2. அனுஸயவக்³கோ³

4.புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா

14. து³தியஸ்ஸ சதுத்தே² உப⁴தோ உப⁴யதா², உப⁴தோ உபோ⁴ஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸனயேன. த்³வீஹி பா⁴கே³ஹீதி கரணே நிஸ்ஸக்கே சேதம் ப³ஹுவசனம். ஆவுத்திஆதி³வஸேன அயம் நியமோ வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘அரூபஸமாபத்தியா’’திஆதி³. ஏதேன ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன, மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகசூளனாக³த்தே²ரவாதோ³, ‘‘நாமகாயதோ ரூபகாயதோ ச விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகமஹாரக்கி²தத்தே²ரவாதோ³, ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன ஏகவாரம், மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன ஏகவாரம் விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரவாதோ³ சாதி இமேஸம் திண்ணம்பி தே²ரவாதா³னம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ஹோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச பட²மவாதே³ த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ வுத்தோ, து³தியவாதே³ உப⁴தோ பா⁴க³தோ விமுத்தோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ, ததியவாதே³ த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி த்³வே வாரே விமுத்தோதி அயமேதேஸம் விஸேஸோதி. விமுத்தோதி கிலேஸேஹி விமுத்தோ, கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³னேஹி வா காயதோ விமுத்தோஹி அத்தோ².

ஸோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ. காமஞ்சேத்த² ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம்பி அரூபாவசரஜ்ஜா²னம் விய து³வங்கி³கம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தந்தி வுச்சதி. தம் பன பத³ட்டா²னம் கத்வா அரஹத்தம் பத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாம ந ஹோதி ரூபகாயதோ அவிமுத்தத்தா. தஞ்ஹி கிலேஸகாயதோவ விமுத்தம், ந ரூபகாயதோ, தஸ்மா ததோ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் அரூப…பே… பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதீ’’தி. அரூபஸமாபத்தீனந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். அரஹத்தம் பத்தஅனாகா³மினோதி பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா வுத்தம். ந ஹி அரஹத்தம் பத்தோ அனாகா³மீ நாம ஹோதி. ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதி³கே நிரோத⁴ஸமாபத்திஅந்தே அட்ட² விமோக்கே² வத்வா –

‘‘யதோ ச கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² இமே அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி –

யதி³பி மஹானிதா³னே (தீ³. நி. 2.130) வுத்தம், தம் பன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸேட்ட²வஸேன வுத்தந்தி, இத⁴ பன ஸப்³ப³உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தே ஸங்க³ஹணத்த²ம் ‘‘பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதீ’’தி வத்வா ‘‘பாளி பனேத்த²…பே… அட்ட²விமோக்க²லாபி⁴னோ வஸேன ஆக³தா’’தி ஆஹ. மஜ்ஜி²மனிகாயே பன கீடாகி³ரிஸுத்தே (ம. நி. 2.182) –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா, தே காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி –

அரூபஸமாபத்திவஸேன சத்தாரோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தா, ஸேட்டோ² ச வுத்தோ வுத்தலக்க²ணூபபத்திதோ. யதா²வுத்தேஸு ஹி பஞ்சஸு புரிமா சத்தாரோ ஸமாபத்திஸீஸம் நிரோத⁴ம் ந ஸமாபஜ்ஜந்தீதி பரியாயேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தா நாம. அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ அனாகா³மீ தம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தோதி நிப்பரியாயேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸேட்டோ² நாம.

கதமோ ச புக்³க³லோதிஆதி³ புக்³க³லபஞ்ஞத்திபாளி. தத்த² கதமோதி புச்சா²வசனம். புக்³க³லோதி அஸாதா⁴ரணதோ புச்சி²தப்³ப³வசனம். இதா⁴தி இத⁴ஸ்மிம் ஸாஸனே. ஏகச்சோதி ஏகோ. அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதீதி அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா நாமகாயதோ படிலபி⁴த்வா விஹரதி. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஸங்கா²ரக³தம், மக்³க³பஞ்ஞாய சத்தாரி ஸச்சானி பஸ்ஸித்வா சத்தாரோபி ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. தி³ஸ்வாதி த³ஸ்ஸனஹேது. ந ஹி ஆஸவே பஞ்ஞாய பஸ்ஸந்தி, த³ஸ்ஸனகாரணா பன பரிக்கீ²ணா தி³ஸ்வா பரிக்கீ²ணாதி வுத்தா த³ஸ்ஸனாயத்தபரிக்க²யத்தா. ஏவஞ்ஹி த³ஸ்ஸனம் ஆஸவானம் க²யஸ்ஸ புரிமகிரியாபா⁴வேன வுத்தம்.

