2. நீவரணப்பஹானவக்³க³வண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸாதி து³தியவக்³க³ஸ்ஸ. ஏகத⁴ம்மம்பீதி ஏத்த² ‘‘ஏகஸபா⁴வம்பீ’’தி இமினா ஸபா⁴வத்தோ²யம் த⁴ம்மஸத்³தோ³ ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு வியாதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. யத³க்³கே³ன ச ஸபா⁴வத்தோ², தத³க்³கே³ன நிஸ்ஸத்தத்தோ² ஸித்³தோ⁴ ஏவாதி ‘‘நிஸ்ஸத்தட்டே²ன த⁴ம்மோ வேதி³தப்³போ³’’தி வுத்தம். ஸுப⁴னிமித்தந்தி த⁴ம்மபரியாயேன வுத்தம். தஞ்ஹி அத்த²தோ காமச்ச²ந்தோ³ வா ஸியா. ஸோ ஹி அத்தனோ க³ஹணாகாரேன ஸுப⁴ந்தி, தேனாகாரேன பவத்தனகஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ நிமித்தத்தா ‘‘ஸுப⁴னிமித்த’’ந்தி ச வுச்சதி. தஸ்ஸ ஆரம்மணம் வா ஸுப⁴னிமித்தம். இட்ட²ஞ்ஹி இட்டா²காரேன வா க³ய்ஹமானம் ரூபாதி³ஆரம்மணம் ‘‘ஸுப⁴னிமித்த’’ந்தி வுச்சதி. ஆரம்மணமேவ சேத்த² நிமித்தம். ததா² ஹி வக்க²தி – ‘‘ஸுப⁴னிமித்தந்தி ராக³ட்டா²னியம் ஆரம்மண’’ந்தி. ஸமுச்சயத்தோ² வா-ஸத்³தோ³ அனேகத்த²த்தா நிபாதானம். பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனம் பா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய, வட்³டி⁴யாதி அத்தோ². அஜாதோ நிஜ்ஜாதோ. ஸேஸபதா³னி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. காமேஸூதி பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு. காமச்ச²ந்தோ³தி காமஸங்கா²தோ ச²ந்தோ³, ந கத்துகம்யதாச²ந்தோ³ ந த⁴ம்மச்ச²ந்தோ³. காமனவஸேன ரஜ்ஜனவஸேன ச காமோ ஏவ ராகோ³ காமராகோ³. காமனவஸேன நந்த³னவஸேன ச காமோ ஏவ நந்தீ³தி காமனந்தீ³. காமனவஸேன தண்ஹாயனவஸேன ச காமதண்ஹா. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘காமஸ்னேஹோ காமபரிளாஹோ காமமுச்சா² காமஜ்ஜோ²ஸான’’ந்தி ஏதேஸம் பதா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² வுத்தனயேனேவ காமத்த²ம் விதி³த்வா ஸினேஹனட்டே²ன காமஸ்னேஹோ, பரிளாஹனட்டே²ன காமபரிளாஹோ, முச்ச²னட்டே²ன காமமுச்சா², கி³லித்வா பரினிட்டா²பனட்டே²ன காமஜ்ஜோ²ஸானம் வேதி³தப்³ப³ம். காமச்ச²ந்தோ³ ஏவ குஸலப்பவத்திதோ சித்தஸ்ஸ நீவரணட்டே²ன காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ஸோதி காமச்ச²ந்தோ³. அஸமுதா³சாரவஸேனாதி அஸமுதா³சாரபா⁴வேன. அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேனாதி ‘‘இத³ம் நாமேத’’ந்தி வத்து²வஸேன உத்வா தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அனனுபூ⁴தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ வஸேன. ரூபஸத்³தா³தி³பே⁴த³ம் பன ஆரம்மணம் ஏகஸ்மிம்பி அத்தபா⁴வே அனனுபூ⁴தம் நாம நத்தே²வ, கிமங்க³ம் பன அனாதி³மதி ஸம்ஸாரே.

யம் வுத்தம் – ‘‘அஸமுதா³சாரவஸேன சா’’திஆதி³, தம் அதிஸம்கி²த்தந்தி வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴வக்³க³ஹணேன மஹக்³க³தப⁴வோ க³ஹிதோ. ஸோ ஹி ஓளாரிககிலேஸஸமுதா³சாரரஹிதோ. தஜ்ஜனீயகம்மகதாதி³காலே பாரிவாஸிககாலே ச சரிதப்³பா³னி த்³வேஅஸீதி கு²த்³த³கவத்தானி நாம. ந ஹி தானி ஸப்³பா³ஸு அவத்தா²ஸு சரிதப்³பா³னி, தஸ்மா தானி ந மஹாவத்தேஸு அந்தோக³தா⁴னீதி ‘‘சுத்³த³ஸ மஹாவத்தானீ’’தி வுத்தம். ததா² ஆக³ந்துகவத்தஆவாஸிகக³மிக-அனுமோத³னப⁴த்தக்³க³- பிண்ட³சாரிகஆரஞ்ஞகஸேனாஸனஜந்தாக⁴ரவச்சகுடிஉபஜ்ஜா²ய- ஸத்³தி⁴விஹாரிகஆசரிய-அந்தேவாஸிகவத்தானீதி ஏதானி சுத்³த³ஸ மஹாவத்தானி நாமாதி வுத்தம். இதரானி பன ‘‘பாரிவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் வத்தம் பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’’தி (சூளவ. 75) ஆரபி⁴த்வா ‘‘ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந ச²மாயம் சங்கமந்தே சங்கமே சங்கமிதப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 81) வுத்தானி பகதத்தே சரிதப்³ப³வத்தானி ச²ஸட்டி², ததோ பரம் ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாரிவாஸிகேன பி⁴க்கு²னா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தரேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம், மூலாயபடிகஸ்ஸனாரஹேன, மானத்தாரஹேன, மானத்தசாரிகேன, அப்³பா⁴னாரஹேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி³ம் ஏகச்ச²ன்னே ஆவாஸே வத்த²ப்³ப³’’ந்திஆதீ³னி பகதத்தே சரிதப்³பே³ஹி அனஞ்ஞத்தா விஸும் விஸும் அக³ணேத்வா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தராதீ³ஸு புக்³க³லந்தரேஸு சரிதப்³ப³த்தா தேஸம் வஸேன ஸம்பிண்டே³த்வா ஏகேகம் கத்வா க³ணிதானி பஞ்சாதி ஏகஸத்ததிவத்தானி. உக்கே²பனீயகம்மகதவத்தேஸு வத்தபஞ்ஞாபனவஸேன வுத்தம் – ‘‘ந பகதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம்…பே… பிட்டி²பரிகம்மம் ஸாதி³தப்³ப³’’ந்தி இத³ம் அபி⁴வாத³னாதீ³னம் அஸ்ஸாதி³யனம் ஏகம், ‘‘ந பகதத்தோ பி⁴க்கு² ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேதப்³போ³’’திஆதீ³னி (சூளவ. 51) ச த³ஸாதி ஏவம் த்³வாஸீதி ஹோந்தி. ஏதேஸ்வேவ பன கானிசி தஜ்ஜனீயகம்மகதாதி³வத்தானி கானிசி பாரிவாஸிகாதி³வத்தானீதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன த்³வாவீஸதிவத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘சுத்³த³ஸ மஹாவத்தானீ’’தி வத்வாபி ‘‘ஆக³ந்துகக³மிகவத்தானி சா’’தி இமேஸம் விஸும் க³ஹணம் இமானி அபி⁴ண்ஹம் ஸம்ப⁴வந்தீதி கத்வா. கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி ஸப்³ப³தா³ வத்தப்படிபத்தியம்யேவ ப்³யாவடசித்ததாய. அயோனிஸோமனஸிகாரந்தி அனிச்சாதீ³ஸு ‘‘நிச்ச’’ந்திஆதி³னா பவத்தம் அனுபாயமனஸிகாரம். ஸதிவோஸ்ஸக்³க³ந்தி ஸதியா விஸ்ஸஜ்ஜனம், ஸதிவிரஹந்தி அத்தோ². ஏவம்பீதி வக்க²மானாபேக்கா²ய அவுத்தஸம்பிண்ட³னத்தோ² பி-ஸத்³தோ³.

