8. அரியவம்ஸஸுத்தவண்ணனா

28. அட்ட²மே வம்ஸ-ஸத்³தோ³ ‘‘பிட்டி²வம்ஸம் அதிக்கமித்வா நிஸீத³தீ’’திஆதீ³ஸு த்³வின்னம் கோ³பானஸீனம் ஸந்தா⁴னட்டா²னே ட²பேதப்³ப³த³ண்ட³கே ஆக³தோ.

‘‘வம்ஸோ விஸாலோ ச யதா² விஸத்தோ,

புத்தேஸு தா³ரேஸு ச யா அபேக்கா²;

வம்ஸக்களீரோவ அஸஜ்ஜமானோ,

ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ’’தி. –

ஆதீ³ஸு கட்ட²கே. ‘‘பே⁴ரிஸத்³தோ³ முதி³ங்க³ஸத்³தோ³ வம்ஸதாலஸத்³தோ³’’திஆதீ³ஸு தூரியவிஸேஸே, வேணூதிபி வுச்சதி. ‘‘பி⁴ன்னேன பிட்டி²வம்ஸேன மதோ ஹத்தீ²’’திஆதீ³ஸு ஹத்தி²ஆதீ³னம் பிட்டி²வேமஜ்ஜே² பதே³ஸே. ‘‘குலவம்ஸம் ட²பேஸ்ஸாமீ’’திஆதீ³ஸு குலன்வயே. ‘‘வம்ஸானுரக்க²கோ பவேணீபாலகோ’’திஆதீ³ஸு கு³ணானுபுப்³பி³யம் கு³ணானம் பப³ந்த⁴ப்பவத்தியம். இத⁴ பன சதுபச்சயஸந்தோஸபா⁴வனாராமதாஸங்கா²தகு³ணானம் பப³ந்தே⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்ஸ பன வம்ஸஸ்ஸ குலன்வயம் கு³ணன்வயஞ்ச நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² க²த்தியவம்ஸோதி க²த்தியகுலவம்ஸோ. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி. ஸமணவம்ஸோ பன ஸமணதந்தி ஸமணபவேணீ. மூலக³ந்தா⁴தீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன யதா² ஸாரக³ந்தா⁴தீ³னம் ஸங்க³ஹோ, ஏவமேத்த² கோ³ரஸாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³, து³தியேன பன ஆதி³-ஸதே³ன காஸிகவத்த²ஸப்பிமண்டா³தீ³னம்.

அரிய-ஸத்³தோ³ அமிலக்கே²ஸுபி மனுஸ்ஸேஸு பவத்ததி, யேஸம் நிவஸனட்டா²னம் அரியம் ஆயதனந்தி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘யாவதா, ஆனந்த³, அரியம் ஆயதன’’ந்தி (தீ³. நி. 2.152; உதா³. 76). லோகியஸாது⁴ஜனேஸுபி ‘‘யே ஹி வோ அரியா பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரா, தேஸம் அஹம் அஞ்ஞதரோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.35). இத⁴ பன யே ‘‘ஆரகா கிலேஸேஹீ’’திஆதி³னா லத்³த⁴னிப்³ப³சனா படிவித்³த⁴அரியஸச்சா, தே ஏவ அதி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கே பன தே அரியா’’தி புச்ச²ம் கத்வா ‘‘அரியா வுச்சந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யே மஹாபணிதா⁴னகப்பதோ பட்டா²ய யாவாயம் கப்போ, ஏத்த²ந்தரே உப்பன்னா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴. தே தாவ ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேத்வா தத³ஞ்ஞேபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ பச்சேகபு³த்³தே⁴ பு³த்³த⁴ஸாவகே ச ஸங்க³ஹேத்வா அனவஸேஸதோ அரியே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யாவ ஸாஸனம் அந்தரதா⁴யதி, தாவ ஸத்தா² த⁴ரதி ஏவ நாமாதி இமமேவ ப⁴க³வந்தம். யே சேதரஹி பு³த்³த⁴ஸாவகா, தே ச ஸந்தா⁴ய பச்சுப்பன்னக்³க³ஹணம். தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே தே தே பச்சுப்பன்னாதி சே, அதீதானாக³தக்³க³ஹணம் ந கத்தப்³ப³ம் ஸியா.

இதா³னி யதா² ப⁴க³வா ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேஸ்ஸாமி, யதி³த³ம் ச² ச²க்கானீ’’தி ச²ச²க்கதே³ஸனாய (ம. நி. 3.420) அட்ட²ஹி பதே³ஹி வண்ணம் அபா⁴ஸி. ஏவம் மஹாஅரியவம்ஸதே³ஸனாய அரியானம் வம்ஸம் ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அரியவம்ஸா அக்³க³ஞ்ஞா ரத்தஞ்ஞா வம்ஸஞ்ஞா போராணா, அஸம்கிண்ணா அஸம்கிண்ணபுப்³பா³ ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீ’’தி யேஹி நவஹி பதே³ஹி வண்ணம் அபா⁴ஸி, தானி தாவ ஆனேத்வா தோ²மனாவஸேனேவ வண்ணேந்தோ ‘‘தே கோ² பனேதே’’திஆதி³மாஹ. அக்³கா³தி ஜானிதப்³பா³ ஸப்³ப³வம்ஸேஹி ஸேட்ட²பா⁴வதோ ஸேட்ட²பா⁴வஸாத⁴னதோ ச.

ரத்தஞ்ஞா சிரரத்தாதி ஜானிதப்³பா³ ரத்தஞ்ஞூஹி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி தேஹி ச ததா² அனுட்டி²தத்தா. வம்ஸாதி ஜானிதப்³பா³தி பு³த்³தா⁴தீ³னம் அரியானம் வம்ஸாதி ஜானிதப்³பா³. போராணாதி புராதனா. ந அது⁴னப்பத்திகாதி ந அது⁴னாதனா. அவிகிண்ணாதி ந கி²த்தா ந ச²ட்³டி³தா. தேனாஹ ‘‘அனபனீதா’’தி. ந அபனீதபுப்³பா³தி ந ச²ட்³டி³தபுப்³பா³, திஸ்ஸன்னம்பி ஸிக்கா²னம் பரிபூரணூபாயபா⁴வதோ ந பரிச்சத்தபுப்³பா³. ததோ ஏவ இதா³னிபி ந அபனீயந்தி, அனாக³தேபி ந அபனீயிஸ்ஸந்தியேவ. த⁴ம்மஸபா⁴வஸ்ஸ விஜானனேன விஞ்ஞூ. ஸமிதபாபா ஸமணா சேவ பா³ஹிதபாபா ப்³ராஹ்மணா ச. தேஹி அப்படிகுட்டா² அப்படிக்கி²த்தா. யே ஹி ந படிக்கோஸிதப்³பா³, தே அனிந்தி³தப்³பா³. அக³ரஹிதப்³பா³ அபரிச்சஜிதப்³ப³தாய அப்படிக்கி²பிதப்³பா³ ஹோந்தீதி.