பஞ்ஞாவிமுத்தோதி விஸேஸதோ பஞ்ஞாய ஏவ விமுத்தோ, ந தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தேன அட்ட²விமோக்க²ஸங்கா²தேன ஸாதிஸயேன ஸமாதி⁴னாதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. யோ அரியோ அனதி⁴க³தஅட்ட²விமோக்கோ² ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவேஹி விமுத்தோ, தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அதி⁴க³தேபி ஹி ரூபஜ்ஜா²னவிமோக்கே² ந ஸோ ஸாதிஸயஸமாதி⁴னிஸ்ஸிதோதி ந தஸ்ஸ வஸேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்ததா ஹோதீதி வுத்தோவாயமத்தோ². அரூபஜ்ஜா²னேஸு பன ஏகஸ்மிம்பி ஸதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோயேவ நாம ஹோதி. தேன ஹி அட்ட²விமோக்கே²கதே³ஸேன தம்னாமதா³னஸமத்தே²ன அட்ட²விமோக்க²லாபீ⁴த்வேவ வுச்சதி. ஸமுதா³யே ஹி பவத்தோ வோஹாரோ அவயவேபி தி³ஸ்ஸதி யதா² தம் ‘‘ஸத்திஸயோ’’தி அனவஸேஸதோ ஆஸவானம் பரிக்கீ²ணத்தா. அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²பவஸேனேவ ந ஏகதே³ஸபூ⁴தரூபஜ்ஜா²னப்படிக்கே²பவஸேன. ஏவஞ்ஹி அரூபஜ்ஜா²னேகதே³ஸாபா⁴வேபி அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²போ ந ஹோதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. அரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு ஹி ஏகஸ்மிம்பி ஸதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோயேவ நாம ஹோதி.

பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கதோதி பு²ட்டா²னம் அந்தோ பு²ட்ட²ந்தோ, பு²ட்டா²னம் அரூபஜ்ஜா²னானம் அனந்தரோ காலோதி அதி⁴ப்பாயோ. அச்சந்தஸம்யோகே³ சேதம் உபயோக³வசனம். தம் பு²ட்டா²னந்தரகாலமேவ ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸச்சி²கதோ ஸச்சி²கரணூபாயேனாதி வுத்தம் ஹோதி, பா⁴வனபும்ஸகம் வா ஏதம் ‘‘ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’திஆதீ³ஸு விய. யோ ஹி அரூபஜ்ஜா²னேன ரூபகாயதோ நாமகாயேகதே³ஸதோ ச விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன விமுத்தோ, தேன நிரோத⁴ஸங்கா²தோ விமோக்கோ² ஆலோசிதோ பகாஸிதோ விய ஹோதி, ந பன காயேன ஸச்சி²கதோ. நிரோத⁴ம் பன ஆரம்மணம் கத்வா ஏகச்சேஸு ஆஸவேஸு கே²பிதேஸு தேன ஸோ ஸச்சி²கதோ ஹோதி, தஸ்மா ஸோ ஸச்சி²காதப்³ப³ம் நிரோத⁴ம் யதா²ஆலோசிதம் நாமகாயேன ஸச்சி² கரோதீதி ‘‘காயஸக்கீ²’’தி வுச்சதி, ந து ‘‘விமுத்தோ’’தி ஏகச்சானம் ஆஸவானம் அபரிக்கீ²ணத்தா. தேனாஹ ‘‘ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீ’’தி. அயம் சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் ஏகேகதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா காயஸக்கி²பா⁴வம் பத்தானம் சதுன்னம், நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அக்³க³மக்³க³ப்பத்தஅனாகா³மினோ ச வஸேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ விய பஞ்சவிதோ⁴ நாம ஹோதீதி வுத்தம் அபி⁴த⁴ம்மடீகாயம் (பு. ப. மூலடீ. 24) ‘‘காயஸக்கி²ம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ’’தி. ஏகச்சே ஆஸவாதி ஹேட்டி²மமக்³க³வஜ்ஜா² ஆஸவா.

தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி த³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸ அனந்தரம் பத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘தி³ட்ட²த்தா பத்தோ’’திபி பாடோ². ஏதேன சதுஸச்சத³ஸ்ஸனஸங்கா²தாய தி³ட்டி²யா நிரோத⁴ஸ்ஸ பத்ததம் தீ³பேதி. தேனாஹ ‘‘து³க்கா² ஸங்கா²ரா’’திஆதி³. தத்த² பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. பட²மப²லட்ட²தோ பட்டா²ய யாவ அக்³க³மக்³க³ட்டா² தி³ட்டி²ப்பத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஸோபி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதீ’’தி. யதா² பன பஞ்ஞாவிமுத்தோ, ஏவம் அயம்பி ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ சதூஹி அரூபஜ்ஜா²னேஹி வுட்டா²ய தி³ட்டி²ப்பத்தபா⁴வப்பத்தா சத்தாரோ சாதி பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. ஸத்³தா⁴விமுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. இத³ம் து³க்க²ந்தி ஏத்தகம் து³க்க²ம், ந இதோ உத்³த⁴ம் து³க்க²ந்தி. யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி ட²பேத்வா தண்ஹம் உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம் து³க்க²ஸச்சந்தி யாதா²வதோ பஜானாதி. யஸ்மா பன தண்ஹா து³க்க²ம் ஜனேதி நிப்³ப³த்தேதி, ததோ தம் து³க்க²ம் ஸமுதே³தி, தஸ்மா நம் ‘‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யஸ்மா பன இத³ம் து³க்க²ஞ்ச ஸமுத³யோ ச நிப்³பா³னம் பத்வா நிருஜ்ஜ²தி, அப்பவத்திம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா ந ‘‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. அரியோ பன அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தம் து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தி, தேன தம் ‘‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏத்தாவதா நானாக்க²ணே ஸச்சவவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம். இதா³னி தம் ஏகக்க²ணே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²க³தப்பவேதி³தா’’திஆதி³ வுத்தம். ததா²க³தப்பவேதி³தாதி ததா²க³தேன போ³தி⁴மண்டே³ படிவித்³தா⁴ விதி³தா பாகடா கதா. த⁴ம்மாதி சதுஸச்சத⁴ம்மா. வோதி³ட்டா² ஹோந்தீதி ஸுதி³ட்டா². வோசரிதாதி ஸுசரிதா, பஞ்ஞாய ஸுட்டு² சராபிதாதி அத்தோ². அயந்தி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ தி³ட்டி²ப்பத்தோதி.

ஸத்³தா⁴ய விமுத்தோதி ஸத்³த³ஹனவஸேன விமுத்தோ. ஏதேன ஸப்³ப³தா² அவிமுத்தஸ்ஸபி ஸத்³தா⁴மத்தேன விமுத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³தா⁴விமுத்தோதி வா ஸத்³தா⁴ய அதி⁴முத்தோதி அத்தோ². கிம் பன நேஸம் கிலேஸப்பஹானே நானத்தம் அத்தீ²தி? நத்தி². அத² கஸ்மா ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதீதி? ஆக³மனீயனானத்தேன. தி³ட்டி²ப்பத்தோ ஹி ஆக³மனம்ஹி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ அப்பது³க்கே²ன அகஸிரேன அகிலமந்தோவ ஸக்கோதி விக்க²ம்பி⁴தும், ஸத்³தா⁴விமுத்தோ பன து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ ஸக்கோதி விக்க²ம்பி⁴தும், தஸ்மா ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதி. தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸாதி ‘‘ஏகம்ஸதோ அயம் படிபதா³ கிலேஸக்க²யம் ஆவஹதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பா⁴ஸிதத்தா’’தி ஏவம் ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ. யஸ்மா பனஸ்ஸ அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி நிச்சஸஞ்ஞாபஹானவஸேன பா⁴வனாய புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் பஸ்ஸதோ தத்த² தத்த² பச்சக்க²தாபி அத்தி², தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ வியா’’தி. ஸேஸபத³த்³வயம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஏத்த² ச புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனாதி வசனேன ஆக³மனீயனானத்தேன தி³ட்டி²ப்பத்தஸத்³தா⁴விமுத்தானம் பஞ்ஞானானத்தம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸிதம். அபி⁴த⁴ம்மட்ட²கதா²யம்பி (பு. ப. அட்ட². 28) ‘‘நேஸம் கிலேஸப்பஹானே நானத்தம் நத்தி², பஞ்ஞாய நானத்தம் அத்தி²யேவா’’தி வத்வா ‘‘ஆக³மனீயனானத்தேனேவ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதீதி ஸன்னிட்டா²னம் கத’’ந்தி வுத்தம்.