அனுஸந்தி⁴வஸேனாதி புச்சா²னுஸந்தி⁴ஆதி³அனுஸந்தி⁴வஸேன. புப்³பா³பரவஸேனாதி புப்³பா³பரக³ந்த²ஸல்லக்க²ணவஸேன. க³ண்ஹந்தஸ்ஸாதி ஆசரியமுக²தோ க³ண்ஹந்தஸ்ஸ. ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸாதி ஆசரியமுக²தோ உக்³க³ஹிதக³ந்த²ம் ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ. வாசேந்தஸ்ஸாதி பாளிம் தத³த்த²ஞ்ச உக்³க³ண்ஹாபனவஸேன பரேஸம் வாசேந்தஸ்ஸ. தே³ஸேந்தஸ்ஸாதி தே³ஸனாவஸேன பரேஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ. பகாஸேந்தஸ்ஸாதி அத்தனோ அத்தனோ ஸம்ஸயட்டா²னே புச்ச²ந்தானம் யாதா²வதோ அத்த²ம் பகாஸேந்தஸ்ஸ. கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி ரத்திந்தி³வம் க³ந்த²கம்மேஸுயேவ ப்³யாவடசித்ததாய. ஏவம்பீதி வுத்தஸம்பிண்ட³னத்தோ² பி-ஸத்³தோ³. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

து⁴தங்க³த⁴ரோ ஹோதீதி வுத்தமேவத்த²ம் பகாஸேதி ‘‘தேரஸ து⁴தங்க³கு³ணே ஸமாதா³ய வத்ததீ’’தி. பா³ஹுல்லாயாதி சீவராதி³பச்சயபா³ஹுல்லாய. யதா² சீவராத³யோ பச்சயா ப³ஹுலம் உப்பஜ்ஜந்தி, ததா² ஆவத்தஸ்ஸ பவத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². பரிஹீனஜ்ஜா²னஸ்ஸாதி ஜா²னந்தராயகரேன விஸபா⁴க³ரூபத³ஸ்ஸனாதி³னா கேனசி நிமித்தேன பரிஹீனஜ்ஜா²னஸ்ஸ. விஸ்ஸட்ட²ஜ்ஜா²னஸ்ஸாதி அஸமாபஜ்ஜனவஸேன பரிச்சத்தஜ்ஜா²னஸ்ஸ. ப⁴ஸ்ஸாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ணஸங்க³ணிகனித்³தா³னவகம்மாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸத்தஸு வா அனுபஸ்ஸனாஸூதி ஏத்த² ஸத்த அனுபஸ்ஸனா நாம அனிச்சானுபஸ்ஸனா து³க்கா²னுபஸ்ஸனா அனத்தானுபஸ்ஸனா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா விராகா³னுபஸ்ஸனா நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா க²யானுபஸ்ஸனா வயானுபஸ்ஸனா விபரிணாமானுபஸ்ஸனா அனிமித்தானுபஸ்ஸனா அப்பணிஹிதானுபஸ்ஸனா ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனா அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனா யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனா படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனா விவட்டானுபஸ்ஸனாதி இமாஸு அட்டா²ரஸஸு மஹாவிபஸ்ஸனாஸு ஆதி³தோ வுத்தா அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³-படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாபரியந்தா ஸத்த. ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாதோ (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.741) க³ஹேதப்³ப³ம்.

அனாஸேவனதாயாதி புரிமத்தபா⁴வே ஜா²னேன விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸஸ்ஸ காமச்ச²ந்தா³தி³ஆஸேவனாய அபா⁴வதோ. அனனுபூ⁴தபுப்³ப³ந்தி தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அனனுபூ⁴தபுப்³ப³ம். ஜாதோதி ஏதஸ்ஸேவ வேவசனம் ஸஞ்ஜாதோதிஆதி³. நனு ச க²ணிகத்தா ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் உப்பன்னஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ தங்க²ணம்யேவ அவஸ்ஸம் நிரோத⁴ஸம்ப⁴வதோ நிருத்³தே⁴ ச தஸ்மிம் புன அஞ்ஞஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜனதோ ச கத²ம் தஸ்ஸ புனப்புனபா⁴வோ ராஸிபா⁴வோ சாதி ஆஹ – ‘‘தத்த² ஸகிம் உப்பன்னோ காமச்ச²ந்தோ³’’திஆதி³. அட்டா²னமேதந்தி அகாரணமேதம். யேன காரணேன உப்பன்னோ காமச்ச²ந்தோ³ ந நிருஜ்ஜ²தி, நிருத்³தோ⁴ ச ஸ்வேவ புன உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தாதி³ஸம் காரணம் நத்தீ²தி அத்தோ².

ராக³ட்டா²னியந்தி ராக³ஜனகம். அனிச்சாதீ³ஸு நிச்சாதி³வஸேன விபரீதமனஸிகாரோ, இத⁴ அயோனிஸோமனஸிகாரோதி ஆஹ – ‘‘அனிச்சே நிச்ச’’ந்திஆதி³. அயோனிஸோமனஸிகாரோதி அனுபாயமனஸிகாரோ, குஸலத⁴ம்மப்பவத்தியா அகாரணபூ⁴தோ மனஸிகாரோதி அத்தோ². உப்பத²மனஸிகாரோதி குஸலத⁴ம்மப்பவத்தியா அமக்³க³பூ⁴தோ மனஸிகாரோ. ஸச்சவிப்படிகூலேனாதி ஸச்சாபி⁴ஸமயஸ்ஸ அனுனுலோமவஸேன. ஆவஜ்ஜனாதிஆதி³னா ஆவஜ்ஜனாய பச்சயபூ⁴தா ததோ புரிமுப்பன்னா மனோத்³வாரிகா அகுஸலஜவனப்பவத்தி ப²லவோஹாரேன ததா² வுத்தா. தஸ்ஸ ஹி வஸேன ஸா அகுஸலப்பவத்தியா உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. ஆவஜ்ஜனாதி ப⁴வங்க³சித்தம் ஆவஜ்ஜயதீதி ஆவஜ்ஜனா. அனு அனு ஆவஜ்ஜேதீதி அன்வாவஜ்ஜனா. ப⁴வங்கா³ரம்மணதோ அஞ்ஞம் ஆபு⁴ஜதீதி ஆபோ⁴கோ³. ஸமன்னாஹரதீதி ஸமன்னாஹாரோ. ததே³வாரம்மணம் அத்தானம் அனுப³ந்தி⁴த்வா உப்பஜ்ஜமானோ மனஸி கரோதி ட²பேதீதி மனஸிகாரோ. அயம் வுச்சதி அயோனிஸோமனஸிகாரோதி அயம் அனுபாயஉப்பத²மனஸிகாரலக்க²ணோ அயோனிஸோமனஸிகாரோ நாம வுச்சதி.

12. து³தியே ப⁴த்தப்³யாபத்தி வியாதி ப⁴த்தஸ்ஸ பூதிபா⁴வேன விப்பகாரப்பத்தி விய, சித்தஸ்ஸ ப்³யாபஜ்ஜனந்தி சித்தஸ்ஸ விகாரபா⁴வாபாத³னம். தேனேவாஹ – ‘‘பகதிவிஜஹனபா⁴வோ’’தி. ப்³யாபஜ்ஜதி தேன சித்தம் பூதிகும்மாஸாத³யோ விய புரிமபகதிம் ஜஹதீதி ப்³யாபாதோ³. படிகோ⁴யேவ உபரூபரி உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வதோ படிக⁴னிமித்தம், படிக⁴ஸ்ஸ ச காரணபூ⁴தம் ஆரம்மணம் படிக⁴னிமித்தந்தி ஆஹ – ‘‘படிக⁴ஸ்ஸபி படிகா⁴ரம்மணஸ்ஸபி ஏதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. அட்ட²கதா²யந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம்.

