18. அபரஅச்ச²ராஸங்கா⁴தவக்³க³வண்ணனா

382. இத³ம்பி ஸுத்தந்தி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஹேட்டா² வுத்தசூளச்ச²ராஸங்கா⁴தஸுத்தம் ஸம்பிண்டே³தி. சூளச்ச²ராஸங்கா⁴தஸுத்தே அப்பனம் அப்பத்தாய மேத்தாய தாவமஹந்தோ விபாகோ த³ஸ்ஸிதோ, கிமங்க³ம் பன இமிஸ்ஸா அப்பனாப்பத்தாய மேத்தாயாதி த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘அப்பனாப்பத்தாய ஹீ’’திஆதி³மாஹ. விபாககதா²யேவ நத்தீ²தி விபாகே கதா²யேவ நத்தி², அயமேவ வா பாடோ². க³ணனானுபுப்³ப³தாதி க³ணனானுபுப்³ப³தாய. பட²மம் உப்பன்னந்திபி பட²மம், பட²மம் ஸமாபஜ்ஜதீதி இத³ம் பன ந ஏகந்தலக்க²ணம். சிண்ணவஸீபா⁴வோ ஹி அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஆதி³தோ பட்டா²ய மத்த²கம் பாபேந்தோபி ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி, மத்த²கதோ பட்டா²ய ஆதி³ம் பாபேந்தோபி, அந்தரந்தரா ஓக்கந்தோபி ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி ஏவ. புப்³பு³ப்பத்தியட்டே²ன பன பட²மம் நாம ஹோதி. விப⁴ங்கே³தி ஜா²னவிப⁴ங்கே³. விபஸ்ஸனம் கயிரமானம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னகிச்சம் மக்³கே³ன ஸிஜ்ஜ²தி தக்³க³தஸம்மோஹவித்³த⁴ம்ஸனதோ. அபிச விபஸ்ஸனாய லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம் மக்³கே³ன உப்பன்னேன ஸிஜ்ஜ²தி இதரதா² பரிவத்தனதோ, தஸ்மா மக்³கோ³ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம், ந அனிச்சாதி³லக்க²ணானம் ஆரம்மணகரணதோ. யதா² ப²லம் நிப்³பா³னஸ்ஸ அஸங்க²தலக்க²ணம் ஆரம்மணகரணவஸேன உபனிஜ்ஜா²யதி, ஏவம் மக்³கோ³பி. ஏவம்பிஸ்ஸ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னதம் வேதி³தப்³ப³ம். வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² அரித்தஜ்ஜா²னதாய. ஸேஸம் விஸேஸம், அரித்தஜ்ஜா²னா ஏவாதி அத்தோ².

386-387. ஹிதப²ரணந்தி ஸத்தேஸு ஹிதானுரூபம் ஜா²னஸ்ஸ ப²ரித்வா பவத்தனம். சேதோபடிபக்க²தோ விமுச்சதி ஏதாயாதி சேதோவிமுத்தி, அப்பனாப்பத்தா மேத்தா. தேனாஹ – ‘‘இதா⁴’’திஆதி³. ஏஸேவ நயோதி இமினா கருணாதீ³னம்பி அப்பனாப்பத்ததம் அதிதி³ஸதி. வட்டம் ஹோந்தி கம்மவட்டபா⁴வதோ. வட்டபாதா³ ஹோந்தீதி விபாகவட்டஸ்ஸ காரணம் ஹோந்தி.

390. அஜ்ஜ²த்தபரிகம்மவஸேனாதி அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு பரிகம்மகரணவஸேன. அட்டா²ரஸவிதே⁴தி அட்டா²ரஸப்பபே⁴தே³. காயேதி ரூபகாயே. ரூபகாயோ ஹி இத⁴ அங்க³பச்சங்கா³னம் கேஸாதீ³னஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸமூஹட்டே²ன ஹத்தி²காயரத²காயாத³யோ விய காயோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஸமூஹவிஸயதாய சஸ்ஸ காயஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமுதா³யூபாத³னதாய ச அஸுபா⁴காரஸ்ஸ ‘‘காயே’’தி ஏகவசனம். ததா² ஆரம்மணாதி³விபா⁴கே³ன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னம்பி சித்தம் சித்தபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ‘‘சித்தே’’தி ஏகவசனம் கதம். காயானுபஸ்ஸீதி இமஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘தமேவ காயம் பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸந்தோ’’தி ஆஹ. தமேவ காயந்தி ச அவதா⁴ரணேன வேத³னாதி³அனுபஸ்ஸனம் நிவத்தேதி. தேன ச புன காயக்³க³ஹணஸ்ஸ பயோஜனம் ஸூசிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘காயே’’தி ஹி வத்வாபி புன ‘‘காயானுபஸ்ஸீ’’தி து³தியம் காயக்³க³ஹணம் அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னக⁴னவினிப்³போ⁴கா³தி³த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். தேன வேத³னாத³யோபி ஏத்த² ஸிதா, ஏத்த² படிப³த்³தா⁴தி காயவேத³னாதி³அனுபஸ்ஸனப்பஸங்கே³பி ஆபன்னே ந காயே வேத³னானுபஸ்ஸீ சித்தானுபஸ்ஸீ த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா. அத² கோ² காயானுபஸ்ஸீயேவாதி காயஸங்கா²தவத்து²ஸ்மிம் காயானுபஸ்ஸனாகாரஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனேன அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ததா² ந காயே அங்க³பச்சங்க³வினிமுத்தஏகத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, நாபி கேஸலோமாதி³வினிமுத்தஇத்தி²புரிஸானுபஸ்ஸீ. யோபி சேத்த² கேஸலோமாதி³கோ பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தோ காயோ, கத்த²பி ந பூ⁴துபாதா³யவினிமுத்தஏகத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, அத² கோ² ரத²ஸம்பா⁴ரானுபஸ்ஸகோ விய அங்க³பச்சங்க³ஸமூஹானுபஸ்ஸீ, நாக³ராவயவானுபஸ்ஸகோ விய கேஸலோமாதி³ஸமூஹானுபஸ்ஸீ, கத³லிக்க²ந்த⁴பத்தவட்டிவினிப்³பு⁴ஜ்ஜகோ ரித்தமுட்டி²வினிவேட²கோ விய ச பூ⁴துபாதா³யஸமூஹானுபஸ்ஸீயேவாதி நானப்பகாரதோ ஸமூஹவஸேனேவ காயஸங்கா²தஸ்ஸ வத்து²னோ த³ஸ்ஸனேன க⁴னவினிப்³போ⁴கோ³ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. ந ஹேத்த² யதா²வுத்தஸமூஹவினிமுத்தோ காயோ வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா அஞ்ஞோ வா கோசி த⁴ம்மோ தி³ஸ்ஸதி, யதா²வுத்தத⁴ம்மஸமூஹமத்தேயேவ பன ததா² ததா² ஸத்தா மிச்சா²பி⁴னிவேஸம் கரோந்தி.

அட்டா²ரஸவிதே⁴னாதி அட்டா²ரஸவிதா⁴. ஸதிபட்டா²னபா⁴வகஸ்ஸாதி ஸதிபட்டா²னபா⁴வம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ. தீஸு ப⁴வேஸு கிலேஸே ஆதபேதீதி ஆதாபோ, வீரியஸ்ஸேதம் நாமம். யதி³பி ஹி கிலேஸானம் பஹானம் ஆதாபனந்தி, தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம்பி அத்தே²வ. ஆதபஸத்³தோ³ விய பன ஆதாபஸத்³தோ³பி வீரியேவ நிருள்ஹோ. அத² வா படிபக்க²ப்பஹானே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனவஸேன பவத்தமானஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ ஸாதிஸயம் ததா³தாபனந்தி வீரியமேவ ததா² வுச்சதி, ந அஞ்ஞத⁴ம்மா, தஸ்மா ஆதாபோதி வீரியஸ்ஸ நாமம், ஸோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஆதாபீ. அயஞ்ச ஈகாரோ பஸம்ஸாய அதிஸயஸ்ஸ வா தீ³பகோதி ஆதாபிக்³க³ஹணேன ஸம்மப்பதா⁴னஸமங்கி³தம் த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ – ‘‘ஆதாபீதி…பே… வீரியேன வீரியவா’’தி. ஸம்பஜானோதி ஸம்பஜஞ்ஞஸங்கா²தேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ. தேனாஹ – ‘‘அட்டா²ரஸவிதே⁴ன…பே… ஸம்மா பஜானந்தோ’’தி. அயம் பனேத்த² வசனத்தோ² – ஸம்மா ஸமந்ததோ ஸாமஞ்ச பஜானந்தோ ஸம்பஜானோ, அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னே அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாபா⁴வேன ஸம்மா அவிபரீதம் ஸப்³பா³காரப்பஜானேன ஸமந்ததோ உபரூபரிவிஸேஸாவஹபா⁴வேன பவத்தியா ஸம்மா பஜானந்தோதி அத்தோ².

காயோ ச இத⁴ லுஜ்ஜனப்பலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோதி அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ – ‘‘தஸ்மிம்யேவ காயஸங்கா²தே லோகே’’தி. பஞ்சகாமகு³ணிகதண்ஹந்தி ரூபாதீ³ஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு பவத்தமானம் தண்ஹம். யஸ்மா பனேத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²க³ஹணேன காமச்ச²ந்தோ³, தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணேன ப்³யாபாதோ³ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா நீவரணபரியாபன்னப³லவத⁴ம்மத்³வயத³ஸ்ஸனேன நீவரணப்பஹானம் வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். விஸேஸேன சேத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²வினயேன காயஸம்பத்திமூலகஸ்ஸ அனுரோத⁴ஸ்ஸ, தோ³மனஸ்ஸவினயேன காயவிபத்திமூலகஸ்ஸ விரோத⁴ஸ்ஸ, அபி⁴ஜ்ஜா²வினயேன ச காயே அபி⁴ரதியா, தோ³மனஸ்ஸவினயேன காயபா⁴வனாய அனபி⁴ரதியா, அபி⁴ஜ்ஜா²வினயேன காயே அபூ⁴தானம் ஸுப⁴ஸுக²பா⁴வாதீ³னம் பக்கே²பஸ்ஸ, தோ³மனஸ்ஸவினயேன காயே பூ⁴தானம் அஸுபா⁴ஸுக²பா⁴வாதீ³னம் அபனயனஸ்ஸ ச பஹானம் வுத்தம். தேன யோகா³வசரஸ்ஸ யோகா³னுபா⁴வோ யோக³ஸமத்த²தா ச தீ³பிதா ஹோதி. யோகா³னுபா⁴வோ ஹி ஏஸ, யதி³த³ம் அனுரோத⁴விரோத⁴விப்பமுத்தோ அரதிரதிஸஹோ அபூ⁴தபக்கே²பபூ⁴தாபனயனவிரஹிதோ ச ஹோதி. அனுரோத⁴விரோத⁴விப்பமுத்தோ சேஸ அரதிரதிஸஹோ அபூ⁴தம் அபக்கி²பந்தோ பூ⁴தஞ்ச அனபனேந்தோ யோக³ஸமத்தோ² ஹோதீதி. ஸுத்³த⁴ரூபஸம்மஸனமேவ கதி²தந்தி கேவலம் காயானுபஸ்ஸனாபா⁴வதோ வுத்தம்.

ஸுகா²தி³பே⁴தா³ஸு வேத³னாஸூதி ஸுக²து³க்க²அது³க்க²மஸுக²ஸாமிஸனிராமிஸபே⁴தா³ஸு வேத³னாஸு. தத்த² ஸுக²யதீதி ஸுகா², ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே காயஞ்ச லத்³த⁴ஸ்ஸாதே³ கரோதீதி அத்தோ². ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி வா காயிகம் சேதஸிகஞ்ச ஆபா³த⁴ந்தி ஸுகா², ஸுகரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி வா ஸுகா². து³க்க²யதீதி து³க்கா², ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே காயஞ்ச பீளேதி விபா³த⁴தீதி அத்தோ². து³ட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி வா காயிகம் சேதஸிகஞ்ச ஸாதந்தி து³க்கா², து³க்கரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி வா து³க்கா². து³க்க²ஸுக²ப்படிக்கே²பேன அது³க்க²மஸுகா²தி உபேக்கா² வுத்தா. வேதி³யதி ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதீதி வேத³னா. வேதி³யமானோதி அனுப⁴வமானோ. ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீதி பஜானாதீதி காயிகம் வா சேதஸிகம் வா ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யமானோ ‘‘அஹம் ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீ’’தி பஜானாதீதி அத்தோ². தத்த² காமம் உத்தானஸேய்யகாபி தா³ரகா த²ஞ்ஞபிவனாதி³காலே ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யமானா ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமா’’தி பஜானந்தி, ந பனேதம் ஏவரூபம் பஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏவரூபஞ்ஹி ஜானனம் ஸத்துபலத்³தி⁴ம் ந ஜஹதி, அத்தஸஞ்ஞம் ந உக்³கா⁴டேதி, கம்மட்டா²னம் வா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா வா ந ஹோதி. இமஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னோ ஜானனம் ஸத்துபலத்³தி⁴ம் ஜஹதி, அத்தஸஞ்ஞம் உக்³கா⁴டேதி, கம்மட்டா²னஞ்சேவ ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா ச ஹோதி. இத³ஞ்ஹி ‘‘கோ வேதி³யதி, தஸ்ஸ வேத³னா, கிம் காரணா வேத³னா’’தி ஏவம் ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ வேதி³யனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

தத்த² கோ வேதி³யதீதி? ந கோசி ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா வேதி³யதி. கஸ்ஸ வேத³னாதி? ந கஸ்ஸசி ஸத்தஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா வேத³னா. கிம் காரணா வேத³னாதி? வத்து²ஆரம்மணா ச பனஸ்ஸ வேத³னாதி. தஸ்மா ஏஸ ஏவம் பஜானாதி ‘‘தம் தம் ஸுகா²தீ³னம் வத்து²பூ⁴தம் ரூபாதி³ம் ஆரம்மணம் கத்வா வேத³னாவ வேதி³யதி, தம் பன வேத³னாபவத்திம் உபாதா³ய ‘அஹம் வேதி³யாமீ’தி வோஹாரமத்தம் ஹோதீ’’தி. ஏவம் ‘‘ஸுகா²தீ³னம் வத்து²பூ⁴தம் ரூபாதி³ம் ஆரம்மணம் கத்வா வேத³னாவ வேதி³யதீ’’தி ஸல்லக்கே²ந்தோ ஏஸ ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீ’’தி பஜானாதீதி வேதி³தப்³போ³.

