக்க²தோ தத்தகா நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸா. அபிச நேக்க²ம்மம் நாமேதம் அஸம்பா³த⁴ம் அஸம்கிலிட்ட²ம், நிக்க²ந்தம் காமேஹி, நிக்க²ந்தம் காமஸஞ்ஞாய, நிக்க²ந்தம் காமவிதக்கேஹி, நிக்க²ந்தம் காமபரிளாஹேஹி, நிக்க²ந்தம் ப்³யாபாத³ஸஞ்ஞாயா’’திஆதி³னா நயேன நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸே பகாஸேஸி. பப்³ப³ஜ்ஜாயம் ஜா²னாதீ³ஸு ச கு³ணே விபா⁴வேஸி வண்ணேஸி. கல்லசித்தந்தி கம்மனியசித்தம் ஹேட்டா² பவத்திததே³ஸனாய அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னம் சித்ததோ³ஸானம் விக³தத்தா உபரி தே³ஸனாய பா⁴ஜனபா⁴வூபக³மேன கம்மக்க²மசித்தம். அட்ட²கதா²யம் பன யஸ்மா அஸ்ஸத்³தி⁴யாத³யோ சித்தஸ்ஸ ரோக³பூ⁴தா, ததா³ தே விக³தா, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அரோக³சித்த’’ந்தி. தி³ட்டி²மானாதி³கிலேஸவிக³மேன முது³சித்தம். காமச்ச²ந்தா³தி³விக³மேன வினீவரணசித்தம். ஸம்மாபடிபத்தியம் உளாரபீதிபாமோஜ்ஜயோகே³ன உத³க்³க³சித்தம். தத்த² ஸத்³தா⁴ஸம்பத்தியா பஸன்னசித்தம். யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத² வா கல்லசித்தந்தி காமச்ச²ந்த³விக³மேன அரோக³சித்தம். முது³சித்தந்தி ப்³யாபாத³விக³மேன மேத்தாவஸேன அகடி²னசித்தம். வினீவரணசித்தந்தி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சவிக³மேன அவிக்கே²பதோ தேன அபிஹிதசித்தம். உத³க்³க³சித்தந்தி தி²னமித்³த⁴விக³மேன ஸம்பக்³க³ஹிதவஸேன அலீனசித்தம். பஸன்னசித்தந்தி விசிகிச்சா²விக³மேன ஸம்மாபடிபத்தியம் அதி⁴முத்தசித்தந்தி ஏவமேத்த² ஸேஸபதா³னம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸேய்யதா²பீதிஆதி³னா உபமாவஸேன ஸீஹஸ்ஸ கிலேஸப்பஹானம் அரியமக்³கு³ப்பாத³னஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. அபக³தகாளகந்தி விக³தகாளகம். ஸம்மதே³வாதி ஸுட்டு²தே³வ. ரஜனந்தி நீலபீதலோஹிதாதி³ரங்க³ஜாதம். படிக்³க³ண்ஹேய்யாதி க³ண்ஹேய்ய, பப⁴ஸ்ஸரம் ப⁴வேய்ய. தஸ்மிம்யேவ ஆஸனேதி தஸ்ஸம்யேவ நிஸஜ்ஜாயம். ஏதேனஸ்ஸ லஹுவிபஸ்ஸகதா திக்க²பஞ்ஞதா ஸுக²ப்படிபத³கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞதா ச த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. விரஜந்தி அபாயக³மனீயராக³ரஜாதீ³னம் விக³மேன விரஜம். அனவஸேஸதி³ட்டி²விசிகிச்சா²மலாபக³மேன வீதமலம். பட²மமக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸரஜாபா⁴வேன வா விரஜம். பஞ்சவித⁴து³ஸ்ஸீல்யமலவிக³மேன வீதமலம். தஸ்ஸ உப்பத்திஆகாரத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி கஸ்மா வுத்தம்? நனு மக்³க³ஞாணம் அஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஞ்ஹீ’’திஆதி³. தத்த² படிவிஜ்ஜ²ந்தந்தி அஸம்மோஹப்படிவேத⁴வஸேன படிவிஜ்ஜ²ந்தம். தேனாஹ ‘‘கிச்சவஸேனா’’தி. தத்ரித³ம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் – வத்த²ம் விய சித்தம், வத்த²ஸ்ஸ ஆக³ந்துகமலேஹி கிலிட்ட²பா⁴வோ விய சித்தஸ்ஸ ராகா³தி³மலேஹி ஸம்கிலிட்ட²பா⁴வோ, தோ⁴வனஸிலாதலம் விய அனுபுப்³பீ³கதா², உத³கம் விய ஸத்³தா⁴, உத³கேன தேமேத்வா ஊஸகோ³மயசா²ரிககா²ரேஹி காளகே ஸம்மத்³தி³த்வா வத்த²ஸ்ஸ தோ⁴வனப்பயோகோ³ விய ஸத்³தா⁴ஸினேஹேன தேமேத்வா தேமேத்வா ஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞாஹி தோ³ஸே ஸிதி²லே கத்வா ஸுதாதி³விதி⁴னா சித்தஸ்ஸ ஸோத⁴னே வீரியாரம்போ⁴. தேன பயோகே³ன வத்தே² காளகாபக³மோ விய வீரியாரம்பே⁴ன கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னம், ரங்க³ஜாதம் விய அரியமக்³கோ³, தேன ஸுத்³த⁴வத்த²ஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வோ விய விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ மக்³கே³ன பரியோத³பனந்தி.

‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’தி வத்வா த³ஸ்ஸனம் நாம ஞாணத³ஸ்ஸனதோ அஞ்ஞம்பி அத்தீ²தி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘பத்தத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். பத்தி நாம ஞாணஸம்பத்திதோ அஞ்ஞாபி விஜ்ஜதீதி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘விதி³தத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். ஸா பனேஸா விதி³தத⁴ம்மதா த⁴ம்மேஸு ஏகதே³ஸேனபி ஹோதீதி நிப்பதே³ஸதோ விதி³தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும். ‘‘பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். தேனஸ்ஸ ஸச்சாபி⁴ஸம்போ³த⁴ம்யேவ தீ³பேதி. மக்³க³ஞாணஞ்ஹி ஏகாபி⁴ஸமயவஸேன பரிஞ்ஞாதி³கிச்சம் ஸாதே⁴ந்தம் நிப்பதே³ஸேன சதுஸச்சத⁴ம்மம் ஸமந்ததோ ஓகா³ள்ஹம் நாம ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தி³ட்டோ² அரியஸச்சத⁴ம்மோ ஏதேனாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’தி. திண்ணா விசிகிச்சா²தி ஸப்படிப⁴யகந்தாரஸதி³ஸா ஸோளஸவத்து²கா அட்ட²வத்து²கா ச திண்ணா நித்திண்ணா விசிகிச்சா². விக³தா கத²ம்கதா²தி பவத்திஆதீ³ஸு ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ²’’தி ஏவம் பவத்திகா விக³தா ஸமுச்சி²ன்னா கத²ம்கதா². ஸாரஜ்ஜகரானம் பாபத⁴ம்மானம் பஹீனத்தா தப்படிபக்கே²ஸு ஸீலாதி³கு³ணேஸு பதிட்டி²தத்தா வேஸாரஜ்ஜம் விஸாரத³பா⁴வம் வேய்யத்தியம் பத்தோ. அத்தனா ஏவ பச்சக்க²தோ தி³ட்ட²த்தா ந பரம் பச்சேதி, ந சஸ்ஸ பரோ பச்சேதப்³போ³ அத்தீ²தி அபரப்பச்சயோ.

உத்³தி³ஸித்வா கதந்தி அத்தானம் உத்³தி³ஸித்வா மாரணவஸேன கதம் நிப்³ப³த்திதம் மம்ஸம். படிச்சகம்மந்தி ஏத்த² கம்ம-ஸத்³தோ³ கம்மஸாத⁴னோ அதீதகாலிகோ சாதி ஆஹ ‘‘அத்தானம் படிச்சகத’’ந்தி. நிமித்தகம்மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ‘‘படிச்ச கம்மம் பு²ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.4.75) விய. நிமித்தகம்மஸ்ஸாதி நிமித்தபா⁴வேன லத்³த⁴ப்³ப³கம்மஸ்ஸ. கரணவஸேன படிச்சகம்மம் ஏத்த² அத்தீ²தி மம்ஸம் படிச்சகம்மம் யதா² பு³த்³தி⁴ பு³த்³த⁴ம். தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி பு³த்³தோ⁴. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

ஸீஹஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. அஸ்ஸாஜானீயஸுத்தாதி³வண்ணனா