ஸந்துட்டோ²தி ஏத்த² யதா²தி⁴ப்பேதஸந்தோஸமேவ த³ஸ்ஸேந்தேன பச்சயஸந்தோஸவஸேன ஸந்துட்டோ²தி வுத்தம், ஜா²னவிபஸ்ஸனாதி³வஸேனபி இத⁴ பி⁴க்கு²னோ ஸந்துட்ட²தா ஹோதீதி. இதரீதரேனாதி இதரேன இதரேன. இதரஸத்³தோ³ அனியமவசனோ த்³விக்க²த்தும் வுச்சமானோ யம்-கிஞ்சிஸத்³தே³ஹி ஸமானத்தோ² ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘யேன கேனசீ’’தி. ஸ்வாயம் அனியமவாசிதாய ஏவ யதா² தூ²லாதீ³னம் அஞ்ஞதரவசனோ, ஏவம் யதா²லத்³தா⁴தீ³னம்பி அஞ்ஞதரவசனோதி. தத்த² து³தியபக்க²ஸ்ஸேவ இத⁴ இச்சி²தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² கோ²’’திஆதி³மாஹ. நனு ச யதா²லத்³தா⁴த³யோபி தூ²லாத³யோ ஏவ? ஸச்சமேதம், ததா²பி அத்தி² விஸேஸோ. யோ ஹி யதா²லத்³தே⁴ஸு தூ²லாதீ³ஸு ஸந்தோஸோ, ஸோ யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோவ, ந இதரோ. ந ஹி ஸோ பச்சயமத்தஸன்னிஸ்ஸயோ இச்சி²தோ, அத² கோ² அத்தனோ காயப³லஸாருப்பபா⁴வஸன்னிஸ்ஸயோபி. தூ²லது³காத³யோ தயோபி சீவரே லப்³ப⁴ந்தி, மஜ்ஜி²மோ சதுபச்சயஸாதா⁴ரணோ, பச்சி²மோ பன சீவரே ஸேனாஸனே ச லப்³ப⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இமே தயோ ஸந்தோஸேதி இத³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனயேன வுத்தம். யே ஹி பரதோ கி³லானபச்சயம் பிண்ட³பாதே ஏவ பக்கி²பித்வா சீவரே வீஸதி, பிண்ட³பாதே பன்னரஸ, ஸேனாஸனே பன்னரஸாதி ஸமபஞ்ஞாஸ ஸந்தோஸா வுச்சந்தி, தே ஸப்³பே³பி யதா²ரஹம் இமேஸு ஏவ தீஸு ஸந்தோஸேஸு ஸங்க³ஹம் ஸமோஸரணம் க³ச்ச²ந்தீதி.

சீவரம் ஜானிதப்³ப³ந்தி ‘‘இத³ம் நாம சீவரம் கப்பிய’’ந்தி ஜாதிதோ சீவரம் ஜானிதப்³ப³ம். சீவரகே²த்தந்தி சீவரஸ்ஸ உப்பத்திக்கே²த்தம். பம்ஸுகூலந்தி பம்ஸுகூலசீவரம், பம்ஸுகூலலக்க²ணப்பத்தம் சீவரம் ஜானிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². சீவரஸந்தோஸோதி சீவரே லப்³ப⁴மானோ ஸப்³போ³ ஸந்தோஸோ ஜானிதப்³போ³. சீவரப்படிஸம்யுத்தானி து⁴தங்கா³னி ஜானிதப்³பா³னி, யானி கோ³பேந்தோ சீவரஸந்தோஸேன ஸம்மதே³வ ஸந்துட்டோ² ஹோதீதி. கோ²மகப்பாஸிககோஸேய்யகம்ப³லஸாணப⁴ங்கா³னி கோ²மாதீ³னி. தத்த² கோ²மம் நாம கோ²மஸுத்தேஹி வாயிதம் கோ²மபட்டசீவரம். ததா² ஸேஸானிபி. ஸாணந்தி ஸாணவாகஸுத்தேஹி கதசீவரம். ப⁴ங்க³ந்தி பன கோ²மஸுத்தாதீ³னி ஸப்³பா³னி, ஏகச்சானி வா மிஸ்ஸேத்வா கதசீவரம். ப⁴ங்க³ம்பி வாகமயமேவாதி கேசி. சா²தி க³ணனபரிச்சே²தோ³. யதி³ ஏவம் இதோ அஞ்ஞா வத்த²ஜாதி நத்தீ²தி? நோ நத்தி². ஸா பன ஏதேஸம் அனுலோமாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³கூலாதீ³னீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பத்துண்ணம், ஸோமாரபட்டம், சீனபட்டம், இத்³தி⁴ஜம், தே³வதி³ன்னந்தி தேஸம் ஸங்க³ஹோ. தத்த² து³கூலம் ஸாணஸ்ஸ அனுலோமம் வாகமயத்தா. பத்துண்ணதே³ஸே ஸஞ்ஜாதவத்த²ம் பத்துண்ணம். ‘‘கோஸேய்யவிஸேஸோ’’தி ஹி அபி⁴தா⁴னகோஸே வுத்தம். ஸோமாரதே³ஸே சீனதே³ஸே ச ஜாதவத்தா²னி ஸோமாரசீனபட்டானி. பத்துண்ணாதீ³னி தீணி கோஸேய்யஸ்ஸ அனுலோமானி பாணகேஹி கதஸுத்தமயத்தா. இத்³தி⁴ஜம் ஏஹிபி⁴க்கூ²னம் புஞ்ஞித்³தி⁴யா நிப்³ப³த்தசீவரம், தம் கோ²மாதீ³னம் அஞ்ஞதரம் ஹோதீதி தேஸம் ஏவ அனுலோமம். தே³வதாஹி தி³ன்னசீவரம் தே³வதி³ன்னம், தம் கப்பருக்கே² நிப்³ப³த்தம் ஜாலினியா தே³வகஞ்ஞாய அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ தி³ன்னவத்த²ஸதி³ஸம், தம்பி கோ²மாதீ³னம்யேவ அனுலோமம் ஹோதி தேஸு அஞ்ஞதரபா⁴வதோ.