அத² வா ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீதி பஜானாதீதி ஸுக²வேத³னாக்க²ணே து³க்கா²ய வேத³னாய அபா⁴வதோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யமானோ ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம்யேவ வேதி³யாமீ’’தி பஜானாதி. தேன யா புப்³பே³ பூ⁴தபுப்³பா³ து³க்கா² வேத³னா, தஸ்ஸா இதா³னி அபா⁴வதோ இமிஸ்ஸா ச ஸுகா²ய வேத³னாய இதோ பரம் பட²மம் அபா⁴வதோ ‘‘வேத³னா நாம அனிச்சா அத்³து⁴வா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. து³க்க²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீதி பஜானாதீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸாமிஸம் வா ஸுக²ந்திஆதீ³ஸு யஸ்மா கிலேஸேஹி ஆமஸிதப்³ப³தோ ஆமிஸா நாம பஞ்ச காமகு³ணா. ஆரம்மணகரணவஸேன ஸஹ ஆமிஸேஹீதி ஸாமிஸா, தஸ்மா ஸாமிஸா ஸுகா² நாம பஞ்சகாமகு³ணாமிஸனிஸ்ஸிதா ச²ஸு த்³வாரேஸு உப்பன்னா ச²கே³ஹஸ்ஸிதா ஸோமனஸ்ஸவேத³னா. ஸாமிஸா து³க்கா² நாம ச²கே³ஹஸ்ஸிதா தோ³மனஸ்ஸவேத³னா. ஸா ச ச²ஸு த்³வாரேஸு ‘‘இட்டா²ரம்மணம் நானுப⁴விஸ்ஸாமி நானுப⁴வாமீ’’தி விதக்கயதோ உப்பன்னா காமகு³ணனிஸ்ஸிதா தோ³மனஸ்ஸவேத³னா வேதி³தப்³பா³. நிராமிஸா ஸுகா² நாம ச²னேக்க²ம்மஸ்ஸிதா ஸோமனஸ்ஸவேத³னா. ஸா ச ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உஸ்ஸுக்காபேதும் ஸக்கோந்தஸ்ஸ ‘‘உஸ்ஸக்கிதா மே விபஸ்ஸனா’’தி ஸோமனஸ்ஸஜாதஸ்ஸ உப்பன்னா ஸோமனஸ்ஸவேத³னா த³ட்ட²ப்³பா³.

நிராமிஸா து³க்கா² நாம ச²னேக்க²ம்மஸ்ஸிதா தோ³மனஸ்ஸவேத³னா. ஸா பன ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே அனுத்தரவிமோக்க²ஸங்கா²தஅரியப²லத⁴ம்மேஸு பிஹம் பட்ட²பேத்வா தத³தி⁴க³மாய அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உஸ்ஸுக்காபேதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ ‘‘இமம்பி பக்க²ம் இமம்பி மாஸம் இமம்பி ஸம்வச்ச²ரம் விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரியபூ⁴மிம் பாபுணிதும் நாஸக்கி²’’ந்தி அனுஸோசதோ உப்பன்னா தோ³மனஸ்ஸவேத³னா.

ஸாமிஸா அது³க்க²மஸுகா² நாம ச²கே³ஹஸ்ஸிதா உபேக்கா²வேத³னா. ஸா ச ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே கு³ளபிண்ட³கே நிலீனமக்கி²கா விய ரூபாதீ³னி அனுவத்தமானா தத்தே²வ லக்³கா³ லக்³கி³தா ஹுத்வா உப்பன்னா காமகு³ணனிஸ்ஸிதா உபேக்கா²வேத³னா. நிராமிஸா அது³க்க²மஸுகா² நாம ச²னேக்க²ம்மஸ்ஸிதா உபேக்கா²வேத³னா. ஸா பன ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²தி³ஆரம்மணே ஆபாத²க³தே இட்டே² அரஜ்ஜந்தஸ்ஸ, அனிட்டே² அது³ஸ்ஸந்தஸ்ஸ, அஸமபேக்க²னேன அமுய்ஹந்தஸ்ஸ உப்பன்னா விபஸ்ஸனாஞாணஸம்பயுத்தா உபேக்கா²வேத³னா. ஏவம் வுத்தந்தி மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தே வுத்தம். ஸாவ வேத³னா வேதி³தப்³பா³தி லுஜ்ஜனப்பலுஜ்ஜனட்டே²ன ஸா வேத³னா ‘‘லோகோ’’தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் வித்தா²ரிதேதி ‘‘ஸராக³ம் வா சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம்…பே… ஸதோ³ஸம் வா சித்தம், வீததோ³ஸம் வா சித்தம், ஸமோஹம் வா சித்தம், வீதமோஹம் வா சித்தம், ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம், விக்கி²த்தம் வா சித்தம், மஹக்³க³தம் வா சித்தம், அமஹக்³க³தம் வா சித்தம், ஸஉத்தரம் வா சித்தம், அனுத்தரம் வா சித்தம், ஸமாஹிதம் வா சித்தம், அஸமாஹிதம் வா சித்தம், விமுத்தம் வா சித்தம், அவிமுத்தம் வா சித்தந்தி பஜானாதீ’’தி ஏவம் ஸதிபட்டா²னஸுத்தே (தீ³. நி. 2.381; ம. நி. 1.114) வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸிதே ஸோளஸவிதே⁴ சித்தே.

தத்த² ஸராக³ந்தி அட்ட²வித⁴ம் லோப⁴ஸஹக³தம். வீதராக³ந்தி லோகியகுஸலாப்³யாகதம். இத³ம் பன யஸ்மா ஸம்மஸனம் ந த⁴ம்மஸமோதா⁴னம், தஸ்மா இத⁴ ஏகபதே³பி லோகுத்தரம் ந லப்³ப⁴தி. ஸேஸானி சத்தாரி அகுஸலசித்தானி நேவ புரிமபத³ம், ந பச்சி²மபத³ம் ப⁴ஜந்தி. ஸதோ³ஸந்தி து³வித⁴ம் தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தம். வீததோ³ஸந்தி லோகியகுஸலாப்³யாகதம். ஸேஸானி த³ஸ அகுஸலசித்தானி நேவ புரிமபத³ம், ந பச்சி²மபத³ம் ப⁴ஜந்தி. ஸமோஹந்தி விசிகிச்சா²ஸஹக³தஞ்சேவ உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஞ்சாதி து³வித⁴ம். யஸ்மா பன மோஹோ ஸப்³பா³குஸலேஸு உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஸேஸானிபி இத⁴ வத்தந்தியேவ. இமஸ்மிஞ்ஞேவ ஹி து³கே த்³வாத³ஸாகுஸலசித்தானி பரியாதி³ன்னானீதி. வீதமோஹந்தி லோகியகுஸலாப்³யாகதம்.

ஸம்கி²த்தந்தி தி²னமித்³தா⁴னுபதிதம். ஏதஞ்ஹி ஸங்குசிதசித்தம் நாம ஆரம்மணே ஸங்கோசவஸேன பவத்தனதோ. விக்கி²த்தந்தி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தம். ஏதஞ்ஹி பஸடசித்தம் நாம ஆரம்மணே ஸவிஸேஸம் விக்கே²பவஸேன விஸடபா⁴வேன பவத்தனதோ. மஹக்³க³தந்தி ரூபாவசரம் அரூபாவசரஞ்ச. அமஹக்³க³தந்தி காமாவசரம். ஸஉத்தரந்தி காமாவசரம். அனுத்தரந்தி ரூபாவசரம் அரூபாவசரஞ்ச. தத்ராபி ஸஉத்தரம் ரூபாவசரம், அனுத்தரம் அரூபாவசரமேவ. ஸமாஹிதந்தி யஸ்ஸ அப்பனாஸமாதி⁴ வா உபசாரஸமாதி⁴ வா அத்தி². அஸமாஹிதந்தி உப⁴யஸமாதி⁴விரஹிதம். விமுத்தந்தி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தீஹி விமுத்தம். அவிமுத்தந்தி உப⁴யவிமுத்திரஹிதம். ஸமுச்சே²த³ப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணவிமுத்தீனம் பன இத⁴ ஓகாஸோவ நத்தி², ஓகாஸாபா⁴வோ ச ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா வேதி³தப்³போ³.

உபாதா³னஸ்ஸ க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴, உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தா த⁴ம்மபுஞ்ஜா த⁴ம்மராஸயோதி அத்தோ². உபாதா³னேஹி ஆரம்மணகரணாதி³வஸேன உபாதா³தப்³பா³ வா க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனானீதி சக்கு² ஸோதம் கா⁴னம் ஜிவ்ஹா காயோ மனோதி இமானி ச² அஜ்ஜ²த்திகாயதனானி சேவ, ரூபம் ஸத்³தோ³ க³ந்தோ⁴ ரஸோ போ²ட்ட²ப்³போ³ த⁴ம்மாதி இமானி ச² பா³ஹிராயதனானி ச. ஏத்த² பன லோகுத்தரத⁴ம்மா ந க³ஹேதப்³பா³ ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ஸத்த ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ ஸத்த ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. ஸதிஆத³யோ ஹி ஸம்போ³தி⁴ஸ்ஸ, ஸம்போ³தி⁴யா வா அங்கா³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. ததா² ஹி ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகதோ பட்டா²ய யோகா³வசரோதி ஸம்போ³தி⁴, யாய வா ஸோ ஸதிஆதி³காய ஸத்தத⁴ம்மஸாமக்³கி³யா ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, கிலேஸனித்³தா³தோ உட்டா²தி, ஸச்சானி வா படிவிஜ்ஜ²தி, ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ ஸம்போ³தி⁴, தஸ்ஸ ஸம்போ³தி⁴ஸ்ஸ, தஸ்ஸா வா ஸம்போ³தி⁴யா அங்கா³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³.

சத்தாரி அரியஸச்சானீதி ‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸமுத³யோ து³க்க²னிரோதோ⁴ து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³’’தி (ஸம். நி. 5.1071-1072) ஏவம் வுத்தானி சத்தாரி அரியஸச்சானி. தத்த² புரிமானி த்³வே ஸச்சானி வட்டம் பவத்திஹேதுபா⁴வதோ. பச்சி²மானி விவட்டம் நிவட்டதத³தி⁴க³மூபாயபா⁴வதோ. தேஸு பி⁴க்கு²னோ வட்டே கம்மட்டா²னாபி⁴னிவேஸோ ஹோதி ஸரூபதோ பரிக்³க³ஹஸம்ப⁴வதோ. விவட்டே நத்தி² அபி⁴னிவேஸோ அவிஸயத்தா அவிஸயத்தே ச பயோஜனாபா⁴வதோ. பஞ்சதா⁴ வுத்தேஸூதி ஸதிபட்டா²னஸுத்தே வுத்தேஸு. ஸுத்³த⁴அரூபஸம்மஸனமேவாதி ரூபேன அமிஸ்ஸிதத்தா கேவலம் அரூபஸம்மஸனமேவ. க²ந்தா⁴யதனஸச்சகோட்டா²ஸானம் பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹதோ ‘‘ரூபாரூபஸம்மஸன’’ந்தி வுத்தம். புப்³ப³பா⁴கி³யானம்பி ஸதிபட்டா²னானம் ஸங்க³ஹிதத்தா ‘‘லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானேவ கதி²தானீ’’தி ஆஹ.

394. அனிப்³ப³த்தானந்தி அஜாதானம். பயோக³ம் பரக்கமந்தி ஏத்த² பு⁴ஸம் யோகோ³ பயோகோ³, பயோகோ³வ பரக்கமோ, பயோக³ஸங்கா²தம் பரக்கமந்தி அத்தோ². சித்தம் உக்கி²பதீதி கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அபதா³னவஸேன உக்கி²பதி. பதா⁴னவீரியந்தி ஸம்மப்பதா⁴னலக்க²ணப்பத்தவீரியம். லோகியாதி லோகியஸம்மப்பதா⁴னகதா². ஸப்³ப³புப்³ப³பா⁴கே³தி ஸப்³ப³மக்³கா³னம் புப்³ப³பா⁴கே³. கஸ்ஸபஸம்யுத்தபரியாயேனாதி கஸ்ஸபஸம்யுத்தே ஆக³தஸுத்தேன ‘‘உப்பன்னா மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீயமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’’ந்தி (ஸம். நி. 2.145) ஆக³தத்தா. ஸா லோகியாதி வேதி³தப்³பா³.

ஸமத²விபஸ்ஸனாவாதி அவதா⁴ரணேன மக்³க³ம் நிவத்தேத்வா தஸ்ஸ நிவத்தனே காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘மக்³கோ³ பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸகிம் உப்பஜ்ஜித்வாதி இத³ம் பூ⁴தகத²னமத்தம். நிருத்³த⁴ஸ்ஸ புன அனுப்பஜ்ஜனதோ ‘‘ந கோசி கு³ணோ’’தி ஆஸங்கேய்யாதி ஆஹ – ‘‘ஸோ ஹீ’’திஆதி³. அனந்தரமேவ யதா² ப²லம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² பவத்தியேவஸ்ஸ பச்சயதா³னம். புரிமஸ்மிம்பீதி ‘‘அனுப்பன்னா மே குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’’ந்தி ஏத்த²பி. வுத்தந்தி போராணட்ட²கதா²யம். தம் பன ததா²வுத்தவசனம் ந யுத்தம் து³தியஸ்மிம் விய புரிமஸ்மிம் மக்³க³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணே காரணாபா⁴வதோ. புரிமஸ்மிம் அக்³க³ஹிதே மக்³கே³ அனுப்பஜ்ஜமானோ மக்³கோ³ அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யாதி ஆபஜ்ஜேய்ய, ந சேதம் யுத்தம் ஆபஜ்ஜமானே தஸ்மிம் பதா⁴னத்த²ஸம்ப⁴வதோ. சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேனாதி அனுப்பன்னாகுஸலானுப்பாத³னாதி³சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேன.

வுத்தனயேனாதி ‘‘அஸமுதா³சாரவஸேன வா அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன வா’’திஆதி³னா வுத்தனயேன. விஜ்ஜமானாதி த⁴ரமானஸபா⁴வா. க²ணத்தயபரியாபன்னத்தா உப்பாதா³தி³ஸமங்கி³னோ வத்தமானபா⁴வேன உப்பன்னம் வத்தமானுப்பன்னம். தஞ்ஹி உப்பாத³தோ பட்டா²ய யாவ ப⁴ங்கா³ உத்³த⁴ம் பன்னம் பத்தந்தி நிப்பரியாயதோ ‘‘உப்பன்ன’’ந்தி வுச்சதி. அனுப⁴வித்வா ப⁴வித்வா ச விக³தம் பு⁴த்வாவிக³தம். அனுப⁴வனப⁴வனானி ஹி ப⁴வனஸாமஞ்ஞேன பு⁴த்வா-ஸத்³தே³ன வுத்தானி. ஸாமஞ்ஞமேவ ஹி உபஸக்³கே³ன விஸேஸீயதி. இத⁴ விபாகானுப⁴வனவஸேன ததா³ரம்மணம் அவிபக்கவிபாகஸ்ஸ ஸப்³ப³தா² அவிக³தத்தா ப⁴வித்வாவிக³தமத்தவஸேன கம்மஞ்ச ‘‘பு⁴த்வாவிக³துப்பன்ன’’ந்தி வுத்தம். ந அட்ட²ஸாலினியம் விய ரஜ்ஜனாதி³வஸேன அனுபூ⁴தாபக³தம் ஜவனம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴தாவஸேன பூ⁴தாபக³தஞ்ச ஸங்க²தம் பூ⁴தாபக³துப்பன்னந்தி. தஸ்மா இத⁴ ஓகாஸகதுப்பன்னம் விபாகமேவ வத³தி, ந தத்த² விய கம்மம்பி. அட்ட²ஸாலினியஞ்ஹி பூ⁴தாவிக³துப்பன்னம் ஓகாஸகதுப்பன்னஞ்ச அஞ்ஞதா² த³ஸ்ஸிதம். வுத்தஞ்ஹி தத்த² (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 காமாவசரகுஸலபத³பா⁴ஜனீய) –

‘‘ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வித்வா நிருத்³த⁴ம் அனுபூ⁴தாபக³தஸங்கா²தம் குஸலாகுஸலம், உபாதா³தி³த்தயம் அனுப்பத்வா நிருத்³த⁴ம் பூ⁴தாபக³தஸங்கா²தம் ஸேஸஸங்க²தஞ்ச பூ⁴தாபக³துப்பன்னம் நாம. ‘யானிஸ்ஸ தானி புப்³பே³ கதானி கம்மானீ’தி ஏவமாதி³னா நயேன வுத்தம் கம்மம் அதீதம்பி ஸமானம் அஞ்ஞம் விபாகம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸோகாஸம் கத்வா டி²தத்தா, ததா²கதோகாஸஞ்ச விபாகம் அனுப்பன்னம்பி ஸமானம் ஏவம் கதே ஓகாஸே ஏகந்தேன உப்பஜ்ஜனதோ ஓகாஸகதுப்பன்னம் நாமா’’தி.

