3. பஞ்சங்கி³கவக்³கோ³

1-2. பட²மஅகா³ரவஸுத்தாதி³வண்ணனா

21-22. ததியஸ்ஸ பட²மே ஆபி⁴ஸமாசாரிகந்தி அபி⁴ஸமாசாரே உத்தமஸமாசாரே ப⁴வம். கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘வத்தவஸேன பஞ்ஞத்தஸீல’’ந்தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. து³தியே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

பட²மஅகா³ரவஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. உபக்கிலேஸஸுத்தாதி³வண்ணனா

23-24. ததியே ந ச பபா⁴வந்தந்தி ந ச பபா⁴ஸம்பன்னம். பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வந்தி தாபேத்வா தாளகஜ்ஜனபப⁴ங்கு³ரம். அவஸேஸம் லோஹந்தி வுத்தாவஸேஸம் ஸஜாதிலோஹம், விஜாதிலோஹம், பிஸாசலோஹம், கித்திமலோஹந்தி ஏவம்பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம்பி லோஹம். உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேனாதி ஏத்த² நனு லோகியகுஸலசித்தஸ்ஸபி ஸுவிஸுத்³த⁴ஸ்ஸபி உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேனேவ உபக்கிலேஸதாதி? ஸச்சமேதம், யஸ்மிம் பன ஸந்தானே நீவரணானி லத்³த⁴ப்பதிட்டா²னி, தத்த² மஹக்³க³தகுஸலஸ்ஸபி அஸம்ப⁴வோ, பகே³வ லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ. பரித்தகுஸலம் பன யதா²பச்சயம் உப்பஜ்ஜமானம் நீவரணேஹி உபஹதே ஸந்தானே உப்பத்தியா அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோந்தம் உபக்கிலிட்ட²ம் நாம ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴தீ³பகபல்லிகவட்டிதேலாதி³ஸன்னிஸ்ஸயோ பதீ³போ விய. அபிச நிப்பரியாயதோ உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேனேவ தேஸம் உபக்கிலேஸதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யத³க்³கே³ன ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஆரம்மணே விக்கி²த்தப்பவத்திவஸேன சுண்ணவிசுண்ணதா வேதி³தப்³பா³. சதுத்தே² நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

உபக்கிலேஸஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அனுக்³க³ஹிதஸுத்தவண்ணனா

25. பஞ்சமே ஸம்மாதி³ட்டீ²தி விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டீ²திஆதி³னா அங்கு³த்தரபா⁴ணகானம் மதேன அயம் அத்த²வண்ணனா ஆரத்³தா⁴, மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பனேத்த² அஞ்ஞதா² அத்த²ம் வத³ந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் (ம. நி. அட்ட². 1.452) –

‘‘அனுக்³க³ஹிதா’’தி லத்³தூ⁴பகாரா. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². ப²லக்க²ணே நிப்³ப³த்தா சேதோவிமுத்தி ப²லம் அஸ்ஸாதி சேதோவிமுத்திப²லா. ததே³வ சேதோவிமுத்திஸங்கா²தம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ அஸ்ஸாதி சேதோவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² சதுத்த²ப²லபஞ்ஞா பஞ்ஞாவிமுத்தி நாம, அவஸேஸா த⁴ம்மா சேதோவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. ‘‘ஸீலானுக்³க³ஹிதா’’திஆதீ³ஸு ஸீலந்தி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸுதந்தி ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம். ஸாகச்சா²தி கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னகதா². ஸமதோ²தி விபஸ்ஸனாபாதி³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ. விபஸ்ஸனாதி ஸத்தவிதா⁴ அனுபஸ்ஸனா. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஞ்ஹி பூரேந்தஸ்ஸ, ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸுணந்தஸ்ஸ, கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபாதி³காஸு அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸு கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ, ஸத்தவித⁴ம் அனுபஸ்ஸனம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜித்வா ப²லம் தே³தி.

