4. ஸுமனவக்³கோ³
1. ஸுமனஸுத்தவண்ணனா
31. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே ஸதக்ககூதி ஸதஸிக²ரோ, அனேககூடோதி அத்தோ². இத³ம் தஸ்ஸ மஹாமேக⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனம். ஸோ ஹி மஹாவஸ்ஸம் வஸ்ஸதி. தேனேவாஹ – ‘‘இதோ சிதோ ச உட்டி²தேன வலாஹககூடஸதேன ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ²’’தி. த³ஸ்ஸனஸம்பன்னோதி ஏத்த² த³ஸ்ஸனம் நாம ஸோதாபத்திமக்³கோ³. ஸோ ஹி பட²மம் நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனதோ ‘‘த³ஸ்ஸன’’ந்தி வுச்சதி. யதி³பி தம் கோ³த்ரபு⁴ பட²மதரம் பஸ்ஸதி, தி³ஸ்வா பன கத்தப்³ப³கிச்சஸ்ஸ கிலேஸப்பஹானஸ்ஸ அகரணதோ ந தம் ‘‘த³ஸ்ஸன’’ந்தி வுச்சதி. ஆவஜ்ஜனட்டா²னியஞ்ஹி தம் ஞாணம். மக்³க³ஸ்ஸ நிப்³பா³னாரம்மணதாஸாமஞ்ஞேன சேதம் வுத்தம், ந நிப்³பா³னப்படிவிஜ்ஜ²னேன, தஸ்மா த⁴ம்மசக்கு²ம் புனப்புனம் நிப்³ப³த்தனேன பா⁴வனம் அப்பத்தம் த³ஸ்ஸனம், த⁴ம்மசக்கு²ஞ்ச பரிஞ்ஞாதி³கிச்சகரணேன சதுஸச்சத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம் தத³பி⁴ஸமயோதி நத்தே²த்த² கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனபா⁴வாபத்தி. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
ஸுமனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. சுந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா
32. து³தியே ‘‘அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.179) அரியகந்தானீதி பஞ்சஸீலானி ஆக³தானி. அரியகந்தானி ஹி பஞ்சஸீலானி அரியானம் கந்தானி பியானி, ப⁴வந்தரக³தாபி அரியா தானி ந விஜஹந்தி. இத⁴ பன ‘‘யாவதா, சுந்த³, ஸீலானி அரியகந்தானி ஸீலானி, தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி…பே… அக்³கே³ தே பரிபூரகாரினோ’’தி வுத்தத்தா மக்³க³ப²லானி ஸீலானி அதி⁴ப்பேதானீதி ஆஹ ‘‘அரியகந்தானி ஸீலானீதி மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தானி ஸீலானீ’’தி.
சுந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. உக்³க³ஹஸுத்தவண்ணனா
33. ததியே ஸப்³ப³பட²மம் உட்டா²னஸீலாதி ரத்தியா விபா⁴யனவேலாய ஸாமிகே பரிஜனே ஸேய்யாய அவுட்டி²தே ஸப்³ப³பட²மம் உட்டா²னஸீலா. ஸாமிகம் தி³ஸ்வா நிஸின்னாஸனதோ அக்³கி³த³ட்³டா⁴ விய பட²மமேவ வுட்ட²ஹந்தீதி வா புப்³பு³ட்டா²யினியோ. கிம்காரந்தி கிம்கரணீயம், கிம்கரணபா⁴வேன புச்சி²த்வா காதப்³ப³வேய்யாவச்சந்தி அத்தோ². தம் படிஸ்ஸுணந்தா விசரந்தீதி கிம்காரப்படிஸ்ஸாவினியோ. மனாபம்யேவ கிரியம் கரோந்தி ஸீலேனாதி மனாபசாரினியோ. பியமேவ வத³ந்தி ஸீலேனாதி பியவாதி³னியோ.