இத⁴ பன ஸம்மோஹவினோத³னியம் வுத்தனயேனேவ பு⁴த்வாவிக³துப்பன்னம் ஓகாஸகதுப்பன்னஞ்ச த³ஸ்ஸிதம். வுத்தஞ்ஹி, ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 406) –

‘‘கம்மே பன ஜஹிதே ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வித்வா நிருத்³தோ⁴ விபாகோ பு⁴த்வாவிக³தம் நாம. கம்மம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴ம் பு⁴த்வாவிக³தம் நாம. தது³ப⁴யம்பி பு⁴த்வாவிக³துப்பன்னந்தி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. குஸலாகுஸலம் கம்மம் அஞ்ஞகம்மஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸ ஓகாஸம் கரோதி. ஏவம் கதே ஓகாஸே விபாகோ உப்பஜ்ஜமானோ ஓகாஸகரணதோ பட்டா²ய உப்பன்னோதி வுச்சதி. இத³ம் ஓகாஸகதுப்பன்னம் நாமா’’தி.

தத்த² அட்ட²ஸாலினியா அயமதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ஸதிபி ஸப்³பே³ஸம்பி சித்துப்பாதா³னம் ஸம்வேத³யிதஸபா⁴வா ஆரம்மணானுப⁴வனே ஸவிபல்லாஸே பன ஸந்தானே சித்தாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன பவத்திதோ அப்³யாகதேஹி விஸிட்டோ² குஸலாகுஸலானம் ஸாதிஸயோ விஸயானுப⁴வனாகாரோ. யதா² விகப்பக்³கா³ஹவஸேன ராகா³தீ³ஹி தப்³பி³பக்கே²ஹி ச அகுஸலம் குஸலஞ்ச நிப்பரியாயதோ ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதி, ந ததா² விபாகோ கம்மவேக³க்கி²த்தத்தா, நாபி கிரியா அஹேதுகானம் அதிது³ப்³ப³லதாய, ஸஹேதுகானஞ்ச கீ²ணகிலேஸஸ்ஸ ச²ளங்கு³பேக்கா²வதோ உப்பஜ்ஜமானானம் அதிஸந்தவுத்தித்தா, தஸ்மா ரஜ்ஜனாதி³வஸேன ஆரம்மணரஸானுப⁴வனம் ஸாதிஸயந்தி அகுஸலம் குஸலஞ்ச உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴தாஸாமஞ்ஞேன ஸேஸஸங்க²தஞ்ச பூ⁴தாபக³த’’ந்தி வுத்தம். ஸம்மோஹவினோத³னியா பன விபாகானுப⁴வனவஸேன ததா³ரம்மணம் அவிபக்கபாகஸ்ஸ ஸப்³ப³தா² அவிக³தத்தா ப⁴வித்வாவிக³தமத்தவஸேன கம்மஞ்ச பு⁴த்வாபக³தந்தி வுத்தம். தேனேவ தத்த² ஓகாஸகதுப்பன்னந்தி விபாகமேவாஹ, ந கம்மம்பி, தஸ்மா இதா⁴பி ஸம்மோஹவினோத³னியம் வுத்தனயேனேவ பு⁴த்வாபக³துப்பன்னம் ஓகாஸகதுப்பன்னஞ்ச விப⁴த்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பன விபஸ்ஸனாய பூ⁴மி நாமாதி ஸம்மஸனஸ்ஸ டா²னபா⁴வதோ வுத்தம். தேஸூதி அதீதாதி³பே⁴தே³ஸு. அனுஸயிதகிலேஸாதி அப்பஹீனா மக்³கே³ன பஹாதப்³பா³ அதி⁴ப்பேதா. தேனாஹ – ‘‘அதீதா வா…பே… ந வத்தப்³பா³’’தி. ஹோந்து தாவ ‘‘அதீதா’’தி வா ‘‘பச்சுப்பன்னா’’தி வா ந வத்தப்³பா³, ‘‘அனாக³தா’’தி பன கஸ்மா ந வத்தப்³பா³, நனு காரணலாபே⁴ உப்பஜ்ஜனாரஹா அப்பஹீனட்டே²ன தா²மக³தா கிலேஸா அனுஸயாதி வுச்சந்தீதி? ஸச்சமேதம், அனாக³தபா⁴வோபி நேஸம் ந பரிச்சி²ன்னோ இதரானாக³தக்க²ந்தா⁴னம் வியாதி ‘‘அனாக³தா வாதி ந வத்தப்³பா³’’தி வுத்தம். யதி³ ஹி நேஸம் பரிச்சி²ன்னோ அனாக³தபா⁴வோ ஸியா, ததோ ‘‘பச்சுப்பன்னா, அதீதா’’தி ச வத்தப்³பா³ ஸியும், பச்சயஸமவாயே பன உப்பஜ்ஜனாரஹதம் உபாதா³ய அனாக³தவோஹாரோ தத்த² வேதி³தப்³போ³.

இத³ம் பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாமாதி இத³ம் யதா²வுத்தம் கிலேஸஜாதம் அப்பஹீனட்டே²ன பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாம காரணலாபே⁴ ஸதி விஜ்ஜமானகிச்சகரணதோ. தாஸு தாஸு பூ⁴மிஸூதி மனுஸ்ஸதே³வாதி³அத்தபா⁴வஸங்கா²தேஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. ஆரம்மணகரணவஸேன ஹி ப⁴வந்தி ஏத்த² கிலேஸாதி பூ⁴மியோ, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. அஸமுக்³கா⁴தக³தாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸந்தானே அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் அனாபாதி³ததாய ஸமுக்³கா⁴தம் ஸமுச்சே²த³ம் ந க³தாதி அஸமுக்³கா⁴தக³தா. பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாமாதி ஏத்த² லத்³த⁴பூ⁴மிகம் பூ⁴மிலத்³த⁴ந்தி வுத்தம் அக்³கி³ஆஹிதோ விய. ஓகாஸகதுப்பன்னஸத்³தே³பி ச அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 காமாவசரகுஸலபத³பா⁴ஜனீய) ஆக³தனயேன ஓகாஸோ கதோ ஏதேன குஸலாகுஸலகம்மேன, ஓகாஸோ கதோ ஏதஸ்ஸ விபாகஸ்ஸாதி ச து³வித⁴த்தே²பி ஏவமேவ கதஸத்³த³ஸ்ஸ பரனிபாதோ வேதி³தப்³போ³. இத⁴ பன ஓகாஸகதுப்பன்னஸத்³தே³ன விபாகஸ்ஸேவ க³ஹிதத்தா ‘‘ஓகாஸோ கதோ ஏதஸ்ஸ விபாகஸ்ஸா’’தி ஏவம் விக்³க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

க²ணத்தயஸமங்கி³தாய ஸமுதா³சாரப்பத்தம் ஸமுதா³சாருப்பன்னம். தேனாஹ – ‘‘ஸம்பதி வத்தமானம்யேவா’’தி. ஆரம்மணம் அதி⁴க்³க³ய்ஹ த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா பவத்தம் ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னம். விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானவஸேன அப்பஹீனா அவிக்க²ம்பி⁴தா. ஸமுச்சே²த³ப்பஹானவஸேன அப்பஹீனா அஸமுக்³கா⁴திதா. நிமித்தக்³கா³ஹவஸேன ஆரம்மணஸ்ஸ அதி⁴க்³க³ஹிதத்தா தம் ஆரம்மணம் அனுஸ்ஸரிதானுஸ்ஸரிதக்க²ணே கிலேஸுப்பத்திஹேதுபா⁴வேன உபதிட்ட²னதோ அதி⁴க்³க³ஹிதமேவ நாமம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஆரம்மணஸ்ஸ அதி⁴க்³க³ஹிதத்தா’’தி. ஏத்த² ச ஆஹடகீ²ரருக்கோ² விய நிமித்தக்³கா³ஹவஸேன அதி⁴க்³க³ஹிதம் ஆரம்மணம், அனாஹடகீ²ரருக்கோ² விய அவிக்க²ம்பி⁴ததாய அந்தோக³தகிலேஸஆரம்மணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிமித்தக்³கா³ஹிகா அவிக்க²ம்பி⁴தகிலேஸா வா புக்³க³லா வா ஆஹடானாஹடகீ²ரருக்க²ஸதி³ஸா. புரிமனயேனேவாதி அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னே வுத்தனயேனேவ. வித்தா²ரேதப்³ப³ந்தி ‘‘இமஸ்மிம் நாம டா²னே நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி ந வத்தப்³பா³. கஸ்மா? அஸமுக்³கா⁴திதத்தா. யதா² கிம்? யதா² ஸசே கீ²ரருக்க²ம் குடா²ரியா ஆஹனேய்யும், இமஸ்மிம் நாம டா²னே கீ²ரம் ந நிக்க²மேய்யாதி ந வத்தப்³ப³ம், ஏவம். இத³ம் அஸமுக்³கா⁴திதுப்பன்னம் நாமாதி ஏவம் யோஜேத்வா வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

இமேஸு உப்பன்னேஸூதி யதா²வுத்தேஸு அட்ட²ஸு உப்பன்னேஸு. இத³ம் ந மக்³க³வஜ்ஜ²ம் அப்பஹாதப்³ப³வத்து²த்தா. மக்³க³வஜ்ஜ²ம் மக்³கே³ன பஹேய்யவத்து²த்தா. ரத்தோதி ராகே³ன ஸமன்னாக³தோ. ஏஸ நயோ து³ட்டோ² மூள்ஹோதி ஏத்தா²பி. வினிப³த்³தோ⁴தி மானஸம்யோஜனேன விரூபம் நிப³ந்தி⁴தோ. பராமட்டோ²தி தி³ட்டி²பராமாஸேன த⁴ம்மஸபா⁴வம் அதிக்கம்ம பரதோ ஆமட்டோ². அனிட்ட²ங்க³தோதி நிட்ட²ம் அக³தோ, ஸம்ஸயாபன்னோதி அத்தோ². தா²மக³தோதி அனுஸயவஸேன த³ள்ஹதம் உபக³தோ. யுக³னத்³தா⁴தி பஹாதப்³ப³ப்பஹாயகயுகே³ நத்³தா⁴ விய வத்தனகா ஏககாலிகத்தா. ஸம்கிலேஸிகாதி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மஸஹிதா.

பாளியந்தி படிஸம்பி⁴தா³பாளியம் (படி. ம. 3.21). திகாலிகேஸுபி கிலேஸேஸு வாயாமாபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அஜாதப²லதருணருக்கோ² பாளியம் நித³ஸ்ஸிதோ, அட்ட²கதா²யம் பன ஜாதோ ஸத்தோ அஸமுதா³ஹடகிலேஸோ நாம நத்தீ²தி ‘‘ஜாதப²லருக்கே²ன தீ³பேதப்³ப³’’ந்தி வத்வா தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா மக்³கே³ன பஹீனகிலேஸானமேவ அதீதாதி³பே⁴தே³ன திதா⁴ நவத்தப்³ப³தம் பாகடம் காதும் அஜாதப²லருக்கோ² உபமாவஸேன பாளியம் ஆப⁴தோ, அதீதாதீ³னம் அப்பஹீனதாத³ஸ்ஸனத்த²ம்பி ‘‘ஜாதப²லருக்கே²ன தீ³பேதப்³ப³’’ந்தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தத்த² யதா² அச்சி²ன்னே ருக்கே² நிப்³ப³த்தனாரஹானி ப²லானி சி²ன்னே அனுப்பஜ்ஜமானானி கதா³சி ஸஸபா⁴வானி அஹேஸும், ஹோந்தி, ப⁴விஸ்ஸந்தி வாதி அதீதாதி³பா⁴வேன ந வத்தப்³பா³னி, ஏவம் மக்³கே³ன பஹீனகிலேஸா ச த³ட்ட²ப்³பா³ மக்³கே³ அனுப்பன்னே உப்பத்திரஹானம் உப்பன்னே ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வதோ. யதா² ச சே²தே³ அஸதி ப²லானி உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி சே²த³னஸ்ஸ ஸாத்த²கதா, ஏவம் மக்³க³பா⁴வனாய ச ஸாத்த²கதா யோஜேதப்³பா³. நாபி ந பஜஹதீதி உப்பஜ்ஜனாரஹானம் பஜஹனதோ வுத்தம். உப்பஜ்ஜித்வாதி லக்க²ணே த்வா-ஸத்³தோ³. மக்³க³ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகிரியாய ஹி ஸமுத³யப்பஹானனிப்³பா³னஸசி²கரணகிரியா விய க²ந்தா⁴னம் பரிஜானனகிரியா லக்கீ²யதி.

தேபி பஜஹதியேவாதி யே தேஹி கிலேஸேஹி ஜனேதப்³பா³ உபாதி³ன்னக்க²ந்தா⁴, தேபி பஜஹதியேவ தன்னிமித்தஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோத⁴னதோ. தேனாஹ – ‘‘வுத்தம்பி சேத’’ந்திஆதி³. அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴னாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணே ஹேதுபூ⁴தே. ஏதேதி நாமரூபஸஞ்ஞிதா ஸங்கா²ரா. ஸப்³ப³ப⁴வேஹி வுட்டா²தியேவாதிபி வத³ந்தீதி அரஹத்தமக்³கோ³ ஸப்³ப³ப⁴வேஹி வுட்டா²தியேவாதி வத³ந்தி தது³ப்பத்திதோ உத்³த⁴ம் ப⁴வூபபத்தியா கிலேஸஸ்ஸபி அபா⁴வதோ.

ஏகசித்தக்க²ணிகத்தா மக்³க³ஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘கத²ம் அனுப்பன்னானம்…பே… டி²தியா பா⁴வனா ஹோதீ’’தி புச்ச²தி. மக்³க³ப்பவத்தியாயேவ உப⁴யகிச்சஸித்³தி⁴தோ ஆஹ – ‘‘மக்³க³ப்பவத்தியாயேவா’’தி. மக்³கோ³ ஹீதிஆதி³னா தமத்த²ம் விவரதி. அனுப்பன்னோ நாம வுச்சதி, தஸ்மா தஸ்ஸ பா⁴வனா அனுப்பன்னானம் உப்பாதா³ய பா⁴வனா வுத்தாதி யோஜேதப்³பா³. வத்தும் வட்டதீதி யாவதா மக்³க³ஸ்ஸ பவத்தியேவ டி²தி, தத்தகானேவ நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரானி.

