(18) 3. ஸஞ்சேதனியவக்³கோ³

1. சேதனாஸுத்தவண்ணனா

171. ததியஸ்ஸ பட²மே காயஸஞ்சேதனாஹேதூதி காயகம்மனிமித்தம், காயிகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கடத்தா உபசிதத்தாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸேஸஸஞ்சேதனாத்³வயேபி. உத்³த⁴ச்சஸஹக³தசேதனா பவத்திவிபாகம் தே³தியேவாதி ‘‘வீஸதிவிதா⁴’’தி வுத்தம். ததா² வசீஸஞ்சேதனா மனோஸஞ்சேதனாதி ஏத்த² காமாவசரகுஸலாகுஸலவஸேன வீஸதி சேதனா லப்³ப⁴ந்தி. இத³ம் ததா²-ஸத்³தே³ன உபஸம்ஹரதி. அபிசேத்த² நவ மஹக்³க³தசேதனாபி லப்³ப⁴ந்தீதி இமினா நவஹி ரூபாரூபகுஸலசேதனாஹி ஸத்³தி⁴ம் மனோத்³வாரே ஏகூனதிம்ஸாதி தீஸு த்³வாரேஸு ஏகூனஸத்ததி சேதனா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. அவிஜ்ஜாபச்சயாவாதி இத³ம் தாபி சேதனா அவிஜ்ஜாபச்சயாவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். யதா²வுத்தா ஹி ஏகூனஸத்ததி சேதனா குஸலாபி அவிஜ்ஜாபச்சயா ஹோந்தி, பகே³வ இதரா அப்பஹீனாவிஜ்ஜஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜனதோ பஹீனாவிஜ்ஜஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனதோ.

யஸ்மா யம் தம் யதா²வுத்தம் சேதனாபே⁴த³ம் காயஸங்கா²ரஞ்சேவ வசீஸங்கா²ரஞ்ச மனோஸங்கா²ரஞ்ச பரேஹி அனுஸ்ஸாஹிதோ ஸாமம்பி அஸங்கா²ரிகசித்தேன கரோதி, பரேஹி காரியமானோ ஸஸங்கா²ரிகசித்தேனபி கரோதி, ‘‘இத³ம் நாம கம்மம் கரோந்தோபி தஸ்ஸ ஏவரூபோ நாம விபாகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் கம்மம் விபாகஞ்ச ஜானந்தோபி கரோதி, மாதாபிதூஸு சேதியவந்த³னாதீ³னி கரோந்தேஸு அனுகரோந்தோ தா³ரகோ விய கேவலம் கம்மஞ்ஞேவ விஜ்ஜானந்தோ ‘‘இமஸ்ஸ பன கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ’’தி விபாகம் அஜானந்தோபி கரோதி, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸாமம் வா த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். பரேஹி அனாணத்தோதி ஸரஸேனேவ வத்தமானோ. ஜானந்தோதி அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன ஜானந்தோ.

நனு ச கீ²ணாஸவோ சேதியம் வந்த³தி, த⁴ம்மம் ப⁴ணதி, கம்மட்டா²னம் மனஸி கரோதி, கத²மஸ்ஸ காயகம்மாத³யோ ந ஹோந்தீதி? அவிபாகத்தா. கீ²ணாஸவேன ஹி கதகம்மம் நேவ குஸலம் ஹோதி நாகுஸலம், அவிபாகம் ஹுத்வா கிரியாமத்தே திட்ட²தி. தேனஸ்ஸ தே காயாத³யோ ந ஹோந்தி. தேனேவாஹ ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ காயேன கரணகம்மம் பஞ்ஞாயதீ’’திஆதி³. தந்தி குஸலாகுஸலம்.

கி²ட்³டா³ய பது³ஸ்ஸந்தீதி கி²ட்³டா³பதோ³ஸினோ, கி²ட்³டா³பதோ³ஸினோ ஏவ கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா. கி²ட்³டா³பதோ³ஸோ வா ஏதேஸம் அத்தீ²தி கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா. தே கிர புஞ்ஞவிஸேஸாதி⁴க³தேன மஹந்தேன அத்தனோ ஸிரிவிப⁴வேன நக்க²த்தம் கீளந்தா தாய ஸம்பத்தியா மஹந்ததாய ‘‘ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஹா ந பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஹா’’திபி ந ஜானந்தி. அத² ஏகாஹாராதிக்கமதோ பட்டா²ய நிரந்தரம் கா²த³ந்தாபி பிவந்தாபி சவந்தியேவ ந திட்ட²ந்தி. கஸ்மா? கம்மஜதேஜஸ்ஸ ப³லவதாய கரஜகாயஸ்ஸ மந்த³தாய. மனுஸ்ஸானஞ்ஹி கம்மஜதேஜோ மந்தோ³, கரஜகாயோ ப³லவா. தேஸம் தேஜஸ்ஸ மந்த³தாய காயஸ்ஸ ப³லவதாய ஸத்தாஹம்பி அதிக்கமித்வா உண்ஹோத³கஅச்ச²யாகு³ஆதீ³ஹி ஸக்கா கரஜகாயம் உபத்த²ம்பே⁴தும். தே³வானம் பன தேஜோ ப³லவா ஹோதி உளாரபுஞ்ஞனிப்³ப³த்தத்தா உளாரக³ருஸினித்³த⁴ஸுதா⁴ஹாரஜீரணதோ ச. கரஜம் மந்த³ம் முது³ஸுகு²மாலபா⁴வதோ. தே ஏகம் ஆஹாரவேலம் அக்கமித்வாவ ஸண்டா²பேதும் ந ஸக்கோந்தி. யதா² நாம கி³ம்ஹானம் மஜ்ஜ²ன்ஹிகே தத்தபாஸாணே ட²பிதம் பது³மம் வா உப்பலம் வா ஸாயன்ஹஸமயே க⁴டஸதேனபி ஸிஞ்சியமானம் பாகதிகம் ந ஹோதி வினஸ்ஸதியேவ, ஏவமேவ பச்சா² நிரந்தரம் கா²த³ந்தாபி பிவந்தாபி சவந்தியேவ ந திட்ட²ந்தி. கதமே பன தே தே³வாதி? ‘‘இமே நாமா’’தி அட்ட²கதா²ய விசாரணா நத்தி², ‘‘ஆஹாரூபச்சே²தே³ன ஆதபே கி²த்தமாலா வியா’’தி வுத்தத்தா யே கேசி கப³ளீகாராஹாரூபஜீவினோ தே³வா ஏவம் கரோந்தி, தே ஏவம் சவந்தீதி வேதி³தப்³பா³. அப⁴யகி³ரிவாஸினோ பனாஹு ‘‘நிம்மானரதிபரனிம்மிதவஸவத்தினோ தே தே³வா, கி²ட்³டா³ய பது³ஸ்ஸனமத்தேனேவ ஹேதே கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகாதி வுத்தா’’தி. கோ பனேத்த² தே³வானம் ஆஹாரோ, கா ஆஹாரவேலாதி? ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பி காமாவசரதே³வானம் ஸுதா⁴ ஆஹாரோ, ஸா ஹேட்டி²மேஹி ஹேட்டி²மேஹி உபரிமானம் உபரிமானம் பணீததமா ஹோதி. தம் யதா²ஸகம் தி³வஸவஸேனேவ தி³வஸே தி³வஸே பு⁴ஞ்ஜந்தி. கேசி பன ப³த³ரப்பமாணம் ஸுதா⁴ஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ஸோ ஜிவ்ஹாயம் ட²பிதமத்தோயேவ யாவ கேஸக்³க³னக²க்³கா³ காயம் ப²ரதி, தேஸம்யேவ தி³வஸவஸேன ஸத்ததி³வஸம் யாபனஸமத்தோ²வ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி.