ஆரம்மணம் யாதா²வதோ தா⁴ரேதி அவதா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, பஞ்ஞா. தம் பஞ்ஞாஸங்கா²தம் த⁴ம்மம் அதி⁴மத்ததாய புப்³ப³ங்க³மம் ஹுத்வா பவத்தம் அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மோ’’திஆதி³. பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மந்தி பஞ்ஞாபதா⁴னம். ‘‘ஸத்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மம் மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’’தி இமமத்த²ம் ஏஸேவ நயோதி அதிதி³ஸதி. பஞ்ஞம் வாஹேதீதி பஞ்ஞாவாஹீ, பஞ்ஞம் ஸாதிஸயம் பவத்தேதீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீ’’தி. பஞ்ஞா வா புக்³க³லம் வாஹேதி நிப்³பா³னாபி⁴முக²ம் க³மேதீதி பஞ்ஞாவாஹீ. ஸத்³தா⁴வாஹீதி ஏத்தா²பி இமினா நயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதி³கதா²தி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதீ³ஸு ஆக³மனதோ பட்டா²ய வத்தப்³ப³கதா². தஸ்மாதி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.773, 889) வுத்தத்தா. ததோ ஏவ விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.773) வுத்தனயேனேவ சேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. உத³கூபமாஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே ஏகந்தகாளகேஹீதி நத்தி²கவாத³அஹேதுகவாத³அகிரியவாத³ஸங்கா²தேஹி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²த⁴ம்மேஹி. தேனாஹ ‘‘நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. ஏவம் புக்³க³லோதி இமினா காரணேன ஏகவாரம் நிமுக்³கோ³ நிமுக்³கோ³யேவ ஸோ ஹோதி. ஏதஸ்ஸ ஹி புன ப⁴வதோ வுட்டா²னம் நாம நத்தீ²தி வத³ந்தி மக்க²லிகோ³ஸாலாத³யோ விய. ஹேட்டா² ஹேட்டா² நரகக்³கீ³னம்யேவ ஆஹாரோ. ஸாது⁴ ஸத்³தா⁴ குஸலேஸூதி குஸலத⁴ம்மேஸு ஸத்³தா⁴ நாம ஸாஹு லத்³த⁴காதி உம்முஜ்ஜதி, ஸோ தாவத்தகேனேவ குஸலேன உம்முஜ்ஜதி நாம. ஸாது⁴ ஹிரீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. சங்கவாரேதி ரஜகானம் கா²ரபரிஸ்ஸாவனே, ஸுராபரிஸ்ஸாவனே வா. ஏவம் புக்³க³லோதி ‘‘ஏவம் ஸாது⁴ ஸத்³தா⁴’’தி இமேஸம் ஸத்³தா⁴தீ³னம் வஸேன ஏகவாரம் உம்முஜ்ஜித்வா தேஸம் பரிஹானியா புன நிமுஜ்ஜதியேவ தே³வத³த்தாத³யோ விய. தே³வத³த்தோ ஹி அட்ட² ஸமாபத்தியோ பஞ்ச ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ நிப்³ப³த்தேத்வாபி புன பு³த்³தா⁴னம் படிபக்க²தாய தேஹி கு³ணேஹி பரிஹீனோ ருஹிருப்பாத³கம்மம் ஸங்க⁴பே⁴த³கம்மஞ்ச கத்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ து³தியசித்தவாரேன சுதிசித்தமனந்தரா நிரயே நிப்³ப³த்தோ. கோகாலிகோ த்³வே அக்³க³ஸாவகே உபவதி³த்வா பது³மனிரயே நிப்³ப³த்தோ.