13. ததியே தி²னதா தி²னம், ஸப்பிபிண்டோ³ விய அவிப்பா²ரிகதாய சித்தஸ்ஸ க⁴னபா⁴வோ ப³த்³த⁴தாதி அத்தோ². மேத⁴தீதி மித்³த⁴ம், அகம்மஞ்ஞபா⁴வேன ஹிம்ஸதீதி அத்தோ². ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே சித்தஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1162) தி²னஸ்ஸ, ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே காயஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1163) ச மித்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மே நித்³தி³ட்ட²த்தா வுத்தம் – ‘‘சித்தஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா தி²னம், திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் அகம்மஞ்ஞதா மித்³த⁴’’ந்தி. ஸதிபி அஞ்ஞமஞ்ஞாவிப்பயோகே³ சித்தகாயலஹுதாதீ³னம் விய சித்தசேதஸிகானம் யதா²க்கமம் தம்தம்விஸேஸோ ஸியா, யா தேஸம் அகல்யதாதீ³னம் விஸேஸபச்சயதா, அயமேதேஸம் ஸபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கபிமித்³த⁴ஸ்ஸாதி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘பசலாயிகபா⁴வஸ்ஸா’’தி. அக்கி²த³லானம் பசலபா⁴வம் கரோதீதி பசலாயிகோ, பசலாயிகஸ்ஸ பா⁴வோ பசலாயிகபா⁴வோ, பசலாயிகத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி. உபி⁴ன்னந்தி தி²னமித்³தா⁴னம். ‘‘வித்தா²ரோ வேதி³தப்³போ³’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. சித்தஸ்ஸ அகல்யதாதி சித்தஸ்ஸ கி³லானபா⁴வோ. கி³லானோ ஹி அகல்யகோதி வுச்சதி. வினயேபி வுத்தம் – ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே, அகல்யகோ’’தி (பாரா. 151). காலம் க²மதீதி ஹி கல்யம், அரோக³தா, தஸ்ஸம் நியுத்தோ கல்யகோ, ந கல்யகோ அகல்யகோ. அகம்மஞ்ஞதாதி சித்தகே³லஞ்ஞஸங்கா²தோவ அகம்மஞ்ஞதாகாரோ. ஓலீயனாதி ஓலீயனாகாரோ. இரியாபதூ²பத்த²ம்பி⁴தஞ்ஹி சித்தம் இரியாபத²ம் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தம் ருக்கே² வக்³கு³லி விய கீ²லே லக்³கி³தபா²ணிதவாரகோ விய ச ஓலீயதி லம்ப³தி, தஸ்ஸ தம் ஆகாரம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘ஓலீயனா’’தி வுத்தம். து³தியபத³ம் உபஸக்³கே³ன வட்³டி⁴தம். காயஸ்ஸாதி வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸங்கா²தஸ்ஸ நாமகாயஸ்ஸ. அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதாதி ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. மேகோ⁴ விய ஆகாஸம் ஓனய்ஹதீதி ஓனாஹோ. ஓனய்ஹதீதி ச சா²தே³தி அவத்த²ரதி வாதி அத்தோ². ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன ஓனாஹோதி பரியோனாஹோ. அரதிஆதீ³னம் அத்தோ² விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 856) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³தி தத்த² வுத்தபாளியா த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² பந்தேஸூதி தூ³ரேஸு, விவித்தேஸு வா. அதி⁴குஸலேஸூதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு. அரதீதி ரதிப்படிக்கே²போ. அரதிதாதி அரமனாகாரோ. அனபி⁴ரதீதி அனபி⁴ரதபா⁴வோ. அனபி⁴ரமனாதி அனபி⁴ரமனாகாரோ. உக்கண்டி²தாதி உக்கண்ட²னாகாரோ. பரிதஸ்ஸிதாதி உக்கண்ட²னவஸேனேவ பரிதஸ்ஸனா, உக்கண்டி²தஸ்ஸேவ தத்த² தத்த² தண்ஹாயனாதி வுத்தம் ஹோதி. பரிதஸ்ஸிதாதி வா கம்பனா. தந்தீ³தி ஜாதிஆலஸியம், பகதிஆலஸியந்தி அத்தோ². ததா² ஹி குஸலகரணே காயஸ்ஸ அவிப்பா²ரிகதா லீனதா ஜாதிஆலஸியம் தந்தீ³ நாம, ந ரோக³உதுஜாதீ³ஹி காயகே³லஞ்ஞம். தந்தி³யனாதி தந்தி³யனாகாரோ. தந்தி³மனதாதி தந்தி³யா அபி⁴பூ⁴தசித்ததா. அலஸஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யம், ஆலஸ்யாயனாகாரோ ஆலஸ்யாயனா. ஆலஸ்யாயிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யாயிதத்தம். இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயாலஸியம் கதி²தம். தி²னமித்³த⁴காரணானஞ்ஹி ராகா³தி³கிலேஸானம் வஸேன நாமகாயஸ்ஸ ஆலஸியம், ததே³வ ரூபகாயஸ்ஸாபீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜம்ப⁴னாதி ப²ந்த³னா. புனப்புனம் ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா. ஆனமனாதி புரதோ நமனா. வினமனாதி பச்ச²தோ நமனா. ஸன்னமனாதி ஸமந்ததோ நமனா. பணமனாதி யதா² தந்ததோ உட்டி²தபேஸகாரோ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ க³ஹேத்வா உஜும் காயம் உஸ்ஸாபேதி, ஏவம் காயஸ்ஸ உத்³த⁴ம் ட²பனா. ப்³யாதி⁴யகந்தி உப்பன்னப்³யாதி⁴தா. இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி தி²னமித்³த⁴காரணானம் ராகா³தி³கிலேஸானம் வஸேன காயப³த்³த⁴னமேவ கதி²தம். பு⁴த்தாவிஸ்ஸாதி பு⁴த்தவதோ. ப⁴த்தமுச்சா²தி ப⁴த்தகே³லஞ்ஞம். ப³லவப⁴த்தேன ஹி முச்சா²பத்தோ விய ஹோதி. ப⁴த்தகிலமதோ²தி ப⁴த்தேன கிலந்தபா⁴வோ. ப⁴த்தபரிளாஹோதி ப⁴த்தத³ரதோ². தஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே பரிளாஹுப்பத்தியா உபஹதிந்த்³ரியோ ஹோதி, காயோ ஜீரதீதி. காயது³ட்டு²ல்லந்தி ப⁴த்தம் நிஸ்ஸாய காயஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதம். அகல்யதாதிஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. லீனந்தி அவிப்பா²ரிகதாய படிகுடிதம். இதரே த்³வே ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. தி²னந்தி ஸப்பிபிண்டோ³ விய அவிப்பா²ரிகதாய க⁴னபா⁴வேன டி²தம். தி²யனாதி ஆகாரனித்³தே³ஸோ. தி²யிபா⁴வோ தி²யிதத்தம், அவிப்பா²ரவஸேனேவ ப³த்³த⁴தாதி அத்தோ². இமேஹி பன ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி தி²னமித்³த⁴காரணானம் ராகா³தி³கிலேஸானம் வஸேன சித்தஸ்ஸ கி³லானாகாரோ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³. புரிமா சத்தாரோ த⁴ம்மாதி அரதி, தந்தீ³, விஜம்பி⁴தா, ப⁴த்தஸம்மதோ³தி ஏதே சத்தாரோ த⁴ம்மா. யதா³ தி²னமித்³த⁴ம் உப்பன்னம் ஹோதி, ததா³ அரதிஆதீ³னம்பி ஸம்ப⁴வதோ ‘‘உபனிஸ்ஸயகோடியா பன ஹோதீ’’தி வுத்தம், உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ ஹோதீதி அத்தோ².

14. சதுத்தே² உத்³த³தஸ்ஸ பா⁴வோ உத்³த⁴ச்சம். யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன உத்³த⁴தம் ஹோதி சித்தம், தம்ஸம்பயுத்தா வா த⁴ம்மா, ஸோ த⁴ம்மோ உத்³த³ச்சம். குச்சி²தம் கதம் குகதம், து³ச்சரிதம் ஸுசரிதஞ்ச. அகதம்பி ஹி குகதமேவ. ஏவஞ்ஹி வத்தாரோ ஹோந்தி ‘‘யம் மயா ந கதம், தம் குகத’’ந்தி. ஏவம் கதாகதம் து³ச்சரிதம் ஸுசரிதஞ்ச குகதம், தம் ஆரப்³ப⁴ விப்படிஸாரவஸேன பவத்தம் பன சித்தம் இத⁴ குகதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்ஸ பா⁴வோ குக்குச்சம். சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தாகாரோதி சித்தஸ்ஸ அவூபஸமாகாரோவ வுத்தோ. அவூபஸமலக்க²ணஞ்ஹி உத்³த⁴ச்சம். யதா²பவத்தஸ்ஸ கதாகதாகாரவிஸிட்ட²ஸ்ஸ து³ச்சரிதஸுசரிதஸ்ஸ அனுஸோசனவஸேன விரூபம் படிஸரணம் விப்படிஸாரோ. குக்குச்சஸ்ஸபி கதாகதானுஸோசனவஸேன சித்தவிக்கே²பபா⁴வதோ அவூபஸமாகாரோ ஸம்ப⁴வதீதி ஆஹ – ‘‘சேதஸோ அவூபஸமோதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸேவதம் நாம’’ந்தி. ஸ்வேவ ச சேதஸோ அவூபஸமோதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சமேவ நித்³தி³ட்ட²ம். தஞ்ச அத்தனோவ அத்தனா ஸஹஜாதம் ந ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘அயம் பன உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ ஹோதீ’’தி. உபனிஸ்ஸயபச்சயதா ச புரிமுப்பன்னவஸேன வேதி³தப்³பா³.