398-401. கத்துகம்யதாச²ந்த³ம் அதி⁴பதிம் கரித்வா படிலத்³த⁴ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி ஆஹ – ‘‘ச²ந்த³ம் நிஸ்ஸாய பவத்தோ ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி பதா⁴னஸங்கா²ராதி சதுகிச்சஸாத⁴கஸ்ஸ ஸம்மப்பதா⁴னவீரியஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தேனாஹ – ‘‘பதா⁴னபூ⁴தா ஸங்கா²ரா பதா⁴னஸங்கா²ரா’’தி. தத்த² பதா⁴னபூ⁴தாதி வீரியபூ⁴தா. ஸங்க²தஸங்கா²ராதி³னிவத்தனத்த²ம் பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி. அத² வா தம் தம் விஸேஸம் ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ, ஸப்³ப³ம் வீரியம். தத்த² சதுகிச்சஸாத⁴கதோ ஸேஸனிவத்தனத்த²ம் பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி, பதா⁴னபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தாதி அத்தோ². சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ பன வீரியஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ கதோ. தேஹி த⁴ம்மேஹீதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴னா பதா⁴னஸங்கா²ரேஹி ச. இத்³தி⁴பாத³ந்தி ஏத்த² இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதீதி அத்தோ². இஜ்ஜ²ந்தி வா ஏதாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதிபி இத்³தி⁴. பட²மேனத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². து³தியேனத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³தி இத்³தி⁴பாதோ³, பாதோ³தி பதிட்டா², அதி⁴க³மூபாயோதி அத்தோ². தேன ஹி யஸ்மா உபரூபரிவிஸேஸஸங்கா²தம் இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி, தஸ்மா பாதோ³தி வுச்சதி. தேனாஹ – ‘‘இத்³தி⁴யா பாத³ம், இத்³தி⁴பூ⁴தம் வா பாத³ம் இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி.

அத² வா இத்³தி⁴பாத³ந்தி நிப்ப²த்திபரியாயேன இஜ்ஜ²னட்டே²ன, இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இமினா வா பரியாயேன இத்³தீ⁴தி ஸங்க²ம் க³தானம் உபசாரஜ்ஜா²னாதி³குஸலசித்தஸம்பயுத்தானம் ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரானம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன பாத³பூ⁴தம் ஸேஸசித்தசேதஸிகராஸிந்தி அத்தோ². தேனேவ இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 434-437) ‘‘இத்³தி⁴பாதோ³தி ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி வுத்தம். ஸா ஏவ ச ததா²வுத்தா இத்³தி⁴ யஸ்மா ஹேட்டி²மா ஹேட்டி²மா உபரிமாய உபரிமாய தயோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரா பாத³பூ⁴தா அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘இத்³தி⁴பூ⁴தம் வா பாத³’’ந்தி. ததா² ஹேட்டா² த⁴ம்மா இத்³தி⁴பி ஹோந்தி இத்³தி⁴பாதா³பி, ஸேஸா பன ஸம்பயுத்தகா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴பாதா³யேவ. வீரியசித்தவீமம்ஸாஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸங்கா²தாபி தயோ தயோ த⁴ம்மா இத்³தி⁴பி ஹோந்தி இத்³தி⁴பாதா³பி, ஸேஸா பன ஸம்பயுத்தகா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴பாதா³யேவ.

அபிச புப்³ப³பா⁴கோ³ புப்³ப³பா⁴கோ³ இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, படிலாபோ⁴ படிலாபோ⁴ இத்³தி⁴ நாமாதி வேதி³தப்³பா³. அயமத்தோ² உபசாரேன வா விபஸ்ஸனாய வா தீ³பேதப்³போ³. பட²மஜ்ஜா²னபரிகம்மஞ்ஹி இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, பட²மஜ்ஜா²னம் இத்³தி⁴ நாம. து³தியஜா²ன… ததியஜா²ன… சதுத்த²ஜா²ன… ஆகாஸானஞ்சாயதன… விஞ்ஞாணஞ்சாயதன… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதன… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனபரிகம்மம் இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் இத்³தி⁴ நாம. ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனா இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, ஸோதாபத்திமக்³கோ³ இத்³தி⁴ நாம. ஸகதா³கா³மி-அனாகா³மி-அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனா இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, அரஹத்தமக்³கோ³ இத்³தி⁴ நாம. படிலாபே⁴னபி தீ³பேதும் வட்டதியேவ. பட²மஜ்ஜா²னஞ்ஹி இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, து³தியஜ்ஜா²னம் இத்³தி⁴ நாம. து³தியஜ்ஜா²னம் இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, ததியஜ்ஜா²னம் இத்³தி⁴ நாம…பே… அனாகா³மிமக்³கோ³ இத்³தி⁴பாதோ³ நாம, அரஹத்தமக்³கோ³ இத்³தி⁴ நாம.

ஸேஸேஸுபீதி வீரியஸமாதி⁴ஆதீ³ஸுபி. தத்த² ஹி வீரியம், சித்தம், வீமம்ஸம் அதி⁴பதிம் கரித்வா படிலத்³த⁴ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதி⁴, சித்தஸமாதி⁴, வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ச²ந்தா³தீ³ஸு ஏகந்தி ச²ந்தா³தீ³ஸு சதூஸு ஆதி³தோ வுத்தத்தா ஆதி³பூ⁴தம் ஏகம் பதா⁴னம் ச²ந்த³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவாஹ – ‘‘ததா³ஸ்ஸ பட²மித்³தி⁴பாதோ³’’தி. ஏவம் ஸேஸாபீதி ஏதேன வீரியம் சித்தம் வீமம்ஸம் நிஸ்ஸாய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணந்தானம் வஸேன து³தியவீரியித்³தி⁴பாதா³த³யோ யோஜேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. இமினா ஹி ஸுத்தந்தேன சதுன்னம் பி⁴க்கூ²னம் மத்த²கப்பத்தம் கம்மட்டா²னம் த³ஸ்ஸிதம். ஏகோ ஹி பி⁴க்கு² ச²ந்த³ம் அவஸ்ஸயதி, கத்துகம்யதாகுஸலத⁴ம்மச்ச²ந்தே³ன அத்த²னிப்ப²த்தியம் ஸதி ‘‘அஹம் லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, நத்தி² மய்ஹம் ஏதஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனே பா⁴ரோ’’தி ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் ச²ந்த³ம் து⁴ரம் ச²ந்த³ம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேதி. ஏகோ வீரியம் அவஸ்ஸயதி, ஏகோ சித்தம், ஏகோ பஞ்ஞம் அவஸ்ஸயதி, பஞ்ஞாய அத்த²னிப்ப²த்தியம் ஸதி ‘‘அஹம் லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, நத்தி² மய்ஹம் ஏதஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனே பா⁴ரோ’’தி பஞ்ஞம் ஜேட்ட²கம் பஞ்ஞம் து⁴ரம் பஞ்ஞம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேதி.

கத²ம்? யதா² ஹி சதூஸு அமச்சபுத்தேஸு டா²னந்தரம் பத்தே²த்வா விசரந்தேஸு ஏகோ உபட்டா²னம் அவஸ்ஸயதி, ஏகோ ஸூரபா⁴வம், ஏகோ ஜாதிம், ஏகோ மந்தம். கத²ம்? தேஸு ஹி பட²மோ உபட்டா²னே அப்பமாத³காரிதாய அத்த²னிப்ப²த்தியா ஸதி லப்³ப⁴மானம் ‘‘லச்சா²மேதம் டா²னந்தர’’ந்தி உபட்டா²னம் அவஸ்ஸயதி. து³தியோ உபட்டா²னே அப்பமத்தோபி ‘‘ஏகச்சோ ஸங்கா³மே பச்சுபட்டி²தே ஸண்டா²தும் ந ஸக்கோதி, அவஸ்ஸம் பன ரஞ்ஞோ பச்சந்தோ குப்பிஸ்ஸதி, தஸ்மிம் குப்பிதே ரத²ஸ்ஸ புரதோ கம்மம் கத்வா ராஜானம் ஆராதே⁴த்வா ஆஹராபேஸ்ஸாமேதம் டா²னந்தர’’ந்தி ஸூரபா⁴வம் அவஸ்ஸயதி. ததியோ ‘‘ஸூரபா⁴வேபி ஸதி ஏகச்சோ ஹீனஜாதிகோ ஹோதி, ஜாதிம் ஸோதே⁴த்வா டா²னந்தரம் தே³ந்தோ மய்ஹம் த³ஸ்ஸதீ’’தி ஜாதிம் அவஸ்ஸயதி. சதுத்தோ² ‘‘ஜாதிமாபி ஏகோ அமந்தனீயோ ஹோதி, மந்தேன கத்தப்³ப³கிச்சே உப்பன்னே ஆஹராபேஸ்ஸாமேதம் டா²னந்தர’’ந்தி மந்தம் அவஸ்ஸயதி. தே ஸப்³பே³பி அத்தனோ அத்தனோ அவஸ்ஸயப³லேன டா²னந்தரானி பாபுணிம்ஸு.

தத்த² உபட்டா²னே அப்பமத்தோ ஹுத்வா டா²னந்தரம் பத்தோ விய ச²ந்த³ம் அவஸ்ஸாய கத்துகம்யதாகுஸலத⁴ம்மச்ச²ந்தே³ன ‘‘அத்த²னிப்ப²த்தியம் ஸதி அஹம் லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, நத்தி² மய்ஹம் ஏதஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனே ஸாரோ’’தி ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் ச²ந்த³ம் து⁴ரம் ச²ந்த³ம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மனிப்³ப³த்தகோ த³ட்ட²ப்³போ³ ரட்ட²பாலத்தே²ரோ (ம. நி. 2.293 ஆத³யோ) விய. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ‘‘ச²ந்தே³ ஸதி கத²ம் நானுஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி ஸத்தாஹம்பி ப⁴த்தானி அபு⁴ஞ்ஜித்வா மாதாபிதரோ அனுஜானாபேத்வா பப்³ப³ஜித்வா ச²ந்த³மேவ அவஸ்ஸாய லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸி. ஸூரபா⁴வேன ராஜானம் ஆராதே⁴த்வா டா²னந்தரம் பத்தோ விய வீரியம் ஜேட்ட²கம் வீரியம் து⁴ரம் வீரியம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மனிப்³ப³த்தகோ த³ட்ட²ப்³போ³ ஸோணத்தே²ரோ (மஹாவ. 243 ஆத³யோ) விய. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா வீரியம் து⁴ரம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸி.

ஜாதிஸம்பத்தியா டா²னந்தரம் பத்தோவிய சித்தம் ஜேட்ட²கம் சித்தம் து⁴ரம் சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மனிப்³ப³த்தகோ த³ட்ட²ப்³போ³ ஸம்பூ⁴தத்தே²ரோ (தே²ரகா³. அட்ட². 2 ஸம்பூ⁴தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா) விய. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா சித்தம் ஜேட்ட²கம் சித்தம் து⁴ரம் சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸி. மந்தம் அவஸ்ஸாய டா²னந்தரம் பத்தோ விய வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் வீமம்ஸம் து⁴ரம் வீமம்ஸம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மனிப்³ப³த்தகோ த³ட்ட²ப்³போ³ தே²ரோ மோக⁴ராஜா (ஸு. நி. 1122 ஆத³யோ; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 85) விய. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் வீமம்ஸம் து⁴ரம் வீமம்ஸம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸி. தஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வா ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூ’’தி (ஸு. நி. 1125; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 88) ஸுஞ்ஞதாகத²ம் கதே²ஸி. பஞ்ஞானிஸ்ஸிதமானனிக்³க³ஹத்த²ஞ்ச த்³விக்க²த்தும் புச்சி²தோ பஞ்ஹம் ந கதே²ஸி. ஏத்த² ச புனப்புனம் ச²ந்து³ப்பாத³னம் தோஸனம் விய ஹோதீதி ச²ந்த³ஸ்ஸ உபட்டா²னஸதி³ஸதா வுத்தா, தா²மபா⁴வதோ வீரியஸ்ஸ ஸூரத்தஸதி³ஸதா, ‘‘ச²த்³வாராதி⁴பதி ராஜா’’தி (த⁴. ப. அட்ட². 2.ஏரகபத்தனாக³ராஜவத்து²) வசனதோ புப்³ப³ங்க³மதா சித்தஸ்ஸ விஸிட்ட²ஜாதிஸதி³ஸதா.

402-406. அத்தனோ ஸத்³தா⁴து⁴ரேதி அத்தனோ ஸத்³தா⁴கிச்சே ஸத்³த³ஹனகிரியாய. இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி அனுவத்தனவஸேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு இந்த³ட்ட²ம் காரேதி, தஸ்மா ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன ஸத்³தா⁴ ஏவ இந்த்³ரியந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். ததா² வீரியாதீ³னம் ஸகஸககிச்சேஸூதி ஆஹ – ‘‘வீரியிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி. விஸோதே⁴ந்தோதி விபக்க²விவஜ்ஜனஸபக்க²னிஸேவனஸரிக்கூ²பனிஸ்ஸயஸங்க³ண்ஹனலக்க²ணேஹி தீஹி காரணேஹி விஸோத⁴னவஸேன ஸோதே⁴ந்தோ.

அஸ்ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோதி பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன ஸத்³தா⁴ரஹிதே லூக²புக்³க³லே ஸப்³ப³ஸோ வஜ்ஜயதோ. ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே ஸேவதோதி பு³த்³தா⁴தீ³ஸு ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தே வக்கலித்தே²ரஸதி³ஸே ஸேவதோ. பஸாத³னீயேதி பஸாதா³வஹே ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தாதி³கே (தீ³. நி. 3.141 ஆத³யோ). பச்சவேக்க²தோதி பாளிதோ அத்த²தோ ச பதி பதி அவேக்க²ந்தஸ்ஸ சிந்தேந்தஸ்ஸ. விஸுஜ்ஜ²தீதி படிபக்க²மலவிக³மதோ பச்சயவஸேன ஸபா⁴வஸம்ஸுத்³தி⁴தோ விஸுத்³த⁴ப²லனிப்³ப³த்திதோ ச ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸம்மப்பதா⁴னேதி ஸம்மப்பதா⁴னப்படிஸம்யுத்தே (ஸம். நி. 5.651-662 ஆத³யோ) ஸுத்தந்தே. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஜா²னவிமோக்கே²தி பட²மஜ்ஜா²னாதி³ஜ்ஜா²னானி சேவ பட²மவிமோக்கா²தி³விமோக்கே² ச. காமஞ்சேத்த² ஜா²னானியேவ விமோக்கா², பவத்திஆகாரவஸேன பன விஸும் க³ஹணம்.