நேவ ஹாயதி நோ வட்³ட⁴தீதி அப்பஹோனககாலேபி ந ஹாயதி, பஹோனககாலேபி ந வட்³ட⁴தி. உப⁴யம்பி பனேதம் அகா³ரிகேனபி அனகா³ரிகேனபி தீ³பேதப்³ப³ம். ஏகச்சோ ஹி அகா³ரிகோ அப்பஹோனககாலே பக்கி²கப⁴த்தம் வஸ்ஸிகம் வா உபனிப³ந்தா⁴பேஸி, ஸோ பச்சா² பஹோனககாலேபி பக்கி²கப⁴த்தாதி³மத்தமேவ பவத்தேதி. அனகா³ரிகோபி ஆதி³ம்ஹி அப்பஹோனககாலே உத்³தே³ஸம் து⁴தங்க³ம் வா க³ண்ஹாதி, மேதா⁴வீ ப³லவீரியஸம்பத்தியா பஹோனககாலே ததோ உத்தரிம் ந கரோதி. ஏவம் புக்³க³லோதி ஏவம் இமாய ஸத்³தா⁴தீ³னம் டி²தியா புக்³க³லோ உம்முஜ்ஜித்வா டி²தோ நாம ஹோதி. உம்முஜ்ஜித்வா பதரதீதி ஸகதா³கா³மிபுக்³க³லோ கிலேஸதனுதாய உட்ட²ஹித்வா க³ந்தப்³ப³தி³ஸாபி⁴முகோ² தரதி நாம.

படிகா³த⁴ப்பத்தோ ஹோதீதி அனாகா³மிபுக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. இமே பன ஸத்த புக்³க³லா உத³கோபமேன தீ³பிதா. ஸத்த கிர ஜங்க⁴வாணிஜா அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னா அந்தராமக்³கே³ ஏகம் புண்ணனதி³ம் பாபுணிம்ஸு. தேஸு பட²மம் ஓதிண்ணோ உத³கபீ⁴ருகோ புரிஸோ ஓதிண்ணட்டா²னேயேவ நிமுஜ்ஜித்வா புன ஸண்டா²தும் நாஸக்கி², அவஸ்ஸம்வ மச்ச²கச்ச²பப⁴த்தம் ஜாதோ. து³தியோ ஓதிண்ணட்டா²னே நிமுஜ்ஜித்வா ஸகிம் உட்ட²ஹித்வா புன நிமுக்³கோ³ உட்டா²தும் நாஸக்கி², அந்தோயேவ மச்ச²கச்ச²பப⁴த்தம் ஜாதோ. ததியோ நிமுஜ்ஜித்வா உட்டி²தோ மஜ்ஜே² நதி³யா ட²த்வா நேவ ஓரதோ ஆக³ந்தும், ந பாரம் க³ந்தும் அஸக்கி². சதுத்தோ² உட்டா²ய டி²தோ உத்தரணதித்த²ம் ஓலோகேஸி. பஞ்சமோ உத்தரணதித்த²ம் ஓலோகேத்வா பதரதி. ச²ட்டோ² தம் தி³ஸ்வா பாரிமதீரம் க³ந்த்வா கடிப்பமாணே உத³கே டி²தோ. ஸத்தமோ பாரிமதீரம் க³ந்த்வா க³ந்த⁴சுண்ணாதீ³ஹி ந்ஹத்வா வரவத்தா²தீ³னி நிவாஸேத்வா ஸுரபி⁴விலேபனம் விலிம்பித்வா நீலுப்பலமாலாதீ³னி பிலந்தி⁴த்வா நானாலங்காரப்படிமண்டி³தோ மஹானக³ரம் பவிஸித்வா பாஸாத³மாருஹித்வா உத்தமபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜதி.

தத்த² ஜங்க⁴வாணிஜா விய இமே ஸத்த புக்³க³லா, நதீ³ விய வட்டம், பட²மஸ்ஸ உத³கபீ⁴ருகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஓதிண்ணட்டா²னேயேவ நிமுஜ்ஜனம் விய மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ வட்டே நிமுஜ்ஜனம், உம்முஜ்ஜித்வா நிமுஜ்ஜனபுரிஸோ விய ஸத்³தா⁴தீ³னம் உப்பத்திமத்த²கேன உம்முஜ்ஜித்வா தாஸம் ஹானியா நிமுக்³க³புக்³க³லோ, மஜ்ஜே² நதி³யா ட²த்வா விய ஸத்³தா⁴தீ³னம் டி²தியா டி²திபுக்³க³லோ, உத்தரணதித்த²ம் ஓலோகேந்தோ விய ஸோதாபன்னோ, பதரந்தபுரிஸோ விய கிலேஸகாமாவட்டதாய பதரந்தோ ஸகதா³கா³மீ, தரித்வா கடிமத்தே உத³கே டி²தபுரிஸோ விய அனாவட்டத⁴ம்மத்தா அனாகா³மீ, ந்ஹத்வா பாரிமதீரம் உத்தரித்வா த²லே டி²தபுரிஸோ விய சத்தாரோ ஓகே⁴ அதிக்கமித்வா நிப்³பா³னத²லே டி²தோ கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணோ, த²லே டி²தபுரிஸஸ்ஸ நக³ரம் பவிஸித்வா பாஸாத³ம் ஆருய்ஹ உத்தமபோ⁴ஜனபு⁴ஞ்ஜனம் விய கீ²ணாஸவஸ்ஸ நிப்³பா³னாரம்மணஸமாபத்திம் அப்பேத்வா வீதினாமனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