இஸ்ஸாபகதத்தா பது³ட்டே²ன மனஸா பது³ஸ்ஸந்தீதி மனோபதோ³ஸிகா. உஸூயவஸேன வா மனஸோ பதோ³ஸோ மனோபதோ³ஸோ, ஸோ ஏதேஸம் அத்தி² வினாஸஹேதுபூ⁴தோதி மனோபதோ³ஸிகா. அக்குத்³தோ⁴ ரக்க²தீதி குத்³த⁴ஸ்ஸ ஸோ கோதோ⁴ இதரஸ்மிம் அக்குஜ்ஜ²ந்தே அனுபாதா³னோ ஏகவாரமேவ உப்பத்தியா அனாஸேவனோ சாவேதும் ந ஸக்கோதி, உத³கந்தம் பத்வா அக்³கி³ விய நிப்³பா³யதி, தஸ்மா அக்குத்³தோ⁴ தம் சவனதோ ரக்க²தி. உபோ⁴ஸு பன குத்³தே⁴ஸு பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி பரிவட்³ட⁴னவஸேன திகி²ணஸமுதா³சாரோ நிஸ்ஸயத³ஹனரஸோ கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜமானோ ஹத³யவத்து²ம் நித³ஹந்தோ அச்சந்தஸுகு²மாலம் கரஜகாயம் வினாஸேதி, ததோ ஸகலோபி அத்தபா⁴வோ அந்தரதா⁴யதி. தேனாஹ ‘‘உபோ⁴ஸு பனா’’திஆதி³. ததா² சாஹ ப⁴க³வா ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி பது³ட்ட²சித்தா கிலந்தகாய…பே… சவந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.47).

கதமே தேன தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³தி ஏத்த² தேனாதி பச்சத்தே கரணவசனந்தி ஆஹ ‘‘கதமே நாம தே தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³’’தி. கரணத்தே²யேவ வா ஏதம் கரணவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தேன வா அத்தபா⁴வேனா’’தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

சேதனாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. விப⁴த்திஸுத்தவண்ணனா

172. து³தியே அத்த²ப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் அத்தே² பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³. அத்தோ²தி சேத்த² ஸங்கே²பதோ ஹேதுப²லம். தஞ்ஹி ஹேதுவஸேன அரணீயம் க³ந்தப்³ப³ம் பத்தப்³ப³ம், தஸ்மா ‘‘அத்தோ²’’தி வுச்சதி. பபே⁴த³தோ பன யம் கிஞ்சி பச்சயஸமுப்பன்னம், நிப்³பா³னம், பா⁴ஸிதத்தோ², விபாகோ, கிரியாதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ‘‘அத்தோ²’’தி வேதி³தப்³பா³, தம் அத்த²ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் அத்தே² பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³. தேனாஹ ‘‘பஞ்சஸு அத்தே²ஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாண’’ந்தி. ஆசிக்கா²மீதிஆதீ³ஸு ஆதி³தோ கதே²ந்தோ ஆசிக்க²தி நாம, உத்³தி³ஸதீதி அத்தோ². தமேவ உத்³தே³ஸம் பரியோஸாபேந்தோ தே³ஸேதி. யதா²உத்³தி³ட்ட²மத்த²ம் உத்³தி³ஸனவஸேன பகாரேஹி ஞாபேந்தோ ஞாபேதி. பகாரேஹி ஏவ தமத்த²ம் பதிட்டா²பேந்தோ பட்ட²பேதி. யதா²உத்³தி³ட்ட²ம் படினித்³தி³ஸனவஸேன விவரதி. விவடம் விப⁴ஜதி. விப⁴த்தஅத்த²ம் ஹேதூதா³ஹரணத³ஸ்ஸனேஹி பாகடம் கரோந்தோ உத்தானிம் கரோதி.

திஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³தி த⁴ம்மனிருத்திபடிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. தத்த² த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ நாம த⁴ம்மப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் ஞாணம். த⁴ம்மோதி ச ஸங்கே²பதோ பச்சயோ. ஸோ ஹி யஸ்மா தம் தம் வித³ஹதி பவத்தேதி சேவ பாபேதி ச, தஸ்மா ‘‘த⁴ம்மோ’’தி வுச்சதி. பபே⁴த³தோ பன யோ கோசி ப²லனிப்³ப³த்தகோ ஹேது, அரியமக்³கோ³, பா⁴ஸிதம், குஸலம், அகுஸலந்தி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ‘‘த⁴ம்மோ’’தி வேதி³தப்³பா³, தம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் த⁴ம்மே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³. நிருத்திப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் நிருத்தாபி⁴லாபே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – அத்தே² ச த⁴ம்மே ச யா ஸபா⁴வனிருத்தி, தம் ஸபா⁴வனிருத்திம் ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸபா⁴வனிருத்தாபி⁴லாபே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி.

ஏவமயம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ ஸத்³தா³ரம்மணா நாம ஜாதா, ந பஞ்ஞத்திஆரம்மணா. கஸ்மா? யஸ்மா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ‘‘அயம் ஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி ஜானந்தி. படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தோ ஹி ‘‘ப²ஸ்ஸோ’’தி வுத்தே ‘‘அயம் ஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி ஜானாதி, ‘‘ப²ஸ்ஸா’’தி வா ‘‘ப²ஸ்ஸ’’ந்தி வா வுத்தே பன ‘‘அயம் அஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி ஜானாதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞம் பனேஸ நாமாக்²யாதஉபஸக்³க³ப்³யஞ்ஜனஸத்³த³ம் ஜானாதி ந ஜானாதீதி? யத³க்³கே³ன ஸத்³த³ம் ஜானித்வா ‘‘அயம் ஸபா⁴வனிருத்தி, அயம் அஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி ஜானாதி, தத³க்³கே³ன தம்பி ஜானிஸ்ஸதீதி. தம் பன ‘‘நயித³ம் படிஸம்பி⁴தா³கிச்ச’’ந்தி படிக்கி²பித்வா இத³ம் வத்து² கதி²தம் –

திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரோ கிர போ³தி⁴மண்டே³ ஸுவண்ணஸலாகம் க³ஹேத்வா ‘‘அட்டா²ரஸஸு பா⁴ஸாஸு கதரபா⁴ஸாய கதே²மீ’’தி பவாரேஸி. தம் பன தேன அத்தனோ உக்³க³ஹே ட²த்வா பவாரிதம், ந படிஸம்பி⁴தா³ய டி²தேன. ஸோ ஹி மஹாபஞ்ஞதாய தம் தம் பா⁴ஸம் கதா²பேத்வா உக்³க³ஹேத்வா ஏவம் பவாரேஸி. ‘‘பா⁴ஸம் நாம ஸத்தா உக்³க³ண்ஹந்தீ’’தி வத்வா பனேத்த² இத³ம் கதி²தம். மாதாபிதரோ ஹி த³ஹரகாலே குமாரகே மஞ்சே வா பீடே² வா நிபஜ்ஜாபேத்வா தம் தம் கத²யமானா தானி தானி கிச்சானி கரோந்தி. தா³ரகா தேஸம் தம் தம் பா⁴ஸம் வவத்தா²பேந்தி ‘‘இமினா இத³ம் வுத்த’’ந்தி. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ஸப்³ப³ம்பி பா⁴ஸம் ஜானந்தி. மாதா த³மிளீ, பிதா அந்த⁴கோ. தேஸம் ஜாதோ தா³ரகோ ஸசே மாதுகத²ம் பட²மம் ஸுணாதி, த³மிளபா⁴ஸம் பா⁴ஸிஸ்ஸதி. ஸசே பிதுகத²ம் பட²மம் ஸுணாதி, அந்த⁴கபா⁴ஸம் பா⁴ஸிஸ்ஸதி. உபி⁴ன்னம்பி பன கத²ம் அஸ்ஸுணந்தோ மாக³த⁴பா⁴ஸம் பா⁴ஸிஸ்ஸதி. யோபி அகா³மகே மஹாஅரஞ்ஞே நிப்³ப³த்தோ, தத்த² அஞ்ஞோ கதே²ந்தோ நாம நத்தி². ஸோபி அத்தனோ த⁴ம்மதாய வசனம் ஸமுட்டா²பேந்தோ, மாக³த⁴பா⁴ஸமேவ பா⁴ஸிஸ்ஸதி. நிரயே, திரச்சா²னயோனியம், பேத்திவிஸயே, மனுஸ்ஸலோகே, தே³வலோகேதி ஸப்³ப³த்த² மாக³த⁴பா⁴ஸாவ உஸ்ஸன்னா, ஸேஸா ஓட்டகிராதஅந்த⁴கயோனகத³மிளபா⁴ஸாதி³கா அட்டா²ரஸ பா⁴ஸா பரிவத்தந்தி, காலந்தரேன அஞ்ஞதா² ஹோந்தி ச நஸ்ஸந்தி ச.