இமானீதி அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணவசனம், இமானி ஏவாதி அத்தோ². பு³த்³தா⁴தீ³னம் பரிபோ⁴க³யோக்³க³தாய கப்பியசீவரானி. இதா³னி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதானி ஏகதே³ஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஸசீர’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² குஸதிணேஹி அஞ்ஞேஹி வா தாதி³ஸேஹி திணேஹி கதசீவரம் குஸசீரம். அக்கவாகாதீ³ஹி வாகேஹி கதசீவரம் வாகசீரம். சதுக்கோணேஹி திகோணேஹி வா ப²லகேஹி கதசீவரம் ப²லகசீரம். மனுஸ்ஸானம் கேஸேஹி கதகம்ப³லம் கேஸகம்ப³லம். சாமரிவாலஅஸ்ஸவாலாதீ³ஹி கதம் வாலகம்ப³லம். மகசிதந்தூஹி வாயிதோ போத்த²கோ. சம்மந்தி மிக³சம்மாதி³ யம் கிஞ்சி சம்மம். உலூகபக்கே²ஹி க³ந்தி²த்வா கதசீவரம் உலூகபக்க²ம். பு⁴ஜபத்ததசாதி³மயம் ருக்க²து³ஸ்ஸம். திரீடகந்தி அத்தோ². ஸுகு²மதராஹி லதாஹி லதாவாகேஹி வா வாயிதம் லதாது³ஸ்ஸம். ஏரகவாகேஹி கதம் ஏரகது³ஸ்ஸம். ததா² கத³லிது³ஸ்ஸம். ஸுகு²மேஹி வேளுவிலீவேஹி கதம் வேளுது³ஸ்ஸம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன வக்கலாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. அகப்பியசீவரானி தித்தி²யத்³த⁴ஜபா⁴வதோ.

அட்ட²ன்னம் மாதிகானம் வஸேனாதி ‘‘ஸீமாய தே³தி, கதிகாய தே³தீ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 379) ஆக³தானம் அட்ட²ன்னம் சீவருப்பத்திமாதிகானம் வஸேன. சீவரானம் படிலாப⁴க்கே²த்தத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ஹி ப⁴க³வதா ‘‘அட்டி²மா, பி⁴க்க²வே, மாதிகா’’திஆதி³னா மாதிகா ட²பிதா. மாதிகாதி ஹி மாதரோ சீவருப்பத்திஜனிகாதி.

ஸோஸானிகந்தி ஸுஸானே பதிதம். பாபணிகந்தி ஆபணத்³வாரே பதிதம். ரதி²யந்தி புஞ்ஞத்தி²கேஹி வாதபானந்தரேன ரதி²காய ச²ட்³டி³தசோளகம். ஸங்காரகூடகந்தி ஸங்காரட்டா²னே ச²ட்³டி³தசோளகம். ஸினானந்தி நஹானசோளகம், யம் பூ⁴தவேஜ்ஜேஹி ஸஸீஸம் நஹாயித்வா காலகண்ணிசோளந்தி ச²ட்³டே³த்வா க³ச்ச²ந்தி. தித்த²ந்தி தித்த²சோளம், ஸினானதித்தே² ச²ட்³டி³தபிலோதிகா. அக்³கி³த³ட்³ட⁴ந்தி அக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ப்பதே³ஸம். தஞ்ஹி மனுஸ்ஸா ச²ட்³டே³ந்தி. கோ³கா²யிதாதீ³னி பாகடானேவ. தானிபி ஹி மனுஸ்ஸா ச²ட்³டே³ந்தி. த⁴ஜம் உஸ்ஸாபேத்வாதி நாவம் ஆரோஹந்தேஹி வா யுத்³த⁴ம் பவிஸந்தேஹி வா த⁴ஜயட்டி²ம் உஸ்ஸாபேத்வா, தத்த² ப³த்³த⁴ம் வாதேன ஆனீதம் தேஹி ச²ட்³டி³தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸாத³கபி⁴க்கு²னாதி க³ஹபதிசீவரஸ்ஸ ஸாதி³யனபி⁴க்கு²னா. ஏகமாஸமத்தந்தி சீவரமாஸஸஞ்ஞிதம் ஏகமாஸமத்தம் விதக்கேதும் வட்டதி, ந ததோ பரந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஹி தண்ஹானிக்³க³ஹத்தா² ஸாஸனே படிபத்தீதி. பம்ஸுகூலிகோ அத்³த⁴மாஸேனேவ கரோதி அபரப்படிப³த்³த⁴த்தா படிலாப⁴ஸ்ஸ, இதரஸ்ஸ பன பரப்படிப³த்³த⁴த்தா மாஸமத்தம் அனுஞ்ஞாதம். இத³ம் மாஸட்³ட⁴மாஸமத்தம்…பே… விதக்கஸந்தோஸோ விதக்கேந்தஸ்ஸ பரிமிதகாலிகத்தா. மஹாதே²ரம் தத்த² அத்தனோ ஸஹாயம் இச்ச²ந்தோபி க³ருகா³ரவேன ‘‘கா³மத்³வாரம், ப⁴ந்தே, க³மிஸ்ஸாமி’’இச்சேவாஹ. தே²ரோபி தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம் ஞத்வா ‘‘அஹம்பாவுஸோ, க³மிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ‘‘இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விதக்கஸ்ஸ அவஸரோ மா ஹோதூ’’தி பஞ்ஹம் புச்ச²மானோ கா³மம் பாவிஸி. உச்சாரபலிபு³த்³தோ⁴தி உச்சாரேன பீளிதோ. ததா³ ப⁴க³வதோ து³க்கரகிரியானுஸ்ஸரணமுகே²ன ததா²க³தே உப்பன்னஸ்ஸ பீதிஸோமனஸ்ஸவேக³ஸ்ஸ ப³லவபா⁴வேன கிலேஸானம் விக்க²ம்பி⁴தத்தா தஸ்மிம்யேவ…பே… தீணி ப²லானி பத்தோ.

கத்த² லபி⁴ஸ்ஸாமீதி சிந்தனாபி லாபா⁴ஸாபுப்³பி³காதி ததா² ‘‘அசிந்தேத்வா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸுந்த³ரம் லபி⁴ஸ்ஸாமி, மனாபம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’திஏவமாதி³சிந்தனாய கா நாம கதா², கத²ம் பன க³ந்தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ க³மன’’ந்தி. தேன சீவரம் படிச்ச கிஞ்சிபி ந சிந்தேதப்³ப³மேவாதி த³ஸ்ஸேதி. அபேஸலோ அப்பதிரூபாயபி பரியேஸனாய பச்சயோ ப⁴வேய்யாதி ‘‘பேஸலம் பி⁴க்கு²ம் க³ஹேத்வா’’தி வுத்தம். ஆஹரியமானந்தி ஸுஸானாதீ³ஸு பதிதம் வத்த²ம் ‘‘இமே பி⁴க்கூ² பம்ஸுகூலபரியேஸனம் சரந்தீ’’தி ஞத்வா கேனசி புரிஸேன ததோ ஆனீயமானம். ஏவம் லத்³த⁴ம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸபீதி ஏவம் படிலாப⁴ஸந்தோஸம் அகோபேத்வா லத்³த⁴ம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸபி. அத்தனோபஹோனகமத்தேனேவாதி யதா²லத்³தா⁴னம் பம்ஸுகூலானம் ஏகபட்டது³பட்டானம் அத்தா²ய அத்தனோ பஹோனகப்பமாணேனேவ. அவதா⁴ரணேன உபரி பச்சாஸம் நிவத்தேதி. கா³மே பி⁴க்கா²ய ஆஹிண்ட³ந்தேன ஸபதா³னசாரினா விய த்³வாரப்படிபாடியா சரணம் லோலுப்பவிவஜ்ஜனம் நாம லோலுப்பஸ்ஸ தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதத்தா.