க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியந்தி க³ம்பீ⁴ரானம் ஞாணானம் பவத்திட்டா²னம். தேனாஹ – ‘‘ஸண்ஹஸுகு²ம’’ந்திஆதி³. க²ந்த⁴ந்தரந்தி ஸபா⁴வஜாதிபூ⁴மிஆதி³வஸேன க²ந்தா⁴னம் நானத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அகதாபி⁴னிவேஸோதி புப்³பே³ அகதபா⁴வனாபி⁴னிவேஸோ. ஸத்³தா⁴து⁴ராதீ³ஸூதி ஸத்³தா⁴து⁴ரே பஞ்ஞாது⁴ரே ச. அவஸானேதி பா⁴வனாபரியோஸானே. விவட்டேத்வாதி ஸங்கா²ராரம்மணதோ விவட்டேத்வா நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா. அரஹத்தம் க³ண்ஹாதீதி மக்³க³பரம்பராய அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. அகம்பியட்டே²னாதி படிபக்கே²ஹி அகம்பியபா⁴வேன. ஏதேனேவஸ்ஸ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வோபி விபா⁴விதோ த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வேன வினா படிபக்கே²ஹி அகம்பியதா ஸம்ப⁴வதி. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வேனேவ ஹி அகுஸலானம் அப்³யாகதானஞ்ச நேஸம் ப³லவபா⁴வூபபத்தி. அஸ்ஸத்³தி⁴யேதி அஸ்ஸத்³தி⁴யஹேது. நிமித்தத்தே² ஹேதம் பு⁴ம்மவசனம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

418. ஆதி³பதா³னந்தி ஸதிஆதி³பதா³னம். ஸரணட்டே²னாதி சிரகதசிரபா⁴ஸிதானம் அனுஸ்ஸரணட்டே²ன. உபட்டா²னலக்க²ணாதி காயாதீ³ஸு அஸுபா⁴காராதி³ஸல்லக்க²ணமுகே²ன தத்த² உபதிட்ட²னஸபா⁴வா. உபதிட்ட²னஞ்ச ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டா²னம், அவிஸ்ஸஜ்ஜனம் வா ஆரம்மணஸ்ஸ. அபிலாபனலக்க²ணாதி அஸம்முஸ்ஸனஸபா⁴வா, உத³கே அலாபு³ விய ஆரம்மணே ப்லவித்வா க³ந்தும் அப்பதா³னம், பாஸாணஸ்ஸ விய நிச்சலஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ ட²பனம் ஸாரணம் அஸம்முட்ட²கரணம் அபிலாபனம். ஸாபதேய்யந்தி ஸந்தகம். அபிலாபனம் அஸம்முட்ட²ம் கரோதி அபிலாபேதி, ஸாயம் பாதஞ்ச ராஜானம் இஸ்ஸரியஸம்பத்திம் ஸல்லக்கா²பேதி ஸாரேதீதி அத்தோ². கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³ த⁴ம்மேதி கண்ஹஸுக்கஸங்கா²தே ஸப்படிபா⁴கே³ த⁴ம்மே. கண்ஹோ ஹி த⁴ம்மோ ஸுக்கேன, ஸுக்கோ ச கண்ஹேன ஸப்படிபா⁴கோ³. வித்தா²ர-ஸத்³தோ³ ஆதி³ஸத்³த³த்தோ². தேன ‘‘இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸம்மப்பதா⁴னா, இமே சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, இமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி, இமானி பஞ்ச ப³லானி, இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, அயம் ஸமதோ², அயம் விபஸ்ஸனா, அயம் விஜ்ஜா, அயம் விமுத்தி, இமே லோகுத்தரத⁴ம்மாதி ஏவம் கோ², மஹாராஜ, அபிலாபனலக்க²ணா ஸதீ’’தி (மி. ப. 2.1.13) இமம் பாளிஸேஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தே²ரேனாதி நாக³ஸேனத்தே²ரேன. ஸோ ஹி த⁴ம்மானம் கிச்சம் லக்க²ணம் கத்வா அஸ்ஸேதி ‘‘அபிலாபனலக்க²ணா ஸதி, ஆகோடனலக்க²ணோ விதக்கோ’’திஆதி³னா. ஏவஞ்ஹி த⁴ம்மா ஸுபோ³தா⁴ ஹோந்தீதி. ஸம்மோஸபச்சனீகம் கிச்சம் அஸம்மோஸோ, ந ஸம்மோஸாபா⁴வமத்தந்தி ஆஹ – ‘‘அஸம்மோஸரஸா வா’’தி. யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ப³லேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ஆரம்மணாபி⁴முகா² ப⁴வந்தி, ஸா ஸதி. தஸ்மா ஸா தேஸம் ஆரம்மணாபி⁴முக²பா⁴வம் பச்சுபட்டா²பேஸி, ஸயம் வா ஆரம்மணாபி⁴முக²பா⁴வேன பச்சுபதிட்ட²தீதி வுத்தம் – ‘‘கோ³சராபி⁴முகீ²பா⁴வபச்சுபட்டா²னா’’தி. ஸம்மா பஸத்தோ² போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. போ³தி⁴யா வக்க²மானாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அரியஸாவகஸ்ஸ அங்கோ³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. யா ஹீதிஆதி³னா தமேவ ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரதி. ‘‘யா ஹி அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³’’தி ஏதஸ்ஸ ‘‘போ³தீ⁴தி வுச்சதீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. த⁴ம்மஸாமக்³கி³யாதி த⁴ம்மஸமூஹேன, யாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பதிட்டா²னாயூஹனா ஓக⁴தரணஸுத்தவண்ணனாயம் (ஸம். நி. அட்ட². 1.1.1) ‘‘கிலேஸவஸேன பதிட்டா²னம், அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹனா. தண்ஹா தி³ட்டி²வஸேன பதிட்டா²னம், அவஸேஸகிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரேஹி ஆயூஹனா. தண்ஹாவஸேன பதிட்டா²னம், தி³ட்டி²வஸேன ஆயூஹனா. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா பதிட்டா²னம், உச்சே²த³தி³ட்டி²யா ஆயூஹனா. லீனவஸேன பதிட்டா²னம், உத்³த⁴ச்சவஸேன ஆயூஹனா. காமஸுக²ல்லிகானுயோக³வஸேன பதிட்டா²னம், அத்தகிலமதா²னுயோக³வஸேன ஆயூஹனா. ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன பதிட்டா²னம், ஸப்³ப³லோகியகுஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹனா’’தி ஏவம் வுத்தேஸு ஸத்தஸு பகாரேஸு இத⁴ அவுத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³பா³. படிபக்க²பூ⁴தாயாதி ஏத்த² லீனப்பதிட்டா²னகாமஸுக²ல்லிகானுயோக³உச்சே²தா³பி⁴னிவேஸானம் த⁴ம்மவிசயவீரியபீதிப்பதா⁴னா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ படிபக்கோ², உத்³த⁴ச்சாயூஹனஅத்தகிலமதா²னுயோக³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸானம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²பதா⁴னா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ படிபக்கோ². ஸதி பன உப⁴யத்தா²பி இச்சி²தப்³பா³. ததா² ஹி ஸா ‘‘ஸப்³ப³த்தி²கா’’தி வுத்தா.

கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதீதி ஏதேன ஸிகா²ப்பத்தவிபஸ்ஸனாய ஸஹக³தானம்பி ஸதிஆதீ³னம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா ஹி கிலேஸே நிரோதே⁴ந்தீ ஏவ பவத்ததீதி. சத்தாரி வாதிஆதி³னா பன மக்³க³ப²லஸஹக³தானம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்தஹி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஹி பா⁴விதேஹி ஸச்சப்படிவேதோ⁴ ஹோதீதி கத²மித³ம் ஜானிதப்³ப³ந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³. ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ வியாதி ஏதேன போ³தி⁴போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸத்³தா³னம் ஸமுதா³யாவயவவிஸயதம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ வியாதி ஏதேன புக்³க³லபஞ்ஞத்தியா அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி காரணத்தோ² அங்க³ஸத்³தோ³தி கத்வா வுத்தம். பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³தி⁴யோ, போ³தி⁴யோ ஏவ அங்கா³னி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னீதி வுத்தம் – ‘‘பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி. விபஸ்ஸனாதீ³னம் காரணாதீ³னம் பு³ஜ்ஜி²தப்³பா³னஞ்ச ஸச்சானம் அனுரூபம் பச்சக்க²பா⁴வேன படிமுக²ம் அவிபரீததாய ஸம்மா ச பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி ஏவம் அத்த²விஸேஸதீ³பகேஹி உபஸக்³கே³ஹி ‘‘அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். போ³தி⁴ஸத்³தோ³ ஹி ஸப்³ப³விஸேஸயுத்தபு³ஜ்ஜ²னம் ஸாமஞ்ஞேன ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸம்-ஸத்³தோ³ பஸம்ஸாயம் ஸுந்த³ரபா⁴வே ச தி³ஸ்ஸதீதி ஆஹ – ‘‘பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’’தி.

த⁴ம்மே விசினதீதி த⁴ம்மவிசயோ. தத்த² த⁴ம்மேதி சதுஸச்சத⁴ம்மே தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ததோ ஏவ ஸோ பவிசயலக்க²ணோ. ஓபா⁴ஸனரஸோதி விஸயோபா⁴ஸனரஸோ. அஸம்முய்ஹனாகாரேன பச்சுபதிட்ட²தீதி அஸம்மோஹபச்சுபட்டா²னோ.

வீரஸ்ஸ பா⁴வோ, கம்மம் வாதி வீரியம். ஈரயிதப்³ப³தோதி பவத்தேதப்³ப³தோ. பக்³க³ஹலக்க²ணந்தி கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அத³த்வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பக்³க³ஹலக்க²ணம். ததோ ஏவ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே உபத்த²ம்ப⁴னரஸம். அனோஸீத³னம் அஸம்ஸீத³னம்.

பீணயதீதி தப்பேதி. பீணனகிச்சேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் விய தம்ஸமுட்டா²னபணீதரூபேஹி காயஸ்ஸாப்³யபனம். ப²ரணபீதிவஸேன ஹேதம் லக்க²ணம் வுத்தம், ததா² ரஸோதி. உத³க்³க³பா⁴வோ ஓத³க்³யம், தம் பச்சுபட்ட²பேதீதி ஓத³க்³யபச்சுபட்டா²னா. உப்³பே³க³பீதிவஸேன சேதம் வுத்தம்.

காயசித்தத³ரத²ப்பஸ்ஸம்ப⁴னதோதி காயத³ரத²ஸ்ஸ சித்தத³ரத²ஸ்ஸ ச பஸ்ஸம்ப⁴னதோ வூபஸமனதோ. தேனாஹ – ‘‘உபஸமலக்க²ணா’’தி, காயசித்தத³ரதா²னம் வூபஸமனலக்க²ணாதி அத்தோ². காயோதி சேத்த² வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴. த³ரதோ² ஸாரம்போ⁴, து³க்க²தோ³மனஸ்ஸபச்சயானம் உத்³த⁴ச்சாதி³கானம் கிலேஸானம், ததா²பவத்தானம் வா சதுன்னம் க²ந்தா⁴னமேதம் அதி⁴வசனம். த³ரத²னிம்மத்³த³னேன பரிளாஹபரிப்ப²ந்த³னவிரஹிதோ ஸீதிபா⁴வோ அபரிப்ப²ந்த³னஸீதிபா⁴வோ.

ஸம்மா சித்தஸ்ஸ ட²பனம் ஸமாதா⁴னம். அவிக்கே²போ ஸம்பயுத்தானம் அவிக்கி²த்ததா. யேன ஸம்பயுத்தா அவிக்கி²த்தா ஹோந்தி, ஸோ த⁴ம்மோ அவிக்கே²போ. அவிஸாரோ அத்தனோ ஏவ அவிஸரணபா⁴வோ. அத² வா விக்கே²பப்படிபக்க²தாய அவிக்கே²பலக்க²ணோ. ந்ஹானீயசுண்ணஸ்ஸ உத³கம் விய ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸம்பிண்ட³னகிச்சதாய அவிஸாரபா⁴வேன லக்கி²தப்³போ³ அவிஸாரலக்க²ணோ. நிவாதே தீ³பச்சிட்டி²தி விய சேதஸோ டி²திபா⁴வேன பச்சுபதிட்ட²தீதி சித்தட்டி²திபச்சுபட்டா²னோ.

அஜ்ஜு²பேக்க²னதோதி ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு ஸாரதி² விய ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அஜ்ஜு²பேக்க²னதோ. படிஸங்கா²னலக்க²ணாதி மஜ்ஜ²த்தபா⁴வே ட²த்வா வீமம்ஸனஸங்கா²தப்படிஸங்கா²னலக்க²ணா. ஸமவாஹிதலக்க²ணாதி ஸமம் அவிஸமம் யதா²ஸககிச்சேஸு ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பவத்தனலக்க²ணா. உதா³ஸீனபா⁴வேன பவத்தமானாபி ஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மே யதா²ஸககிச்சேஸு பவத்தேதி, யதா² ராஜா துண்ஹீ நிஸின்னோபி அத்த²கரணே த⁴ம்மட்டே² யதா²ஸகம் கிச்சேஸு அப்பமத்தோ பவத்தேதி. அலீனானுத்³த⁴தப்பவத்திபச்சயத்தா ஊனாதி⁴கனிவாரணரஸா. பக்க²பாதுபச்சே²த³னரஸாதி ‘‘இத³ம் நிஹீனகிச்சம் ஹோது, இத³ம் அதிரேகதரகிச்ச’’ந்தி ஏவம் பக்க²பாதனவஸேன விய பவத்தி பக்க²பாதோ, தம் உபச்சி²ந்த³ந்தீ விய ஹோதீதி பக்க²பாதுபச்சே²த³னரஸா. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸகஸககிச்சே மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன பச்சுபதிட்ட²தீதி மஜ்ஜ²த்தபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ. போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் உபரூபரி உப்பாத³னமேவ ப்³ரூஹனம் வட்³ட⁴னஞ்சாதி ஆஹ – ‘‘உப்பாதே³தீ’’தி.

ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம், ஸதிபதா⁴னம் வா ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஸப்³ப³த்த² ஸதோகாரிபா⁴வாவஹத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஹோதி. யதா² பச்சனீகத⁴ம்மப்பஹானம் அனுரூபத⁴ம்மஸேவனா ச அனுப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பாதா³ய ஹோதி, ஏவம் ஸதிரஹிதபுக்³க³லவிவஜ்ஜனா, ஸதோகாரிபுக்³க³லஸேவனா, தத்த² ச யுத்ததா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞ’’ந்திஆதி³னா. ஸத்தஸு டா²னேஸூதி ‘‘அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஆலோகிதே விலோகிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, அஸிதே பீதே கா²யிதே ஸாயிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, க³தே டி²தே நிஸின்னே ஸுத்தே ஜாக³ரிதே பா⁴ஸிதே துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 2.376; ம. நி. 1.109) ஏவம் வுத்தேஸு அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு. திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரோ நாம யோ போ³தி⁴மண்டே³ ஸுவண்ணஸலாகம் க³ஹேத்வா ‘‘அட்டா²ரஸஸு பா⁴ஸாஸு கதரபா⁴ஸாய த⁴ம்மம் கதே²மீ’’தி பரிஸம் பதா⁴ரேஸி. அப⁴யத்தே²ரோதி த³த்தாப⁴யத்தே²ரமாஹ. அபி⁴னிவேஸந்தி விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸம்.