அயமேவேகா யதா²பு⁴ச்சப்³ரஹ்மவோஹாரஅரியவோஹாரஸங்கா²தா மாக³த⁴பா⁴ஸா ந பரிவத்ததி. ஸா ஹி கத்த²சி கதா³சி பரிவத்தந்தீபி ந ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³தா³ ஸப்³ப³தா²வ பரிவத்ததி, கப்பவினாஸேபி திட்ட²தியேவ. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி ஹி தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் தந்திம் ஆரோபேந்தோ மாக³த⁴பா⁴ஸாய ஏவ ஆரோபேஸி. கஸ்மா? ஏவஞ்ஹி ஆஹரிதும் ஸுக²ம் ஹோதி. மாக³த⁴பா⁴ஸாய ஹி தந்திம் ஆருள்ஹஸ்ஸ பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தானம் ஸோதபதா²க³மனமேவ பபஞ்சோ. தேன ஸங்க⁴டிதமத்தேனேவ நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன அத்தோ² உபட்டா²தி. அஞ்ஞாய பா⁴ஸாய தந்திம் ஆருள்ஹகம் ஸோதே⁴த்வா உக்³க³ஹேதப்³ப³ம் ஹோதி, ப³ஹும்பி உக்³க³ஹேத்வா பன புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தி நாம நத்தி², அரியஸாவகோ நோபடிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தோ நாம நத்தி².

படிபா⁴னப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் படிபா⁴னே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. அத்த²த⁴ம்மாதி³விஸயேஸு ஹி தீஸு ஞாணேஸு ‘‘இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீ’’தி (விப⁴. 725-731) ஏவம் பவத்தஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இமா பன சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ த்³வீஸு டா²னேஸு பபே⁴த³ம் க³ச்ச²ந்தி, பஞ்சஹி காரணேஹி விஸதா³ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³. கதமேஸு த்³வீஸு? ஸேக்க²பூ⁴மியஞ்ச அஸேக்க²பூ⁴மியஞ்ச, தத்த² ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ மஹாகச்சாயனத்தே²ரஸ்ஸ மஹாகோட்டி²கத்தே²ரஸ்ஸாதி அஸீதியாபி மஹாதே²ரானம் படிஸம்பி⁴தா³ அஸேக்க²பூ⁴மியம் பபே⁴த³க³தா. ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸ க³ஹபதினோ, த⁴ம்மிகஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ, உபாலிஸ்ஸ க³ஹபதினோ, கு²ஜ்ஜுத்தராய உபாஸிகாயாதி ஏவமாதீ³னம் படிஸம்பி⁴தா³ ஸேக்க²பூ⁴மியம் பபே⁴த³க³தாதி இமாஸு த்³வீஸு பூ⁴மீஸு பபே⁴த³ம் க³ச்ச²ந்தி. பபே⁴தோ³ நாம மக்³கே³ஹி அதி⁴க³தானம் படிஸம்பி⁴தா³னம் பபே⁴த³க³மனம்.

கதமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தீதி? அதி⁴க³மேன, பரியத்தியா, ஸவனேன, பரிபுச்சா²ய, புப்³ப³யோகே³ன. தத்த² அதி⁴க³மோ நாம அரஹத்தம். தஞ்ஹி பத்தஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. ஸவனம் நாம த⁴ம்மஸ்ஸவனம். ஸக்கச்சம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஹி படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. பரிபுச்சா² நாம அட்ட²கதா². உக்³க³ஹிதபாளியா அத்த²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஹி படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. புப்³ப³யோகோ³ நாம புப்³ப³யோகா³வசரதா ஹரணபச்சாஹரணனயேன பரிஹடகம்மட்டா²னதா. புப்³ப³யோகா³வசரஸ்ஸ ஹி படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி.

ஏதேஸு பன பரியத்தி, ஸவனம், பரிபுச்சா²தி இமானி தீணி பபே⁴த³ஸ்ஸேவ ப³லவகாரணானி, புப்³ப³யோகோ³ அதி⁴க³மஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ. பபே⁴த³ஸ்ஸ ஹோதி ந ஹோதீதி? ஹோதி, ந பன யதா² அதி⁴க³மஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ ஹோதி, ததா² பபே⁴த³ஸ்ஸ. பரியத்திஸவனபரிபுச்சா² ஹி புப்³பே³ ஹோந்து வா மா வா, புப்³ப³யோகே³ன பன புப்³பே³ சேவ ஏதரஹி ச ஸங்கா²ரஸம்மஸனம் வினா படிஸம்பி⁴தா³தி⁴க³மோ நாம நத்தி². இமே பன த்³வேபி ஏகதோ ஹுத்வா படிஸம்பி⁴தா³ உபத்த²ம்பே⁴த்வா விஸதா³ ஹோந்தீதி.

விப⁴த்திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. மஹாகோட்டி²கஸுத்தாதி³வண்ணனா

173-4. ததியே ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ஏத்த² ஆகரட்டோ² ஆயதனஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘ப²ஸ்ஸாகரான’’ந்திஆதி³. ‘‘ஸுவண்ணாயதனம், ரஜதாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஆகரோபி ‘‘ஆயதன’’ந்தி வுத்தோ, ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணாதி³வஸேனபி ஆயதனட்டோ² லப்³ப⁴தியேவ. மா-இதி படிஸேதே⁴ நிபாதோ. ஸ்வாயம் ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸம் விராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் வசனம் கிஞ்சீதி ஸந்தா⁴யாஹாதி ஆஹ ‘‘மா ப⁴ணீதி அத்தோ²’’தி. பஞ்சப²ஸ்ஸாயதனானி நிருத்³தா⁴னீதி சக்கா²தீ³னஞ்ச தத்த² அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ச²ட்ட²ஸ்ஸாதி மனாயதனஸ்ஸ. சதுத்தே² நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

மஹாகோட்டி²கஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5-6. உபவாணஸுத்தாதி³வண்ணனா