13-14. ததியே ஸாடே²ய்யானீதி ஸட²த்தானி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தானி பனஸ்ஸ ஸாடே²ய்யாதீ³னி காயசித்துஜுகதாபடிபக்க²பூ⁴தா லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாத³ஸ்ஸ பவத்திஆகாரவிஸேஸா. தத்த² யஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே டா²துகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா ததே²வ ஸப்படிப⁴யட்டா²னேவ ட²ஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, வஞ்சனாதி⁴ப்பாயபா⁴வதோ டா²துகாமட்டா²னேயேவ நிகா²தத்த²ம்போ⁴ விய சத்தாரோ பாதே³ நிச்சாலேத்வா திட்ட²தி, அயம் ஸடோ² நாம, இமஸ்ஸ ஸாடே²ய்யஸ்ஸ பாகடகரணம். ததா² யஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே நிவத்தித்வா க²ந்த⁴க³தம் பாதேதுகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா ததே²வ பாதேஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, பாதேதுகாமட்டா²னேயேவ நிவத்தித்வா பாதேதி, அயம் கூடோ நாம. யஸ்ஸ காலேன வாமதோ, காலேன த³க்கி²ணதோ, காலேன உஜுமக்³கே³னேவ ச க³ந்துகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா ததே²வ ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, யதி³ச்ச²கம் க³ந்துகாமட்டா²னேயேவ காலேன வாமதோ, காலேன த³க்கி²ணதோ, காலேன உஜுமக்³க³ம் க³ச்ச²தி, ததா² லேண்ட³ம் வா பஸ்ஸாவம் வா விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமஸ்ஸ இத³ம் டா²னம் ஸுஸம்மட்ட²ம் ஆகிண்ணமனுஸ்ஸம் ரமணீயம். இமஸ்மிம் டா²னே ஏவரூபம் காதும் ந யுத்தம், புரதோ க³ந்த்வா படிச்ச²ன்னட்டா²னே கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, தத்தே²வ கரோதி, அயம் ஜிம்ஹோ நாம. யஸ்ஸ பன கிஸ்மிஞ்சி டா²னே மக்³கா³ உக்கம்ம நிவத்தித்வா படிமக்³க³ம் ஆரோஹிதுகாமஸ்ஸ ஸதோ யம் டா²னம் மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம், புரதோ க³ந்த்வா தத்தே²வ ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி ந ஹோதி, படிமக்³க³ம் ஆரோஹிதுகாமட்டா²னேயேவ மக்³கா³ உக்கம்ம நிவத்தித்வா படிமக்³க³ம் ஆரோஹதி, அயம் வங்கோ நாம. இதி இமம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி கிரியம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘யானி கோ² பனஸ்ஸ தானி ஸாடே²ய்யானி…பே… ஆவிகத்தா ஹோதீ’’தி. சதுத்தே² நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

அஸ்ஸாஜானீயஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5-8. மலஸுத்தாதி³வண்ணனா

15-18. பஞ்சமே (த⁴. ப. அட்ட². 2.241) யா காசி பரியத்தி வா ஸிப்பம் வா யஸ்மா அஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ அனனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ வினஸ்ஸதி, நிரந்தரம் வா ந உபட்டா²தி, தஸ்மா ‘‘அஸஜ்ஜா²யமலா மந்தா’’தி வுத்தம். யஸ்மா பன க⁴ராவாஸம் வஸந்தஸ்ஸ உட்டா²யுட்டா²ய ஜிண்ணப்படிஸங்க²ரணாதீ³னி அகரோந்தஸ்ஸ க⁴ரம் நாம வினஸ்ஸதி, தஸ்மா ‘‘அனுட்டா²னமலா க⁴ரா’’தி வுத்தம். யஸ்மா கி³ஹிஸ்ஸ வா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா கோஸஜ்ஜவஸேன ஸரீரப்பஜக்³க³னம் வா பரிக்கா²ரப்படிஜக்³க³னம் வா அகரோந்தஸ்ஸ காயோ து³ப்³ப³ண்ணோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘மலம் வண்ணஸ்ஸ கோஸஜ்ஜ’’ந்தி வுத்தம். யஸ்மா பன கா³வோ ரக்க²ந்தஸ்ஸ பமாத³வஸேன நித்³தா³யந்தஸ்ஸ வா கீளந்தஸ்ஸ வா தா கா³வோ அதித்த²பக்க²ந்த³னாதீ³ஹி வா வாளமிக³சோராதி³உபத்³த³வேன வா பரேஸம் ஸாலிக்கே²த்தாதீ³னி ஓதரித்வா கா²த³னவஸேன வா வினாஸமாபஜ்ஜந்தி, ஸயம்பி த³ண்ட³ம் வா பரிபா⁴ஸம் வா பாபுணாதி, பப்³ப³ஜிதம் வா பன ச²த்³வாராதீ³னி அரக்க²ந்தம் பமாத³வஸேன கிலேஸா ஓதரித்வா ஸாஸனா சாவேந்தி, தஸ்மா ‘‘பமாதோ³ ரக்க²தோ மல’’ந்தி வுத்தம். ஸோ ஹிஸ்ஸ வினாஸாவஹேன மலட்டா²னியத்தா மலம்.