15. பஞ்சமே விக³தா சிகிச்சா² அஸ்ஸாதி விசிகிச்சா². ஸபா⁴வம் விசினந்தோ தாய கிச்ச²தீதி வா விசிகிச்சா².

16. ச²ட்டே² ஹேதும் வா பச்சயம் வா ந லப⁴தீதி ஏத்த² ஹேதுக்³க³ஹணேன ஜனகம் காரணமாஹ, பச்சயக்³க³ஹணேன அனுபாலனகம் காரணம். ஹேதுந்தி வா உபாதா³னகாரணம். பச்சயந்தி ஸஹகாரணம் வுத்தம். தந்தி கிலேஸம். விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதீதி விவட்டாபி⁴முக²ம் சித்தம் பேஸேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ அரஹத்தப²லம் க³ண்ஹாதி. பி⁴க்கா²ய சரந்தி ஏத்தா²தி பி⁴க்கா²சாரோ, கோ³சரகா³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தஸ்மிம் பி⁴க்கா²சாரே. வயம் ஆக³ம்மாதி தா³ரப⁴ரணானுரூபம் வயம் ஆக³ம்ம. ஆயூஹந்தோதி உபசினந்தோ. அங்கா³ரபக்கந்தி வீதச்சிகங்கா³ரேஸு பக்கம். கிம் நாமேதந்தி பி⁴க்கூ² க³ரஹந்தோ ஆஹ. ஜீவமானபேதகஸத்தோதி ஜீவமானோ ஹுத்வா ‘‘தேனேவ அத்தபா⁴வேன பேதபா⁴வம் பத்தஸத்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பரிகப்பவஸேன வுத்தம். குடந்தி பானீயக⁴டம். யாவ தா³ருணந்தி அதிவிய தா³ருணம். விபாகோ கீதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி தயா கதகம்மஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப⁴விதப்³ப³விபாகோ கீதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி.

விஸங்க²ரித்வாதி சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஹி வினாஸேத்வா. தீ³பகமிக³பக்கி²னோதி அத்தனோ நிஸின்னபா⁴வஸ்ஸ தீ³பனதோ ஏவம்லத்³த⁴னாமா மிக³பக்கி²னோ, யேன அரஞ்ஞம் நேத்வா நேஸாதோ³ தேஸம் ஸத்³தே³ன ஆக³தாக³தே மிக³பக்கி²னோ வதி⁴த்வா க³ண்ஹாதி. தே²ரந்தி சூளபிண்ட³பாதிகதிஸ்ஸத்தே²ரம். இத்³தி⁴யா அபி⁴ஸங்க²ரித்வாதி அதி⁴ட்டா²னாதி³வஸேன இத்³தி⁴ம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா. உபயோக³த்தே² சேதம் கரணவசனம். அக்³கி³பபடிகந்தி அச்சிகரணம், விப்பு²லிங்க³ந்தி அத்தோ². பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவாதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம். தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸாதி தஸ்ஸ மிலக்க²திஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸா அக்³கி³பபடிகாய. படிப³லஸ்ஸாதி உக்³க³ஹணஸஜ்ஜா²யாதீ³ஸு படிப³லஸ்ஸ. து³க்க²ம் உபனிஸா காரணமேதிஸ்ஸாதி து³க்கூ²பனிஸா, து³க்க²னிப³ந்த⁴னா து³க்க²ஹேதுகா ஸத்³தா⁴தி வுத்தம் ஹோதி. வத்தமுகே²ன கம்மட்டா²னஸ்ஸ கதி²தத்தா ‘‘வத்தஸீஸே ட²த்வா’’தி வுத்தம். பலாலவரணகந்தி பலாலபுஞ்ஜம்.

ஆரம்ப⁴தா²தி ஸமத²விபஸ்ஸனாதீ³ஸு வீரியம் கரோத². நிக்கமதா²தி கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²மத², காமானம் வா பனூத³னாய நிக்க²மத², உப⁴யேனபி வீரியமேவ வுத்தம். வீரியஞ்ஹி ஆரம்ப⁴னகவஸேன ஆரம்போ⁴, கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²மனவஸேன ‘‘நிக்கமோ’’தி வுச்சதி. யுஞ்ஜத² பு³த்³த⁴ஸாஸனேதி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரியத்திபடிபத்திபடிவேத⁴ஸங்கா²தே திவித⁴ஸாஸனே யுஞ்ஜத² யோக³ம் கரோத². ஏவமனுயுஞ்ஜந்தா மச்சுனோ ஸேனம் து⁴னாத² வித்³த⁴ம்ஸேத². தத்த² மச்சுனோ ஸேனந்தி –

‘‘காமா தே பட²மா ஸேனா, து³தியா அரதி வுச்சதி;

ததியா கு²ப்பிபாஸா தே, சதுத்தீ² தண்ஹா பவுச்சதி.

‘‘பஞ்சமம் தி²னமித்³த⁴ம் தே, ச²ட்டா² பீ⁴ரூ பவுச்சதி;

ஸத்தமீ விசிகிச்சா² தே, மக்கோ² த²ம்போ⁴ தே அட்ட²மோ.

‘‘லாபோ⁴ ஸிலோகோ ஸக்காரோ,

மிச்சா²லத்³தோ⁴ ச யோ யஸோ;

யோ சத்தானம் ஸமுக்கம்ஸே,

பரே ச அவஜானாதி.

‘‘ஏஸா நமுசி தே ஸேனா, கண்ஹஸ்ஸாபி⁴ப்பஹாரினீ;

ந நம் அஸூரோ ஜினாதி, ஜேத்வா ச லப⁴தே ஸுக²’’ந்தி. (ஸு. நி. 438-441) –

ஏவமாக³தம் காமாதி³பே⁴த³ம் மச்சுனோ ஸேனம். ஏத்த² ச யஸ்மா ஆதி³தோவ அகா³ரியபூ⁴தே ஸத்தே வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமா மோஸயந்தி, தே அபி⁴பு⁴ய்ய அனகா³ரியபா⁴வம் உபக³தானம் பந்தேஸு ஸேனாஸனேஸு அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸு வா அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அரதி உப்பஜ்ஜதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பப்³ப³ஜிதேன கோ², ஆவுஸோ, அபி⁴ரதி து³க்கரா’’தி (ஸம். நி. 4.331). ததோ தே பரப்படிப³த்³த⁴ஜீவிகத்தா கு²ப்பிபாஸா பா³த⁴தி, தாய பா³தி⁴தானம் பரியேஸனதண்ஹா சித்தம் கிலமயதி. அத² நேஸம் கிலந்தசித்தானம் தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, ததோ விஸேஸமனதி⁴க³ச்ச²ந்தானம் து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வேஸு அரஞ்ஞவனபத்தே²ஸு பந்தேஸு ஸேனாஸனேஸு விஹரதம் உத்ராஸஸஞ்ஞிதா பீ⁴ரு ஜாயதி. தேஸம் உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதானம் தீ³க⁴ரத்தம் விவேகரஸமனஸ்ஸாத³யமானானம் விஹரதம் ‘‘ந ஸியா நு கோ² ஏஸ மக்³கோ³’’தி படிபத்தியம் விசிகிச்சா² உப்பஜ்ஜதி. தம் வினோதே³த்வா விஹரதம் அப்பமத்தகேன விஸேஸாதி⁴க³மேன மானமக்க²த²ம்பா⁴ ஜாயந்தி. தேபி வினோதே³த்வா விஹரதம் ததோ அதி⁴கதரம் விஸேஸாதி⁴க³மனம் நிஸ்ஸாய லாப⁴ஸக்காரஸிலோகா உப்பஜ்ஜந்தி. லாபா⁴தீ³ஹி முச்சி²த்வா த⁴ம்மப்பதிரூபகானி பகாஸேந்தோ மிச்சா²யஸம் அதி⁴க³ந்த்வா தத்த² டி²தா ஜாதிஆதீ³ஹி அத்தானம் உக்கம்ஸேந்தி, பரம் வம்பே⁴ந்தி, தஸ்மா காமாதீ³னம் பட²மஸேனாதி³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. நளாகா³ரந்தி நளேஹி வினத்³த⁴திணச்ச²ன்னகே³ஹம்.