உத³கூபமாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6-9. அனிச்சானுபஸ்ஸீஸுத்தாதி³வண்ணனா

16-19. ச²ட்டே² ‘‘இத⁴ ஸமஸீஸீ கதி²தோ’’தி வத்வா ஏவம் ஸமஸீஸிதம் விப⁴ஜித்வா இதா⁴தி⁴ப்பேதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. ரோக³வஸேன ஸமஸீஸீ ரோக³ஸமஸீஸீ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகவேலாயமேவ. யோ சக்கு²ரோகா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஸதி ‘‘இதோ அனுட்டி²தோ அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி, அத²ஸ்ஸ அரஹத்தஞ்ச ரோக³தோ வுட்டா²னஞ்ச ஏககாலமேவ ஹோதி, அயம் ரோக³ஸமஸீஸீ நாம. இரியாபத²ஸ்ஸ பரியோஸானந்தி இரியாபத²ந்தரஸமாயோகோ³. யோ டா²னாதீ³ஸு இரியாபதே²ஸு அஞ்ஞதரம் அதி⁴ட்டா²ய ‘‘அவிகோபேத்வாவ அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி. அத²ஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தி ச இரியாபத²விகோபனஞ்ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதி, அயம் இரியாபத²ஸமஸீஸீ நாம. ஜீவிதஸமஸீஸீ நாமாதி ஏத்த² ‘‘பலிபோ³த⁴ஸீஸம் மானோ, பராமாஸஸீஸம் தி³ட்டி², விக்கே²பஸீஸம் உத்³த⁴ச்சம், கிலேஸஸீஸம் அவிஜ்ஜா, அதி⁴மோக்க²ஸீஸம் ஸத்³தா⁴, பக்³க³ஹஸீஸம் வீரியம், உபட்டா²னஸீஸம் ஸதி, அவிக்கே²பஸீஸம் ஸமாதி⁴, த³ஸ்ஸனஸீஸம் பஞ்ஞா, பவத்தஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம், சுதிஸீஸம் விமோக்கோ², ஸங்கா²ரஸீஸம் நிரோதோ⁴’’தி படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 3.33) வுத்தேஸு ஸத்தரஸஸு ஸீஸேஸு பவத்தஸீஸம் கிலேஸஸீஸந்தி த்³வே ஸீஸானி இதா⁴தி⁴ப்பேதானி – ‘‘அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஆஸவபரியாதா³னஞ்ச ஹோதி ஜீவிதபரியாதா³னஞ்சா’’தி வசனதோ. தேஸு கிலேஸஸீஸம் அரஹத்தமக்³கோ³ பரியாதி³யதி, பவத்தஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் சுதிசித்தம் பரியாதி³யதி. தத்த² அவிஜ்ஜாபரியாதா³யகம் சித்தம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி, ஜீவிதிந்த்³ரியபரியாதா³யகம் அவிஜ்ஜம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி. அஞ்ஞம் அவிஜ்ஜாபரியாதா³யகம் சித்தம், அஞ்ஞம் ஜீவிதந்த்³ரியபரியாதா³யகம். யஸ்ஸ சேதம் ஸீஸத்³வயம் ஸமம் பரியாதா³னம் க³ச்ச²தி, ஸோ ஜீவிதஸமஸீஸீ நாம.