‘‘யதா² ஹி மது⁴ரம் அம்ப³பக்கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ அம்ப³போதகஸ்ஸ ஸமந்தா உத³ககோட்ட²கம் தி²ரம் கத்வா ப³ந்த⁴தி, க⁴டம் க³ஹேத்வா காலேன காலம் உத³கம் ஆஸிஞ்சதி, உத³கஸ்ஸ அனிக்க²மனத்த²ம் மரியாத³ம் தி²ரம் கரோதி. யா ஹோதி ஸமீபே வல்லி வா ஸுக்க²த³ண்ட³கோ வா கிபில்லிகபுடோ வா மக்கடகஜாலம் வா, தம் அபனேதி, க²ணித்திம் க³ஹேத்வா காலேன காலம் மூலானி பரிக²ணதி, ஏவமஸ்ஸ அப்பமத்தஸ்ஸ இமானி பஞ்ச காரணானி கரோதோ ஸோ அம்போ³ வட்³டி⁴த்வா ப²லம் தே³தி, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ருக்க²ஸ்ஸ ஸமந்ததோ கோட்ட²கப³ந்த⁴னம் விய ஹி ஸீலம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், காலேன காலம் உத³கஸிஞ்சனம் விய த⁴ம்மஸ்ஸவனம், மரியாதா³ய தி²ரபா⁴வகரணம் விய ஸமதோ², ஸமீபே வல்லிஆதீ³னம் ஹரணம் விய கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னம், காலேன காலம் க²ணித்திம் க³ஹேத்வா மூலக²ணனம் விய ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பா⁴வனா, தேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அனுக்³க³ஹிதஸ்ஸ அம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ மது⁴ரப²லதா³னகாலோ விய இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி அனுக்³க³ஹிதாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா அரஹத்தப²லதா³னம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.

ஏத்த² ச லத்³தூ⁴பகாராதி யதா²ரஹம் நிஸ்ஸயாதி³வஸேன லத்³த⁴பச்சயா. விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²யா அனுக்³க³ஹிதபா⁴வேன க³ஹிதத்தா மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²ஸு ச அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². அனந்தரஸ்ஸ ஹி விதி⁴ படிஸேதோ⁴ வா, அக்³க³ப²லஸமாதி⁴ம்ஹி தப்பரிக்கா²ரத⁴ம்மேஸுயேவ ச கேவலோ சேதோபரியாயோ நிருள்ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டீ²தி அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². ப²லக்க²ணேதி அனந்தரம் காலந்தரே சாதி து³விதே⁴பி ப²லக்க²ணே. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸேஹி சேதோவிமுச்சதி ஏதாயாதி சேதோவிமுத்தி, அக்³க³ப²லபஞ்ஞம் ட²பேத்வா அவஸேஸா ப²லத⁴ம்மா. தேனாஹ ‘‘சேதோவிமுத்தி ப²லம் அஸ்ஸாதி, சேதோவிமுத்திஸங்கா²தம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ’’தி. ஸப்³ப³கிலேஸேஹி சேதஸோ விமுச்சனஸங்கா²தம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னஸஞ்ஞிதம் பஹானம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ சாதி யோஜனா. இத⁴ சேதோவிமுத்திஸத்³தே³ன பஹானமத்தம் க³ஹிதம், புப்³பே³ பஹாயகத⁴ம்மா. அஞ்ஞதா² ப²லத⁴ம்மா ஏவ ஆனிஸம்ஸோதி க³ய்ஹமானே புனவசனம் நிரத்த²கம் ஸியா. பஞ்ஞாவிமுத்திப²லானிஸம்ஸாதி ஏத்தா²பி ஏவமேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா ஸீலஸபா⁴வத்தா விஸேஸதோ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபகாரா, ததா² ஸம்மாஸங்கப்போ ஜா²னஸபா⁴வத்தா. ததா² ஹி ஸோ ‘‘அப்பனா’’தி நித்³தி³ட்டோ². ஸம்மாஸதிஸம்மாவாயாமா பன ஸமாதி⁴பக்கி²யா ஏவாதி ஆஹ ‘‘அவஸேஸா த⁴ம்மா சேதோவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³’’தி.

சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலந்தி அரியமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸுதாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்தனோ சித்தப்பவத்திஆரோசனவஸேன ஸஹ கத²னம் ஸம்கதா², ஸம்கதா²வ ஸாகச்சா². இத⁴ பன கம்மட்டா²னப்படிப³த்³தா⁴தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னே…பே… கதா²’’தி. தஸ்ஸ கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஏகவாரம் விதி⁴யா அப்படிபஜ்ஜனம் க²லனம், அனேகவாரம் பக்க²லனம், தது³ப⁴யஸ்ஸ விச்சே²த³னீ அபனயனீ கதா² க²லனபக்க²லனச்சே²த³னகதா². பூரேந்தஸ்ஸாதி விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா பாலேந்தஸ்ஸ ப்³ரூஹேந்தஸ்ஸ ச. ஸுணந்தஸ்ஸாதி ‘‘யதா²உக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னம் பா²திம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் ஸுணந்தஸ்ஸ. தேனேவ ஹி ‘‘ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவன’’ந்தி வுத்தம். கம்மம் கரோந்தஸ்ஸாதி பா⁴வனானுயோக³கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ. பஞ்சஸுபி டா²னேஸு அந்த-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்த²ஜோதனோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவஞ்ஹி ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா வுச்சமானா அம்பூ³பமா யுஜ்ஜேய்ய.

உத³ககோட்ட²கந்தி ஜலாவாடம். தி²ரம் கத்வா ப³ந்த⁴தீதி அஸிதி²லம் த³ள்ஹம் நாதிமஹந்தம் நாதிகு²த்³த³கம் கத்வா யோஜேதி. தி²ரம் கரோதீதி உத³கஸிஞ்சனகாலே ததோ ததோ பவத்தித்வா உத³கஸ்ஸ அனிக்க²மனத்த²ம் ஜலாவாடபாளிம் தி²ரதரம் கரோதி. ஸுக்க²த³ண்ட³கோதி தஸ்ஸேவ அம்ப³க³ச்ச²ஸ்ஸ ஸுக்க²கோ ஸாகா²ஸீஸகோ. கிபில்லிகபுடோதி தம்ப³கிபில்லிகபுடோ. க²ணித்திந்தி குதா³லம். கோட்ட²கப³ந்த⁴னம் விய ஸீலம் ஸம்மாதி³ட்டி²யா வட்³ட⁴னூபாயஸ்ஸ மூலபா⁴வதோ. உத³கஸிஞ்சனம் விய த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பா⁴வனாய பரிப்³ரூஹனதோ. மரியாதா³ய தி²ரபா⁴வகரணம் விய ஸமதோ² யதா²வுத்தாய பா⁴வனாதி⁴ட்டா²னாய ஸீலமரியாதா³ய த³ள்ஹீபா⁴வாபாத³னதோ. ஸமாஹிதஸ்ஸ ஹி ஸீலம் தி²ரதரம் ஹோதி. ஸமீபே வல்லிஆதீ³னம் ஹரணம் விய கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னம் இச்சி²தப்³ப³பா⁴வனாய விப³ந்த⁴னாபனயனதோ. மூலக²ணனம் விய ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பா⁴வனா தஸ்ஸா விப³ந்த⁴ஸ்ஸ மூலபூ⁴தானம் தண்ஹாமானதி³ட்டீ²னம் பலிக²ணனதோ. ஏத்த² ச யஸ்மா ஸுபரிஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம் இச்சி²தப்³ப³ம், ததோ யதா²ஸுதே அத்தே² ஸாகச்சா²ஸமாபஜ்ஜனம், ததோ கம்மட்டா²னவிஸோத⁴னேன ஸமத²னிப்³ப³த்தி, ததோ ஸமாஹிதஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபாரிபூரி, பரிபுண்ணா விபஸ்ஸனா மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ப்³ரூஹேதீதி ஏவமேதேஸம் அங்கா³னம் பரம்பராய ஸம்முகா² அனுக்³க³ண்ஹனதோ அயமானுபுப்³பீ³ கதி²தாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

அனுக்³க³ஹிதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. விமுத்தாயதனஸுத்தவண்ணனா