விஹஸ்ஸதீதி உக்³க³ஹணஸஜ்ஜா²யனமனஸிகாராதீ³ஹி விஹரிஸ்ஸதி. ஜாதிஸம்ஸாரந்தி புனப்புனம் ஜாதிஸங்கா²தஸம்ஸாரவட்டம். து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீதி து³க்க²ஸ்ஸ அந்தஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதி. பலாலபுஞ்ஜாஹந்தி பலாலபுஞ்ஜம் அஹந்தி பத³ச்சே²தோ³. ததியம் டா²னந்தி அனாகா³மிப²லம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

திவஸ்ஸபி⁴க்கு²காலேதி உபஸம்பத³தோ தீணி வஸ்ஸானி அஸ்ஸாதி திவஸ்ஸோ, திவஸ்ஸோ ச ஸோ பி⁴க்கு² சாதி திவஸ்ஸபி⁴க்கு², தஸ்ஸ, தேன வா உபலக்கி²தோ காலோ திவஸ்ஸபி⁴க்கு²காலோ, தஸ்மிம். யதா³ ஸோ திவஸ்ஸோ பி⁴க்கு² நாம ஹோதி, ததா³தி வுத்தம் ஹோதி. கம்மம் கரோதீதி பா⁴வனாகம்மம் கரோதி. க³ந்த²கம்மந்தி க³ந்த²விஸயம் உக்³க³ஹணாதி³கம்மம். பிண்டா³பசிதிம் கத்வாதி அந்தோவஸ்ஸே தேமாஸம் தி³ன்னபிண்ட³ஸ்ஸ கிலேஸக்க²யகரணேன அபசிதிம் பூஜம் கத்வா. பிண்டா³பசிதிம் கரோந்தோ ஹி பி⁴க்கு² யேஹி அத்தனோ யோ பிண்ட³பாதோ தி³ன்னோ, தேஸம் தஸ்ஸ மஹப்ப²லபா⁴வம் இச்ச²ந்தோ அத்தனோ ஸந்தானமேவ கிலேஸக்க²யகரணேன விஸோதே⁴த்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி.

மஹாபூ⁴தீதி ஏத்த² பூஜாவசனோ மஹந்தஸத்³தோ³, பூ⁴தீதி ச நாமேகதே³ஸேன திஸ்ஸபூ⁴தித்தே²ரம் ஆலபதி. ப⁴வதி ஹி நாமேகதே³ஸேனபி வோஹாரோ யதா² ‘‘தே³வத³த்தோ த³த்தோ’’தி. மஹாபூ⁴தீதி வா பியஸமுதா³ஹாரோ, ஸோ மஹதி பூ⁴தி விபூ⁴தி புஞ்ஞஞாணாதி³ஸம்பதா³ அஸ்ஸாதி மஹாபூ⁴தி. ச²ன்னம் ஸேபண்ணிக³ச்ச²மூலந்தி ஸாகா²பலாஸாதீ³ஹி ச²ன்னம் க⁴னச்சா²யம் ஸேபண்ணிக³ச்ச²மூலம். அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் பாத³கம் கத்வாதி கேஸாதி³அஸுப⁴கோட்டா²ஸபா⁴வனாய படிலத்³த⁴ம் உபசாரஸமாதி⁴ம் அப்பனாஸமாதி⁴ம் வா பாத³கம் கத்வா. அஸுப⁴விஸயம் உபசாரஜ்ஜா²னாதி³கம்மமேவேத்த² உபரி பவத்தேதப்³ப³பா⁴வனாகம்மஸ்ஸ காரணபா⁴வதோ டா²னந்தி கம்மட்டா²னம்.

ஸஹஸ்ஸத்³விஸஹஸ்ஸஸங்கா²மத்தத்தா ‘‘மஹாக³ணே’’தி வுத்தம். அத்தனோ வஸனட்டா²னதோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வாதி அத்தனோ வஸனட்டா²னதோ ஆகாஸேன க³ந்த்வா விஹாரஸமீபே ஓதரித்வா தி³வாட்டா²னே நிஸின்னத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா. கிம் ஆக³தோஸீதி கிம்காரணா ஆக³தோஸி. ஸப்³பே³ஸு ரத்திதி³வஸபா⁴கே³ஸு ஓகாஸம் அலப⁴ந்தோதி ஸோ கிர தே²ரோ ‘‘துய்ஹம் ஓகாஸோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, ஆவுஸோ’’தி வுத்தேபி ‘‘விதக்கமாளகே டி²தகாலே புச்சி²ஸ்ஸாமி, ப⁴ந்தே’’தி வத்வா ‘‘தஸ்மிம் டா²னே அஞ்ஞே புச்சி²ஸ்ஸந்தீ’’தி வுத்தே ‘‘பி⁴க்கா²சாரமக்³கே³, ப⁴ந்தே’’தி வத்வா ‘‘தத்ராபி அஞ்ஞே புச்ச²ந்தீ’’தி வுத்தே து³பட்டனிவாஸனட்டா²னே, ஸங்கா⁴டிபாருபனட்டா²னே, பத்தனீஹரணட்டா²னே, கா³மே சரித்வா ஆஸனஸாலாய யாகு³பீதகாலே, ப⁴ந்தேதி. தத்தா²பி தே²ரா அத்தனோ கங்க²ம் வினோதே³ந்தி, ஆவுஸோதி. அந்தோகா³மதோ நிக்க²மனகாலே புச்சி²ஸ்ஸாமி, ப⁴ந்தேதி. தத்ராபி அஞ்ஞே புச்ச²ந்தி, ஆவுஸோதி. அந்தராமக்³கே³, ப⁴ந்தேதி. போ⁴ஜனஸாலாய ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானே, ப⁴ந்தே. தி³வாட்டா²னே பாத³தோ⁴வனகாலே, ப⁴ந்தேதி. ததோ பட்டா²ய யாவ அருணா அபரே புச்ச²ந்தி, ஆவுஸோதி. த³ந்தகட்ட²ம் க³ஹேத்வா முக²தோ⁴வனத்த²ம் க³மனகாலே, ப⁴ந்தேதி. ததா³பி அஞ்ஞே புச்ச²ந்தீதி. முக²ம் தோ⁴வித்வா ஆக³மனகாலே, ப⁴ந்தேதி. தத்ராபி அஞ்ஞே புச்சி²ஸ்ஸந்தீதி. ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா நிஸின்னகாலே, ப⁴ந்தேதி. தத்ராபி அஞ்ஞே புச்ச²ந்தி, ஆவுஸோதி. ஏவம் ஸப்³பே³ஸு ரத்திதி³வஸபா⁴கே³ஸு யாசமானோ ஓகாஸம் ந லபி⁴, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் – ‘‘ஏவம் ஓகாஸே அஸதி மரணஸ்ஸ கத²ம் ஓகாஸம் லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி. ப⁴ந்தே, நனு முக²ம் தோ⁴வித்வா ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா தயோ சத்தாரோ பல்லங்கே உண்ஹாபேத்வா யோனிஸோமனஸிகாரகம்மம் கரோந்தானம் ஓகாஸலாபே⁴ன ப⁴விதப்³ப³ம் ஸியாதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. மணிவண்ணேதி இந்த³னீலமணிவண்ணே.