175-6. பஞ்சமே விஜ்ஜாயாதி தி³ப்³ப³சக்கு²புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஆஸவக்க²யஞாணஸங்கா²தாய திவிதா⁴ய விஜ்ஜாய, அட்ட²விதா⁴ய வா. அட்ட²விதா⁴பி ஹி விஜ்ஜா விபஸ்ஸனாஞாணேன மனோமயித்³தி⁴யா ச ஸஹ அபி⁴ஞ்ஞா பரிக்³க³ஹேத்வா வுத்தா. பன்னரஸத⁴ம்மபே⁴தே³ன சரணேன ஸமன்னாக³தோதி ஸீலஸம்வரோ, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, ஜாக³ரியானுயோகோ³, ஸத்³தா⁴, ஹிரீ, ஓத்தப்பம், பா³ஹுஸச்சம், வீரியம், ஸதி, பஞ்ஞா, சத்தாரி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானீதி ஏவம் பன்னரஸபே⁴தே³ன சரணத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தோ. இமேயேவ ஹி பன்னரஸ த⁴ம்மா யஸ்மா ஏதேஹி சரதி அரியஸாவகோ க³ச்ச²தி அமதம் தி³ஸம், தஸ்மா ‘‘சரண’’ந்தி வுத்தா. ச²ட்டே² நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

உபவாணஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ராஹுலஸுத்தவண்ணனா

177. ஸத்தமே பத²வீதா⁴துரேவேஸாதி து³விதா⁴பேஸா த²த்³த⁴ட்டே²ன, கக்க²ளட்டே²ன, ப²ருஸட்டே²ன ஏகலக்க²ணா பத²வீதா⁴து ஏவாதி அஜ்ஜ²த்திகம் பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா? பா³ஹிராய பத²வீதா⁴துயா அசேதனாபா⁴வோ பாகடோ, ந அஜ்ஜ²த்திகாய, தஸ்மா பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் ஏகஸதி³ஸா அசேதனாயேவாதி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸுக²பரிக்³கா³ஹா ஹோதி, யதா² கிம்? த³ந்தேன கோ³ணேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜிதோ அத³ந்தோ கதிபாஹமேவ விஸுகாயதி விப்ப²ந்த³தி, அத² ந சிரஸ்ஸேவ த³மத²ம் உபேதி, ஏவம் அஜ்ஜ²த்திகம் பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் ஏகஸதி³ஸாதி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ கதிபாஹமேவ அசேதனபா⁴வேன உபட்டா²தி, அத² ந சிரேனேவஸ்ஸா அசேதனபா⁴வோ பாகடோ ஹோதி தா⁴துமத்ததாய த³ஸ்ஸனதோ. நேதம் மம…பே… த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி தம் உப⁴யம்பி ‘‘ந ஏதம் மம, ந ஏஸோஹமஸ்மி, ந ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஏவம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²பூ⁴தந்தி யதா²ஸபா⁴வம். தஞ்ஹி அனிச்சாதி³ஸபா⁴வம், தஸ்மா அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி அத்தோ². யஸ்மா ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி பஸ்ஸந்தோ நேவ கத்த²சி அத்தானம் பஸ்ஸதி, ந தம் பரஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வே உபனேதப்³ப³ம் பஸ்ஸதி, ந பரஸ்ஸ அத்தானம் அத்தனோ கிஞ்சனபா⁴வே உபனேதப்³ப³ம் பஸ்ஸதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சதுகோடிகஸுஞ்ஞதா நாம கதி²தா’’தி.

ராஹுலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. ஜம்பா³லீஸுத்தவண்ணனா

178. அட்ட²மே ஸந்தந்தி அங்க³ஸந்ததாய சேவ ஆரம்மணஸந்ததாய ச கமனீயம் மனோஹரம். சேதோவிமுத்திந்தி ரூபாரூபாவசரம் சித்தவிமுத்திம். தேனேவாஹ ‘‘அட்ட²ன்னம் ஸமாபத்தீனம் அஞ்ஞதரம் ஸமாபத்தி’’ந்தி. லேபமக்கி²தேனாதி லாகா²மக்கி²தேன. பாரிபந்தி²கே அஸோதே⁴த்வாதி காமச்ச²ந்தா³தி³பாரிபந்தி²கே அஸோதே⁴த்வா. யோ ஹி காமாதீ³னவபச்சவேக்க²ணாதீ³ஹி காமச்ச²ந்த³ம் ந ஸுட்டு² விக்க²ம்பே⁴த்வா காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன து³ட்டு²ல்லம் ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் அகத்வா ஆரம்ப⁴தா⁴துமனஸிகாராதி³வஸேன தி²னமித்³த⁴ம் ந ஸுட்டு² படிவினோதே³த்வா ஸமத²னிமித்தமனஸிகாராதி³வஸேன உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் ந ஸமூஹதம் கத்வா அஞ்ஞேபி ஸமாதி⁴பரிபந்தே² த⁴ம்மே ந ஸுட்டு² ஸோதே⁴த்வா ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி. ஸோ அஸோதி⁴தம் ஆஸயம் பவிட்ட²ப⁴மரோ விய அஸுத்³த⁴ம் உய்யானம் பவிட்ட²ராஜா விய ச கி²ப்பமேவ நிக்க²மதி. யோ பன ஸமாதி⁴பரிபந்தே² த⁴ம்மே ஸுட்டு² விஸோதே⁴த்வா ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஸோ ஸுவிஸோதி⁴தம் ஆஸயம் பவிட்ட²ப⁴மரோ விய ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் உய்யானம் பவிட்ட²ராஜா விய ச ஸகலம்பி தி³வஸபா⁴க³ம் அந்தோஸமாபத்தியம்யேவ ஹோதி.

