1. தித்தா²யதனஸுத்தவண்ணனா
62. து³தியஸ்ஸ பட²மே தித்த²ம் நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஏத்த² ஹி ஸத்தா தரந்தி உப்பிலவந்தி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோந்தி, தஸ்மா ‘‘தித்த²’’ந்தி வுச்சதி. பாரக³மனஸங்கா²தஞ்ஹி தரணம் தி³ட்டி²க³திகானம் நத்தி², தத்தே²வ அபராபரம் நிமுஜ்ஜனும்முஜ்ஜனவஸேன பிலவனமேவ தேஸம் தரணம் நாம. உப்பாத³காதி பூரணகஸ்ஸபாத³யோ. தித்தே² ஜாதா தித்தி²யா, யதா²வுத்தம் வா தி³ட்டி²க³தஸங்கா²தம் தித்த²ம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி தித்தி²கா, தித்தி²கா ஏவ தித்தி²யா. மனோரமேதி ஸாது³ப²லப⁴ரிததாய அப⁴யதி³ஸதாய ச மனோரமே. இமேஸுயேவ தீஸு டா²னேஸூதி யதா²வுத்தேஸு தித்தா²யதனேஸு.
யோ யதா² ஜானாதி, தஸ்ஸ ததா² வுச்சதீதி இமினா புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன ததா² வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. புக்³க³ல-ஸத்³தோ³ ச திஸ்ஸன்னம்பி பகதீனம் ஸாதா⁴ரணோ, தஸ்மா புரிஸக்³க³ஹணேன ததோ விஸேஸனம் யதா² ‘‘அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா’’தி. படிஸம்விதி³தம் கரோதீதி கேவலம் ஜானனவஸேன விதி³தம் கரோதி. அனுப⁴வதி வாதி விபாகலக்க²ணப்பத்தம் அனுப⁴வதி. புப்³பே³கதஹேதூதி அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணம் பத³ந்தி ஆஹ ‘‘புப்³பே³கதகம்மபச்சயேனேவா’’தி. இமினாதி ‘‘ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’’தி இமினா வசனேன. கம்மவேத³னந்தி குஸலாகுஸலகம்மஸஹஜம் வேத³னம். கிரியவேத³னந்தி ‘‘நேவ குஸலாகுஸலா ந ச கம்மவிபாகா’’தி ஏவம் வுத்தம் கிரியசித்தஸஹஜம் வேத³னம். ந கேவலஞ்ச தே கம்மகிரியவேத³னா ஏவ படிக்கி²பந்தி, அத² கோ² ஸாஸனே லோகே ச பாகடே வாதாபா³தா⁴தி³ரோகே³ ச படிக்கி²பந்தி ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே வா இமே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பித்தஸமுட்டா²னாதி பித்தவிகாராதி⁴கஸம்பூ⁴தா. அனந்தரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸன்னிபாதிகாதி பித்தாதீ³னம் திண்ணம்பி விகாரானம் ஸன்னிபாததோ ஜாதா. உதுபரிணாமஜாதி ஸீதாதி³உதுனோ விபரிணாமதோ விஸமபரிவுத்திதோ ஜாதா. விஸமபரிஹாரஜாதி அஸப்பாயாஹாரயோக³படிஸேவனவஸேன காயஸ்ஸ விஸமம் பரிஹரணதோ ஜாதா. ஓபக்கமிகாதி உபக்கமதோ நிப்³ப³த்தா. கம்மவிபாகஜாதி கம்மஸ்ஸ விபாகபூ⁴தக்க²ந்த⁴தோ ஜாதா. விரோதி⁴பச்சயஸமுட்டா²னா தா⁴தூனம் விகாராவத்தா², தப்பச்சயா வா து³க்கா² வேத³னா ஆபா³த⁴னட்டே²ன ஆபா³தோ⁴, ஸோ ஏவ ருஜ்ஜனட்டே²ன ரோகோ³. தத்த² ‘‘யோ யாப்யலக்க²ணோ, ஸோ ரோகோ³, இதரோ ஆபா³தோ⁴’’தி வத³ந்தி. ஸப்³பே³ஸஞ்ச நேஸம் தம்தம்தா⁴தூனம் விஸமம் ஆஸன்னகாரணம், ந ததா² இதரானி. தத்தா²பி ச பகோபாவத்தா² தா⁴துயோ ஆஸன்னகாரணம், ந ததா² பரபச்சயாவத்தா²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அட்ட²மம்யேவ கம்மவிபாகஜம் ஆபா³த⁴ம் ஸம்படிச்ச²ந்தி ‘‘ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’’தி விபல்லாஸக்³கா³ஹேன. ‘‘புப்³பே³’’தி புராதனஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ க³ஹிதத்தா உபபஜ்ஜவேத³னீயம்பி தே படிக்கி²பந்தீதி வுத்தம் ‘‘த்³வே படிபா³ஹித்வா’’தி. ஸம்படிச்ச²ந்தீதி அனுஜானந்தி.