க⁴டேந்தஸ்ஸேவாதி வாயாமந்தஸ்ஸேவ. விஸுத்³தி⁴பவாரணந்தி ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹ’’ந்தி ஏவம் பவத்தம் விஸுத்³தி⁴பவாரணம். அரஹந்தானமேவ ஹேஸா பவாரணா. காளகம் வாதி மஹந்தம் காளகம் ஸந்தா⁴ய வத³தி, திலகோ வாதி கு²த்³த³கம் ஸந்தா⁴ய. உப⁴யேனபி ஸீலஸ்ஸ பரிஸுத்³த⁴பா⁴வமேவ விபா⁴வேதி.

பதா⁴னகம்மிகாதி பதா⁴னகம்மே நியுத்தா. லத்³த⁴மக்³க³ந்தி லத்³தூ⁴பாயம், பட²மமேவ லத்³தூ⁴பதே³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. அபத்தானீதி ச²ட்³டி³தானி. அலாபூ³னேவ ஸாரதே³தி ஸரத³காலே வாதாதபஹதானி தத்த² தத்த² விப்பகிண்ணஅலாபூ³னி விய. காபோதகானீதி கபோதகவண்ணானி. தானி தி³ஸ்வான கா ரதீதி தானி ஏவரூபானி அட்டீ²னி தி³ஸ்வா தும்ஹாகம் கா நாம ரதி, நனு அப்பமத்தகாபி ரதி காதும் ந வட்டதியேவாதி அத்தோ². து³தியகத²ம் அகதி²தபுப்³போ³தி அத்தனோ வுட்³ட⁴தரேன ஸத்³தி⁴ம் வுத்தவசனஸ்ஸ பச்சனீகம் து³தியகத²ம் அகதி²தபுப்³போ³.

தத³ங்கே³ன, தத³ங்க³ஸ்ஸ பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானம். யஞ்ஹி ரத்திபா⁴கே³ ஸமுஜ்ஜலிதேன தீ³பேன அந்த⁴காரஸ்ஸ விய தேன தேன விபஸ்ஸனாய அவயவபூ⁴தேன ஞாணங்கே³ன படிபக்க²வஸேனேவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ பஹாதப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ பஹானமித³ம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம. யதா² காமச்ச²ந்தா³த³யோ ந சித்தம் பரியுட்டா²ய திட்ட²ந்தி, ஏவம் பரியுட்டா²னஸ்ஸ நிஸேத⁴னம் அப்பவத்திகரணம் விக்க²ம்ப⁴னம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம். யஞ்ஹி ஸஸேவாலே உத³கே பக்கி²த்தேன க⁴டேன ஸேவாலஸ்ஸ விய தேன தேன லோகியஸமாதி⁴னா நீவரணாதீ³னம் பச்சனீகத⁴ம்மானம் விக்க²ம்ப⁴னமித³ம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. ஸம்மா உபச்சி²ஜ்ஜந்தி ஏதேன கிலேஸாதி ஸமுச்சே²தோ³, பஹீயந்தி ஏதேன கிலேஸாதி பஹானம், ஸமுச்சே²த³ஸங்கா²தம் பஹானம் நிரவஸேஸப்பஹானந்தி ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம். யஞ்ஹி அஸனிவிசக்காபி⁴ஹதஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ விய அரியமக்³க³ஞாணேன ஸம்யோஜனாதீ³னம் த⁴ம்மானம் யதா² ந புன வத்தந்தி, ஏவம் பஹானமித³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி வூபஸம்மதி கிலேஸத³ரதோ² ஏதாயாதி படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴, ப²லம், ஸாயேவ பஹானந்தி படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம். ஸப்³பே³ கிலேஸா ஸப்³ப³ஸங்க²தா வா நிஸ்ஸரந்தி அபக³ச்ச²ந்தி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணம், நிப்³பா³னம், ததே³வ பஹானந்தி நிஸ்ஸரணப்பஹானம். படிப்பஸ்ஸம்ப⁴யமானந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ம் கிலேஸவூபஸமம் குருமானம். லோகியலோகுத்தரேஹீதி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானானம் லோகியத்தா, இதரேஸம் லோகுத்தரத்தா வுத்தம்.

நிமீயதி ப²லம் ஏதேன உப்பஜ்ஜனட்டா²னே பக்கி²பமானம் விய ஹோதீதி நிமித்தம், காரணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஸுப⁴ஸ்ஸ நிமித்தம், அஸுப⁴மேவ வா நிமித்தந்தி அஸுப⁴னிமித்தம். அஸுப⁴னிஸ்ஸிதம்பி ஹி ஜா²னம் நிஸ்ஸிதே நிஸ்ஸயவோஹாரேன அஸுப⁴ந்தி வோஹரீயதி யதா² ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி. தேனேவாஹ – ‘‘த³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு உப்பன்னம் ஸாரம்மணம் பட²மஜ்ஜா²ன’’ந்தி. அனிச்சே அனிச்சந்திஆதி³னா நயேன வுத்தஸ்ஸாதி இமினா சதுப்³பி³த⁴ம் யோனிஸோமனஸிகாரம் த³ஸ்ஸேதி. ஹேட்டா² சேத்த² இத⁴ ச சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ ச க³ஹணம் நிரவஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஸு பன அஸுபே⁴ ‘‘அஸுப⁴’’ந்தி மனஸிகாரோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, தத³னுகூலத்தா வா இதரேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏகாத³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு படிகூலாகாரஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், யதா² வா தத்த² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² படிபத்தி அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. உபசாரப்பனாவஹாய அஸுப⁴பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனம் அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³. போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ தி²னமித்³தா⁴பி⁴ப⁴வாபா⁴வா ஓதாரம் அலப⁴மானோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீதி வத³ந்தி. போ⁴ஜனனிஸ்ஸிதம் பன ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம், தப்³பி³பரிணாமஸ்ஸ ததா³தா⁴ரஸ்ஸ தஸ்ஸ ச உத³ரியபூ⁴தஸ்ஸ அஸுப⁴தாத³ஸ்ஸனம், காயஸ்ஸ ச ஆஹாரட்டி²திகதாத³ஸ்ஸனம் யோ உப்பாதே³தி, ஸோ விஸேஸதோ போ⁴ஜனே பமாணஞ்ஞூ நாம, தஸ்ஸ ச காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதேவ. த³ஸவித⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தந்தி பாகடவஸேன வுத்தம். காயக³தாஸதிம் பன க³ஹேத்வா ஏகாத³ஸவித⁴ம்பி அஸுப⁴னிமித்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபு⁴த்வா உத³கம் பிவேதி பானீயஸ்ஸ ஓகாஸதா³னத்த²ம் சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே அபு⁴த்வா பானீயம் பிவேய்யாதி அத்தோ². தேன வுத்தம் – ‘‘சதுன்னம் பஞ்சன்னம் ஆலோபானம் ஓகாஸே ஸதீ’’தி. அபி⁴த⁴ம்மடீகாகாரேன பனேத்த² ‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, பு⁴த்வான உத³கம் பிவே’’தி பாட²ம் பரிகப்பேத்வா அஞ்ஞதா² அத்தோ² வண்ணிதோ, ஸோ அட்ட²கதா²ய ந ஸமேதி. அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ த³ந்தட்டி²த³ஸ்ஸாவீ.

17. ஸத்தமே மிஜ்ஜதி ஹிதப²ரணவஸேன ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, ஹிதேஸீ புக்³க³லோ, தஸ்மிம் மித்தே ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸாதி மேத்தா, ஹிதேஸிதா. தத்த² ‘‘மேத்தா’’தி வுத்தே அப்பனாபி உபசாரோபி வட்டதி ஸாதா⁴ரணவசனபா⁴வதோதி ஆஹ – ‘‘மேத்தாதி ஏத்தாவதா புப்³ப³பா⁴கோ³பி வட்டதீ’’தி. அபி-ஸத்³தோ³ அப்பனம் ஸம்பிண்டே³தி. அப்பனம் அப்பத்தாய மேத்தாய ஸுட்டு² முச்சனஸ்ஸ அபா⁴வதோ சேதோவிமுத்தீதி ‘‘அப்பனாவ அதி⁴ப்பேதா’’தி வுத்தம்.