கத²ம் பனித³ம் ஸமம் ஹோதீதி? வாரஸமதாய. யஸ்மிஞ்ஹி வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, ஸோதாபத்திமக்³கே³ பஞ்ச பச்சவேக்க²ணானி, ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ பஞ்ச, அனாகா³மிமக்³கே³ பஞ்ச, அரஹத்தமக்³கே³ சத்தாரீதி ஏகூனவீஸதிமே பச்சவேக்க²ணஞாணே பதிட்டா²ய ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா பரினிப்³பா³யதோ இமாய வாரஸமதாய இத³ம் உப⁴யஸீஸபரியாதா³னம்பி ஸமம் ஹோதீதி இமாய வாரஸமதாய. வாரஸமவுத்திதா³யகேன ஹி மக்³க³சித்தேன அத்தனோ அனந்தரம் விய நிப்பா²தே³தப்³பா³ பச்சவேக்க²ணவாரா ச கிலேஸபரியாதா³னஸ்ஸேவ வாராதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி. ‘‘விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.78; ஸம். நி. 3.12, 14) வசனதோ பச்சவேக்க²ணபரிஸமாபனேன கிலேஸபரியாதா³னம் ஸம்பாபிதம் நாம ஹோதீதி இமாய வாரவுத்தியா ஸமதாய கிலேஸபரியாதா³னஜீவிதபரியாதா³னானம் ஸமதா வேதி³தப்³பா³. தேனேவாஹ ‘‘யஸ்மா பனஸ்ஸ…பே... தஸ்மா ஏவம் வுத்த’’ந்தி.

ஆயுனோ வேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா அந்தராவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதீதி அந்தராபரினிப்³பா³யீ. தேனாஹ ‘‘யோ பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸூ’’திஆதி³. வேமஜ்ஜே²தி அவிஹாதீ³ஸு யத்த² உப்பன்னோ, தத்த² ஆயுனோ வேமஜ்ஜே². ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் உபஹச்ச அதிக்கமித்வா தத்த² பரினிப்³பா³யதீதி உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ. தேனாஹ ‘‘யோ தத்தே²வா’’திஆதி³. அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன அனுஸ்ஸாஹேன அகிலமந்தோ திக்கி²ந்த்³ரியதாய ஸுகே²னேவ பரினிப்³பா³யதீதி அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ. தேனாஹ ‘‘யோ தேஸம்யேவா’’திஆதி³. தேஸம்யேவ புக்³க³லானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். அப்பயோகே³னாதி அதி⁴மத்தப்பயோகே³ன வினா அப்பகஸிரேன. ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ து³க்கே²ன பரினிப்³பா³யதீதி ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ. உத்³த⁴ம்வாஹிபா⁴வேன உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் வட்டஸோதஞ்சாதி, உத்³த⁴ம் வா க³ந்த்வா படிலபி⁴தப்³ப³தோ உத்³த⁴மஸ்ஸ மக்³க³ஸோதந்தி உத்³த⁴ம்போ⁴தோ. படிஸந்தி⁴வஸேன அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீ.

ஏத்த² பன சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம். யோ ஹி அவிஹதோ பட்டா²ய சத்தாரோ தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா அகனிட்ட²ம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. அயஞ்ஹி அவிஹேஸு கப்பஸஹஸ்ஸம் வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா அதப்பம் க³ச்ச²தி, தத்ராபி த்³வே கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா ஸுத³ஸ்ஸம் க³ச்ச²தி, தத்ராபி சத்தாரி கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா ஸுத³ஸ்ஸிம் க³ச்ச²தி, தத்ராபி அட்ட² கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தி, தத்த² வஸந்தோ அக்³க³மக்³க³ம் அதி⁴க³ச்ச²தி. தத்த² யோ அவிஹதோ பட்டா²ய து³தியம் வா சதுத்த²ம் வா தே³வலோகம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ காமப⁴வதோ சவித்வா அகனிட்டே²ஸு பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ ஹேட்டா² சதூஸு தே³வலோகேஸு தத்த² தத்தே²வ நிப்³ப³த்தித்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீதி.