26. ச²ட்டே² விமுத்தியா வட்டது³க்க²தோ விமுச்சனஸ்ஸ ஆயதனானி காரணானி விமுத்தாயதனானீதி ஆஹ – ‘‘விமுச்சனகாரணானீ’’தி. பாளிஅத்த²ம் ஜானந்தஸ்ஸாதி ‘‘இத⁴ ஸீலம் ஆக³தம், இத⁴ ஸமாதி⁴, இத⁴ பஞ்ஞா’’திஆதி³னா தம்தம்பாளிஅத்த²ம் யாதா²வதோ ஜானந்தஸ்ஸ. பாளிம் ஜானந்தஸ்ஸாதி தத³த்த²போ³தி⁴னிம் பாளிம் யாதா²வதோ உபதா⁴ரேந்தஸ்ஸ. தருணபீதீதி ஸஞ்ஜாதமத்தா முது³கா பீதி ஜாயதி. கத²ம் ஜாயதி? யதா²தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் உபதா⁴ரேந்தஸ்ஸ தத³னுச்ச²விகமேவ அத்தனோ காயவாசாமனோஸமாசாரம் பரிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸம் பத்தஸ்ஸ பமோத³லக்க²ணம் பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி. துட்டா²காரபூ⁴தா ப³லவபீதீதி புரிமுப்பன்னாய பீதியா வஸேன லத்³தா⁴ஸேவனத்தா அதிவிய துட்டா²காரபூ⁴தா காயசித்தத³ரத²ஸ்ஸ பஸ்ஸம்ப⁴னஸமத்த²தாய பஸ்ஸத்³தி⁴யா பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்தா² ப³லப்பத்தா பீதி ஜாயதி. யஸ்மா நாமகாயே பஸ்ஸத்³தே⁴ ரூபகாயோபி பஸ்ஸத்³தோ⁴ ஏவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘நாமகாயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி’’ச்சேவ வுத்தம்.

ஸுக²ம் படிலப⁴தீதி வக்க²மானஸ்ஸ சித்தஸமாதா⁴னஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்த²ம் சேதஸிகம் நிராமிஸஸுக²ம் படிலப⁴தி விந்த³தி. ஸமாதி⁴யதீதி ஏத்த² பன ந யோ கோசி ஸமாதி⁴ அதி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² அனுத்தரஸமாதீ⁴தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அரஹத்த…பே… ஸமாதி⁴யதீ’’தி ஆஹ. ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³ தஸ்ஸம் தே³ஸனாயம் தாதி³ஸஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ யதா²வுத்தஸமாதி⁴படிலாப⁴ஸ்ஸ காரணபா⁴வவிபா⁴வனம், யம் ததா² விமுத்தாயதனபா⁴வோ. ஓஸக்கிதுந்தி த³ஸ்ஸிதும். ஸமாதி⁴யேவ ஸமாதி⁴னிமித்தந்தி கம்மட்டா²னபாளியா ஆருள்ஹோ ஸமாதி⁴ ஏவ பரதோ உப்பஜ்ஜனகபா⁴வனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ காரணபா⁴வதோ ஸமாதி⁴னிமித்தம். தேனாஹ ‘‘ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே’’திஆதி³.

விமுத்தாயதனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸது³க்க²த³ரத²பரிளாஹானம் விக³தத்தா ஸாதிஸயமேத்த² ஸுக²ந்தி வுத்தம் ‘‘அப்பிதப்பிதக்க²ணே ஸுக²த்தா பச்சுப்பன்னஸுகோ²’’தி. புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ வஸேன பச்சி²மம் பச்சி²மம் லத்³தா⁴ஸேவனதாய ஸந்தபணீததரபா⁴வப்பத்தம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘புரிமோ…பே… ஸுக²விபாகோ’’தி. கிலேஸப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யாதி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னேன லத்³த⁴த்தா. ‘‘கிலேஸப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பா⁴வந்தி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னபா⁴வம். லத்³த⁴த்தா பத்தத்தா தப்³பா⁴வம் உபக³தத்தா. லோகியஸமாதி⁴ஸ்ஸ பச்சனீகானி நீவரணபட²மஜ்ஜா²னனிகந்திஆதீ³னி நிக்³க³ஹேதப்³பா³னி, அஞ்ஞே கிலேஸா வாரேதப்³பா³. இமஸ்ஸ பன அரஹத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ஸப்³ப³கிலேஸத்தா ந நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம் வாரேதப்³ப³ஞ்ச அத்தீ²தி மக்³கா³னந்தரம் ஸமாபத்திக்க²ணே ச அப்பயோகே³ன அதி⁴க³தத்தா அப்பிதத்தா ச அபரிஹானிவஸேன வா அப்பிதத்தா ந ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிதக³தோ. ஸதிவேபுல்லப்பத்தத்தாதி ஏதேன அப்பவத்தமானாயபி ஸதியா ஸதிப³ஹுலதாய ஸதோ ஏவ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேனாதி ஏதேன பரிச்சி²ன்னஸ்ஸதியா ஸதோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸேஸூதி ஞாணேஸு.

ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8-9. பஞ்சங்கி³கஸுத்தாதி³வண்ணனா

28-29. அட்ட²மே கரோ வுச்சதி புப்ப²ஸம்ப⁴வம் ‘‘க³ப்³பா⁴ஸயே கிரீயதீ’’தி கத்வா. கரதோ ஜாதோ காயோ கரஜகாயோ, தது³பனிஸ்ஸயோ சதுஸந்ததிரூபஸமுதா³யோ. காமம் நாமகாயோபி விவேகஜேன பீதிஸுகே²ன ததா²லத்³தூ⁴பகாரோ, ‘‘அபி⁴ஸந்தே³தீ’’திஆதி³வசனதோ பன ரூபகாயோ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘இமம் கரஜகாய’’ந்தி. அபி⁴ஸந்தே³தீதி அபி⁴ஸந்த³னம் கரோதி. தம் பன அபி⁴ஸந்த³னம் ஜா²னமயேன பீதிஸுகே²ன கரஜகாயஸ்ஸ திந்தபா⁴வாபாத³னம் ஸப்³ப³த்த²கமேவ லூக²பா⁴வாபனயனந்தி ஆஹ ‘‘தேமேதீ’’திஆதி³. தயித³ம் அபி⁴ஸந்த³னம் அத்த²தோ யதா²வுத்தபீதிஸுக²ஸமுட்டா²னேஹி பணீதரூபேஹி காயஸ்ஸ பரிப்ப²ரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். பரிஸந்தே³தீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³ப³ம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸப்³பா³வா, தஸ்ஸ ஸப்³பா³வதோ. அவயவாவயவிஸம்ப³ந்தே⁴ அவயவினி ஸாமிவசனந்தி அவயவவிஸயோ ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³கோட்டா²ஸவதோ’’தி. அபு²டம் நாம ந ஹோதி யத்த² யத்த² கம்மஜரூபம், தத்த² தத்த² சித்தஜரூபஸ்ஸ அபி⁴ப்³யாபனதோ. தேனாஹ ‘‘உபாதி³ன்னகஸந்ததீ’’திஆதி³.

சே²கோதி குஸலோ. தம் பனஸ்ஸ கோஸல்லம் நஹானீயசுண்ணானம் கரணே பிண்டி³கரணே ச ஸமத்த²தாவஸேன வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘படிப³லோ’’திஆதி³. கம்ஸ-ஸத்³தோ³ ‘‘மஹதியா கம்ஸபாதியா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.61) ஸுவண்ணே ஆக³தோ.‘‘கம்ஸோ உபஹதோ யதா²’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 134) கித்திமலோஹே. கத்த²சி பண்ணத்திமத்தே ‘‘உபகம்ஸோ நாம ராஜாஸி, மஹாகம்ஸஸ்ஸ அத்ரஜோ’’திஆதி³ (ஜா. அட்ட². 4.10.164 க⁴டபண்டி³தஜாதகவண்ணனா). இத⁴ பன யத்த² கத்த²சி லோஹேதி ஆஹ ‘‘யேன கேனசி லோஹேன கதபா⁴ஜனே’’தி. ஸ்னேஹானுக³தாதி உத³கஸினேஹேன அனுப்பவிஸனவஸேன க³தா உபக³தா. ஸ்னேஹபரேதாதி உத³கஸினேஹேன பரிதோ க³தா ஸமந்ததோ பு²டா. ததோ ஏவ ஸந்தரபா³ஹிரா பு²டா ஸ்னேஹேன. ஏதேன ஸப்³ப³ஸோ உத³கேன தேமிதபா⁴வமாஹ. ந ச பக்³க⁴ரிணீதி ஏதேன திந்தஸ்ஸபி தஸ்ஸ க⁴னத²த்³த⁴பா⁴வம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘ந பி³ந்து³பி³ந்தூ³’’திஆதி³.