ஸத்தேஸு மேத்தாயனஸ்ஸ ஹிதூபஸம்ஹாரஸ்ஸ உப்பாத³னம் பவத்தனம் மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. பட²முப்பன்னோ மேத்தாமனஸிகாரோ பரதோ உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ காரணபா⁴வதோ மேத்தாமனஸிகாரோவ மேத்தானிமித்தம். கம்மம்யேவ ஸகம் ஏதேஸந்தி கம்மஸ்ஸகா, ஸத்தா, தப்³பா⁴வோ கம்மஸ்ஸகதா, கம்மதா³யாத³தா. தோ³ஸமேத்தாஸு யாதா²வதோ ஆதீ³னவானிஸம்ஸானம் படிஸங்கா²னவீமம்ஸா இத⁴ படிஸங்கா²னம். மேத்தாவிஹாரீகல்யாணமித்தவந்ததா இத⁴ கல்யாணமித்ததா. ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணானந்தி அத்தஅதிபியமஜ்ஜ²த்தவேரிவஸேன ஓதி³ஸ்ஸகதா, ஸீமாஸம்பே⁴தே³ கதே அனோதி³ஸ்ஸகதா, ஏகாதி³தி³ஸாப²ரணவஸேன தி³ஸாப²ரணதா மேத்தாய உக்³க³ஹணே வேதி³தப்³பா³. விஹாரரச்ச²கா³மாதி³வஸேன வா ஓதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணம். விஹாராதி³உத்³தே³ஸரஹிதம் புரத்தி²மாதி³தி³ஸாவஸேன அனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணம். ஏவம் வா த்³விதா⁴ உக்³க³ஹணம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரண’’ந்தி வுத்தம். உக்³க³ஹோ ச யாவ உபசாரா த³ட்ட²ப்³போ³. உக்³க³ஹிதாய ஆஸேவனா பா⁴வனா. தத்த² ஸப்³பே³ ஸத்தா, பாணா, பூ⁴தா, புக்³க³லா, அத்தபா⁴வபரியாபன்னாதி ஏதேஸம் வஸேன பஞ்சவிதா⁴. ஏகேகஸ்மிம் அவேரா ஹோந்து, அப்³யாபஜ்ஜா², அனீகா⁴, ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூதி சதுதா⁴ பவத்திதோ வீஸதிவிதா⁴ அனோதி⁴ஸோப²ரணா மேத்தா. ஸப்³பா³ இத்தி²யோ, புரிஸா, அரியா, அனரியா, தே³வா, மனுஸ்ஸா, வினிபாதிகாதி ஸத்தாதி⁴கரணவஸேன பவத்தா ஸத்தவிதா⁴ அட்ட²வீஸதிவிதா⁴ வா, த³ஸஹி தி³ஸாஹி தி³ஸாதி⁴கரணவஸேன பவத்தா த³ஸவிதா⁴ ச, ஏகேகாய வா தி³ஸாய ஸத்தாதி³இத்தா²தி³அவேராதி³பே⁴தே³ன அஸீதாதி⁴கசதுஸதப்பபே⁴தா³ ச ஓதி⁴ஸோப²ரணா வேதி³தப்³பா³. மேத்தம் பா⁴வேந்தஸ்ஸாதி மேத்தாஜா²னம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ. த்வம் ஏதஸ்ஸ குத்³தோ⁴திஆதி³ பச்சவேக்க²ணாவிதி⁴த³ஸ்ஸனம். அப்படிச்சி²தபஹேணகம் வியாதி அஸம்படிச்சி²தபண்ணாகாரம் விய. படிஸங்கா²னேதி வீமம்ஸாயம். வத்தனிஅடவியம் அத்தகு³த்தத்தே²ரஸதி³ஸே.

18. அட்ட²மே குஸலத⁴ம்மஸம்படிபத்தியா பட்ட²பனஸபா⁴வதாய தப்படிபக்கா²னம் விஸோஸனஸபா⁴வதாய ச ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதி³தோ பவத்தவீரியந்தி ஆஹ – ‘‘பட²மாரம்ப⁴வீரிய’’ந்தி. யஸ்மா பட²மாரம்ப⁴மத்தஸ்ஸ கோஸஜ்ஜவித⁴மனம் தா²மக³மனஞ்ச நத்தி², தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதர’’ந்தி. யஸ்மா பன அபராபருப்பத்தியா லத்³தா⁴ஸேவனம் உபரூபரி விஸேஸம் ஆவஹந்தம் அதிவிய தா²மக³தமேவ ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதர’’ந்தி. பனூத³னாயாதி நீஹரணாய. யதா² மஹதோ பலிக⁴ஸ்ஸ உக்³கா⁴டகஜனஸ்ஸ மஹந்தோ உஸ்ஸாஹோ இச்சி²தப்³போ³, ஏவமிதா⁴பீதி ‘‘நிக்கமோ சேதஸோ பலிகு⁴க்³கா⁴டனாயா’’தி வுத்தம். மஹாபரக்கமோ ஏவ பரேன கதம் ப³ந்த⁴னம் சி²ந்தே³ய்ய, ஏவமிதா⁴பீதி வுத்தம் – ‘‘பரக்கமோ சேதஸோ ப³ந்த⁴னச்சே²த³னாயா’’தி.

ஆரத்³த⁴ம் ஸம்ஸாதி⁴தம் பரிபூரிதம் வீரியம் ஏதஸ்ஸாதி ஆரத்³த⁴வீரியோ, நிப்ப²ன்னவீரியோ, ஆரத்³த⁴ம் பட்ட²பிதம் வீரியம் ஏதஸ்ஸாதி ஆரத்³த⁴வீரியோ. வீரியாரம்ப⁴ப்பஸுதோதி ஆஹ – ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாதி பரிபுண்ணவீரியஸ்ஸசேவ பக்³க³ஹிதவீரியஸ்ஸ சா’’தி. சதுதோ³ஸாபக³தந்தி அதிலீனதாதீ³ஹி சதூஹி தோ³ஸேஹி அபக³தம். சதுதோ³ஸாபக³தத்தமேவ விபா⁴வேதி ‘‘ந ச அதிலீன’’ந்திஆதி³னா. அதிலீனஞ்ஹி பா⁴வனாசித்தம் கோஸஜ்ஜபக்கி²கம் ஸியா, அதிபக்³க³ஹிதஞ்ச உத்³த⁴ச்சபக்கி²கம். பா⁴வனாவீதி²ம் அனஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ஸங்கோசாபத்தி அதிலீனதா. அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அந்தோஸங்கோசோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்கி²த்ததா. அதிபக்³க³ஹிததா அச்சாரத்³த⁴வீரியதா. ப³ஹித்³தா⁴ விக்கி²த்ததா ப³ஹிவிஸடவிதக்கானுதா⁴வனா. ததே³தம் வீரியம் சங்கமாதி³காயிகப்பயோகா³வஹம் காயிகம், தத³ஞ்ஞம் சேதஸிகம். ரத்திதி³வஸ்ஸ பஞ்ச கோட்டா²ஸேதி புப்³ப³ண்ஹஸாயன்ஹபட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மயாமஸங்கா²தே பஞ்ச கோட்டா²ஸே. தது³ப⁴யம்பீதி காயிகம் சேதஸிகஞ்ச வீரியம். மிலக்க²திஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ மஹாஸீவத்தே²ரஸ்ஸ ச வத்து² ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதமேவ.

பீதிமல்லகத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² பன ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸோ கிர கி³ஹிகாலே மல்லயுத்³தா⁴ய ஆஹிண்ட³ந்தோ தீஸு ரஜ்ஜேஸு படாகம் க³ஹேத்வா தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆக³ம்ம ராஜானம் தி³ஸ்வா ரஞ்ஞா கதானுக்³க³ஹோ ஏகதி³வஸம் கிலஞ்சகாஸனஸாலாத்³வாரேன க³ச்ச²ந்தோ ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத², தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.33-34; 4.102; ம. நி. 1.247) நதும்ஹாகவக்³க³ம் ஸுத்வா சிந்தேஸி – ‘‘நேவ கிர ரூபம் அத்தனோ, ந வேத³னா’’தி. ஸோ தம்யேவ அங்குஸம் கத்வா நிக்க²மித்வா மஹாவிஹாரம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசித்வா பப்³ப³ஜிதோ உபஸம்பன்னோ த்³வேமாதிகா பகு³ணம் கத்வா திம்ஸ பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா அவரவாலியஅங்க³ணம் க³ந்த்வா ஸமணத⁴ம்மம் அகாஸி. பாதே³ஸு அவஹந்தேஸு ஜண்ணுகேஹி சங்கமதி. தமேனம் ரத்திம் ஏகோ மிக³லுத்³த³கோ ‘‘மிகோ³’’தி மஞ்ஞமானோ பஹரி, ஸத்தி வினிவிஜ்ஜி²த்வா க³தா. ஸோ தம் ஸத்திம் ஹராபேத்வா பஹாரமுகா²னி திணவட்டியா பூராபேத்வா பாஸாணபிட்டி²யம் அத்தானம் நிஸீதா³பேத்வா ஓகாஸம் காரேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பத்வா உக்காஸிதஸத்³தே³ன ஆக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யாகரித்வா இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘பா⁴ஸிதம் பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, ஸப்³ப³லோகக்³க³வாதி³னோ;