து³ச்சரிதந்தி அதிசாரோ. அதிசாரினிஞ்ஹி இத்தி²ம் ஸாமிகோபி கே³ஹா நீஹரதி, மாதாபிதூனம் ஸந்திகம் க³தம்பி ‘‘த்வம் குலஸ்ஸ அங்கா³ரபூ⁴தா, அக்கீ²ஹிபி ந த³ட்ட²ப்³பா³’’தி தம் மாதாபிதரோபி நீஹரந்தி, ஸா அனாதா² விசரந்தீ மஹாது³க்க²ம் பாபுணாதி. தேனஸ்ஸா து³ச்சரிதம் ‘‘மல’’ந்தி வுத்தம். த³த³தோதி தா³யகஸ்ஸ. யஸ்ஸ ஹி கே²த்தகஸனகாலே ‘‘இமஸ்மிம் கே²த்தே ஸம்பன்னே ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வாபி நிப்ப²ன்னே ஸஸ்ஸே மச்சே²ரம் உப்பஜ்ஜித்வா சாக³சித்தம் நிவாரேதி, ஸோ மச்சே²ரவஸேன சாக³சித்தே அவிருஹந்தே மனுஸ்ஸஸம்பத்தி, தி³ப்³ப³ஸம்பத்தி, நிப்³பா³னஸம்பத்தீதி திஸ்ஸோ ஸம்பத்தியோ ந லப⁴தி. தேன வுத்தம் ‘‘மச்சே²ரம் த³த³தோ மல’’ந்தி. அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு ஏஸேவ நயோ. பாபகா த⁴ம்மாதி அகுஸலா த⁴ம்மா. தே பன இத⁴லோகே பரலோகே ச மலமேவ. ததோதி ஹேட்டா² வுத்தமலதோ. மலதரந்தி அதிரேகமலம். ச²ட்டா²தீ³னி உத்தானத்தா²னேவ.

மலஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பஹாராத³ஸுத்தவண்ணனா

19. நவமே (உதா³. அட்ட². 45; ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.384) அஸுராதி தே³வா விய ந ஸுரந்தி ந கீளந்தி ந விரோசந்தீதி அஸுரா. ஸுரா நாம தே³வா, தேஸம் படிபக்கா²தி வா அஸுரா, வேபசித்திபஹாராதா³த³யோ. தேஸம் ப⁴வனம் ஸினேருஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴கே³. தே தத்த² பவிஸந்தா நிக்க²மந்தா ஸினேருபாதே³ மண்ட³பாதீ³னி நிம்மினித்வா கீளந்தா அபி⁴ரமந்தி. ஸா தத்த² தேஸம் அபி⁴ரதி. இமே கு³ணே தி³ஸ்வாதி ஆஹ ‘‘யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தீ’’தி.

யஸ்மா லோகியா ஜம்பு³தீ³போ, ஹிமவா தத்த² பதிட்டி²தஸமுத்³த³த³ஹபப்³ப³தா தப்பப⁴வா நதி³யோதி ஏதேஸு யம் யம் ந மனுஸ்ஸகோ³சரம், தத்த² ஸயம் ஸம்மூள்ஹா அஞ்ஞேபி ஸம்மோஹயந்தி, தஸ்மா தத்த² ஸம்மோஹவித⁴மனத்த²ம் ‘‘அயம் தாவ ஜம்பு³தீ³போ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். த³ஸஸஹஸ்ஸயோஜனபரிமாணோ ஆயாமதோ வித்தா²ரதோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. உத³கேன அஜ்ஜோ²த்த²டோ தது³பபோ⁴கி³ஸத்தானம் புஞ்ஞக்க²யேன. ஸுந்த³ரத³ஸ்ஸனம் கூடந்தி ஸுத³ஸ்ஸனகூடம், யம் லோகே ‘‘ஹேமகூட’’ந்தி வுச்சதி. மூலக³ந்தோ⁴ காலானுஸாரியாதி³. ஸாரக³ந்தோ⁴ சந்த³னாதி³. பே²க்³கு³க³ந்தோ⁴ ஸலலாதி³. தசக³ந்தோ⁴ லவங்கா³தி³. பபடிகாக³ந்தோ⁴ கபித்தா²தி³. ரஸக³ந்தோ⁴ ஸஜ்ஜுலஸாதி³. பத்தக³ந்தோ⁴ தமாலஹிரிவேராதி³. புப்ப²க³ந்தோ⁴ நாக³குஸுமாதி³. ப²லக³ந்தோ⁴ ஜாதிப²லாதி³. க³ந்த⁴க³ந்தோ⁴ ஸப்³பே³ஸம் க³ந்தா⁴னம் க³ந்தோ⁴. ‘‘ஸப்³பா³னி புது²லதோ பஞ்ஞாஸ யோஜனானி, ஆயாமதோ பன உப்³பே³த⁴தோ விய த்³வியோஜனஸதானேவா’’தி வத³ந்தி.