தாஹி தாஹி உத³கஸிராஹி உப்³பி⁴ஜ்ஜதீதி உப்³பி⁴த³ம், உப்³பி⁴த³ம் உத³கம் ஏதஸ்ஸாதி உப்³பி⁴தோ³த³கோ. உப்³பி⁴ன்னஉத³கோதி நதீ³தீரே க²தகூபகோ விய உப்³பி⁴ஜ்ஜனகஉத³கோ. உக்³க³ச்ச²னஉத³கோதி தா⁴ராவஸேன உட்ட²ஹனஉத³கோ. கஸ்மா பனேத்த² உப்³பி⁴தோ³த³கோவ ரஹதோ³ க³ஹிதோ, ந இதரோதி ஆஹ ‘‘ஹேட்டா² உக்³க³ச்ச²னஉத³கஞ்ஹீ’’திஆதி³. தா⁴ரானிபாதபு³ப்³பு³ளகேஹீதி தா⁴ரானிபாதேஹி ச உத³கபு³ப்³பு³ளேஹி ச. ‘‘பே²ணபடலேஹி சா’’தி வத்தப்³ப³ம், ஸன்னிஸின்னமேவ அபரிக்கோ²ப⁴தாய நிச்சலமேவ, ஸுப்பஸன்னமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸந்தி ‘‘அபி⁴ஸந்தே³தீ’’திஆதி³கம்.

உப்பலானீதி உப்பலக³ச்சா²னி. ஸேதரத்தனீலேஸூதி உப்பலேஸு, ஸேதுப்பலரத்துப்பலனீலுப்பலேஸூதி அத்தோ². யம் கிஞ்சி உப்பலம் உப்பலமேவ ஸாமஞ்ஞக்³க³ஹணதோ. ஸதபத்தந்தி ஏத்த² ஸத-ஸத்³தோ³ ப³ஹுபரியாயோ ‘‘ஸதக்³கீ⁴’’திஆதீ³ஸு விய. தேன அனேகஸதபத்தஸ்ஸபி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. லோகே பன ரத்தம் பது³மம், ஸேதம் புண்ட³ரீகந்தி வுச்சதி. யாவ அக்³கா³ யாவ ச மூலா உத³கேன அபி⁴ஸந்த³னாதி³ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் உத³கானுக்³க³தக்³க³ஹணம். இத⁴ உப்பலாதீ³னி விய கரஜகாயோ, உத³கம் விய ததியஜ்ஜா²னஸுக²ம்.

யஸ்மா பரிஸுத்³தே⁴ன சேதஸாதி சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தமாஹ, தஞ்ச ராகா³தி³உபக்கிலேஸமலாபக³மதோ நிருபக்கிலேஸம் நிம்மலம், தஸ்மா ஆஹ ‘‘நிருபக்கிலேஸட்டே²ன பரிஸுத்³த⁴’’ந்தி. யஸ்மா பன பாரிஸுத்³தி⁴யா ஏவ பச்சயவிஸேஸேன பவத்திவிஸேஸோ பரியோதா³ததா ஸுத⁴ந்தஸுவண்ணஸ்ஸ நிக⁴ம்ஸனேன பப⁴ஸ்ஸரதா விய, தஸ்மா ஆஹ ‘‘பப⁴ஸ்ஸரட்டே²ன பரியோதா³தம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. இத³ந்தி ஓதா³தவசனம். உதுப²ரணத்த²ந்தி உதுனோ ப²ரணத³ஸ்ஸனத்த²ம். உதுப²ரணம் ந ஹோதி ஸேஸந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தங்க²ண …பே… ப³லவம் ஹோதீ’’தி. வத்த²ம் விய கரஜகாயோதி யோகி³னோ கரஜகாயோ வத்த²ம் விய த³ட்ட²ப்³போ³ உதுப²ரணஸதி³ஸேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுகே²ன ப²ரிதப்³ப³த்தா. புரிஸஸ்ஸ ஸரீரம் விய சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் உதுப²ரணட்டா²னியஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. தத்த² ச ‘‘பரிஸுத்³தே⁴ன சேதஸா’’தி சேதோக³ஹணேன ஜா²னஸுக²ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘உதுப²ரணம் விய சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுக²’’ந்தி. நனு ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ஸுக²மேவ நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², ஸாதலக்க²ணஸந்தஸபா⁴வத்தா பனேத்த² உபேக்கா² ‘‘ஸுக²’’ந்தி அதி⁴ப்பேதா. தேன வுத்தம் ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 232) ‘‘உபேக்கா² பன ஸந்தத்தா, ஸுக²மிச்சேவ பா⁴ஸிதா’’தி.

தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸரூபத³ஸ்ஸனஸ்ஸ பச்சயத்தா பச்சவேக்க²ணஞாணம் பச்சவேக்க²ணனிமித்தம். ஸமப⁴ரிதோதி ஸமபுண்ணோ.

மண்ட³பூ⁴மீதி பபாவண்ணபூ⁴மி. யத்த² ஸலிலஸிஞ்சனேன வினாவ ஸஸ்ஸானி டி²தானி ஸம்பஜ்ஜந்தி. யுகே³ யோஜேதப்³பா³னி யோக்³கா³னி, தேஸம் ஆசரியோ யோக்³கா³சரியோ. தேஸம் ஸிக்கா²பனதோ ஹத்தி²ஆத³யோபி ‘‘யோக்³கா³’’தி வுச்சந்தீதி ஆஹ பாளியம் ‘‘அஸ்ஸத³ம்மஸாரதீ²’’தி. யேன யேனாதி சதூஸு மக்³கே³ஸு யேன யேன மக்³கே³ன. யம் யம் க³திந்தி ஜவஸமஜவாதி³பே⁴தா³ஸு க³தீஸு யம் யம் க³திம். நவமே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

பஞ்சங்கி³கஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. நாகி³தஸுத்தவண்ணனா

30. த³ஸமே உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³தி உத்³த⁴ம் உக்³க³தத்தா உச்சோ பத்த²டோ மஹந்தோ வினிப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா க³ஹேதும் அஸக்குணேய்யோ ஸத்³தோ³ ஏதேஸந்தி உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³. வசீகோ⁴ஸோபி ஹி ப³ஹூஹி ஏகஜ்ஜ²ம் பவத்திதோ அத்த²தோ ஸத்³த³தோ ச து³ரவபோ³தோ⁴ கேவலம் மஹானிக்³கோ⁴ஸோ ஏவ ஹுத்வா ஸோதபத²மாக³ச்ச²தி. மச்ச²விலோபேதி மச்சா²னம் விலும்பித்வா விய க³ஹணே, மச்சா²னம் வா விலும்பனே. கேவட்டானஞ்ஹி மச்ச²பச்சி²ட²பிதட்டா²னே மஹாஜனோ ஸன்னிபதித்வா ‘‘இத⁴ அஞ்ஞம் ஏகம் மச்ச²ம் தே³ஹி, ஏகம் மச்ச²பா²லம் தே³ஹீ’’தி, ‘‘ஏதஸ்ஸ தே மஹா தி³ன்னோ, மய்ஹம் கு²த்³த³கோ’’தி ஏவம் உச்சாஸத்³த³ம் மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தி. மச்ச²க்³க³ஹணத்த²ம் ஜாலே பக்கி²த்தேபி தஸ்மிம் டா²னே கேவட்டா சேவ அஞ்ஞே ச ‘‘பவிட்டோ² க³ஹிதோ’’தி மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். அஸுசிஸுக²ந்தி காயாஸுசிஸன்னிஸ்ஸிதத்தா கிலேஸாஸுசிஸன்னிஸ்ஸிதத்தா ச அஸுசிஸன்னிஸ்ஸிதஸுக²ம். நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸாதி காமதோ நிக்க²மந்தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ. பவிவேகஸுக²ஸ்ஸாதி க³ணஸங்க³ணிகதோ கிலேஸஸங்க³ணிகதோ ச விக³தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ. உபஸமஸுக²ஸ்ஸாதி ராகா³தி³வூபஸமாவஹஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ. ஸம்போ³த⁴ஸுக²ந்தி மக்³க³ஸங்கா²தஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸ்ஸ நிட்ட²ப்பத்தத்தா²ய ஸுக²ம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

நாகி³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சங்கி³கவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.