ந தும்ஹாகம் இத³ம் ரூபம், தம் ஜஹேய்யாத² பி⁴க்க²வோ. (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106);

‘‘அனிச்சா வத ஸங்கா²ரா, உப்பாத³வயத⁴ம்மினோ;

உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வூபஸமோ ஸுகோ²’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106; தே²ரகா³. 1168);

குடும்பி³யபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸபி வத்து² ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸாவத்தி²யம் கிர திஸ்ஸோ நாம குடும்பி³யபுத்தோ சத்தாலீஸ ஹிரஞ்ஞகோடியோ பஹாய பப்³ப³ஜித்வா அகா³மகே அரஞ்ஞே விஹரதி, தஸ்ஸ கனிட்ட²பா⁴துப⁴ரியா ‘‘க³ச்ச²த², நம் ஜீவிதா வோரோபேதா²’’தி பஞ்சஸதே சோரே பேஸேஸி, தே க³ந்த்வா தே²ரம் பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. தே²ரோ ஆஹ – ‘‘கஸ்மா ஆக³தத்த² உபாஸகா’’தி? தம் ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸாமாதி. பாடிபோ⁴க³ம் மே உபாஸகா க³ஹேத்வா அஜ்ஜேகரத்திம் ஜீவிதம் தே³தா²தி. கோ தே, ஸமண, இமஸ்மிம் டா²னே பாடிபோ⁴கோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி? தே²ரோ மஹந்தம் பாஸாணம் க³ஹேத்வா ஊருட்டீ²னி பி⁴ந்தி³த்வா ‘‘வட்டதி உபாஸகா பாடிபோ⁴கோ³’’தி ஆஹ. தே அபக்கமித்வா சங்கமனஸீஸே அக்³கி³ம் கத்வா நிபஜ்ஜிம்ஸு. தே²ரஸ்ஸ வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴த்வா ஸீலம் பச்சவேக்க²தோ பரிஸுத்³த⁴ஸீலம் நிஸ்ஸாய பீதிபாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜி. ததோ அனுக்கமேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ தியாமரத்திம் ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா அருணுக்³க³மனே அரஹத்தம் பத்தோ இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘உபோ⁴ பாதா³னி பி⁴ந்தி³த்வா, ஸஞ்ஞபேஸ்ஸாமி வோ அஹம்;

அட்டியாமி ஹராயாமி, ஸராக³மரணம் அஹம்.

‘‘ஏவாஹம் சிந்தயித்வான, யதா²பூ⁴தம் விபஸ்ஸிஸம்;

ஸம்பத்தே அருணுக்³க³ம்ஹி, அரஹத்தம் அபாபுணி’’ந்தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.20; தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106);

அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோதி அதிபோ⁴ஜனே தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிமித்தக்³கா³ஹோ, ‘‘ஏத்தகே பு⁴த்தே தம் போ⁴ஜனம் தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணம் ஹோதி, ஏத்தகே ந ஹோதீ’’தி தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணாகாரணக்³கா³ஹோ ஹோதீதி அத்தோ². ப்³யதிரேகவஸேன சேதம் வுத்தம், தஸ்மா ஏத்தகே பு⁴த்தே தம் போ⁴ஜனம் தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதீதி போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதாவ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ – ‘‘சதுபஞ்ச…பே… தம் ந ஹோதீ’’தி. தி³வா ஸூரியாலோகந்தி தி³வா க³ஹிதனிமித்தம் ஸூரியாலோகம் ரத்தியம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸபீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து⁴தங்கா³னம் வீரியனிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் – ‘‘து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபீ’’தி.

19. நவமே ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா வூபஸமிதசித்தஸ்ஸாதி ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா அவூபஸமகரகிலேஸவிக³மனேன வூபஸமிதசித்தஸ்ஸ. குக்குச்சம்பி கதாகதானுஸோசனவஸேன பவத்தமானம் சேதஸோ அவூபஸமாவஹதாய உத்³த⁴ச்சேன ஸமானலக்க²ணந்தி உப⁴யஸ்ஸ பஹானகாரணம் அபி⁴ன்னம் கத்வா வுத்தம். ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ க³ந்த²தோ அத்த²தோ ச ஸுத்தாதீ³னி விசாரேந்தஸ்ஸ தப்³ப³ஹுலவிஹாரினோ அத்த²வேதா³தி³ப்படிலாப⁴ஸம்ப⁴வதோ விக்கே²போ ந ஹோதி. யதா² விதி⁴ப்படிபத்தியா யதா²னுரூபபத்திகாரப்பவத்தியா ச விக்கே²போ ச கதாகதானுஸோசனஞ்ச ந ஹோதீதி ‘‘பா³ஹுஸச்சேனபி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதீ’’தி ஆஹ. யத³க்³கே³ன பா³ஹுஸச்சேன உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, தத³க்³கே³ன பரிபுச்ச²கதாவினயப்பகதஞ்ஞுதாஹிபி தம் பஹீயதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வுத்³த⁴ஸேவிதா ச வுத்³த⁴ஸீலிதம் ஆவஹதீதி சேதஸோ வூபஸமகரத்தா ‘‘உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சப்பஹானகாரீ’’தி வுத்தம், வுத்³த⁴தம் பன அனபேக்கி²த்வா குக்குச்சவினோத³கா வினயத⁴ரா கல்யாணமித்தாதி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விக்கே²போ ச பப்³ப³ஜிதானம் யேபு⁴ய்யேன குக்குச்சஹேதுகோ ஹோதீதி ‘‘கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸா’’திஆதி³னா வினயனயேனேவ பரிபுச்ச²கதாத³யோ நித்³தி³ட்டா².

20. த³ஸமே ப³ஹுஸ்ஸுதானம் த⁴ம்மஸபா⁴வாவபோ³த⁴ஸம்ப⁴வதோ விசிகிச்சா² அனவகாஸா ஏவாதி ஆஹ – ‘‘பா³ஹுஸச்சேனபி…பே… விசிகிச்சா² பஹீயதீ’’தி. காமம் பா³ஹுஸச்சபரிபுச்ச²கதாஹி ஸப்³பா³பி அட்ட²வத்து²கா விசிகிச்சா² பஹீயதி, ததா²பி ரதனத்தயவிசிகிச்சா²மூலிகா ஸேஸவிசிகிச்சா²தி ஆஹ – ‘‘தீணி ரதனானி ஆரப்³ப⁴ பரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸபீ’’தி. ரதனத்தயகு³ணாவபோ³தே⁴ஹி ‘‘ஸத்த²ரி கங்க²தீ’’திஆதி³விசிகிச்சா²ய அஸம்ப⁴வோதி. வினயே பகதஞ்ஞுதா ‘‘ஸிக்கா²ய கங்க²தீ’’தி (த⁴. ஸ. 1008; விப⁴. 915) வுத்தாய விசிகிச்சா²ய பஹானம் கரோதீதி ஆஹ – ‘‘வினயே சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸபீ’’தி. ஓகப்பனியஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்க²ப³ஹுலஸ்ஸாதி ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²னோ அனுப்பவிஸனஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்கே²ன அதி⁴முச்சனப³ஹுலஸ்ஸ. அதி⁴முச்சனஞ்ச அதி⁴மோக்கு²ப்பாத³னமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸத்³தா⁴ய வா தம்னின்னபோணதா அதி⁴முத்தி அதி⁴மோக்கோ². நீவரணானம் பச்சயஸ்ஸ சேவ பச்சயகா⁴தஸ்ஸ ச விபா⁴விதத்தா வுத்தம் – ‘‘வட்டவிவட்டம் கதி²த’’ந்தி.

நீவரணப்பஹானவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.