அத்தனா கதமூலகேனாதி ஸாஹத்தி²ககம்மஹேது. ஆணத்திமூலகேனாதி பரஸ்ஸ ஆணாபனவஸேன கதகம்மஹேது. இமாதி திஸ்ஸோ வேத³னா. ஸப்³பே³ படிபா³ஹந்தீதி ஸப்³பே³ ரோகே³ படிஸேதே⁴ந்தி ஸப்³பே³ஸம்பி தேஸம் ஏகேன இஸ்ஸரேனேவ நிம்மிதத்தா தப்³பா⁴வீபா⁴வாஸம்ப⁴வதோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸப்³ப³ம் படிபா³ஹந்தீதி ஹேதுபச்சயபடிஸேத⁴னதோ ஸப்³ப³ம் நிஸேதே⁴ந்தி.
மாதிகம் நிக்கி²பித்வாதி திண்ணம்பி வேதா³னம் அஸாரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் உத்³தே³ஸம் கத்வா. தந்தி தம் மாதிகம். விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதுந்தி தோ³ஸத³ஸ்ஸனவஸேனேவ விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேதும். லத்³தி⁴பதிட்டா²பனத்த²ந்தி அத்தனோ லத்³தி⁴யா படிஜானாபனத்த²ம். லத்³தி⁴தோ லத்³தி⁴ம் ஸங்கமந்தீதி மூலலத்³தி⁴தோ அஞ்ஞலத்³தி⁴ம் உபக³ச்ச²ந்தி படிஜானந்தி. புப்³பே³கதஹேதுயேவ படிஸம்வேதே³தீதி கம்மவேத³னம்பி விபாகவேத³னம் கத்வா வத³ந்தி. தி³ட்டி²க³திகா ஹி ப்³யாமூள்ஹசித்தா கம்மந்தரவிபாகந்தராதீ³னி ஆலோளேந்தி, அஸங்கரதோ ஸஞ்ஞாபேதும் ந ஸக்கோந்தி. யதா² ச அகுஸலகம்மே, ஏவம் குஸலகம்மேபீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் பாணாதிபாதா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவந்தி யதா² புப்³பே³கதஹேது ஏவ பாணாதிபாதினோ நாம ஹோந்தி, ந இதா³னி ஸயம்கதகாரணா, ஏவம் பாணாதிபாதா விரமணம்பி புப்³பே³கதஹேது ஏவாதி விசாரியமானோ புப்³பே³கதவாதோ³ அகிரியவாதோ³ ஏவ ஸம்பஜ்ஜதி.