மனோஹரஸிலாதலானீதி ரதனமயத்தா மனுஞ்ஞஸோபானஸிலாதலானி. ஸுபடியத்தானீதி தது³பபோ⁴கி³ஸத்தானம் ஸாதா⁴ரணகம்முனாவ ஸுட்டு² படியத்தானி ஸுஸண்டி²தானி ஹோந்தி. மச்ச²கச்ச²பாதீ³னி உத³கம் மலம் கரோந்தி, தத³பா⁴வதோ ப²லிகஸதி³ஸனிம்மலோத³கானி. திரியதோ தீ³க⁴ம் உக்³க³தகூடந்தி ‘‘திரச்சா²னபப்³ப³த’’ந்தி ஆஹ. புரிமானி நாமகோ³த்தானீதி ஏத்த² நதீ³ நின்னகா³திஆதி³கம் கோ³த்தம், க³ங்கா³ யமுனாதிஆதி³கம் நாமம்.

ஸவமானாதி ஸந்த³மானா. பூரத்தந்தி புண்ணபா⁴வோ. மஸாரக³ல்லம் ‘‘சித்தப²லிக’’ந்திபி வத³ந்தி. மஹதம் பூ⁴தானந்தி மஹந்தானம் ஸத்தானம். திமீ திமிங்க³லா திமிதிமிங்க³லாதி திஸ்ஸோ மச்ச²ஜாதியோ. திமிம் கி³லனஸமத்தா² திமிங்க³லா. திமிஞ்ச திமிங்க³லஞ்ச கி³லனஸமத்தா² திமிதிமிங்க³லாதி வத³ந்தி.

மம ஸாவகாதி ஸோதாபன்னாதி³கே அரியபுக்³க³லே ஸந்தா⁴ய வத³தி. ந ஸம்வஸதீதி உபோஸத²கம்மாதி³வஸேன ஸம்வாஸம் ந கரோதி. உக்கி²பதீதி அபனேதி. விமுத்திரஸோதி கிலேஸேஹி விமுச்சனரஸோ. ஸப்³பா³ ஹி ஸாஸனஸம்பத்தி யாவதே³வ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தஸ்ஸ விமுத்திஅத்தா².

ரதனானீதி ரதிஜனனட்டே²ன ரதனானி. ஸதிபட்டா²னாத³யோ ஹி பா⁴வியமானா புப்³ப³பா⁴கே³பி அனப்பகம் பீதிபாமோஜ்ஜம் நிப்³ப³த்தேந்தி, பகே³வ அபரபா⁴கே³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;

லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 374) –

லோகியரதனனிப்³ப³த்தம் பன பீதிபாமோஜ்ஜம் ந தஸ்ஸ கலபா⁴க³ம்பி அக்³க⁴தி. அபிச –

‘‘சித்தீகதம் மஹக்³க⁴ஞ்ச, அதுலம் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனம்;

அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ம், ரதனந்தி பவுச்சதி’’. (தீ³. நி. அட்ட². 2.33; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.223; கு². பா. அட்ட². 6.3; ஸு. நி. அட்ட². 1.226; மஹானி. அட்ட². 50);

யதி³ ச சித்தீகதாதி³பா⁴வேன ரதனம் நாம ஹோதி, ஸதிபட்டா²னாதீ³னம்யேவ பூ⁴ததோ ரதனபா⁴வோ. போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானஞ்ஹி ஸோ ஆனுபா⁴வோ, யம் ஸாவகா ஸாவகபாரமிஞாணம், பச்சேகபு³த்³தா⁴ பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம், ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி ஆஸன்னகாரணத்தா. ஆஸன்னகாரணஞ்ஹி தா³னாதி³உபனிஸ்ஸயோதி ஏவம் ரதிஜனனட்டே²ன சித்தீகதாதி³அத்தே²ன ச ரதனபா⁴வோ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானம் ஸாதிஸயோ. தேன வுத்தம் ‘‘தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம். சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³.

