1. பட²மசக்கானுவத்தனஸுத்தவண்ணனா

131. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அத்த²ஞ்ஞூதி ஹிதஞ்ஞூ. ஹிதபரியாயோ ஹேத்த² அத்த²-ஸத்³தோ³ ‘‘அத்தத்தோ² பரத்தோ²’’திஆதீ³ஸு (மஹானி. 69; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 85; படி. ம. 3.5) விய. யஸ்மா சேஸ பரேஸம் ஹிதம் ஜானந்தோ தே அத்தனி ரஞ்ஜேதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ரஞ்ஜிதும் ஜானாதீ’’தி. த³ண்டே³தி அபராதா⁴னுரூபே த³ண்ட³னே. ப³லம்ஹீதி ப³லகாயே. பஞ்ச அத்தே²தி அத்தத்தோ², பரத்தோ², உப⁴யத்தோ², தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ அத்தோ², ஸம்பராயிகோ அத்தோ²தி ஏவம் பஞ்சப்பபே⁴தே³ அத்தே². சத்தாரோ த⁴ம்மேதி சதுஸச்சத⁴ம்மே, காமரூபாரூபலோகுத்தரபே⁴தே³ வா சத்தாரோ த⁴ம்மே. படிக்³க³ஹணபரிபோ⁴க³மத்தஞ்ஞுதாய ஏவ பரியேஸனவிஸ்ஸஜ்ஜனமத்தஞ்ஞுதாபி போ³தி⁴தா ஹோந்தீதி ‘‘படிக்³க³ஹணபரிபோ⁴க³மத்தம் ஜானாதி’’இச்சேவ வுத்தம்.

உத்தரதி அதிக்கமதி, அபி⁴ப⁴வதீதி வா உத்தரம், நத்தி² ஏத்த² உத்தரந்தி அனுத்தரம். அனதிஸயம், அப்படிபா⁴க³ம் வா அனேகாஸு தே³வமனுஸ்ஸபரிஸாஸு அனேகஸதக்க²த்தும் தேஸம் அரியஸச்சப்படிவேத⁴ஸம்பாத³னவஸேன பவத்தா ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா த⁴ம்மசக்கம். அபிச ஸப்³ப³பட²மம் அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞப்பமுகா²ய அட்டா²ரஸபரிஸக³ணாய ப்³ரஹ்மகோடியா சதுஸச்சஸ்ஸ படிவேத⁴விதா⁴யினீ யா த⁴ம்மதே³ஸனா, தஸ்ஸா ஸாதிஸயா த⁴ம்மசக்கஸமஞ்ஞா. தத்த² ஸதிபட்டா²னாதித⁴ம்மோ ஏவ பவத்தனட்டே²ன சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கம். சக்கந்தி வா ஆணா த⁴ம்மதோ அனபேதத்தா, த⁴ம்மஞ்ச தம் சக்கஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம். த⁴ம்மேன ஞாயேன சக்கந்திபி த⁴ம்மசக்கம். யதா²ஹ ‘‘த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி சக்கஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம், சக்கஞ்ச பவத்தேதி த⁴ம்மஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம், த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி த⁴ம்மசக்க’’ந்திஆதி³ (படி. ம. 2.40-41). அப்படிவத்தியந்தி த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ அனுத்தரபா⁴வதோ அப்படிஸேத⁴னீயம். கேஹி பன அப்படிவத்தியந்தி ஆஹ – ‘‘ஸமணேன வா’’திஆதி³. தத்த² ஸமணேனாதி பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தேன. ப்³ராஹ்மணேனாதி ஜாதிப்³ராஹ்மணேன. ஸாஸனபரமத்த²ஸமணப்³ராஹ்மணானஞ்ஹி படிலோமசித்தம்யேவ நத்தி². தே³வேனாதி காமாவசரதே³வேன. கேனசீதி யேன கேனசி அவஸிட்ட²பாரிஸஜ்ஜேன. ஏத்தாவதா அட்ட²ன்னம்பி பரிஸானம் அனவஸேஸபரியாதா³னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். லோகஸ்மிந்தி ஸத்தலோகே.

பட²மசக்கானுவத்தனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.