கத்துகம்யதாச²ந்தோ³ ந தண்ஹாச²ந்தோ³. கத்துகம்யதாதி காதுமிச்சா². பச்சத்தபுரிஸகாரோதி தேன தேன புரிஸேன கத்தப்³ப³கிச்சம் ந ஹோதி புப்³பே³கதஹேது ஏவ ஸிஜ்ஜ²னதோ. உப⁴யம்பி தம் ஏஸ ந லப்³ப⁴தீதி கத்தப்³ப³கரணம் ஸுசரிதபூரணம், அகத்தப்³ப³அகரணம் து³ச்சரிதவிரதீதி இத³ம் உப⁴யம்பி ஏஸ ந லப⁴தி. ஸமணாபி ஹி புப்³பே³கதகாரணாயேவ ஹோந்தீதி புப்³பே³கதகாரணாயேவ ஸமணாபி ஹோந்தி, ந இதா³னி ஸம்வரஸமாதா³னாதி³னா. அஸ்ஸமணாபி புப்³பே³கதகாரணாயேவாதி புப்³பே³கதகாரணாயேவ அஸ்ஸமணாபி ஹோந்தி, ந ஸம்வரபே⁴தே³ன.
யதா² புப்³பே³கதவாதே³ ச²ந்த³வாயாமானம் அஸம்ப⁴வதோ பச்சத்தபுரிஸகாரானம் அபா⁴வோ, ஏவம் இஸ்ஸரனிம்மானவாதே³பி இஸ்ஸரேனேவ ஸப்³ப³ஸ்ஸ நிம்மிதபா⁴வானுஜானனதோதி வுத்தம் ‘‘புப்³பே³கதவாதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³’’தி. ஏஸ நயோ அஹேதுகவாதே³பீதி ஆஹ ‘‘ததா² அஹேதுகவாதே³பீ’’தி.
இமேஸந்திஆதி³னா இமேஸம் தித்தா²யதனானம் துச்சா²ஸாரதாய து²ஸகோட்டனேன குண்ட³கமத்தஸ்ஸபி அலாபோ⁴ விய பரமத்த²லேஸஸ்ஸபி அபா⁴வோ, ததா² க²ஜ்ஜோபனகோபா⁴ஸதோ தேஜஸோ பு²லிங்க³மத்தஸ்ஸபி அபா⁴வோ விய அந்த⁴வேணிகஸ்ஸபி மக்³க³ஸ்ஸ அப்படிலாபோ⁴ விய ஸத்³த³மத்தம் நிஸ்ஸாய மிச்சா²பா⁴கே³ன விபல்லத்த²தாய த³த்³த³ரஜாதகே (ஜா. 1.2.43-43) ஸஸகஸதி³ஸதா ச விபா⁴விதா ஹோதி. ஸாரபா⁴வந்தி ஸீலஸாராதி³ஸம்பத்தியா ஸாரஸப்³பா⁴வம். நிய்யானிகபா⁴வந்தி ஏகந்தேனேவ வட்டதோ நிய்யானாவஹபா⁴வம். அனிக்³க³ஹிதோதி ந நிக்³க³ஹேதப்³போ³. தேனாஹ ‘‘நிக்³க³ஹேதும் அஸக்குணேய்யோ’’தி. அஸம்கிலிட்டோ²தி ஸம்கிலேஸவிரஹிதோ. தேனாஹ ‘‘நிக்கிலேஸோ’’திஆதி³. அனுபவஜ்ஜோதி த⁴ம்மதோ ந உபவதி³தப்³போ³. அப்படிகுட்டோ² நாம அப்படிஸேத⁴னம் வா ஸியா அனக்கோஸனம் வாதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்படிபா³ஹிதோ அனுபக்குட்டோ²’’தி ஆஹ.
தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸாதி ‘‘அயம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா உத்³த⁴டஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ. பஞ்ஹம் புச்சி²த்வாதி கதே²துகம்யதாவஸேன பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா. யதா²படிபாடியாதி மாதிகாய யதா²னிக்கி²த்தப்படிபாடியா. தா⁴துயோதி ஸபா⁴வதா⁴ரணட்டே²ன தா⁴துயோ. தா பன யஸ்மா தண்ஹாதி³ட்டி²கப்பனாபரிகப்பிதஅத்தஸுப⁴ஸுக²ஸஸ்ஸதாதி³பகதிஆதி³து⁴வாதி³ஜீவாதி³காயாதி³கா விய ந இச்சா²ஸபா⁴வா தி³ட்டி²ஆதி³ரஹிதேஹி விமுச்சமானஉது³ம்ப³ரபுப்பா²தி³லோகவோஹாரவத்தூ²னி விய ச வாசாவத்து²மத்தா, அத² கோ² ஸச்சபரமத்த²பூ⁴தாதி ஆஹ ‘‘ஸபா⁴வா’’தி, ஸச்சஸபா⁴வாதி அத்தோ². அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி ஹி தா⁴துயோ. நிஜ்ஜீவனிஸ்ஸத்தபா⁴வப்பகாஸகோதி பா³ஹிரபரிகப்பிதஜீவாபா⁴வப்பகாஸகோ லோகியமஹாஜனஸம்கப்பிதஸத்தாபா⁴வப்பகாஸகோ ச. ஆகரட்டே²னாதி உப்பஜ்ஜனட்டா²னபா⁴வேன. உப்பத்திட்டா²னம்பி ஹி ஆகரோ ஆயதனந்தி வுச்சதி யதா² ‘‘கம்போ³ஜோ அஸ்ஸானம் ஆயதன’’ந்தி. மனோபவிசாராதி தம் தம் ஆரம்மணம் உபேச்ச மனஸோ விவித⁴சரணாகாரோ. கேஹி கத்தா²தி ஆஹ ‘‘விதக்கவிசாரபாதே³ஹீ’’திஆதி³. அட்டா²ரஸஸு டா²னேஸூதி ச² ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியானி, ச² தோ³மனஸ்ஸட்டா²னியானி, ச² உபேக்கா²ட்டா²னியானீதி ஏவம் அட்டா²ரஸஸு டா²னேஸு.
பதிட்டா²தா⁴தூதி ஸேஸபூ⁴தத்தயஸ்ஸ சேவ ஸப்³பூ³பாதா³ரூபானஞ்ச பதிட்டா²ஸபா⁴வா தா⁴து. இமினா நயேன ஆப³ந்த⁴னதா⁴தூதிஆதீ³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அபிச கக்க²ளபா⁴வஸித்³தோ⁴ ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் ஆதா⁴ரபா⁴வோ பதிட்டா²பா⁴வோ. த்³ரவபா⁴வஸித்³த⁴ம் ஸம்பிண்ட³னம் ஆப³ந்த⁴னம். உண்ஹபா⁴வஸித்³த⁴ம் முது³தாபக்கதாவஹம் பரிபாசனம். த²த்³த⁴பா⁴வாவஹம் உத்³து⁴மாதனம் வித்த²ம்ப⁴னம். ரூபவிவித்தோ ரூபபரியந்தோ ஆகாஸோதி யேஸம் ஸோ பரிச்சே²தோ³, தேஹி ஸோ அஸம்பு²ட்டோ²வாதி வுத்தம் ‘‘ஆகாஸதா⁴தூதி அஸம்பு²ட்ட²தா⁴தூ’’தி. ஸஞ்ஜானனவிது⁴ரா ஆரம்மணூபலத்³தி⁴ விஜானனதா⁴து. வித்தா²ரதோபி கதே²தும் வட்டதி ஸங்கே²பந்தோக³த⁴த்தா வித்தா²ரஸ்ஸ. ஸங்கே²பதோ கதே²தும் ந வட்டதி கதே²தப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அனவஸேஸபரியாதா³னாபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘வித்தா²ரதோவ வட்டதீ’’தி. உப⁴யதா²தி ஸங்கே²பதோ வித்தா²ரதோ ச.