தத்த² ஆரம்மணே ஓக்கந்தித்வா உபட்டா²னட்டே²ன உபட்டா²னம், ஸதியேவ உபட்டா²னந்தி ஸதிபட்டா²னம். ஆரம்மணஸ்ஸ பன காயாதி³வஸேன சதுப்³பி³த⁴த்தா வுத்தம் ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி. ததா² ஹி காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மேஸு ஸுப⁴ஸுக²னிச்சஅத்தஸஞ்ஞானம் பஹானதோ அஸுப⁴து³க்கா²னிச்சானத்தபா⁴வக்³க³ஹணதோ ச நேஸம் காயானுபஸ்ஸனாதி³பா⁴வோ விப⁴த்தோ.

ஸம்மா பத³ஹந்தி ஏதேன, ஸயம் வா ஸம்மா பத³ஹதி, பஸத்த²ம் ஸுந்த³ரம் வா பத³ஹந்தீதி ஸம்மப்பதா⁴னம், புக்³க³லஸ்ஸ வா ஸம்மதே³வ பதா⁴னபா⁴வகரணதோ ஸம்மப்பதா⁴னம் வீரியஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தம்பி அனுப்பன்னுப்பன்னானம் அகுஸலானம் அனுப்பாத³னப்பஹானவஸேன அனுப்பன்னுப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பாத³னட்டா²பனவஸேன ச சதுகிச்சஸாத⁴கத்தா வுத்தம் ‘‘சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா’’தி.

இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதீதி அத்தோ². இஜ்ஜ²ந்தி வா தாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இத்³தி⁴. இதி பட²மேன அத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³தி இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². து³தியேன அத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³ பதிட்டா² அதி⁴க³முபாயோதி இத்³தி⁴பாதோ³. தேன ஹி உபரூபரிவிஸேஸஸங்கா²தம் இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி. ஸ்வாயம் இத்³தி⁴பாதோ³ யஸ்மா ச²ந்தா³தி³கே சத்தாரோ அதி⁴பதித⁴ம்மே து⁴ரே ஜேட்ட²கே கத்வா நிப்³ப³த்தீயதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³’’தி.

பஞ்சிந்த்³ரியானீதி ஸத்³தா⁴தீ³னி பஞ்ச இந்த்³ரியானி. தத்த² அஸ்ஸத்³தி⁴யம் அபி⁴ப⁴வித்வா அதி⁴மோக்க²லக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வித்வா பக்³க³ஹலக்க²ணே, பமாத³ம் அபி⁴ப⁴வித்வா உபட்டா²னலக்க²ணே, விக்கே²பம் அபி⁴ப⁴வித்வா அவிக்கே²பலக்க²ணே, அஞ்ஞாணம் அபி⁴ப⁴வித்வா த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி பஞ்ஞிந்த்³ரியம்.

தானியேவ அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³ஹி அனபி⁴ப⁴வனீயதோ அகம்பியட்டே²ன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வேன ச ப³லானி வேதி³தப்³பா³னி.

ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி போ³தி⁴யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. யா ஹி ஏஸா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ யாய லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹனகாமஸுக²த்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தி, கிலேஸனித்³தா³ய வுட்ட²ஹதி, சத்தாரி அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதீதி ‘‘போ³தீ⁴’’தி வுச்சதி. தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கி³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கா³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ விய. யோபேஸ வுத்தப்பகாராய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ ‘‘போ³தீ⁴’’தி வுச்சதி. தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு போராணா ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி (விப⁴. அட்ட². 466; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.182; படி. ம. அட்ட². 2.2.17). ‘‘போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’திஆதி³னா (படி. ம. 2.17) நயேனபி போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜே²ஹி கிலேஸேஹி ஆரகத்தா, அரியபா⁴வகரத்தா, அரியப²லப்படிலாப⁴கரத்தா ச அரியோ. ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னி அட்ட²ங்கா³னி அஸ்ஸ அத்தி², அட்ட² அங்கா³னியேவ வா அட்ட²ங்கி³கோ. மாரேந்தோ கிலேஸே க³ச்ச²தி நிப்³பா³னத்தி²கேஹி வா மக்³கீ³யதி, ஸயம் வா நிப்³பா³னம் மக்³க³தீதி மக்³கோ³தி ஏவமேதேஸம் ஸதிபட்டா²னாதீ³னம் அத்த²விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.