யாபேதுந்தி அத்தபா⁴வம் பவத்தேதும். தோ⁴வனுபகே³னாதி தோ⁴வனயோக்³கே³ன. பண்ணானீதி அம்ப³ஜம்பா³தி³பண்ணானி. அகோபேத்வாதி ஸந்தோஸம் அகோபேத்வா. பஹோனகனீஹாரேனேவாதி அந்தரவாஸகாதீ³ஸு யம் காதுகாமோ, தஸ்ஸ பஹோனகனியாமேனேவ யதா²லத்³த⁴ம் தூ²லஸுகு²மாதி³ம் க³ஹேத்வா கரணம். திமண்ட³லப்படிச்சா²த³னமத்தஸ்ஸேவாதி நிவாஸனம் சே நாபி⁴மண்ட³லம், ஜாணுமண்ட³லம், இதரஞ்சே க³லவாடமண்ட³லம், ஜாணுமண்ட³லந்தி திமண்ட³லப்படிச்சா²த³னமத்தஸ்ஸேவ கரணம். தம் பன அத்த²தோ திண்ணம் சீவரானம் ஹேட்டி²மந்தேன வுத்தபரிமாணம்யேவ ஹோதி. அவிசாரேத்வா ந விசாரேத்வா.

குஸிப³ந்த⁴னகாலேதி மண்ட³லானி யோஜேத்வா ஸிப்³ப³னகாலே. ஸத்த வாரேதி ஸத்த ஸிப்³ப³னவாரே. கப்பபி³ந்து³அபதே³ஸேன கஸ்ஸசி விகாரஸ்ஸ அகரணம் கப்பஸந்தோஸோ.

ஸீதப்படிகா⁴தனாதி³ அத்தா²பத்திதோ ஸிஜ்ஜ²தீதி முக்²யமேவ சீவரபரிபோ⁴கே³ பயோஜனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹிரிகோபீனப்படிச்சா²த³னமத்தவஸேனா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யாவதே³வ ஹிரிகோபீனப்படிச்சா²த³னத்த²’’ந்தி (ம. நி. 1.23; அ. நி. 6.58; மஹானி. 206). வட்டதி, ந தாவதா ஸந்தோஸோ குப்பதி ஸம்பா⁴ரானம் த³க்கி²ணேய்யானம் அலாப⁴தோ. ஸாரணீயத⁴ம்மே ட²த்வாதி ஸீலவந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³பா⁴வே ட²த்வா. இதீதிஆதி³னா பட²மஸ்ஸேவ அரியவம்ஸஸ்ஸ பம்ஸுகூலிகங்க³தேசீவரிகங்கா³னம் தேஸஞ்சஸ்ஸ பச்சயதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதி இமே த⁴ம்மா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸமுட்டா²பகா உபத்த²ம்ப⁴கா சா’’தி தீ³பேதி. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸு.

ஸந்துட்டோ² ஹோதி வண்ணவாதீ³தி ஏத்த² சதுக்கோடிகம் ஸம்ப⁴வதி. தத்த² சதுத்தோ²யேவ பக்கோ² வண்ணிததோ²மிதோதி ததா² தே³ஸனா கதா. ஏகோ ஸந்துட்டோ² ஹோதி, ஸந்தோஸஸ்ஸ வண்ணம் ந கதே²தி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ நாளகோ. ஏகோ ந ஸந்துட்டோ² ஹோதி, ஸந்தோஸஸ்ஸ வண்ணம் கதே²தி ஸேய்யதா²பி உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ. ஏகோ நேவ ஸந்துட்டோ² ஹோதி, ந ஸந்தோஸஸ்ஸ வண்ணம் கதே²தி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ லாளுதா³யி. ஏகோ ஸந்துட்டோ² சேவ ஹோதி, ஸந்தோஸஸ்ஸ ச வண்ணம் கதே²தி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ மஹாகஸ்ஸபோ.

அனேஸனந்தி அயுத்தம் ஏஸனம். தேனாஹ ‘‘அப்பதிரூப’’ந்தி, ஸாஸனே டி²தானம் அப்பதிரூபம் அயோக்³க³ம். கோஹஞ்ஞம் கரோந்தோதி சீவருப்பாத³னனிமித்தம் பரேஸம் குஹனம் விம்ஹாபனம் கரோந்தோ. உத்தஸதீதி தண்ஹாஸந்தாஸேன உபரூபரி தஸதி. பரிதஸ்ஸதீதி பரிதோ தஸ்ஸதி. யதா² ஸப்³பே³ காயவசிப்பயோகா³ தத³த்தா² ஏவ ஜாயந்தி, ஏவம் ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி தஸதி. க³தி⁴தம் வுச்சதி கி³த்³தோ⁴, ஸோ சேத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²லக்க²ணோ அதி⁴ப்பேதோ. க³தி⁴தம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அக³தி⁴தோதி ஆஹ ‘‘விக³தலோப⁴கி³த்³தோ⁴’’தி. முச்ச²ந்தி தண்ஹாவஸேன முய்ஹனம். தஸ்ஸ ஸமுஸ்ஸயஸ்ஸ அதி⁴க³தம் அனாபன்னோ அனுபக³தோ. அனோத்த²தோ அனஜ்ஜோ²த்த²தோ. அபரியோனத்³தோ⁴தி தண்ஹச்ச²த³னேன அச்சா²தி³தோ. ஆதீ³னவம் பஸ்ஸமானோதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் ஸம்பராயிகஞ்ச தோ³ஸம் பஸ்ஸந்தோ. க³தி⁴தபரிபோ⁴க³தோ நிஸ்ஸரதி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணம், இத³மட்டி²கதா. தம் பஜானாதீதி நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ. தேனாஹ ‘‘யாவதே³வ…பே… ஜானந்தோ’’தி.

