11. கோத⁴னஸுத்தவண்ணனா
64. ஏகாத³ஸமே ஸபத்தகரணாதி வா ஸபத்தேஹி காதப்³பா³. கோத⁴னந்தி குஜ்ஜ²னஸீலம். கோத⁴னோயந்தி குஜ்ஜ²னோ அயம். அயந்தி ச நிபாதமத்தம். கோத⁴பரேதோதி கோதே⁴ன அனுக³தோ, பராபி⁴பூ⁴தோ வா. து³ப்³ப³ண்ணோவ ஹோதீதி பகதியா வண்ணவாபி அலங்கதப்படியத்தோபி முக²விகாராதி³வஸேன விரூபோ ஏவ ஹோதி. ஏதரஹி ஆயதிஞ்சாதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஏகந்தமித³ம் ப²லந்தி தீ³பேதும் ‘‘து³ப்³ப³ண்ணோவா’’தி அவதா⁴ரணம் கத்வா புன ‘‘கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ’’தி வுத்தம்.
அயஸபா⁴வந்தி அகித்திமபா⁴வம். அத்தனோ பரேஸஞ்ச அனத்த²ம் ஜனேதீதி அனத்த²ஜனனோ. அந்தரதோதி அப்³ப⁴ந்தரதோ, சித்ததோ வா. தம் ஜனோ நாவபு³ஜ்ஜ²தீதி கோத⁴ஸங்கா²தம் அந்தரதோ அப்³ப⁴ந்தரே அத்தனோ சித்தேயேவ ஜாதம் அனத்த²ஜனனசித்தப்பகோபனாதி³ப⁴யம் ப⁴யஹேதும் அயம் பா³லமஹாஜனோ ந ஜானாதி. யந்தி யத்த². பு⁴ம்மத்தே² ஹி ஏதம் பச்சத்தவசனம். யஸ்மிம் காலே கோதோ⁴ ஸஹதே நரம், அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யந்தி வா காரணவசனம், யஸ்மா கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜமானோ நரம் ஸஹதே அபி⁴ப⁴வதி, தஸ்மா அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யதா³ குத்³தோ⁴தி அத்தோ² யம்-தம்-ஸத்³தா³னம் ஏகந்தஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வதோ. அத² வா யந்தி கிரியாபராமஸனம். ஸஹதேதி யதே³தம் கோத⁴ஸ்ஸ ஸஹனம் அபி⁴ப⁴வனம், ஏதம் அந்த⁴தமம் ப⁴வனந்தி அத்தோ². அத² வா யம் நரம் கோதோ⁴ ஸஹதே அபி⁴ப⁴வதி, தஸ்ஸ அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி. ததோ ச குத்³தோ⁴ அத்த²ம் ந ஜானாதி, குத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதீதி.
பூ⁴னம் வுச்சதி வுத்³தி⁴, தஸ்ஸ ஹனனம் கா⁴தோ ஏதேஸந்தி பூ⁴னஹச்சானி. தேனாஹ ‘‘ஹதவுத்³தீ⁴னீ’’தி. த³ம-ஸத்³தே³ன வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதும் பஞ்ஞாவீரியேன தி³ட்டி²யாதி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கதரேன த³மேனா’’திஆதி³மாஹ. அனேகத்தோ² ஹி த³ம-ஸத்³தோ³. ‘‘ஸச்சேன த³ந்தோ த³மஸா உபேதோ, வேத³ந்தகூ³ வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோ’’தி (ஸம். நி. 1.195; ஸு. நி. 467) ஏத்த² ஹி இந்த்³ரியஸம்வரோ த³மோதி வுத்தோ ‘‘மனச்ச²ட்டா²னி இந்த்³ரியானி த³மேதீ’’தி கத்வா. ‘‘யதி³ ஸச்சா த³மா சாகா³, க²ந்த்யா பி⁴ய்யோத⁴ விஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. 191) ஏத்த² பஞ்ஞா த³மோ ‘‘ஸம்கிலேஸம் த³மேதி பஜஹதீ’’தி கத்வா. ‘‘தா³னேன த³மேன ஸம்யமேன ஸச்சவஜ்ஜேன அத்தி² புஞ்ஞம், அத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி (ஸம். நி. 4.365) ஏத்த² உபோஸத²கம்மம் த³மோ ‘‘உபவஸனவஸேன காயகம்மாதீ³னி த³மேதீ’’தி கத்வா. ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸஸி கோ² த்வம், புண்ண, இமினா த³மூபஸமேன ஸமன்னாக³தோ ஸுனாபரந்தஸ்மிம் ஜனபத³ந்தரே விஹரிது’’ந்தி (ம. நி. 3.396; ஸம். நி. 4.88) ஏத்த² அதி⁴வாஸனக்க²ந்தி த³மோ ‘‘கோதூ⁴பனாஹமக்கா²தி³கே த³மேதி வினோதே³தீ’’தி கத்வா. ‘‘ந மானகாமஸ்ஸ த³மோ இத⁴த்தி², ந மோனமத்தி² அஸமாஹிதஸ்ஸா’’தி (ஸம். நி. 1.9) ஏத்த² அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³கோ ஸமாதி⁴பக்கி²கோ த⁴ம்மோ த³மோ ‘‘த³ம்மதி சித்தம் ஏதேனா’’தி கத்வா. இதா⁴பி ‘‘தம் த³மேன ஸமுச்சி²ந்தே³, பஞ்ஞாவீரியேன தி³ட்டி²யா’’தி வசனதோ த³ம-ஸத்³தே³ன பஞ்ஞாவீரியதி³ட்டி²யோ வுத்தா.
கோத⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
அப்³யாகதவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.