ஸோதாபன்னோதி மக்³க³ஸங்கா²தம் ஸோதம் ஆபஜ்ஜித்வா பாபுணித்வா டி²தோ, ஸோதாபத்திப²லட்டோ²தி அத்தோ². ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோதி ஸோதாபத்திப²லஸ்ஸ அத்தபச்சக்க²கரணாய படிபஜ்ஜமானோ பட²மமக்³க³ட்டோ², யோ அட்ட²மகோதிபி வுச்சதி. ஸகதா³கா³மீதி ஸகிதே³வ இமம் லோகம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ஆக³மனஸீலோ து³தியப²லட்டோ². அனாகா³மீதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன காமலோகம் அனாக³மனஸீலோ ததியப²லட்டோ². யோ பன ஸத்³தா⁴னுஸாரீ த⁴ம்மானுஸாரீ ஏகபீ³ஜீதிஏவமாதி³கோ அரியபுக்³க³லவிபா⁴கோ³, ஸோ ஏதேஸம்யேவ பபே⁴தோ³தி. ஸேஸம் வுத்தனயஸதி³ஸமேவ.

பஹாராத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. உபோஸத²ஸுத்தவண்ணனா

20. த³ஸமே தத³ஹுபோஸதே²தி (உதா³. அட்ட². 45; ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.383) தஸ்மிம் உபோஸத²தி³வஸபூ⁴தே அஹனி. உபோஸத²கரணத்தா²யாதி ஓவாத³பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும். உத்³த⁴ஸ்தம் அருணந்தி அருணுக்³க³மனம். உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²ந்தி தே²ரோ ப⁴க³வந்தம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் யாசி. தஸ்மிம் காலே ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அனுபோஸதே² உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி (மஹாவ. 136) ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அபஞ்ஞத்தத்தா. கஸ்மா பன ப⁴க³வா தியாமரத்திம் வீதினாமேஸி? ததோ பட்டா²ய ஓவாத³பாதிமோக்க²ம் அனுத்³தி³ஸிதுகாமோ தஸ்ஸ வத்து²ம் பாகடம் காதும். அத்³த³ஸாதி கத²ம் அத்³த³ஸ? அத்தனோ சேதோபரியஞாணேன தஸ்ஸம் பரிஸதி பி⁴க்கூ²னம் சித்தானி பரிஜானந்தோ தஸ்ஸ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ சித்தம் பஸ்ஸி. யஸ்மா பன சித்தே தி³ட்டே² தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ தி³ட்டோ² நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் து³ஸ்ஸீல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யதே²வ ஹி அனாக³தே ஸத்தஸு தி³வஸேஸு பவத்தம் பரேஸம் சித்தம் சேதோபரியஞாணலாபீ⁴ ஜானாதி, ஏவம் அதீதேபீதி. மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னந்தி ஸங்க⁴பரியாபன்னோ விய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அந்தோ நிஸின்னம். தி³ட்டோ²ஸீதி அயம் ந பகதத்தோதி ப⁴க³வதா தி³ட்டோ² அஸி. யஸ்மா ச ஏவம் தி³ட்டோ², தஸ்மா நத்தி² தே தவ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏககம்மாதி³ஸம்வாஸோ. யஸ்மா பன ஸோ ஸம்வாஸோ தவ நத்தி², தஸ்மா உட்டே²ஹி, ஆவுஸோதி ஏவமேத்த² பத³யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ததியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸீதி அனேகவாரம் வத்வாபி ‘‘தே²ரோ ஸயமேவ நிப்³பி³ன்னோ ஓரமிஸ்ஸதீ’’தி வா, ‘‘இதா³னி இமேஸம் படிபத்திம் ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி வா அதி⁴ப்பாயேன துண்ஹீ அஹோஸி. பா³ஹாயம் க³ஹேத்வாதி ‘‘ப⁴க³வதா மயா ச யாதா²வதோ தி³ட்டோ², யாவததியம் ‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ’தி ச வுத்தோ ந வுட்டா²தி, இதா³னிஸ்ஸ நிக்கட்³ட⁴னகாலோ, மா ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸத²ந்தராயோ அஹோஸீ’’தி தம் பா³ஹாயம் அக்³க³ஹேஸி, ததா² க³ஹேத்வா. ப³ஹி த்³வாரகோட்ட²கா நிக்கா²மேத்வாதி த்³வாரகோட்ட²கா த்³வாரஸாலாதோ நிக்கா²மேத்வா. ப³ஹீதி பன நிக்கா²மிதட்டா²னத³ஸ்ஸனம். அத² வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²காதி ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கதோபி நிக்கா²மேத்வா, ந அந்தோத்³வாரகோட்ட²கதோ ஏவ. உப⁴யத்தா²பி விஹாரதோ ப³ஹிகத்வாதி அத்தோ². ஸூசிக⁴டிகம் த³த்வாதி அக்³க³ளஸூசிஞ்ச உபரிக⁴டிகஞ்ச ஆத³ஹித்வா, ஸுட்டு²தரம் கவாடம் த²கேத்வாதி அத்தோ². யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாமாதி இமினா ‘‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி வசனம் ஸுத்வா ஏவ ஹி தேன பக்கமிதப்³ப³ம் ஸியா, ஏவம் அபக்கமித்வா யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மேஸ்ஸதி, அச்ச²ரியமித³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. இத³ஞ்ச க³ரஹனச்ச²ரியமேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