நேவத்தானுக்கம்ஸேதீதி அத்தானம் நேவ உக்கம்ஸேதி ந உக்கி²பதி ந உக்கட்ட²தோ த³ஹதி. அஹந்திஆதி³ உக்கம்ஸனாகாரத³ஸ்ஸனம். ந வம்பே⁴தி ந ஹீளேதி ந நிஹீனதோ த³ஹதி. தஸ்மிம் சீவரஸந்தோஸேதி தஸ்மிம் யதா²வுத்தே வீஸதிவிதே⁴ சீவரஸந்தோஸே. காமஞ்சேத்த² வுத்தப்பகாரஸந்தோஸக்³க³ஹணேனேவ சீவரஹேது அனேஸனாபஜ்ஜனாதி³பி க³ஹிதமேவ தஸ்மிம் ஸதி தஸ்ஸ பா⁴வதோ, அஸதி ச அபா⁴வதோ. வண்ணவாதி³தாஅத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னானி பன க³ஹிதானி ந ஹோந்தீதி ‘‘வண்ணவாதா³தீ³ஸு வா’’தி விகப்போ வுத்தோ. ஏத்த² ச த³க்கோ²திஆதி³ யேஸம் த⁴ம்மானம் வஸேனஸ்ஸ யதா²வுத்தஸந்தோஸாதீ³ இஜ்ஜ²ந்தி, தம்த³ஸ்ஸனம். தத்த² த³க்கோ²தி இமினா தேஸம் ஸமுட்டா²பனபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதி. அனலஸோதி இமினா பக்³க³ண்ஹனவீரியம், ஸம்பஜானோதி இமினா பாரிஹாரியபஞ்ஞம், படிஸ்ஸதோதி இமினா தத்த² அஸம்மோஸவுத்திம் த³ஸ்ஸேதி.

பிண்ட³பாதோ ஜானிதப்³போ³தி பபே⁴த³தோ பிண்ட³பாதோ ஜானிதப்³போ³. பிண்ட³பாதக்கே²த்தந்தி பிண்ட³பாதஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னம். பிண்ட³பாதஸந்தோஸோ ஜானிதப்³போ³தி பிண்ட³பாதஸந்தோஸப்பபே⁴தோ³ ஜானிதப்³போ³. இத⁴ பே⁴ஸஜ்ஜம்பி பிண்ட³பாதக³திகமேவ. ஆஹரிதப்³ப³தோ ஹி ஸப்பிஆதீ³னம்பி க³ஹணம் கதம்.

பிண்ட³பாதக்கே²த்தம் பிண்ட³பாதஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னம் கே²த்தம் விய கே²த்தம். உப்பஜ்ஜதி ஏத்த², ஏதேனாதி ச உப்பத்திட்டா²னம். ஸங்க⁴தோ வா ஹி பி⁴க்கு²னோ பிண்ட³பாதோ உப்பஜ்ஜதி உத்³தி³ஸ்ஸவஸேன வா. தத்த² ஸகலஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் ஸங்க⁴ப⁴த்தம். கதிபயே பி⁴க்கூ² உத்³தி³ஸித்வா உத்³தே³ஸேன தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம். நிமந்தேத்வா தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் நிமந்தனம். ஸலாகாய தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் ஸலாகப⁴த்தம். ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகதி³வஸம் தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் பக்கி²கம். உபோஸதே² உபோஸதே² தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் உபோஸதி²கம். பாடிபத³தி³வஸே தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் பாடிபதி³கம். ஆக³ந்துகானம் தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் ஆக³ந்துகப⁴த்தம். து⁴ரகே³ஹே ஏவ ட²பேத்வா தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் து⁴ரப⁴த்தம். குடிம் உத்³தி³ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் குடிப⁴த்தம். கா³மவாஸிஆதீ³ஹி வாரேன தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் வாரப⁴த்தம். விஹாரம் உத்³தி³ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் விஹாரப⁴த்தம். ஸேஸானி பாகடானேவ.

விதக்கேதி ‘‘கத்த² நு கோ² அஹம் அஜ்ஜ பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸ்வே கத்த² பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாமா’’தி தே²ரேன வுத்தே ‘‘அஸுககா³மே, ப⁴ந்தே’’தி காமமேதம் படிவசனதா³னம், யேன பன சித்தேன சிந்தேத்வா தம் வுத்தம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏத்தகம் சிந்தேத்வா’’தி. ததோ பட்டா²யாதி விதக்கமாளகே ட²த்வா விதக்கிதகாலதோ பட்டா²ய. ததோ பரம் விதக்கேந்தோ அரியவம்ஸா சுதோ ஹோதீதி இத³ம் திண்ணம்பி அரியவம்ஸிகானம் வஸேன க³ஹேதப்³ப³ம், ந ஏகசாரிகஸ்ஸேவ. ஸப்³போ³பி ஹி அரியவம்ஸிகோ ஏகவாரமேவ விதக்கேதும் லப⁴தி, ந ததோ பரம். பரிபா³ஹிரோதி அரியவம்ஸிகபா⁴வதோ ப³ஹிபூ⁴தோ. ஸ்வாயம் விதக்கஸந்தோஸோ கம்மட்டா²னமனஸிகாரேன ந குப்பதி விஸுஜ்ஜ²தி ச. இதோ பரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தேனேவாஹ ‘‘கம்மட்டா²னஸீஸேன க³ந்தப்³ப³’’ந்தி. க³ஹேதப்³ப³மேவாதி அட்டா²னப்பயுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³. யாபனமத்தமேவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி யோஜேதப்³ப³ம்.

ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் பிண்ட³பாதப்படிக்³க³ஹணே. அப்பந்தி அத்தனோ யாபனப்பமாணதோபி அப்பம் க³ஹேதப்³ப³ம் தா³யகஸ்ஸ சித்தாராத⁴னத்த²ம். பமாணேனேவாதி அத்தனோ பமாணேனேவ அப்பம் க³ஹேதப்³ப³ம். பமாணேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஏத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘படிக்³க³ஹணஸ்மிஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். மக்கே²தீதி வித்³த⁴ம்ஸேதி அபனேதி. வினிபாதேதி வினாஸேதி அட்டா²னவினியோகே³ன. ஸாஸனந்தி ஸத்து²ஸாஸனம் அனுஸிட்டி²ம் ந கரோதி ந படிபஜ்ஜதி. ஸபதா³னசாரினா விய த்³வாரபடிபாடியா சரணம் லோலுப்பவிவஜ்ஜனஸந்தோஸோதி ஆஹ ‘‘த்³வாரபடிபாடியா க³ந்தப்³ப³’’ந்தி.