அனிப்ப²ன்னாபி ஆகாஸதா⁴து பூ⁴தானி உபாதா³ய க³ஹேதப்³ப³தாமத்தேன ‘‘உபாதா³ரூப’’ந்தேவ வுச்சதி. தி³ட்டா²னேவாதி ஸல்லக்கே²தப்³பா³னி உபாதா³ரூபபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ. தேன ஸஹஜாதா வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸமுதா³யே பவத்தவோஹாரஸ்ஸ அவயவேபி தி³ஸ்ஸனதோ யதா² ‘‘வத்தே²கதே³ஸே த³ட்³டே⁴ வத்த²ம் த³ட்³ட⁴’’ந்தி. ‘‘ப²ஸ்ஸோ ச சேதனா ச ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴’’தி வுத்தம் மஹாபூ⁴மகத்தா தேஸம் தப்பதா⁴னத்தா ச ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ. அரூபக்க²ந்தா⁴ நாமம் ஆரம்மணாபி⁴முக²ம் நமனதோ நாமாதீ⁴னக்³க³ஹணதோ ச. ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபம் பரிப்³யத்தம் ருப்பனட்டே²ன. பச்சயந்தி நிஸ்ஸயபூ⁴தம் பச்சயம். விபா⁴கே³ன த்³வாசத்தாலீஸ. ஏகாஸீதி சித்தானி ‘‘ஸம்மஸனசாரோய’’ந்தி கத்வா. அனுக்கமேன படிபஜ்ஜமானோதி ஏவம் கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴யம் டி²தோ உபரிமேன திஸ்ஸன்னம் விஸுத்³தீ⁴னம் ஸம்பாத³னவஸேன விஸுத்³தி⁴பா⁴வனம் உஸ்ஸுக்காபேந்தோ.
ப²ஸ்ஸாயதனந்தி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னம். ஸுவண்ணாதீ³னந்தி ஸுவண்ணமணிவஜிராதீ³னம். ஆகிண்ணம் விய ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி ஏத்தா²தி ஆகரோ. யதா² சக்கு² விபாகப²ஸ்ஸஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ, ந ததா² இதரேஸந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘த்³வே சக்கு²விஞ்ஞாணானீ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ ஸேஸவாரேஸுபி. த்³வத்திம்ஸாய விபாகப²ஸ்ஸேஸு த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணஸஹக³தப²ஸ்ஸே ட²பேத்வா ஸேஸா த்³வாவீஸதி விபாகப²ஸ்ஸா வேதி³தப்³பா³. தி³ட்ட²மேவ ஹோதி தேன ஸமானயோக³க்க²மத்தா. ‘‘ஸங்கே²பதோ தாவா’’தி ஸங்கே²பகத²ம் ஆரபி⁴த்வாபி வித்தா²ரகதா²பேத்த² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யாவாதி வுத்தம் ‘‘ஹேட்டா²…பே… வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.
ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தம் ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியம். தேனாஹ ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ காரணபூ⁴த’’ந்தி. உபவிசரதீதி உபேச்ச பவத்ததி. ஸபா⁴வதோ ஸங்கப்பதோ ச ஸோமனஸ்ஸாதி³உப்பத்திஹேதுகா ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியாதி³தாதி ஆஹ ‘‘இட்ட²ம் வா ஹோதூ’’திஆதி³. சதுத்த²ம் தி³ட்ட²மேவ ஹோதி தத³வினாபா⁴வதோ.
அரியஸச்சானீதி புரிமபதே³ உத்தரபத³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘அரியபா⁴வகரானீ’’திஆதி³. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.531) பகாஸிதம், தஸ்மா ந இத⁴ பகாஸேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுகா²வபோ³த⁴னத்த²ந்தி தே³ஸியமானாய வட்டகதா²ய ஸுகே²ன அவபோ³த⁴னத்த²ம். தேனாஹ ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. த்³வாத³ஸபத³ந்தி அவிஜ்ஜாதீ³ஹி பதே³ஹி த்³வாத³ஸபத³ம். பச்சயவட்டந்தி பச்சயப்பப³ந்த⁴ம். கதே²துகாமோ ஹோதி பச்சயாகாரமுகே²ன ஸச்சானி த³ஸ்ஸேதுகாமதாய. க³ப்³பா⁴வக்கந்திவட்டந்தி க³ப்³போ⁴க்கந்திமுகே²ன விபாகவட்டம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘க³ப்³ப⁴ஸ்ஸாவக்கந்தி ஹோதீ’’திஆதி³னா. தஸ்மா பனேத்த² க³ப்³பா⁴வக்கந்திவஸேனேவ வட்டம் த³ஸ்ஸிதந்தி ஆஹ ‘‘க³ப்³பா⁴வக்கந்திவட்டஸ்மிம் ஹீ’’திஆதி³. க³ப்³பா⁴வக்கந்திவட்டஸ்மிந்தி மாதுகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தனவஸேன பவத்தத⁴ம்மப்பப³ந்தே⁴. த³ஸ்ஸிதேதி தே³ஸனாவஸேன த³ஸ்ஸிதே. புரிமா த்³வே யோனியோ இதராஹி ஓளாரிகதாய பரிப்³யத்ததராதி வுத்தம் ‘‘க³ப்³பா⁴வக்கந்தி…பே… அவபோ³தே⁴தும்பீ’’தி.