ஏதே பன அவிஹேஸு உப்பன்னஸமனந்தரஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அப்பத்வாவ பரினிப்³பா³யனவஸேன தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோதி பஞ்சவிதோ⁴, அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிவிபா⁴கே³ன த³ஸ ஹோந்தி, ததா² அதப்பஸுத³ஸ்ஸஸுத³ஸ்ஸீஸூதி சத்தாரோ த³ஸகாதி சத்தாரீஸம். அகனிட்டே² பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ நத்தி², தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீதி சத்தாரோ, அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிவிபா⁴கே³ன அட்டா²தி அட்ட²சத்தாரீஸம் அனாகா³மினோ. ஸத்தமாதீ³ஸு நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

அனிச்சானுபஸ்ஸீஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. நித்³த³ஸவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

20. த³ஸமே நித்³த³ஸவத்தூ²னீதி ஆதி³ஸத்³த³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘நித்³த³ஸாதி³வத்தூ²னீ’’தி. நத்தி² இதா³னி இமஸ்ஸ த³ஸாதி நித்³த³ஸோ. பஞ்ஹோதி ஞாதும் இச்சி²தோ அத்தோ². புன த³ஸவஸ்ஸோ ந ஹோதீதி தேஸம் மதிமத்தமேதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ கிரா’’தி கிரஸத்³த³க்³க³ஹணம். நித்³த³ஸோதி சேதம் வசனமத்தம். தஸ்ஸ நிப்³பீ³ஸாதி³பா⁴வஸ்ஸ விய நின்னவாதி³பா⁴வஸ்ஸ ச இச்சி²தத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந கேவலஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். கா³மே விசரந்தோதி கா³மே பிண்டா³ய சரந்தோ. ந இத³ம் தித்தி²யானம் அதி⁴வசனம் தேஸு தன்னிமித்தஸ்ஸ அபா⁴வா, ஸாஸனேபி ஸேக²ஸ்ஸபி ந இத³ம் அதி⁴வசனம், கிமங்க³ம் பன புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. யஸ்ஸ பனேதம் அதி⁴வசனம் யேன ச காரணேன, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அப்படிஸந்தி⁴கபா⁴வோ ஹிஸ்ஸ பச்சக்க²தோ காரணம். பரம்பராய இதரானி யானி பாளியம் ஆக³தானிம்.

ஸிக்கா²ய ஸம்மதே³வ ஆதா³னம் ஸிக்கா²ஸமாதா³னம். தம் பனஸ்ஸா பாரிபூரியா வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸிக்கா²த்தயபூரணே’’தி. ஸிக்கா²ய வா ஸம்மதே³வ ஆதி³தோ பட்டா²ய ரக்க²ணம் ஸிக்கா²ஸமாதா³னம். தஞ்ச அத்த²தோ பூரணேன பரிச்சி²ன்னம் அரக்க²ணே ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வதோ, ரக்க²ணே ச பரிபூரணதோ. ப³லவச்ச²ந்தோ³தி த³ள்ஹச்ச²ந்தோ³. ஆயதிந்தி அனந்தரானாக³ததி³வஸாதி³காலோ அதி⁴ப்பேதோ, ந அனாக³தப⁴வோதி ஆஹ ‘‘அனாக³தே புனதி³வஸாதீ³ஸுபீ’’தி. ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தஸ்ஸ தத்த² நிப³த்³த⁴ப⁴த்திதா அவிக³தபேமதா. தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் அனிச்சாதி³வஸேன ஸம்மதே³வ நிஜ்ஜா²னம் த⁴ம்மனிஸாமனாதி ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனாயேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. தண்ஹாவினயேதி ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனாஞாணானுபா⁴வஸித்³தே⁴ தண்ஹாவிக்க²ம்ப⁴னே. ஏகீபா⁴வேதி க³ணஸங்க³ணிகாகிலேஸஸங்க³ணிகாவிக³மஸித்³தே⁴ விவேகவாஸே. வீரியாரம்பே⁴தி ஸம்மப்பதா⁴னஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனே. தம் பன ஸப்³ப³ஸோ வீரியஸ்ஸ பரிப்³ரூஹனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘காயிகசேதஸிகஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ பூரணே’’தி. ஸதியஞ்சேவ நிபகபா⁴வே சாதி ஸதோகாரிதாய சேவ ஸம்பஜானகாரிதாய ச. ஸதிஸம்பஜஞ்ஞப³லேனேவ ஹி வீரியாரம்போ⁴ இஜ்ஜ²தி. தி³ட்டி²படிவேதே⁴தி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா படிவிஜ்ஜ²னே. தேனாஹ ‘‘மக்³க³த³ஸ்ஸனே’’தி.

நித்³த³ஸவத்து²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

அனுஸயவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.