பரிபுச்ச²கதாதி பரியோகா³ஹேத்வா புச்ச²கபா⁴வோ. ஆசரியே பயிருபாஸித்வா பஞ்சபி நிகாயே ஸஹ அட்ட²கதா²ய பரியோகா³ஹேத்வா யம் யம் தத்த² க³ண்டி²ட்டா²னபூ⁴தம், தம் தம் ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’’தி க²ந்தா⁴யதனாதி³அத்த²ம் புச்ச²ந்தஸ்ஸ ஹி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி. தேனாஹ – ‘‘க²ந்த⁴தா⁴து…பே… ப³ஹுலதா’’தி.

வத்து²விஸத³கிரியாதி ஏத்த² சித்தசேதஸிகானம் பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஸரீரம் தப்படிப³த்³தா⁴னி சீவராதீ³னி ச வத்தூ²னீதி அதி⁴ப்பேதானி. தானி யதா² சித்தஸ்ஸ ஸுகா²வஹானி ஹோந்தி, ததா² கரணம் தேஸம் விஸத³கிரியா. தேனாஹ – ‘‘அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரான’’ந்திஆதி³. உஸ்ஸன்னதோ³ஸந்தி வாதபித்தாதி³வஸேன உபசிததோ³ஸம். ஸேத³மலமக்கி²தந்தி ஸேதே³ன சேவ ஜல்லிகாஸங்கா²தேன ஸரீரமலேன ச மக்கி²தம். ச-ஸத்³தே³ன அஞ்ஞம்பி ஸரீரஸ்ஸ பீளாவஹம் அச்சாஸனாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸேனாஸனம் வாதி வா-ஸத்³தே³ன மலக்³க³ஹிதபத்தாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. பரிப⁴ண்ட³கரணாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பத்தபசனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அவிஸதே³தி வத்து²ம்ஹி அவிஸதே³ ஸதி, விஸயபூ⁴தே வா. கத²ம் பா⁴வனமனுயுத்தஸ்ஸ தானி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவத்தூ²னி விஸயோ? அந்தரந்தரா பவத்தனகசித்துப்பாத³வஸேனேவ வுத்தம். தே ஹி சித்துப்பாதா³ சித்தேகக்³க³தாய அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வாய ஸம்வத்தந்தி. சித்தசேதஸிகேஸூதி நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபூ⁴தேஸு சித்தசேதஸிகேஸு. ஞாணம்பீதி அபி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன ‘‘ந கேவலம் வத்து²யேவ, அத² கோ² தஸ்மிம் அபரிஸுத்³தே⁴ ஞாணம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதீ’’தி நிஸ்ஸயாபரிஸுத்³தி⁴யா தம்னிஸ்ஸிதாபரிஸுத்³தி⁴ விய விஸயஸ்ஸ அபரிஸுத்³த⁴தாய விஸயினோ அபரிஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸமபா⁴வகரணந்தி கிச்சதோ அனூனாதி⁴கபா⁴வகரணம். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் பச்சயவஸேன அதி⁴மோக்க²கிச்சஸ்ஸ படுதரபா⁴வேன பஞ்ஞாய அவிஸத³தாய வீரியாதீ³னஞ்ச ஸிதி²லதாதி³னா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘இதரானி மந்தா³னீ’’தி. ததோதி தஸ்மா, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ இதரேஸஞ்ச மந்த³த்தாதி அத்தோ². கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அத³த்வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பக்³க³ண்ஹனம் அனுப³லப்பதா³னம் பக்³க³ஹோ. பக்³க³ஹோவ கிச்சம் பக்³க³ஹகிச்சம். காதும் ந ஸக்கோதீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டா²னம், அனிஸ்ஸஜ்ஜனம் வா உபட்டா²னம். விக்கே²பப்படிபக்கோ², யேன வா ஸம்பயுத்தா அவிக்கி²த்தா ஹோந்தி, ஸோ அவிக்கே²போ. ரூபக³தம் விய சக்கு²னா யேன யாதா²வதோ விஸயஸபா⁴வம் பஸ்ஸதி, தம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி ப³லவதா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியேன அதி⁴பூ⁴தத்தா. ஸஹஜாதத⁴ம்மேஸு ஹி இந்த³ட்ட²ம் காரேந்தானம் ஸஹபவத்தமானானம் த⁴ம்மானம் ஏகதே³ஸதாவஸேனேவ அத்த²ஸித்³தி⁴, ந அஞ்ஞதா². தஸ்மாதி வுத்தமேவத்த²ம் காரணபா⁴வேன பச்சாமஸதி. தந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேனாதி யஸ்ஸ ஸத்³தே⁴ய்யஸ்ஸ வத்து²னோ உளாரதாதி³கு³ணே அதி⁴முச்சனஸ்ஸ ஸாதிஸயப்பவத்தியா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், தஸ்ஸ பச்சயபச்சயுப்பன்னதாதி³விபா⁴க³தோ யாதா²வதோ வீமம்ஸனேன. ஏவஞ்ஹி ஏவம்த⁴ம்மதானயேன யாதா²வஸரஸதோ பரிக்³க³ய்ஹமானே ஸவிப்பா²ரோ அதி⁴மோக்கோ² ந ஹோதி ‘‘அயம் இமேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ’’தி பரிஜானனவஸேன பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா. து⁴ரியத⁴ம்மேஸு ஹி யதா² ஸத்³தா⁴ய ப³லவபா⁴வே பஞ்ஞாய மந்த³பா⁴வோ ஹோதி, ஏவம் பஞ்ஞாய ப³லவபா⁴வே ஸத்³தா⁴ய மந்த³பா⁴வோ ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி.

ததா² அமனஸிகாரேனாதி யேனாகாரேன பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், தேனாகாரேன பா⁴வனாய அனனுயுஞ்ஜனதோதி வுத்தம் ஹோதி. இத⁴ து³விதே⁴ன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ அத்தனோ வா பச்சயவிஸேஸேன கிச்சுத்தரியதோ வீரியாதீ³னம் வா மந்த³கிச்சதாய. தத்த² பட²மவிகப்பே ஹாபனவிதி⁴ த³ஸ்ஸிதோ, து³தியவிகப்பே பன யதா² மனஸிகரோதோ வீரியாதீ³னம் மந்த³கிச்சதாய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகாரேன வீரியாதீ³னம் படுகிச்சபா⁴வாவஹேன மனஸிகாரேன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தேஹி ஸமரஸம் கரோந்தேன ஹாபேதப்³ப³ம். இமினா நயேன ஸேஸிந்த்³ரியேஸுபி ஹாபனவிதி⁴ வேதி³தப்³போ³.

வக்கலித்தே²ரவத்தூ²தி ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ஸத்³தா⁴தி⁴முத்ததாய கதாதி⁴காரோ ஸத்து² ரூபத³ஸ்ஸனப்பஸுதோ ஏவ ஹுத்வா விஹரந்தோ ஸத்தா²ரா ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன, யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.87) நயேன ஓவதி³த்வா கம்மட்டா²னே நியோஜிதோபி தம் அனனுயுஞ்ஜந்தோ பணாமிதோ அத்தானம் வினிபாதேதும் பபாதட்டா²னம் அபி⁴ருஹி. அத² நம் ஸத்தா² யதா²னிஸின்னோவ ஓபா⁴ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேன அத்தானம் த³ஸ்ஸேத்வா –

‘‘பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பி⁴க்கு², பஸன்னோ பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

அதி⁴க³ச்சே² பத³ம் ஸந்தம், ஸங்கா²ரூபஸமம் ஸுக²’’ந்தி. (த⁴. ப. 381) –

கா³த²ம் வத்வா ‘‘ஏஹி, வக்கலீ’’தி ஆஹ. ஸோ தேனேவ அமதேன அபி⁴ஸித்தோ ஹட்ட²துட்டோ² ஹுத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி, ஸத்³தா⁴ய பன ப³லவபா⁴வேன விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ந ஓதரி. தம் ஞத்வா ப⁴க³வா தஸ்ஸ இந்த்³ரியஸமத்தப்படிபாத³னாய கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா அதா³ஸி. ஸோ ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயே ட²த்வா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³ப்படிபாடியா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் – ‘‘வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸன’’ந்தி. ஏத்தா²தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்தபா⁴வே ஸேஸிந்த்³ரியானம் ஸகிச்சாகரணே. இதரகிச்சபே⁴த³ந்தி உபட்டா²னாதி³கிச்சவிஸேஸம். பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஸங்க³ஹோ. ஹாபேதப்³ப³ந்தி யதா² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ஹாயதி, ஏவம் வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததா பஸ்ஸத்³தி⁴ஆதி³பா⁴வனாய ஹாயதி ஸமாதி⁴பக்கி²யத்தா தஸ்ஸா. ததா² ஹி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²ந்தீ வீரியாதி³பா⁴வனா விய வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²ந்தீ பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனா ஏகம்ஸதோ ஹாபேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி.

ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்தூ²தி ஸுகு²மாலஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து². ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸீதவனே விஹரந்தோ ‘‘மம ஸரீரம் ஸுகு²மாலம், ந ச ஸக்கா ஸுகே²னேவ ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தும், கிலமேத்வாபி ஸமணத⁴ம்மோ காதப்³போ³’’தி டா²னசங்கமமேவ அதி⁴ட்டா²ய பதா⁴னமனுயுஞ்ஜந்தோ பாத³தலேஸு போ²டேஸு உட்டி²தேஸுபி வேத³னம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா த³ள்ஹவீரியம் கரோந்தோ அச்சாரத்³த⁴வீரியதாய விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி². ஸத்தா² தத்த² க³ந்த்வா வீணூபமோவாதே³ன ஓவதி³த்வா வீரியஸமதாயோஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கம்மட்டா²னம் விஸோதே⁴த்வா கி³ஜ்ஜ²கூடம் க³தோ. தே²ரோபி ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயேன வீரியஸமதம் யோஜேத்வா பா⁴வேந்தோ விபஸ்ஸனம்பி உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³’’ந்தி. ஸேஸேஸுபீதி ஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியேஸுபி.

ஸமதந்தி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனூனாதி⁴கபா⁴வம், ததா² ஸமாதி⁴வீரியானம். யதா² ஹி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் விஸும் து⁴ரியத⁴ம்மபூ⁴தானம் கிச்சதோ அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனம் விஸேஸதோ இச்சி²தப்³ப³ம், யதோ நேஸம் ஸமது⁴ரதாய அப்பனா ஸம்பஜ்ஜதி, ஏவம் ஸமாதி⁴வீரியானம் கோஸஜ்ஜுத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸமரஸதாய ஸதி அஞ்ஞமஞ்ஞூபத்த²ம்ப⁴னதோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அந்தத்³வயபாதாபா⁴வேன ஸம்மதே³வ அப்பனா இஜ்ஜ²தி. ப³லவஸத்³தோ⁴திஆதி³ ப்³யதிரேகமுகே²ன வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ ஸமத்த²னம். தஸ்ஸத்தோ² – யோ ப³லவதியா ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தோ அவிஸத³ஞாணோ, ஸோ முத⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, ந அவேச்சப்பஸன்னோ. ததா² ஹி அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி ஸேய்யதா²பி தித்தி²யஸாவகா. கேராடிகபக்க²ந்தி ஸாடே²ய்யபக்க²ம் ப⁴ஜதி. ஸத்³தா⁴ஹீனாய பஞ்ஞாய அதிதா⁴வந்தோ ‘‘தே³ய்யவத்து²பரிச்சாகே³ன வினா சித்துப்பாத³மத்தேனபி தா³னமயம் புஞ்ஞம் ஹோதீ’’திஆதீ³னி பரிகப்பேதி ஹேதுப்படிரூபகேஹி வஞ்சிதோ, ஏவம்பூ⁴தோ ஸுக்க²தக்கவிலுத்தசித்தோ பண்டி³தானம் வசனம் நாதி³யதி, ஸஞ்ஞத்திம் ந க³ச்ச²தி. தேனாஹ – ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதீ’’தி. யதா² சேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமபா⁴வோ அத்தா²வஹோ, அனத்தா²வஹோ விஸமபா⁴வோ, ஏவம் ஸமாதி⁴வீரியானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அவிக்கே²பாவஹோ ஸமபா⁴வோ, இதரோ விக்கே²பாவஹோ சாதி கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி, தேன அப்பனம் ந பாபுணாதீதி அதி⁴ப்பாயோ. உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தம் உப⁴யந்தி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞாத்³வயம் ஸமாதி⁴வீரியத்³வயஞ்ச. ஸமம் கத்தப்³ப³ந்தி ஸமரஸம் காதப்³ப³ம்.

ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸாதி ஸமத²கம்மட்டா²னிகஸ்ஸ. ஏவந்தி ஏவம் ஸந்தே, ஸத்³தா⁴ய தோ²கம் ப³லவபா⁴வே ஸதீதி அத்தோ². ஸத்³த³ஹந்தோதி ‘‘பத²வீ பத²வீதி மனஸிகரணமத்தேன கத²ம் ஜா²னுப்பத்தீ’’தி அசிந்தேத்வா ‘‘அத்³தா⁴ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன வுத்தவிதி⁴ இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ஸத்³த³ஹந்தோ ஸத்³த⁴ம் ஜனேந்தோ. ஓகப்பேந்தோதி ஆரம்மணம் அனுப்பவிஸித்வா விய அதி⁴முச்சனவஸேன அவகப்பேந்தோ பக்க²ந்த³ந்தோ. ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னத்தா ஜா²னஸ்ஸ. உபி⁴ன்னந்தி ஸமாதி⁴பஞ்ஞானம். ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ அதி⁴மத்ததா விய பஞ்ஞாய அதி⁴மத்ததாபி இச்சி²தப்³பா³தி ஆஹ – ‘‘ஸமதாயபீ’’தி, ஸமபா⁴வேனபீதி அத்தோ². அப்பனாதி லோகியஅப்பனா. ததா² ஹி ‘‘ஹோதியேவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி. லோகுத்தரப்பனா பன தேஸம் ஸமபா⁴வேனேவ இச்சி²தா. யதா²ஹ – ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீ’’தி (அ. நி. 4.170; படி. ம. 2.5).