ஹராபேத்வாதி அதி⁴கம் அபனேத்வா. ஆஹாரகே³த⁴தோ நிஸ்ஸரதி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணம். ஜிக⁴ச்சா²ய படிவினோத³னத்த²ம் கதா, காயஸ்ஸ டி²திஆதி³பயோஜனம் பன அத்தா²பத்திதோ ஆக³தமேவாதி ஆஹ ‘‘ஜிக⁴ச்சா²ய…பே… ஸந்தோஸோ நாமா’’தி. நித³ஹித்வா ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் தத³ஹுபீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதரத்த² பன ஸிக்கா²பதே³னேவ வாரிதம். ஸாரணீயத⁴ம்மே டி²தேனாதி ஸீலவந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³பா⁴வே டி²தேன.

ஸேனாஸனேனாதி ஸயனேன ஆஸனேன ச. யத்த² யத்த² ஹி மஞ்சாதி³கே விஹாராதி³கே ச ஸேதி, தம் ஸேனம். யத்த² யத்த² பீடா²தி³கே ஆஸதி, தம் ஆஸனம். தது³ப⁴யம் ஏகதோ கத்வா ‘‘ஸேனாஸன’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘மஞ்சோ’’திஆதி³. தத்த² மஞ்சோ மஸாரகாதி³. ததா² பீட²ம். மஞ்சபி⁴ஸி, பீட²பி⁴ஸீதி து³விதோ⁴ பி⁴ஸி. விஹாரோ பாகாரபரிச்சி²ன்னோ ஸகலோ ஆவாஸோ, ‘‘தீ³க⁴முக²பாஸாதோ³’’தி கேசி. அட்³ட⁴யோகோ³ தீ³க⁴பாஸாதோ³, ‘‘ஏகபஸ்ஸச்சா²த³னகஸேனாஸன’’ந்தி கேசி. பாஸாதோ³தி சதுரஸ்ஸபாஸாதோ³, ‘‘ஆயதசதுரஸ்ஸபாஸாதோ³’’தி கேசி. ஹம்மியந்தி முண்ட³ச்ச²த³னபாஸாதோ³. கு³ஹாதி கேவலா பப்³ப³தகு³ஹா. லேணம் த்³வாரப³ந்த⁴ம். அட்டோ ப³ஹலபி⁴த்திககே³ஹம், யஸ்ஸ கோ³பானஸியோ அக்³க³ஹேத்வா இட்ட²காஹி ஏவ ச²த³னம் ஹோதி, ‘‘அட்டலாகாரேன கரீயதீ’’திபி வத³ந்தி. மாளோ ஏககூடஸங்க³ஹிதோ அனேககோணோ படிஸ்ஸயவிஸேஸோ, ‘‘வட்டாகாரேன கதஸேனாஸன’’ந்தி கேசி.

பிண்ட³பாதே வுத்தனயேனேவாதி ‘‘ஸாத³கோ பி⁴க்கு² ‘அஹம் கத்த² வஸிஸ்ஸாமீ’தி விதக்கேதீ’’திஆதி³னா யதா²ரஹம் பிண்ட³பாதே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ‘‘ததோ பரம் விதக்கேந்தோ அரியவம்ஸா சுதோ ஹோதி பரிபா³ஹிரோ, ஸேனாஸனம் குஹிம் லபி⁴ஸ்ஸாமீதி அசிந்தேத்வா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ க³ந்தப்³ப³’’ந்தி ச ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ.

கஸ்மா பனேத்த² பச்சயஸந்தோஸம் த³ஸ்ஸேந்தேன ப⁴க³வதா கி³லானபச்சயஸந்தோஸோ ந க³ஹிதோதி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கி³லானபச்சயோ பன பிண்ட³பாதே ஏவ பவிட்டோ²’’தி ஆஹ, ஆஹரிதப்³ப³தாஸாமஞ்ஞேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ ஏவம் தத்தா²பி பிண்ட³பாதே விய விதக்கஸந்தோஸாத³யோபி பன்னரஸ ஸந்தோஸா இச்சி²தப்³பா³தி? நோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. நனு சேத்த² த்³வாத³ஸேவ து⁴தங்கா³னி வினியோக³ம் க³தானி, ஏகம் பன நேஸஜ்ஜிகங்க³ம் ந கத்த²சி வினியுத்தந்தி ஆஹ ‘‘நேஸஜ்ஜிகங்க³ம் பா⁴வனாராமஅரியவம்ஸம் ப⁴ஜதீ’’தி. அயஞ்ச அத்தோ² அட்ட²கதா²ருள்ஹோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தம்பி சேத’’ந்திஆதி³மாஹ.

பத²விம் பத்த²ரமானோ வியாதிஆதி³ அரியவம்ஸதே³ஸனாய ஸுது³க்கரபா⁴வத³ஸ்ஸனம் மஹாவிஸயத்தா தஸ்ஸா தே³ஸனாய. யஸ்மா நயஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³தம் ஹோதி, அரியமக்³கா³தி⁴க³மாய வித்தா²ரதோ பவத்தியமானா தே³ஸனா சித்துப்பாத³கண்டே³ அயஞ்ச பா⁴வனாராமஅரியவம்ஸகதா² அரியமக்³கா³தி⁴க³மாய வித்தா²ரதோ பவத்தியமானா ஏவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸஹஸ்ஸனயபடிமண்டி³தம்…பே… தே³ஸனம் ஆரபீ⁴’’தி.

படிபக்க²வித⁴மனதோ அபி⁴முக²பா⁴வேன ரமணம் ஆரமணம் ஆராமோதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ரதீதி அத்தோ²’’தி. ப்³யதி⁴கரணானம்பி பதா³னம் வஸேன ப⁴வதி பா³ஹிரத்த²ஸமாஸோ யதா² ‘‘உரஸிலோமோ கண்டே²காளோ’’தி ஆஹ ‘‘பா⁴வனாய ஆராமோ அஸ்ஸாதி பா⁴வனாராமோ’’தி. அபி⁴ரமிதப்³ப³ட்டே²ன வா ஆராமோ, பா⁴வனா ஆராமோ அஸ்ஸாதி பா⁴வனாராமோதி ஏவம்பேத்த² ஸமாஸயோஜனா வேதி³தப்³பா³. பா⁴வேந்தோ ரமதீதி ஏதேன பா⁴வனாராமஸத்³தா³னம் கத்துஸாத⁴னதம் கம்மதா⁴ரயஸமாஸதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பஜஹந்தோ ரமதீ’’தி வுத்தத்தா பஹானாராமோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