ஆயமுகா²னீதி நதி³தளாககந்த³ரபத³ராதி³தோ ஆக³மனமக்³கா³. தே ச கந்த³ராயேவாதி ஆஹ ‘‘சதஸ்ஸோ பவிஸனகந்த³ரா’’தி. அபாயமுகா²னீதி அபக³மனமக்³கா³. அபேந்தி அபக³ச்ச²ந்தி ஏதேஹீதி ஹி அபாயா, தே ஏவ முகா²னீதி அபாயமுகா²னி. தானி ச உத³கனிக்க²மனச்சி²த்³தா³னீதி ஆஹ ‘‘அபவாஹனச்சி²த்³தா³னீ’’தி, அபாயஸங்கா²தானி உத³கனிக்க²மனச்சி²த்³தா³னீதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஜம்பா³லீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. நிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா

179. நவமே அபி⁴த⁴ம்மே வுத்தனயேனாதி –

‘‘கதமா ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா, தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’’தி (விப⁴. 799) –

ஆதி³னா விப⁴ங்கே³ வுத்தனயேன ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

தத்த² பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ந்தி ய்வாயம் அப்பகு³ணஸ்ஸ பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴, தம். காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தீதி ததோ வுட்டி²தம் ஆரம்மணவஸேன காமஸஹக³தா ஹுத்வா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி துத³ந்தி சோதே³ந்தி. தஸ்ஸ காமானுபக்க²ந்தா³னம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸா பட²மஜ்ஜா²னபஞ்ஞா ஹாயதி பரிஹாயதி, தஸ்மா ‘‘ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’’தி வுத்தா. தத³னுத⁴ம்மதாதி தத³னுரூபஸபா⁴வா. ஸதி ஸந்திட்ட²தீதி இத³ம் மிச்சா²ஸதிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸம்மாஸதிம். யஸ்ஸ ஹி பட²மஜ்ஜா²னானுரூபஸபா⁴வா பட²மஜ்ஜா²னம் ஸந்ததோ பணீததோ தி³ஸ்வா அஸ்ஸாத³யமானா அபி⁴னந்த³மானா நிகந்தி உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ நிகந்திவஸேன பட²மஜ்ஜா²னபஞ்ஞா நேவ ஹாயதி ந வட்³ட⁴தி, டி²திகோட்டா²ஸிகா ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’’தி. அவிதக்கஸஹக³தாதி அவிதக்கம் து³தியஜ்ஜா²னம் ஸந்ததோ பணீததோ மனஸிகரோதோ ஆரம்மணவஸேன அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா. ஸமுதா³சரந்தீதி பகு³ணதோ பட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டி²தம் து³தியஜ்ஜா²னாதி⁴க³மத்தா²ய துத³ந்தி சோதே³ந்தி, தஸ்ஸ உபரி து³தியஜ்ஜா²னானுபக்க²ந்தா³னம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸா பட²மஜ்ஜா²னபஞ்ஞா விஸேஸபூ⁴தஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ உப்பத்திபத³ட்டா²னதாய ‘‘விஸேஸபா⁴கி³னீ’’தி வுத்தா.

நிப்³பி³தா³ஸஹக³தாதி தம்யேவ பட²மஜ்ஜா²னலாபி⁴ம் ஜா²னதோ வுட்டி²தம் நிப்³பி³தா³ஸங்கா²தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன ஸஹக³தா. விபஸ்ஸனாஞாணஞ்ஹி ஜா²னங்க³பே⁴தே³ வத்தந்தே நிப்³பி³ந்த³தி உக்கண்ட²தி, தஸ்மா ‘‘நிப்³பி³தா³’’தி வுச்சதி. ஸமுதா³சரந்தீதி நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியத்தா²ய துத³ந்தி சோதே³ந்தி. விராகூ³பஸஞ்ஹிதாதி விராக³ஸங்கா²தேன நிப்³பா³னேன உபஸம்ஹிதா. விபஸ்ஸனாஞாணஞ்ஹி ஸக்கா இமினா மக்³கே³ன விராக³ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²காதுந்தி பவத்திதோ ‘‘விராகூ³பஸம்ஹித’’ந்தி வுச்சதி. தம்ஸம்பயுத்தஸஞ்ஞாமனஸிகாராபி விராகூ³பஸம்ஹிதா ஏவ நாம. தஸ்ஸ தேஸம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸா பட²மஜ்ஜா²னபஞ்ஞா அரியமக்³க³ப்படிவேத⁴ஸ்ஸ பத³ட்டா²னதாய ‘‘நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ’’தி வுத்தாதி.

நிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. மஹாபதே³ஸஸுத்தவண்ணனா

180. த³ஸமே மஹாஓகாஸேதி மஹந்தே ஓகாஸே மஹந்தானி த⁴ம்மஸ்ஸ பதிட்டா²பனட்டா²னானி. யேஸு பதிட்டா²பிதோ த⁴ம்மோ நிச்சீ²யதி அஸந்தே³ஹதோ. கானி பன தானி? ஆக³மனவிஸிட்டா²னி ஸுத்தோதரணாதீ³னி. து³தியவிகப்பே அபதி³ஸீயந்தீதி அபதே³ஸா, மஹந்தா அபதே³ஸா ஏதேஸந்தி மஹாபதே³ஸா. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதோ ஸுத’’ந்திஆதி³னா கேனசி ஆப⁴தஸ்ஸ த⁴ம்மோதி வினிச்ச²யனே காரணம். கிம் பன தந்தி? தஸ்ஸ யதா²ப⁴தஸ்ஸ ஸுத்தோதரணாதி³ ஏவ. யதி³ ஏவம் கத²ம் சத்தாரோதி? யஸ்மா த⁴ம்மஸ்ஸ த்³வே ஸம்பதா³யோ ஸத்தா² ஸாவகோ ச. தேஸு ஸாவகா ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லவஸேன திவிதா⁴. ஏவமிமம்ஹா மயாயம் த⁴ம்மோ படிக்³க³ஹிதோதி அபதி³ஸிதப்³பா³னம் பே⁴தே³ன சத்தாரோ. தேனாஹ ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதோ ஸுத’’ந்திஆதி³. ததா² ச வுத்தம் நேத்தியம் (நேத்தி. 4.18) ‘‘சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா பு³த்³தா⁴பதே³ஸோ, ஸங்கா⁴பதே³ஸோ, க³ணாபதே³ஸோ, புக்³க³லாபதே³ஸோ. இமே சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா’’தி. பு³த்³தோ⁴ அபதே³ஸோ ஏதஸ்ஸாதி பு³த்³தா⁴பதே³ஸோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தேனாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴த³யோ…பே… மஹாகாரணானீ’’தி.