பச்சயமத்தந்தி ச²ன்னம் தா⁴தூனம் ஸாதா⁴ரணம் பச்சயபா⁴வமத்தம், ந தேஹி பா⁴க³ஸோ நிப்பா²தி³யமானம் பச்சயவிஸேஸம் ‘‘குதோ பனேதம் ச²ன்னம் தா⁴தூன’’ந்தி அவிபா⁴கே³ன வுத்தத்தா. தேனாஹ ‘‘இத³ம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³. ந மாது ந பிது தாஸம் தா⁴தூனம் இமஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ பா³ஹிரபா⁴வதோ. க³ப்³ப⁴ஸ்ஸாதி ஏத்த² க³ப்³ப⁴தி அத்தபா⁴வபா⁴வேன வத்ததீதி க³ப்³போ⁴, கலலாதி³அவத்தோ² த⁴ம்மப்பப³ந்தோ⁴. தன்னிஸ்ஸிதத்தா பன ஸத்தஸந்தானோ க³ப்³போ⁴தி வுத்தோ யதா² மஞ்சனிஸ்ஸிதா ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி. தன்னிஸ்ஸயபா⁴வதோ மாதுகுச்சி² க³ப்³போ⁴தி வுச்சதி ‘‘க³ப்³பே⁴ வஸதி மாணவோ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.363). க³ப்³போ⁴ வியாதி வா க³ப்³போ⁴. யதா² ஹி நிவாஸட்டா²னதாய ஸத்தானம் ஓவரகோ ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வுச்சதி, ஏவம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் ஸத்தானம் யாவ அபி⁴ஜாதி நிவாஸட்டா²னதாய மாதுகுச்சி² ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வுச்சதி. இத⁴ பன பட²மம் வுத்தஅத்தே²னேவ க³ப்³போ⁴தி வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘க³ப்³போ⁴ ச நாமா’’திஆதி³.
நிரதிஅத்தே²ன நிரயோ ச ஸோ யதா²வுத்தேன அத்தே²ன க³ப்³போ⁴ சாதி நிரயக³ப்³போ⁴. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி. அயம் பன விஸேஸோ – தே³வமனுஜாத³யோ விய உத்³த⁴ம் தீ³கா⁴ அஹுத்வா திரியம் அஞ்சிதா தீ³கா⁴தி திரச்சா²னா. தே ஏவ க²ந்த⁴கோட்டா²ஸபா⁴வேன யோனி ச ஸோ வுத்தனயேன க³ப்³போ⁴ சாதி திரச்சா²னயோனிக³ப்³போ⁴. பகட்ட²தோ ஸுக²தோ அபேதம் அபக³மோ பேதபா⁴வோ, தம் பத்தானம் விஸயோதி பேத்திவிஸயோ, பேதயோனி. மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய ஸூரபா⁴வாதி³கு³ணேஹி உபசிதமானஸதாய உக்கட்ட²கு³ணசித்ததாய மனுஸ்ஸா. தி³ப்³ப³ந்தி காமகு³ணாதீ³ஹி கீளந்தி லளந்தி ஜோதந்தீதி தே³வா. க³ப்³ப⁴ஸத்³தோ³ வுத்தனயோ ஏவ. நானப்பகாரோதி யதா²வுத்தேன தத³னந்தரபே⁴தே³ன ச நானப்பகாரகோ. மனுஸ்ஸக³ப்³போ⁴ அதி⁴ப்பேதோ ஸுபாகடதாய பச்சக்க²பா⁴வதோ. ஓக்கந்தி மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமித்வா விய உப்பதித்வாதி கத்வா. நிப்³ப³த்தனம் நிப்³ப³த்தி. பாதுபா⁴வோ உப்பத்திப்பகாஸகோ ச.