காமம் ‘‘நேஸஜ்ஜிகங்க³ம் பா⁴வனாராமஅரியவம்ஸம் ப⁴ஜதீ’’தி வுத்தம் பா⁴வனானுயோக³ஸ்ஸ அனுச்ச²விகத்தா, நேஸஜ்ஜிகங்க³வஸேன பன நேஸஜ்ஜிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகச்சாஹி ஆபத்தீஹி அனாபத்திபா⁴வோதி தம்பி ஸங்க³ண்ஹந்தோ ‘‘தேரஸன்னம் து⁴தங்கா³ன’’ந்தி வத்வா வினயம் பத்வா க³ருகே டா²தப்³ப³ந்தி இச்சி²தத்தா ஸல்லேக²ஸ்ஸ அபரிச்சஜனவஸேன படிபத்தி நாம வினயே டி²தஸ்ஸேவாதி ஆஹ ‘‘தேரஸன்னம்…பே… கதி²தம் ஹோதீ’’தி. காமம் ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மபிடகேஸுபி தத்த² தத்த² ஸீலகதா² ஆஹடாயேவ, யேஹி பன கு³ணேஹி ஸீலஸ்ஸ வோதா³னம் ஹோதி, தேஸு கதி²தேஸு யதா² ஸீலகதா²பா³ஹுல்லம் வினயபிடகம் கதி²தம் ஹோதி, ஏவம் பா⁴வனாகதா²பா³ஹுல்லம் ஸுத்தபிடகம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகஞ்ச சதுத்தே²ன அரியவம்ஸேன கதி²தேன கதி²தமேவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘பா⁴வனாராமேன அவஸேஸம் பிடகத்³வயம் கதி²த’’ந்தி. ‘‘ஸோ நேக்க²ம்மம் பா⁴வேந்தோ ரமதீ’’தி நேக்க²ம்மபத³ம் ஆதி³ம் கத்வா தத்த² தே³ஸனாய பவத்தத்தா ஸப்³பே³ஸம்பி வா ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³த⁴ம்மானம் யதா²ஸகம் படிபக்க²தோ நிக்க²மனேன நேக்க²ம்மஸஞ்ஞிதானம் தத்த² ஆக³தத்தா ஸோ பாடோ² நேக்க²ம்மபாளீதி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘நேக்க²மபாளியா கதே²தப்³போ³’’தி. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴மா, நேக்க²ம்மந்தி பவுச்சரே’’தி. த³ஸுத்தரஸுத்தந்தபரியாயேனாதி த³ஸுத்தரஸுத்தந்தத⁴ம்மேன (தீ³. நி. 3.350 ஆத³யோ) த³ஸுத்தரஸுத்தந்தே ஆக³தனயேனாதி வா அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸோதி ஜாக³ரியம் அனுயுத்தோ பி⁴க்கு². நேக்க²ம்மந்தி காமேஹி நிக்க²ந்தபா⁴வதோ நேக்க²ம்மஸஞ்ஞிதம் பட²மஜ்ஜா²னூபசாரம், ஸோ ‘‘அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாயா’’திஆதி³னா (விப⁴. 508) ஆக³தோ. பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதா, தஸ்மா ‘‘அப்³யாபாத³’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏவமேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸஉபாயானஞ்ஹி அட்ட²ன்னம் ஸமாபத்தீனம் அட்டா²ரஸன்னம் மஹாவிபஸ்ஸனானம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னஞ்ச வஸேனேத்த² தே³ஸனா பவத்தாதி. தத்த² அப்³யாபாத³ந்தி மேத்தா. ஆலோகஸஞ்ஞந்தி விபூ⁴தம் கத்வா மனஸிகரணேன உபட்டி²தஆலோகஸஞ்ஜானனம். அவிக்கே²பந்தி ஸமாதி⁴ம். த⁴ம்மவவத்தா²னந்தி குஸலாதி³த⁴ம்மானம் யாதா²வனிச்ச²யம், ‘‘ஸபச்சயனாமவவத்தா²ன’’ந்திபி வத³ந்தி. ஏவம் காமச்ச²ந்தா³தி³னீவரணப்பஹானேன ‘‘அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாயா’’திஆதி³னா வுத்தஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய பா⁴வனாராமதம் பஹானாராமதஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸஹ உபாயேன அட்ட²ஸமாபத்தீஹி அட்டா²ரஸஹி ச மஹாவிபஸ்ஸனாஹி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஞாண’’ந்திஆதி³மாஹ. நாமரூபபரிக்³க³ஹணகங்கா²விதரணானஞ்ஹி விப³ந்த⁴பூ⁴தஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ தூ³ரீகரணேன ஞாதபரிஞ்ஞாய டி²தஸ்ஸ அனிச்சஸஞ்ஞாத³யோ ஸிஜ்ஜ²ந்தி. ததா² ஜா²னஸமாபத்தீஸு அனபி⁴ரதினிமித்தேன பாமோஜ்ஜேன தத்த² அனபி⁴ரதியா வினோதி³தாய ஜா²னாதீ³னம் ஸமதி⁴க³மோதி ஸமாபத்திவிபஸ்ஸனம் அரதிவினோத³னஅவிஜ்ஜாபதா³லனஉபாயோ. உப்படிபாடினித்³தே³ஸோ பன நீவரணஸபா⁴வாய அவிஜ்ஜாய ஹேட்டா²னீவரணேஸு ஸங்க³ஹத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கிஞ்சாபி பட²மஜ்ஜா²னூபசாரேயேவ து³க்க²ம், சதுத்த²ஜ்ஜா²னூபசாரேயேவ ஸுக²ம் பஹீயதி, அதிஸயப்பஹானம் பன ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஸுக²து³க்கே²’’தி.

அனிச்சஸ்ஸ, அனிச்சந்தி ச அனுபஸ்ஸனா அனிச்சானுபஸ்ஸனா, தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் அனிச்சதம் க³ஹேத்வா பவத்தாய அனுபஸ்ஸனாயேதம் நாமம். நிச்சஸஞ்ஞந்தி ஸங்க²தத⁴ம்மேஸு நிச்சா ஸஸ்ஸதாதி பவத்தம் மிச்சா²ஸஞ்ஞம். ஸஞ்ஞாஸீஸேன தி³ட்டி²சித்தானம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனந்தி ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்த³னாகாரேன பவத்தம் அனுபஸ்ஸனம். நந்தி³ந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹம். விராகா³னுபஸ்ஸனந்தி விரஜ்ஜனாகாரேன பவத்தம் அனுபஸ்ஸனம். நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனந்தி ஸங்கா²ரானம் நிரோத⁴ஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனம். ‘‘தே ஸங்கா²ரா நிருஜ்ஜ²ந்தியேவ, ஆயதிம் ஸமுத³யவஸேன ந உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஏவம் வா அனுபஸ்ஸனா நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா. தேனேவாஹ ‘‘நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனாய நிரோதே⁴தி நோ ஸமுதே³தீ’’தி. முச்சிதுகாமதா ஹி அயம் ப³லப்பத்தாதி. படினிஸ்ஸஜ்ஜனாகாரேன பவத்தா அனுபஸ்ஸனா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா. படிஸங்கா² ஸந்திட்ட²னா ஹி அயம். ஆதா³னந்தி நிச்சாதி³வஸேன க³ஹணம். ஸந்ததிஸமூஹகிச்சாரம்மணானம் வஸேன ஏகத்தக்³க³ஹணம் க⁴னஸஞ்ஞா. ஆயூஹனம் அபி⁴ஸங்க²ரணம். அவத்தா²விஸேஸாபத்தி விபரிணாமோ. து⁴வஸஞ்ஞந்தி தி²ரபா⁴வக்³க³ஹணம்.