நேவ அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ந்தி ந ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம், க³ந்த²ஸ்ஸ ஸம்படிச்ச²னம் நாம ஸவனந்தி ஆஹ ‘‘ந ஸோதப்³ப³’’ந்தி. பத³ப்³யஞ்ஜனானீதி பதா³னி ச ப்³யஞ்ஜனானி ச, அத்த²பதா³னி ப்³யஞ்ஜனபதா³னி சாதி அத்தோ². பஜ்ஜதி அத்தோ² ஏதேஹீதி பதா³னி, அக்க²ராதீ³னி ப்³யஞ்ஜனபதா³னி. பஜ்ஜிதப்³ப³தோ பதா³னி, ஸங்காஸனாதீ³னி அத்த²பதா³னி. ‘‘அட்ட²கதா²யம் பத³ஸங்கா²தானி ப்³யஞ்ஜனானீதி ப்³யஞ்ஜனபதா³னேவ வுத்தானீ’’தி கேசி. அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேந்தீதி ப்³யஞ்ஜனானி, ப்³யஞ்ஜனபதா³னி. தேஹி ப்³யஞ்ஜிதப்³ப³தோ ப்³யஞ்ஜனானி, அத்த²பதா³னீதி உப⁴யஸங்க³ஹதோ. இமஸ்மிம் டா²னேதி தேனாப⁴தஸுத்தஸ்ஸ இமஸ்மிம் பதே³ஸே. பாளி வுத்தாதி கேவலோ பாளித⁴ம்மோ வுத்தோ. அத்தோ² வுத்தோதி பாளியா அத்தோ² வுத்தோ நித்³தி³ட்டோ². அனுஸந்தி⁴ கதி²தோதி யதா²ரத்³த⁴தே³ஸனாய உபரிதே³ஸனாய ச அனுஸந்தா⁴னம் கதி²தம், ஸம்ப³ந்தோ⁴ கதி²தோ. புப்³பா³பரம் கதி²தந்தி புப்³பே³ன பரம் அவிருஜ்ஜ²னஞ்சேவ விஸேஸட்டா²னஞ்ச கதி²தம் பகாஸிதம். ஏவம் பாளித⁴ம்மாதீ³னி ஸம்மதே³வ ஸல்லக்கே²த்வா க³ஹணம் ஸாது⁴கம் உக்³க³ஹணந்தி ஆஹ ‘‘ஸுட்டு² க³ஹேத்வா’’தி. ஸுத்தே ஓதாரேதப்³பா³னீதி ஞாணேன ஸுத்தே ஓகா³ஹேத்வா தாரேதப்³பா³னி. தம் பன ஓகா³ஹேத்வா தரணம் தத்த² ஓதரணம் அனுப்பவேஸனம் ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஓதரிதப்³பா³னீ’’தி. ஸம்ஸந்தே³த்வா த³ஸ்ஸனம் ஸந்த³ஸ்ஸனந்தி ஆஹ ‘‘வினயே ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³னீ’’தி.

‘‘கிம் பன தம் ஸுத்தம், கோ வா வினயோ’’தி விசாரணாயம் ஆசரியானம் மதிபே⁴த³முகே²ன தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். வினயோதி விப⁴ங்க³பாட²மாஹ. ஸோ ஹி மாதிகாஸஞ்ஞிதஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்தே² ஸூசனதோ ‘‘ஸுத்த’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி. விவித⁴னயத்தா விஸிட்ட²னயத்தா ச வினயோ, க²ந்த⁴கபாடோ². ஏவந்தி ஏவம் ஸுத்தவினயேஸு பரிக்³க³ய்ஹமானேஸு வினயபிடகம்பி ந பரியாதி³யதி பரிவாரபாளியா அஸங்க³ஹிதத்தா. ஸுத்தந்தாபி⁴த⁴ம்மபிடகானி வா ஸுத்தம் அத்த²ஸூசனாதி³அத்த²ஸம்ப⁴வதோ. ஏவம்பீதி ஸுத்தந்தாபி⁴த⁴ம்மபிடகானி ஸுத்தம், வினயபிடகம் வினயோதி ஏவம் ஸுத்தவினயவிபா⁴கே³ வுச்சமானேபி. ந தாவ பரியாதி³யந்தீதி ந தாவ அனவஸேஸதோ பரிக்³க³ய்ஹந்தி. கஸ்மாதி சேதி ஆஹ ‘‘அஸுத்தனாமகஞ்ஹீ’’திஆதி³. யஸ்மா ஸுத்தந்தி இமம் நாமம் அனாரோபேத்வா ஸங்கீ³தம் ஜாதகாதி³பு³த்³த⁴வசனம் அத்தி², தஸ்மா வுத்தனயேன தீணி பிடகானி ந பரியாதி³யந்தீதி. ஸுத்தனிபாதஉதா³னஇதிவுத்தகானி தீ³க⁴னிகாயாத³யோ விய ஸுத்தந்தி நாமம் ஆரோபேத்வா அஸங்கீ³தானீதி அதி⁴ப்பாயேனேத்த² ஜாதகாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தானிபி க³ஹிதானி. பு³த்³த⁴வம்ஸசரியாபிடகானம் பனேத்த² அக்³க³ஹணே காரணம் மக்³கி³தப்³ப³ம், கிம் வா ஏதேன மக்³க³னேன. ஸப்³போ³பாயம் வண்ணனானயோ தே²ரவாத³த³ஸ்ஸனமுகே²ன படிக்கி²த்தோ ஏவாதி.