அத² ப⁴க³வா சிந்தேஸி – ‘‘இதா³னி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அப்³பு³தோ³ ஜாதோ, அபரிஸுத்³தா⁴ புக்³க³லா உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, ந ச ததா²க³தா அபரிஸுத்³தா⁴ய பரிஸாய உபோஸத²ம் கரோந்தி, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. அனுத்³தி³ஸந்தே ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸதோ² பச்சி²ஜ்ஜதி. யம்னூனாஹம் இதோ பட்டா²ய பி⁴க்கூ²னம்யேவ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானேய்ய’’ந்தி. ஏவம் பன சிந்தேத்வா பி⁴க்கூ²னம்யேவ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானி. தேன வுத்தம் ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா…பே… பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’தி. தத்த² ந தா³னாஹந்தி இதா³னி அஹம் உபோஸத²ம் ந கரிஸ்ஸாமி, பாதிமோக்க²ம் ந உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமீதி பச்சேகம் ந-காரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. து³வித⁴ஞ்ஹி பாதிமோக்க²ம் – ஆணாபாதிமோக்க²ம், ஓவாத³பாதிமோக்க²ந்தி. தேஸு ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே’’திஆதி³கம் (மஹாவ. 134) ஆணாபாதிமோக்க²ம். தம் ஸாவகாவ உத்³தி³ஸந்தி, ந பு³த்³தா⁴, யம் அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தி³ஸீயதி. ‘‘க²ந்தீ பரமம்…பே… ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணம்…பே… அனுபவாதோ³ அனுபகா⁴தோ…பே… ஏதம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி (தீ³. நி. 2.90; த⁴. ப. 183-185; உதா³. 36; நேத்தி. 30) இமா பன திஸ்ஸோ கா³தா² ஓவாத³பாதிமோக்க²ம் நாம. தம் பு³த்³தா⁴வ உத்³தி³ஸந்தி, ந ஸாவகா, ச²ன்னம்பி வஸ்ஸானம் அச்சயேன உத்³தி³ஸந்தி. தீ³கா⁴யுகபு³த்³தா⁴னஞ்ஹி த⁴ரமானகாலே அயமேவ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ, அப்பாயுகபு³த்³தா⁴னம் பன பட²மபோ³தி⁴யம்யேவ. ததோ பரம் இதரோ. தஞ்ச கோ² பி⁴க்கூ²யேவ உத்³தி³ஸந்தி, ந பு³த்³தா⁴, தஸ்மா அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா வீஸதிவஸ்ஸமத்தம் இமம் ஓவாத³பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸித்வா இமம் அந்தராயம் தி³ஸ்வா ததோ பரம் ந உத்³தி³ஸி. அட்டா²னந்தி அகாரணம். அனவகாஸோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். காரணஞ்ஹி யதா² திட்ட²தி ஏத்த² ப²லம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி ‘‘டா²ன’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் ‘‘அவகாஸோ’’திபி வுச்சதி. யந்தி கிரியாபராமஸனம்.

அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³தி கோ அனுஸந்தி⁴? ய்வாயம் அபரிஸுத்³தா⁴ய பரிஸாய பாதிமோக்க²ஸ்ஸ அனுத்³தே³ஸோ வுத்தோ, ஸோ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோதி தம் அபரேஹிபி ஸத்தஹி அச்ச²ரியப்³பு⁴தத⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதுகாமோ பட²மம் தாவ தேஸம் உபமாபா⁴வேன மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட² அச்ச²ரியப்³பு⁴தத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தா² ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³’’திஆதி³மாஹ.

உபோஸத²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

மஹாவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.