நிமித்தந்தி ஸமூஹக⁴னவஸேன, ஸகிச்சபரிச்சே²த³தாய ச ஸங்கா²ரானம் ஸவிக்³க³ஹதம். பணிதி⁴ந்தி ராகா³தி³பணிதி⁴ம். ஸா பனத்த²தோ தண்ஹாவஸேன ஸங்கா²ரேஸு நின்னதா. அபி⁴னிவேஸந்தி அத்தானுதி³ட்டி². அனிச்சது³க்கா²தி³வஸேன ஸப்³ப³த⁴ம்மதீரணம் அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனா. ஸாராதா³னாபி⁴னிவேஸந்தி அஸாரே ஸாரந்தி க³ஹணவிபல்லாஸம். ‘‘இஸ்ஸரகுத்தாதி³வஸேன லோகோ ஸமுப்பன்னோ’’தி அபி⁴னிவேஸோ ஸம்மோஹாபி⁴னிவேஸோ. கேசி பன ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴னந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) பவத்தஸம்ஸயாபத்தி ஸம்மோஹாபி⁴னிவேஸோ’’தி வத³ந்தி. ஸங்கா²ரேஸு தாணலேணபா⁴வக்³க³ஹணம் ஆலயாபி⁴னிவேஸோ. ‘‘ஆலயரதா ஆலயஸம்முதி³தா’’தி (தீ³. நி. 2.64, 67; ம. நி. 1.281; 2.337; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 7, 8) ச வசனதோ ஆலயோ தண்ஹா, ஸாயேவ சக்கா²தீ³ஸு ரூபாதீ³ஸு ச அபி⁴னிவேஸவஸேன பவத்தியா ஆலயாபி⁴னிவேஸோதி கேசி. ஏவம் டி²தா தே ஸங்கா²ரா படினிஸ்ஸஜ்ஜீயந்தீதி பவத்தம் ஞாணம் படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனா. வட்டதோ விக³தத்தா விவட்டம் நிப்³பா³னம், தத்த² ஆரம்மணஸங்கா²தேன அனுபஸ்ஸனேன பவத்தியா விவட்டானுபஸ்ஸனா கோ³த்ரபு⁴. ஸம்யோகா³பி⁴னிவேஸந்தி ஸம்யுஜ்ஜனவஸேன ஸங்கா²ரேஸு நிவேஸனம். தி³ட்டே²கட்டே²தி தி³ட்டி²யா ஸஹஜாதேகட்டே² பஹானேகட்டே² ச. ஓளாரிகேதி உபரிமக்³க³வஜ்ஜே² கிலேஸே அபேக்கி²த்வா வுத்தம், அஞ்ஞதா² த³ஸ்ஸனப்பஹாதப்³பா³பி து³தியமக்³க³வஜ்ஜே²ஹிபி ஓளாரிகாதி. அணுஸஹக³தேதி அணுபூ⁴தே. இத³ம் ஹேட்டி²மமக்³க³வஜ்ஜே² அபேக்கி²த்வா வுத்தம். ஸப்³ப³கிலேஸேதி அவஸிட்ட²ஸப்³ப³கிலேஸே. ந ஹி பட²மாதி³மக்³கே³ஹிபி பஹீனா கிலேஸா புன பஹீயந்தீதி.

ஏவந்தி படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.41, 95) நேக்க²ம்மபாளியா யோஜனம் நிக³மேத்வா தீ³க⁴னிகாயேதிஆதி³னா த³ஸுத்தரபரியாயேன (தீ³. நி. 3.350 ஆத³யோ) யோஜனம் த³ஸ்ஸேதி. ஏகம் த⁴ம்மம் பா⁴வேந்தோ ரமதி, ஏகம் த⁴ம்மம் பஜஹந்தோ ரமதீதி ச நயித³ம் த³ஸுத்தரஸுத்தே (தீ³. நி. 3.350 ஆத³யோ) ஆக³தனியாமேன வுத்தம், தத்த² பன ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வேதப்³போ³, ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³’’தி தே³ஸனா ஆக³தா. ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா அத்த²தோ பே⁴தோ³ நத்தி², தஸ்மா படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.41, 95) நேக்க²ம்மபாளியம் ஆக³தனீஹாரேனேவ ‘‘ஏகம் த⁴ம்மம் பா⁴வேந்தோ ரமதி, ஏகம் த⁴ம்மம் பஜஹந்தோ ரமதீ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸவாரேஸுபி.

ஏவந்திஆதி³னா த³ஸுத்தரபரியாயேன (தீ³. நி. 3.350 ஆத³யோ) யோஜனம் நிக³மேத்வா இதா³னி ஸதிபட்டா²னஸுத்தந்தபரியாயேன (ம. நி. 1.105 ஆத³யோ) யோஜனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மஜ்ஜி²மனிகாயே’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். காமஞ்சேத்த² காயானுபஸ்ஸனாவஸேனேவ ஸம்கி²பித்வா யோஜனா கதா, ஏகவீஸதியா பன டா²னானம் வஸேனபி யோஜனா காதப்³பா³. இதா³னி அபி⁴த⁴ம்மனித்³தே³ஸபரியாயேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபி⁴த⁴ம்மே நித்³தே³ஸபரியாயேனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அனிச்சதோதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. 2.698; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.698) வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.

உக்கண்டி²தந்தி அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு பந்தஸேனாஸனேஸு ச உக்கண்டா²தி³ஞ்ச, அனனுயோகோ³தி அத்தோ². அரியவம்ஸபூரகோ தீ⁴ரோ ஸீலவா பி⁴க்கு² அரியவம்ஸபரிபூரணஸ்ஸ பே⁴த³ம் அனிச்ச²ந்தோ ஸமாஹிதோ விபஸ்ஸகோ ச பச்சயகா⁴தேன அரதியா ரதியா ச ஸஹிதா அபி⁴ப⁴விதா ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அரதிரதிஸஹோ, பி⁴க்க²வே, தீ⁴ரோ’’தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அரியவம்ஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.