தத்ருபாயாயாதி தத்ர கம்மே ஸாதே⁴தப்³ப³உபாயபூ⁴தாய வீமம்ஸாய. தேனாஹ ‘‘தஸ்மிம் உண்ணாகப்பாஸஸம்விதா⁴னே’’திஆதி³. அலம் காதுந்தி காதும் ஸமத்தா². அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி விசாரேதும் ஸமத்தா². தேனாஹ ‘‘அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி அத்தனா காதும்பி பரேஹி காராபேதும்பீ’’திஆதி³. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
உக்³க³ஹஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
4-5. ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தாதி³வண்ணனா
34-35. சதுத்தே² ஸந்தி³ட்டி²கந்தி அஸம்பராயிகதாய ஸாமம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸயம் அனுப⁴விதப்³ப³ம் அத்தபச்சக்க²ம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகந்தி அத்தோ². ந ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ திட்ட²தீதி ‘‘தா³னம் நாம ஸாது⁴ ஸுந்த³ரம், பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பண்டி³தேஹி பஸத்த²’’ந்தி ஏவம் ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ ந திட்ட²தி. யம் தா³னம் தே³தீதி யம் தே³ய்யத⁴ம்மம் பரஸ்ஸ தே³தி. தஸ்ஸ பதி ஹுத்வாதி தப்³பி³ஸயம் லோப⁴ம் ஸுட்டு² அபி⁴ப⁴வந்தோ தஸ்ஸ அதி⁴பதி ஹுத்வா தே³தி. தேன அனதி⁴ப⁴வனீயத்தா ந தா³ஸோ ந ஸஹாயோதி. தத்த² தது³ப⁴யம் அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தா³ஸோ ஹுத்வா தே³தி தண்ஹாதா³ஸப்³யஸ்ஸ உபக³தத்தா. ஸஹாயோ ஹுத்வா தே³தி தஸ்ஸ பியபா⁴வாவிஸ்ஸஜ்ஜனதோ. ஸாமீ ஹுத்வா தே³தி தத்த² தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ அத்தானம் மோசேத்வா அபி⁴பு⁴ய்ய பவத்தனதோ. அத² வா யோ தா³னஸீலதாய தா³யகோ புக்³க³லோ, ஸோ தா³னே பவத்திபே⁴தே³ன தா³னதா³ஸோ, தா³னஸஹாயோ, தா³னபதீதி திப்பகாரோ ஹோதி. தத³ஸ்ஸ திப்பகாரதம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தா³தப்³ப³ட்டே²ன தா³னம், அன்னபானாதி³.
தத்த² யம் அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தண்ஹாதி⁴பன்னதாய தஸ்ஸ வஸேன வத்தனதோ தா³ஸோ விய ஹோதி. யம் பரேஸம் தீ³யதி, தத்தா²பி அன்னபானஸாமஞ்ஞேன இத³ம் வுத்தம் ‘‘தா³னஸங்கா²தஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³ஸோ ஹுத்வா’’தி. ஸஹாயோ ஹுத்வா தே³தி அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ பரேஸம் தா³தப்³ப³ஸ்ஸ ச ஸமஸமம் ட²பனதோ. பதி ஹுத்வா தே³தி ஸயம் தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ வஸே அவத்தித்வா தஸ்ஸ அத்தனோ வஸே வத்தாபனதோ. அபரோ நயோ – யோ அத்தனா பணீதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பரேஸம் நிஹீனம் தே³தி, ஸோ தா³னதா³ஸோ நாம தன்னிமித்தனிஹீனபா⁴வாபத்திதோ. யோ யாதி³ஸம் அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தாதி³ஸமேவ பரேஸம் தே³தி, ஸோ தா³னஸஹாயோ நாம தன்னிமித்தஹீனாதி⁴கபா⁴வவிவஜ்ஜனேன ஸதி³ஸபா⁴வாபத்திதோ. யோ அத்தனா நிஹீனம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பரேஸம் பணீதம் தே³தி, ஸோ தா³னபதி நாம தன்னிமித்தஸேட்ட²பா⁴வாபத்திதோ.
நித்தேஜபூ⁴தோ தேஜஹானிப்பத்தியா. ஸஹ ப்³யதி க³ச்ச²தீதி ஸஹப்³யோ, ஸஹபவத்தனகோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸஹப்³யதா, ஸஹபவத்தீதி ஆஹ ‘‘ஸஹபா⁴வம் ஏகீபா⁴வம் க³தா’’தி. அஸிதஸ்ஸாதி வா அப³ந்த⁴ஸ்ஸ, தண்ஹாப³ந்த⁴னேன அப³ந்த⁴ஸ்ஸாதி அத்தோ². பஞ்சமம் உத்தானமேவ.
ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
6-7. காலதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா
36-37. ச²ட்டே² ஆராமதோதி ப²லாராமதோ. பட²முப்பன்னானீதி ஸப்³ப³பட²மம் ஸுஜாதானி. பா⁴ஸிதஞ்ஞூதி பி⁴க்கூ² க⁴ரத்³வாரே டி²தா கிஞ்சாபி துண்ஹீ ஹோந்தி, அத்த²தோ பன ‘‘பி⁴க்க²ம் தே³தா²’’தி வத³ந்தி நாம அரியாய யாசனாய. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘உத்³தி⁴ஸ்ஸ அரியா திட்ட²ந்தி, ஏஸா அரியானம் யாசனா’’தி. தத்ர யே ‘‘மயம் பசாம, இமே ந பசந்தி, பசமானே பத்வா அலப⁴ந்தா குஹிம் லபி⁴ஸ்ஸந்தீ’’தி தே³ய்யத⁴ம்மம் ஸம்விப⁴ஜந்தி, தே பா⁴ஸிதஞ்ஞூ நாம ஞத்வா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ கரணதோ. யுத்தப்பத்தகாலேதி தா³தும் யுத்தப்பத்தகாலே. அப்படிவானசித்தோதி அனிவத்தனசித்தோ. ஸத்தமம் உத்தானமேவ.
காலதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
8. ஸத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
38. அட்ட²மே அனுகம்பந்தீதி ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸுகீ² ஹோந்து அவேரா அப்³யாபஜ்ஜா’’தி ஏவம் ஹிதப²ரணேன அனுக்³க³ண்ஹந்தி. அபிச உபட்டா²கானம் கே³ஹம் அஞ்ஞே ஸீலவந்தே ஸப்³ரஹ்மசாரினோ க³ஹேத்வா பவிஸந்தாபி அனுக்³க³ண்ஹந்தி நாம. நீசவுத்திந்தி பணிபாதஸீலம். கோத⁴மானத²த்³த⁴தாய ரஹிதந்தி கோத⁴மானவஸேன உப்பன்னோ யோ த²த்³த⁴பா⁴வோ சித்தஸ்ஸ உத்³து⁴மாதலக்க²ணோ, தேன விரஹிதந்தி அத்தோ². ஸோரச்சேனாதி ‘‘தத்த² கதமம் ஸோரச்சம்? யோ காயிகோ அவீதிக்கமோ, வாசஸிகோ அவீதிக்கமோ, காயிகவாசஸிகோ அவீதிக்கமோ, இத³ம் வுச்சதி ஸோரச்சம். ஸப்³போ³பி ஸீலஸம்வரோ ஸோரச்ச’’ந்தி ஏவமாக³தேன ஸீலஸம்வரஸங்கா²தேன ஸோரதபா⁴வேன. ஸகி²லந்தி ‘‘தத்த² கதமம் ஸாக²ல்யம்? யா ஸா வாசா த²த்³த⁴கா கக்கஸா ப²ருஸா கடுகா அபி⁴ஸஜ்ஜனீ கோத⁴ஸாமந்தா அஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகா, ததா²ரூபிம் வாசம் பஹாய யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா, ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. யா தத்த² ஸண்ஹவாசதா ஸகி²லவாசதா அப²ருஸவாசதா, இத³ம் வுச்சதி ஸாக²ல்ய’’ந்தி (த⁴. ஸ. 1350) ஏவம் வுத்தேன ஸம்மோத³கமுது³பா⁴வேன ஸமன்னாக³தம். தேனாஹ ‘‘ஸகி²லந்தி ஸம்மோத³க’’ந்தி.
ஸத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
9-10. புத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா
39-40. நவமே ப⁴தோதி போஸிதோ. தம் பன ப⁴ரணம் ஜாதகாலதோ பட்டா²ய ஸுக²பச்சயூபஹரணேன து³க்க²பச்சயாபஹரணேன ச பவத்திதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அம்ஹேஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஹத்த²பாத³வட்³ட⁴னாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன முகே²ன ஸிங்கா⁴னிகாபனயனனஹாபனமண்ட³னாதி³ஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. மாதாபிதூனம் ஸந்தகம் கே²த்தாதி³ம் அவினாஸேத்வா ரக்கி²தம் தேஸம் பரம்பராய டி²தியா காரணம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அம்ஹாகம் ஸந்தகம்…பே… குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதீ’’தி. ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி அனுபச்சி²ந்தி³த்வாதி ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி அவிச்சி²ந்தி³த்வா. யஸ்மா தா³யஜ்ஜப்படிலாப⁴ஸ்ஸ யோக்³யபா⁴வேன வத்தமானோயேவ தா³யஸ்ஸ படிபஜ்ஜிஸ்ஸதி, ந இதரோதி ஆஹ ‘‘குலவம்ஸானுரூபாய படிபத்தியா’’திஆதி³. அத்தனா தா³யஜ்ஜாரஹம் கரோந்தோதி அத்தானம் தா³யஜ்ஜாரஹம் கரோந்தோ. மாதாபிதரோ ஹி அத்தனோ ஓவாதே³ அவத்தமானே மிச்சா²படிபன்னே தா³ரகே வினிச்ச²யம் க³ந்த்வா அபுத்தே கரோந்தி, தே தா³யஜ்ஜாரஹா ந ஹோந்தி. ஓவாதே³ வத்தமானே பன குலஸந்தகஸ்ஸ ஸாமிகே கரோந்தி. ததியதி³வஸதோ பட்டா²யாதி மததி³வஸதோ ததியதி³வஸதோ பட்டா²ய. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. த³ஸமம் உத்தானமேவ.
புத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸுமனவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.