கிம் அத்தீ²தி அஸுத்தனாமகம் பு³த்³த⁴வசனம் நத்தி²யேவாதி த³ஸ்ஸேதி. தம் ஸப்³ப³ம் படிக்கி²பித்வாதி ‘‘ஸுத்தந்தி வினயோ’’திஆதி³னா வுத்தஸம்வண்ணனாயம் ‘‘நாயமத்தோ² இதா⁴தி⁴ப்பேதோ’’தி படிஸேதே⁴த்வா. வினேதி ஏதேன கிலேஸேதி வினயோ, கிலேஸவினயனூபாயோ, ஸோ ஏவ காரணந்தி ஆஹ ‘‘வினயோ பன காரண’’ந்தி.

த⁴ம்மேதி பரியத்தித⁴ம்மே. ஸராகா³யாதி ஸராக³பா⁴வாய காமராக³ப⁴வராக³பரிப்³ரூஹனாய. ஸம்யோகா³யாதி ப⁴வஸம்யோஜனாய. ஸஉபாதா³னாயாதி சதுரூபாதா³னூபஸம்ஹிததாய. மஹிச்ச²தாயாதி மஹிச்ச²பா⁴வாய. அஸந்துட்டி²யாதி அஸந்துட்ட²பா⁴வாய. கோஸஜ்ஜாயாதி குஸீதபா⁴வாய. ஸங்க³ணிகாயாதி கிலேஸஸங்க³ணிகவிஹாராய. ஆசயாயாதி திவித⁴வட்டாசயாய. விராகா³யாதி ஸகலவட்டதோ விரஜ்ஜனத்தா²ய. விஸம்யோகா³யாதி காமராகா³தீ³ஹி விஸம்யுஜ்ஜனத்தா²ய. அனுபாதா³னாயாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸபி கம்மப⁴வஸ்ஸ அக்³க³ஹணாய. அப்பிச்ச²தாயாதி பச்சயப்பிச்ச²தாதி³வஸேன ஸப்³ப³ஸோ இச்சா²ய அபக³மாய. ஸந்துட்டி²யாதி த்³வாத³ஸவித⁴ஸந்துட்ட²பா⁴வாய. வீரியாரம்பா⁴யாதி காயிகஸ்ஸ சேவ சேதஸிகஸ்ஸ ச வீரியஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனத்தா²ய. விவேகாயாதி பவிவித்தபா⁴வாய காமவிவேகாதி³தத³ங்க³விவேகாதி³விவேகஸித்³தி⁴யா. அபசயாயாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸபி வட்டஸ்ஸ அபசயனாய, நிப்³பா³னாயாதி அத்தோ². ஏவம் யோ பரியத்தித⁴ம்மோ உக்³க³ஹணதா⁴ரணபரிபுச்சா²மனஸிகாரவஸேன யோனிஸோ படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸராகா³தி³பா⁴வபரிவஜ்ஜனஸ்ஸ காரணம் ஹுத்வா விராகா³தி³பா⁴வாய ஸம்வத்ததி, ஏகம்ஸதோ ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ ஸம்மதே³வ அபாயாதீ³ஸு அபதனவஸேன தா⁴ரணதோ கிலேஸானம் வினயனதோ ச. ஸத்து² ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஓவாதா³னுரூபப்பவத்திபா⁴வதோ ஏதம் ஸத்து²ஸாஸனந்தி ச ஜானேய்யாஸீதி அத்தோ².

சதுஸச்சத்த²ஸூசனம் ஸுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸுத்தேதி தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே’’தி. தேபிடகஞ்ஹி பு³த்³த⁴வசனம் ஸச்சவினிமுத்தம் நத்தி². ராகா³தி³வினயகாரணம் யதா² தேன ஸுத்தபதே³ன பகாஸிதந்தி ஆஹ ‘‘வினயேதி ஏதஸ்மிம் ராகா³தி³வினயகாரணே’’தி. ஸுத்தே ஓதரணஞ்சேத்த² தேபிடகபு³த்³த⁴வசனபரியாபன்னதாவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம், ந அஞ்ஞதா²தி ஆஹ ‘‘ஸுத்தப்படிபாடியா கத்த²சி அனாக³ந்த்வா’’தி. ச²ல்லிம் உட்ட²பேத்வாதி அரோக³ஸ்ஸ மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ உபக்கமேன ச²ல்லிகாய ஸகலிகாய பபடிகாய வா உட்டா²பனம் விய அரோக³ஸ்ஸ ஸாஸனத⁴ம்மஸ்ஸ திட்ட²தோ ப்³யஞ்ஜனமத்தேன தப்பரியாபன்னம் விய ஹுத்வா ச²ல்லிஸதி³ஸம் புப்³பா³பரவிருத்³த⁴தாதி³தோ³ஸம் உட்ட²பேத்வா பரிதீ³பேத்வா. தாதி³ஸானி பன ஏகம்ஸதோ கு³ள்ஹவேஸ்ஸந்தராதி³பரியாபன்னானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘கு³ள்ஹவேஸ்ஸந்தர…பே… பஞ்ஞாயந்தீதி அத்தோ²’’தி. ராகா³தி³வினயேதி ராகா³தி³வினயனத்தே²ன அததா³காரதாய அபஞ்ஞாயமானானி ச²ட்³டே³தப்³பா³னி சஜிதப்³பா³னி ந க³ஹேதப்³பா³னி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³வாரேஸு.

மஹாபதே³ஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸஞ்சேதனியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.