ஸன்னிபாதோ நாம அவேகல்லஜாதிஹீனவேகல்லேதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத⁴ மாதாபிதரோ’’திஆதி³ வுத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே. ஸன்னிபதிதாதி ஸமோதா⁴னபா⁴வதோ ஸன்னிபதிதா ஸமாக³தா ஸம்ஸிலிட்டா². உதுனீதி உதுமதீ ஸஞ்ஜாதபுப்பா². இத³ஞ்ச உதுஸமயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந லோகஸமஞ்ஞாகரஜஸ்ஸ லக்³க³னதி³வஸமத்தம். மாதுகா³மஸ்ஸ ஹி யஸ்மிம் க³ப்³பா⁴ஸஹஸஞ்ஞிதே ஓகாஸே தா³ரகோ நிப்³ப³த்ததி, தத்த² மஹதீ லோஹிதபீளகா ஸண்ட²ஹித்வா அக்³க³ஹிதபுப்³பா³ ஏவ பி⁴ஜ்ஜித்வா பக்³க⁴ரதி, வத்து² ஸுத்³த⁴ம் ஹோதி பக்³க⁴ரிதலோஹிதத்தா அனாமயத்தா ச. விஸுத்³தே⁴ வத்து²ம்ஹி மாதாபிதூஸு ஏகவாரம் ஸன்னிபதிதேஸு யாவ ஸத்த தி³வஸானி கே²த்தமேவ ஹோதி. ஸுத்³த⁴ம் வத்து² நஹானதோ பரம்பி கதிபயானி தி³வஸானி க³ப்³ப⁴ஸண்ட²ஹனதாய கே²த்தமேவ ஹோதி பரித்தஸ்ஸ லோஹிதலேஸஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா. தஸ்மிம் ஸமயே ஹத்த²க்³கா³ஹவேணிக்³கா³ஹாதி³னா அங்க³பராமஸனேனபி தா³ரகோ நிப்³ப³த்ததியேவ. இத்தி²ஸந்தானேபி ஹி ஸத்தபி தா⁴தூ லப்³ப⁴ந்தேவ. ததா² ஹி பாரிகாய நாபி⁴பராமஸனேன ஸாமஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ, தி³ட்ட²மங்க³லிகாய நாபி⁴பராமஸனேன (ஜா. அட்ட². 4.15.மாதங்க³ஜாதகவண்ணனா; ம. நி. அட்ட². 2.65) மண்ட³ப்³யஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி அஹோஸி. க³ந்த⁴னதோ உப்பன்னக³தியா நிமித்தூபட்டா²னேன ஸூசனதோ தீ³பனதோ க³ந்தோ⁴தி லத்³த⁴னாமேன ப⁴வகா³மிகம்முனா அப்³ப³தி பவத்ததீதி க³ந்த⁴ப்³போ³, தத்த² உப்பஜ்ஜமானகஸத்தோ. பச்சுபட்டி²தோ ஹோதீதி ந மாதாபிதூனம் ஸன்னிபாதம் ஓலோகயமானோ ஸமீபே டி²தோ பச்சுபட்டி²தோ நாம ஹோதி, கம்மயந்தயந்திதோ பன ஏகோ ஸத்தோ தஸ்மிம் ஓகாஸே நிப்³ப³த்தனகோ ஹோதீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. ததா³ ஹி தத்ரூபக³ஸத்தோ தத்ரூபபத்திஆவஹந்தகம்மஸங்கா²தேன பேல்லகயந்தேன தத²த்தா²ய பேல்லிதோ உபனீதோ விய ஹோதி.
விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபந்தி ஏத்த² விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ‘‘தயோ அரூபினோ க²ந்தா⁴’’தி வுத்தம். இத⁴ பன விஞ்ஞாணம் பச்சயபா⁴வேன அக்³க³ஹேத்வா க³ப்³போ⁴க்கந்தியா ஏவ பச்சயபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ‘‘விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ம்பி பக்கி²பித்வா’’தி வுத்தம். இத⁴ பன மனுஸ்ஸக³ப்³ப⁴ஸ்ஸ ஓக்கந்தியா அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே’’தி வுத்தம்.
தண்ஹாய ஸமுத³யஸச்சபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ‘‘ட²பேத்வா தண்ஹ’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸேவ பபா⁴விகாதி தஸ்ஸேவ யதா²வுத்தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ உப்பாதி³கா. து³க்க²னிரோதோ⁴தி ஏத்த² து³க்க²க்³க³ஹணேன தண்ஹாபி க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘தேஸம் த்³வின்னம்பி…பே… து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி. அவிஸேஸேன ஹி தேபூ⁴மகவட்டம் இத⁴ து³க்க²ந்தி அதி⁴ப்பேதம். அத² வா து³க்க²ஸ்ஸ அனுப்பத்தினிரோதோ⁴ தப்³பா⁴விகாய தண்ஹாய அனுப்பத்தினிரோதே⁴ன வினா ந ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘தேஸம் த்³வின்னம்பி…பே… து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி. அனுப்பத்தினிரோதோ⁴தி ச அனுப்பத்தினிரோத⁴னிமித்தம் நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேதி.
‘‘தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வத்வா உப⁴யத்த² பாளியா பவத்திஆகாரபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் பன விஸேஸோ’’தி ஆஹ. தத்தா²தி விஸத்³தி⁴மக்³கே³. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே. அவிஜ்ஜாய த்வேவாதி அவிஜ்ஜாய து ஏவ. அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴தி ஏத்த² அச்சந்தமேவ ஸங்கா²ரே விரஜ்ஜதி ஏதேனாதி விராகோ³, மக்³கோ³, தஸ்மா விராக³ஸங்கா²தேன மக்³கே³ன அஸேஸனிரோதா⁴ அஸேஸேத்வா நிரோதா⁴ ஸமுச்சி²ந்த³னாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
ஸகலஸ்ஸாதி அனவஸேஸஸ்ஸ. கேவலஸ்ஸாதி வா ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ, பரபரிகப்பிதஸத்தஜீவாதி³விரஹிதஸ்ஸாதி அத்தோ². கீ²ணாகாரோபி வுச்சதி ‘‘நிருஜ்ஜ²னம் நிரோதோ⁴’’தி இமினா அத்தே²ன. அரஹத்தம்பி நிரோதோ⁴தி வுச்சதி நிரோத⁴ந்தே உப்பன்னத்தா. நிப்³பா³னம்பி நிரோதோ⁴தி வுச்சதி அவிஜ்ஜாதீ³னம் நிரோத⁴ஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வதோ அவிஜ்ஜாத³யோ நிருஜ்ஜ²ந்தி ஏத்தா²தி நிரோதோ⁴தி கத்வா. கீ²ணாகாரத³ஸ்ஸனவஸேனாதி அவிஜ்ஜாதீ³னம் அனுப்பத்தினிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²னாகாரத³ஸ்ஸனவஸேன. நிப்³பா³னமேவ ஸந்தா⁴ய, ந பன அரஹத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் நிக்³க³ஹோ நாம யதா²வுத்தத⁴ம்மபரிச்சே²த³தோ ஊனாதி⁴கபா⁴வப்பகாஸனேன அத்தஸபா⁴வவிபா⁴வனேனேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிக்³க³ண்ஹந்தோ ஹீ’’திஆதி³.
தித்தா²யதனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.