யதி³ விஸேஸதோ ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதாவ இச்சி²தா, கத²ம் ஸதீதி ஆஹ – ‘‘ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதீ’’தி. ஸப்³ப³த்தா²தி லீனுத்³த⁴ச்சபக்கி²கேஸு பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு. உத்³த⁴ச்சபக்கி²கே க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞான’’ந்தி ஆஹ. அஞ்ஞதா²பீதி ச க³ஹேதப்³பா³ ஸியா. ததா² ஹி கோஸஜ்ஜபக்கி²கேன ச ஸமாதி⁴னாஇச்சேவ வுத்தம், ந ‘‘பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஹீ’’தி. ஸாதி ஸதி. ஸப்³பே³ஸு ராஜகம்மேஸு நியுத்தோ ஸப்³ப³கம்மிகோ. தேனாதி தேன ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³ப³த்தே²ன காரணேன. ஆஹ அட்ட²கதா²யம். ஸப்³ப³த்த² நியுத்தா ஸப்³ப³த்தி²கா ஸப்³ப³த்த² லீனே உத்³த⁴தே ச சித்தே இச்சி²தப்³ப³த்தா, ஸப்³பே³ன வா லீனுத்³த⁴ச்சபக்கி²யேன போ³ஜ்ஜ²ங்க³க³ணேன அத்தே²தப்³பா³தி ஸப்³ப³த்தா², ஸாவ ஸப்³ப³த்தி²கா. சித்தந்தி குஸலசித்தம். தஸ்ஸ ஹி ஸதிபடிஸரணம் பராயணம் அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தேனாஹ – ‘‘ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா’’திஆதி³.

க²ந்தா⁴தி³பே⁴தே³ஸு அனோகா³ள்ஹபஞ்ஞானந்தி பரியத்திபா³ஹுஸச்சவஸேனபி க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு அப்பதிட்டி²தபு³த்³தீ⁴னம். ப³ஹுஸ்ஸுதஸேவனா ஹி ஸுதமயஞாணாவஹா. தருணவிபஸ்ஸனாஸமங்கீ³பி பா⁴வனாமயஞாணே டி²தத்தா ஏகம்ஸதோ பஞ்ஞவா ஏவ நாம ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஸமபஞ்ஞாஸ…பே… புக்³க³லஸேவனா’’தி. ஞேய்யத⁴ம்மஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வவஸேன தப்பரிச்சே²த³கஞாணஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வக்³க³ஹணந்தி ஆஹ – ‘‘க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு பவத்தாய க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாயா’’தி. தஞ்ஹி ஞேய்யம் தாதி³ஸாய பஞ்ஞாய சரிதப்³ப³தோ க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியம். தஸ்ஸா வா பஞ்ஞாய தத்த² பபே⁴த³தோ பவத்தி க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியா, தஸ்ஸா பச்சவேக்க²ணாதி ஆஹ – ‘‘க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாய பபே⁴த³பச்சவேக்க²ணா’’தி.

பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணம் நிரயே நிப்³ப³த்தஸத்தஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன ஸப்³ப³பட²மம் கரோந்தீதி தே³வதூ³தஸுத்தாதீ³ஸு ஆதி³தோ வுத்தத்தா ச ஆஹ – ‘‘பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணதோ பட்டா²யா’’தி. ஸகடவஹனாதி³காலேதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தத³ஞ்ஞம் மனுஸ்ஸேஹி திரச்சா²னேஹி ச விபா³தி⁴தப்³ப³காலம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரந்தி இத³ம் அபராபரேஸு பேதேஸுயேவ உப்பஜ்ஜனகஸத்தவஸேன வுத்தம், ஏகச்சானம் வா பேதானம் ஏகச்சதிரச்சா²னானம் விய தீ³கா⁴யுகதா ஸியாதி ததா² வுத்தம். ததா² ஹி காளோ நாக³ராஜா சதுன்னம் பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வம் லபி⁴த்வா டி²தோபி மேத்தேய்யஸ்ஸபி ப⁴க³வதோ ஸம்முகீ²பா⁴வம் லபி⁴ஸ்ஸதீதி வத³ந்தி, யதஸ்ஸ கப்பாயுகதா வுத்தா.

ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினோதி வீரியாயத்தோ ஏவ ஸப்³போ³ லோகியோ லோகுத்தரோ ச விஸேஸாதி⁴க³மோதி ஏவம் வீரியே ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனஸீலஸ்ஸ. க³மனவீதி²ந்தி ஸபுப்³ப³பா⁴க³ம் நிப்³பா³னகா³மினிபடிபத³ம், ஸஹ விபஸ்ஸனாய அரியமக்³க³ப்படிபாடி, ஸத்தவிஸுத்³தி⁴பரம்பரா வா. ஸா ஹி ‘‘பி⁴க்கு²னோ வட்டனிய்யானாய க³ந்தப்³பா³ படிபஜ்ஜிதப்³பா³ படிபதா³’’தி கத்வா க³மனவீதி² நாம.

காயத³ள்ஹீப³ஹுலோதி யதா² ததா² காயஸ்ஸ த³ள்ஹீகம்மப்பஸுதோ. பிண்ட³பாதந்தி ரட்ட²பிண்ட³ம். பச்சயதா³யகானம் அத்தனி காரஸ்ஸ அத்தனோ ஸம்மாபடிபத்தியா மஹப்ப²லபா⁴வஸ்ஸ கரணேன பிண்ட³ஸ்ஸ பி⁴க்கா²ய படிபூஜனா பிண்ட³பாதாபசாயனம்.

நீஹரந்தோதி பத்தத்த²விகதோ நீஹரந்தோ. தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதி தம் உபாஸிகாய வசனம் பண்ணஸாலாத்³வாரே டி²தோவ பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞதாய தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸுத்வா. மனுஸ்ஸஸம்பத்தி, தி³ப்³ப³ஸம்பத்தி, நிப்³பா³னஸம்பத்தீதி இமா திஸ்ஸோ ஸம்பத்தியோ. தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி தயி கதேன தா³னமயேன வேய்யாவச்சமயேன ச புஞ்ஞகம்மேன கே²த்தவிஸேஸபா⁴வூபக³மனேன அபராபரம் தே³வமனுஸ்ஸானம் ஸம்பத்தியோ அந்தே நிப்³பா³னஸம்பத்திஞ்ச தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி தே²ரோ அத்தானம் புச்ச²தி. ஸிதம் கரோந்தோதி ‘‘அகிச்சே²னேவ மயா வட்டது³க்க²ம் ஸமதிக்கந்த’’ந்தி பச்சவேக்க²ணாவஸானே ஸஞ்ஜாதபாமோஜ்ஜவஸேன ஸிதம் கரோந்தோ.

நிப்பரிஸ்ஸயகாலோதி நிருபத்³த³வகாலோ, ததா³ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸுலபா⁴ பச்சயா ஹோந்தீதி பச்சயஹேதுகா சித்தபீளா நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. பஸ்ஸந்தானம்யேவாதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம். கீ²ரதே⁴னுந்தி கீ²ரதா³யிகம் தே⁴னும். கிஞ்சிதே³வ கத்வாதி கிஞ்சிதே³வ ப⁴திகம்மம் கத்வா. உச்சு²யந்தகம்மந்தி உச்சு²யந்தஸாலாய காதப்³ப³ம் கிச்சம். தமேவ மக்³க³ந்தி உபாஸகேன படிபன்னமக்³க³ம். உபகட்டா²யாதி ஆஸன்னாய. விப்படிபன்னந்தி ஜாதித⁴ம்மகுலத⁴ம்மாதி³லங்க⁴னேன அஸம்மாபடிபன்னம். ஏவந்தி யதா² அஸம்மாபடிபன்னோ புத்தோ தாய ஏவ அஸம்மாபடிபத்தியா குலஸந்தானதோ பா³ஹிரோ ஹுத்வா பிது ஸந்திகா தா³யஜ்ஜஸ்ஸ ந பா⁴கீ³, ஏவம் குஸீதோபி தேனேவ குஸீதபா⁴வேன ந ஸம்மாபடிபன்னோ ஸத்து² ஸந்திகா லத்³த⁴ப்³ப³அரியத⁴னதா³யஜ்ஜஸ்ஸ ந பா⁴கீ³. ஆரத்³த⁴வீரியோவ லப⁴தி ஸம்மாபடிபஜ்ஜனதோ. உப்பஜ்ஜதி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி யோஜனா, ஏவம் ஸப்³ப³த்த².

மஹாதி ஸீலாதி³கு³ணேஹி மஹந்தோ விபுலோ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ. தம் பனஸ்ஸ கு³ணமஹத்தம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனேன லோகே பாகடந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்து²னோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

யஸ்மா ஸத்து²ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனேன ஸக்யபுத்தியபா⁴வோ ஸஞ்ஜாயதி, தஸ்மா பு³த்³த⁴புத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸம்பி⁴ன்னாயா’’திஆதி³மாஹ.

அலஸானம் பா⁴வனாய நாமமத்தம்பி அஜானந்தானம் காயத³ள்ஹீப³ஹுலானம் யாவத³த்த²ம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுகா²தி³அனுயுஞ்ஜனகானம் திரச்சா²னக³திகானம் புக்³க³லானம் தூ³ரதோ வஜ்ஜனா குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனாதி ஆஹ – ‘‘குச்சி²ம் பூரேத்வா டி²தஅஜக³ரஸதி³ஸே’’திஆதி³. ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸாமா’’திஆதி³னா பா⁴வனாரம்ப⁴வஸேன ஆரத்³த⁴வீரியானம் த³ள்ஹபரக்கமானம் காலேன காலம் உபஸங்கமனா ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனாதி ஆஹ – ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியே’’திஆதி³. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.64-65) பன ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணா ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தபச்சவேக்க²ணாதி இத³ம் த்³வயம் ந க³ஹிதம், தி²னமித்³த⁴வினோத³னதா ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணதாதி இத³ம் த்³வயம் க³ஹிதம். தத்த² ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதாய ஏவ ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணா க³ஹிதா ஹோதி லோகியலோகுத்தரவிஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ வீரியாயத்ததாத³ஸ்ஸனபா⁴வதோ, தி²னமித்³த⁴வினோத³னம் பன தத³தி⁴முத்ததாய ஏவ க³ஹிதம் ஹோதி. வீரியுப்பாத³னே யுத்தப்பயுத்தஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴வினோத³னம் அத்த²ஸித்³த⁴மேவாதி. தத்த² தி²னமித்³த⁴வினோத³னகுஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதத³தி⁴- முத்ததாபடிபக்க²வித⁴மனபச்சயூபஸம்ஹாரவஸேன அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணாத³யோ ஸமுத்தேஜனவஸேன வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாத³கா த³ட்ட²ப்³பா³.

பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதியா உபசாரஸமாதி⁴னிட்ட²த்தா வுத்தம் – ‘‘யாவ உபசாரா’’தி. ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோதி பீதிஸமுட்டா²னேஹி பணீதரூபேஹி ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ, த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸபி யாவ உபசாரா ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதீதி ஏவம் ஸேஸஅனுஸ்ஸதீஸு, பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணாய ச யோஜேதப்³ப³ம் தஸ்ஸாபி விமுத்தாயதனபா⁴வேன தக்³க³திகத்தா. ஏவரூபே காலேதி ‘‘து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸூ’’தி வுத்தகாலே. ஸமாபத்தி…பே… ந ஸமுதா³சரந்தீதி இத³ம் உபஸமானுஸ்ஸதியா வஸேன வுத்தம். ஸங்கா²ரானஞ்ஹி வஸேன ஸப்பதே³ஸவூபஸமேபி நிப்பதே³ஸவூபஸமே விய ததா² ஸஞ்ஞாய பவத்திதோ பா⁴வனாமனஸிகாரோ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்தோ² ஹுத்வா உபசாரஸமாதி⁴ம் ஆவஹந்தோ ததா²ரூபபீதிஸோமனஸ்ஸஸமன்னாக³தோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உபாதா³ய ஹோதீதி. தத்த² ‘‘விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா’’தி பாடோ². ந ஸமுதா³சரந்தீதி இதி-ஸத்³தோ³ காரணத்தோ². யஸ்மா ந ஸமுதா³சரந்தி, தஸ்மா தம் நேஸம் அஸமுதா³சாரம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. ந ஹி கிலேஸே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்கு³ப்பத்தி யுத்தா, பஸாத³னீயேஸு டா²னேஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன லூக²ஹத³யதாய லூக²தா. ஸா தத்த² ஆத³ரகா³ரவாகரணேன விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ – ‘‘அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸூசிதலூக²பா⁴வே’’தி.

பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதாதி பணீதஸப்பாயபோ⁴ஜனஸேவனதா. உதுஇரியாபத²ஸுக²க்³க³ஹணேன ஸப்பாயஉதுஇரியாபத²க்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஞ்ஹி திவித⁴ம்பி ஸப்பாயம் ஸேவியமானம் காயஸ்ஸ கல்யதாபாத³னவஸேன சித்தஸ்ஸ கல்யதம் ஆவஹந்தம் து³விதா⁴யபி பஸ்ஸத்³தி⁴யா காரணம் ஹோதி. அஹேதுகஸத்தேஸு லப்³ப⁴மானம் ஸுக²து³க்க²ந்தி அயமேகோ அந்தோ, இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுகந்தி பன அயம் து³தியோ. ஏதே உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம யதா²ஸகம் கம்முனா ஹோதீதி அயம் மஜ்ஜி²மா படிபத்தி. மஜ்ஜ²த்தோ பயோகோ³ யஸ்ஸ ஸோ மஜ்ஜ²த்தபயோகோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா. அயஞ்ஹி ஸபா⁴வாஸாரத்³த⁴தாய தம்பஸ்ஸத்³த⁴காயதாய காரணம் ஹோதி, பஸ்ஸத்³தி⁴த்³வயம் ஆவஹதி. ஏதேனேவ ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனபஸ்ஸத்³த⁴காயபுக்³க³லஸேவனானம் ததா³வஹனதா ஸம்வண்ணிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தப்படிபாத³னா ச பஞ்ஞாவஹா வுத்தா, ஸமாதா⁴னாவஹாபி தா ஹோந்தி. ஸமாதா⁴னாவஹபா⁴வேனேவ பஞ்ஞாவஹபா⁴வதோதி வுத்தம் – ‘‘வத்து²விஸத³கிரியா…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி.

காரணகோஸல்லபா⁴வனாகோஸல்லானம் நானந்தரியபா⁴வதோ ரக்க²னாகோஸல்லஸ்ஸ ச தம்மூலகத்தா ‘‘நிமித்தகுஸலதா நாம கஸிணனிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹகுஸலதா’’இச்சேவ வுத்தம். கஸிணனிமித்தஸ்ஸாதி ச நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸுப⁴னிமித்தாதி³கஸ்ஸபி ஹி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஜா²னுப்பத்தினிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹகோஸல்லம் நிமித்தகுஸலதா ஏவாதி. அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தம் பயோக³வேகல்லஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனந்தி தஸ்ஸ லீனஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³ஸமுட்டா²பனேன லயாபத்திதோ ஸமுத்³த⁴ரணம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்மிஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமயே லீனம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? லீனம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுஸமுட்டா²பயம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுகாமோ அஸ்ஸ. ஸோ தத்த² ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய, முக²வாதஞ்ச த³தே³ய்ய, ந ச பம்ஸுகேன ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுந்தி? ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்த² ச யதா²ஸகம் ஆஹாரவஸேன த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா ஸமுட்டா²பனாதி வேதி³தப்³பா³, ஸா அனந்தரம் விபா⁴விதா ஏவ.

அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஞ்ஞாபயோக³ப³லவதம் பமோது³ப்பிலாபனஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனந்தி தஸ்ஸ உத்³த⁴தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³ஸமுட்டா²பனேன உத்³த⁴தாபத்திதோ நிஸேத⁴னம். வுத்தம்பி சேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்மிஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமயே உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உத்³த⁴தம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுவூபஸமம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² அல்லானி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, அல்லானி ச கோ³மயானி நிக்கி²பேய்ய, அல்லானி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய, முக²வாதஞ்ச ந த³தே³ய்ய, பம்ஸுகேன ச ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுந்தி? ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்தா²பி யதா²ஸகம் ஆஹாரவஸேன பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா ஸமுட்டா²பனாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனா வுத்தா ஏவ, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ வுச்சமானா, இதரஸ்ஸ அனந்தரம் வக்க²தி.

பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாயாதி பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ அப்பகபா⁴வேன. யதா² ஹி தா³னம் அலோப⁴ப்பதா⁴னம், ஸீலம் அதோ³ஸப்பதா⁴னம், ஏவம் பா⁴வனா அமோஹப்பதா⁴னா. தத்த² யதா³ பஞ்ஞா ந ப³லவதீ ஹோதி, ததா³ பா⁴வனா புப்³பே³னாபரம் விஸேஸாவஹா ந ஹோதி. அனபி⁴ஸங்க³தோ விய ஆஹாரோ புரிஸஸ்ஸ, யோகி³னோ சித்தஸ்ஸ அபி⁴ருசிம் ந ஜனேதி, தேன தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. ததா² பா⁴வனாய ஸம்மதே³வ அவீதி²படிபத்தியா உபஸமஸுக²ம் ந விந்த³தி, தேனபி சித்தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாயா…பே… நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதீ’’தி. தஸ்ஸ ஸம்வேகு³ப்பாத³னம் பஸாது³ப்பாத³னஞ்ச திகிச்ச²னந்தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி யதா²ரஹம் ஸுக³தியம் து³க்³க³தியஞ்ச ஹோந்தீதி தத³ஞ்ஞமேவ பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதி³கு²ப்பிபாஸாதி³அஞ்ஞமஞ்ஞவிஹேட²னாதி³ஹேதுகம் அபாயது³க்க²ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தயித³ம் ஸப்³ப³ம் தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னப⁴வனிஸ்ஸிதம் க³ஹிதந்தி அதீதே அனாக³தே ச காலே வட்டமூலகது³க்கா²னி விஸும் க³ஹிதானி. யே பன ஸத்தா ஆஹாரூபஜீவினோ, தத்த² ச உட்டா²னப²லூபஜீவினோ, தேஸம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணஜீவிதது³க்க²ம் அட்ட²மம் ஸம்வேக³வத்து² க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அயம் வுச்சதி ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதாதி அயம் பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ ஸம்பஹம்ஸிதப்³ப³ஸமயே வுத்தனயேனேவ ஸம்வேக³ஜனனவஸேன சேவ பஸாது³ப்பாத³னவஸேன ச ஸம்மதே³வ பஹம்ஸனா, ஸம்வேக³ஜனனபுப்³ப³கபஸாது³ப்பாத³னேன தோஸனாதி அத்தோ².

ஸம்மாபடிபத்திம் ஆக³ம்மாதி லீனுத்³த⁴ச்சவிரஹேன ஸமத²வீதி²படிபத்தியா ச ஸம்மா அவிஸமம் ஸம்மதே³வ பா⁴வனாபடிபத்திம் ஆக³ம்ம. அலீனந்திஆதீ³ஸு கோஸஜ்ஜபக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் அனதி⁴மத்ததாய அலீனம், உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் அனதி⁴மத்ததாய அனுத்³த⁴தம், பஞ்ஞாபயோக³ஸம்பத்தியா உபஸமஸுகா²தி⁴க³மேன ச அனிரஸ்ஸாத³ம், ததோ ஏவ ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னம். அலீனானுத்³த⁴தாஹி வா ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம், அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸமத²வீதி²படிபன்னம். ஸமப்பவத்தியா வா அலீனம் அனுத்³த⁴தம், ஸமத²வீதி²படிபத்தியா அனிரஸ்ஸாத³ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² அலீனதாய பக்³க³ஹே, அனுத்³த⁴ததாய நிக்³க³ஹே, அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸம்பஹம்ஸனே ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதாதி அயம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ஸமயே பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ப்³யாவடதாஸங்கா²தம் படிபக்க²ம் அபி⁴பு⁴ய்ய அஜ்ஜு²பேக்க²னா வுச்சதி. படிபக்க²விக்க²ம்ப⁴னதோ விபஸ்ஸனாய அதி⁴ட்டா²னபா⁴வூபக³மனதோ ச உபசாரஜ்ஜா²னம்பி ஸமாதா⁴னகிச்சனிப்ப²த்தியா புக்³க³லஸ்ஸ ஸமாஹிதபா⁴வஸாத⁴னமேவாதி தத்த² ஸமது⁴ரபா⁴வேனாஹ – ‘‘உபசாரம் வா அப்பனம் வா’’தி. ஏஸ உப்பஜ்ஜதீதி ஏஸ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி.

அனுரோத⁴விரோத⁴ப்பஹானவஸேன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ காரணம் தஸ்மிம் ஸதி ஸிஜ்ஜ²னதோ, அஸதி ச அஸிஜ்ஜ²னதோ, ஸோ ச மஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ விஸயவஸேன து³விதோ⁴தி ஆஹ – ‘‘ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா’’தி. தது³ப⁴யேன ச விருஜ்ஜ²னம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாய ஏவ தூ³ரீகதந்தி அனுருஜ்ஜ²னஸ்ஸேவ பஹானவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா’’திஆதி³ வுத்தம். தேனாஹ – ‘‘ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா’’தி. உபேக்கா²ய ஹி விஸேஸதோ ராகோ³ படிபக்கோ². ததா² சாஹ – ‘‘உபேக்கா² ராக³ப³ஹுலஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.269). த்³வீஹாகாரேஹீதி கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணம், அத்தஸுஞ்ஞதாபச்சவேக்க²ணந்தி, இமேஹி த்³வீஹி காரணேஹி. த்³வீஹேவாதி அவதா⁴ரணம் ஸங்க்²யாஸமானதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸங்க்²யா ஏவ ஹேத்த² ஸமானா, ந ஸங்க்²யேய்யம் ஸப்³ப³தா² ஸமானந்தி. அஸ்ஸாமிகபா⁴வோ அனத்தனியதா. ஸதி ஹி அத்தனி தஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வேன சீவரம் அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி அத்தனியம் நாம ஸியா, ஸோ பன கோசி நத்தே²வாதி அதி⁴ப்பாயோ. அனத்³த⁴னியந்தி ந அத்³தா⁴னக்க²மம், ந சிரட்டா²யீ இத்தரம் அனிச்சந்தி அத்தோ². தாவகாலிகந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம்.

மமாயதீதி மமத்தம் கரோதி, மமாதி தண்ஹாய பரிக்³க³ய்ஹ திட்ட²தி. த⁴னாயந்தாதி த⁴னம் த³ப்³ப³ம் கரோந்தா.

419. ஸம்மாத³ஸ்ஸனலக்க²ணாதி ஸம்மா அவிபரீதம் அனிச்சாதி³வஸேன த³ஸ்ஸனஸபா⁴வா. ஸம்மாஅபி⁴னிரோபனலக்க²ணோதி ஸம்மதே³வ ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ அபி⁴னிரோபனஸபா⁴வோ. சதுரங்க³ஸமன்னாக³தா வாசா ஜனம் ஸங்க³ண்ஹாதீதி தப்³பி³பக்க²விரதிஸபா⁴வா ஸம்மாவாசா பே⁴த³கரமிச்சா²வாசாபஹானேன ஜனே ஸம்பயுத்தே ச பரிக்³க³ண்ஹனகிச்சவதீ ஹோதீதி ‘‘பரிக்³க³ஹலக்க²ணா’’தி வுத்தா. விஸம்வாத³னாதி³கிச்சதாய ஹி லூகா²னம் அபரிக்³கா³ஹகானம் முஸாவாதா³தீ³னம் படிபக்க²பூ⁴தா ஸினித்³த⁴பா⁴வேன பரிக்³க³ஹணஸபா⁴வா ஸம்மாஜப்பனகிச்சா ஸம்மாவாசா தப்பச்சயஸுபா⁴ஸிதஸம்படிக்³கா³ஹகே ஜனே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச பரிக்³க³ண்ஹந்தீ பவத்ததீதி பரிக்³க³ஹலக்க²ணா. யதா² சீவரகம்மாதி³ப்பயோக³ஸங்கா²தோ கம்மந்தோ காதப்³ப³ம் சீவரரஜனாதி³கம் ஸமுட்டா²பேதி நிப்பா²தே³தி, தம்தம்கிரியானிப்பா²த³கோ வா சேதனாஸங்கா²தோ கம்மந்தோ ஹத்த²சலனாதி³கம் கிரியம் ஸமுட்டா²பேதி, ஏவம் ஸாவஜ்ஜகத்தப்³ப³கிரியாஸமுட்டா²பகமிச்சா²கம்மந்தப்பஹானேன ஸம்மாகம்மந்தோ நிரவஜ்ஜஸ்ஸ கத்தப்³ப³ஸ்ஸ நிரவஜ்ஜாகாரேன ஸமுட்டா²பனகிச்சவா ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஸம்மாஸமுட்டா²பனலக்க²ணோ’’தி. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா உக்கி²பனம் ஸமுட்டா²பனம் காயிககிரியாய பா⁴ருக்கி²பனம் விய. ஸம்மாவோதா³பனலக்க²ணோதி ஜீவமானஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா ஜீவிதிந்த்³ரியவுத்தியா, ஆஜீவஸ்ஸேவ வா ஸம்மதே³வ ஸோத⁴னம் வோதா³பனம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி ஸம்மாவோதா³பனலக்க²ணோ. அத² வா காயவாசானம் க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ ச ஸம்கிலேஸபூ⁴தமிச்சா²ஆஜீவப்பஹானேன ஸம்மாஆஜீவோ ‘‘வோதா³பனலக்க²ணோ’’தி வுத்தோ. ஸம்மாவாயாமஸதிஸமாதீ⁴ஸு வத்தப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

பஞ்ஞாய குஸலானம் த⁴ம்மானம் புப்³ப³ங்க³மபா⁴வதோ ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா தஸ்ஸா படிபக்கா²வாதி வுத்தம் – ‘‘அஞ்ஞேஹிபி அத்தனோ பச்சனீககிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி. அத² வா அத்தனோ பச்சனீககிலேஸா தி³ட்டே²கட்டா² அவிஜ்ஜாத³யோ பஞ்ஞாய உஜுபச்சனீகபா⁴வதோ. பஸ்ஸதீதி பஸ்ஸந்தீ விய ஹோதி விப³ந்தா⁴பா⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘தப்படிச்சா²த³க…பே… அஸம்மோஹதோ’’தி. ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³னம் மிச்சா²ஸங்கப்பாத³யோ உஜுவிபச்சனீகாதி ஆஹ – ‘‘ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோ…பே… பஜஹந்தீ’’தி. ததே²வாதி இமினா அத்தனோ பச்சனீககிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி இமமத்த²ம் அனுகட்³ட⁴தி. விஸேஸதோதி ஸம்மாதி³ட்டி²யா வுத்தகிச்சதோ விஸேஸேன. ஏத்தா²தி ஏதேஸு ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³ஸு.

ஏஸா ஸம்மாதி³ட்டி² நாமாதி லோகியம் லோகுத்தரஞ்ச ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வத³தி மிஸ்ஸகதாபா⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘புப்³ப³பா⁴கே³’’திஆதி³. ஏகாரம்மணா நிப்³பா³னாரம்மணத்தா. கிச்சதோதி புப்³ப³பா⁴கே³ து³க்கா²தீ³ஹி ஞாணேஹி காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ இத⁴ நிப்ப²த்திதோ, இமஸ்ஸேவ வா ஞாணஸ்ஸ து³க்கா²தி³ப்பகாஸனகிச்சதோ. சத்தாரி நாமானி லப⁴தி து³க்க²பரிஞ்ஞாதி³சதுகிச்சஸாத⁴னதோ. தீணி நாமானி லப⁴தி காமஸங்கப்பாதி³ப்பஹானகிச்சனிப்ப²த்திதோ. ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 703 ஆத³யோ) ‘‘விரதிசேதனா தம்ஸம்பயுத்தா ச த⁴ம்மா ஸிக்கா²பதா³னீ’’தி வுத்தானி, தத்த² பதா⁴னானம் விரதிசேதனானம் வஸேன ‘‘விரதியோபி ஹோந்தி சேதனாத³யோபீ’’தி ஆஹ. ‘‘ஸம்மா வத³தி ஏதாயா’’திஆதி³னா அத்த²ஸம்ப⁴வதோ ஸம்மாவாசாத³யோ தயோ விரதியோபி ஹோந்தி சேதனாத³யோபி. முஸாவாதா³தீ³ஹி விரமணகாலே விரதியோ, ஸுபா⁴ஸிதாதி³வாசாபா⁴ஸனாதி³காலே சேதனாத³யோ யோஜேதப்³பா³. மக்³க³க்க²ணே பன விரதியோவ மக்³க³லக்க²ணப்பத்திதோ. ந ஹி சேதனா நிய்யானஸபா⁴வா. அத² வா ஏகஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ து³க்கா²தி³ஞாணதா விய ஏகாய விரதியா முஸாவாதா³தி³விரதிபா⁴வோ விய ச ஏகாய சேதனாய ஸம்மாவாசாதி³கிச்சத்தயஸாத⁴னஸபா⁴வா ஸம்மாவாசாதி³பா⁴வாஸித்³தி⁴தோ ‘‘மக்³க³க்க²ணே விரதியோவா’’தி வுத்தம்.

சத்தாரி நாமானி லப⁴தீதி சதுஸம்மப்பதா⁴னசதுஸதிபட்டா²னவஸேன லப⁴தி. மக்³க³க்க²ணேதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. புப்³ப³பா⁴கே³பி மக்³க³க்க²ணேபி ஸம்மாஸமாதி⁴ ஏவாதி யதி³பி ஸமாதி⁴உபகாரகானம் அபி⁴னிரோபனானுமஜ்ஜனஸம்பியாயனப்³ரூஹனஸந்தஸுகா²னம் விதக்காதீ³னம் வஸேன சதூஹி ஜா²னேஹி ஸம்மாஸமாதி⁴ விப⁴த்தோ, ததா²பி வாயாமோ விய அனுப்பன்னாகுஸலானுப்பாத³னாதி³சதுவாயாமகிச்சம், ஸதி விய ச அஸுபா⁴ஸுகா²னிச்சானத்தேஸு காயாதீ³ஸு ஸுபா⁴தி³ஸஞ்ஞாபஹானலக்க²ணம் சதுஸதிகிச்சம், ஏகோ ஸமாதி⁴ சதுஜ்ஜா²னஸமாதி⁴கிச்சம் ந ஸாதே⁴தீதி புப்³ப³பா⁴கே³பி பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴, பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ ஏவ மக்³க³க்க²ணேபி, ததா² புப்³ப³பா⁴கே³பி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴, சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ ஏவ மக்³க³க்க²ணேபீதி அத்தோ².

‘‘கிம் பனாயம் மக்³க³த⁴ம்மானம் தே³ஸனானுக்கமோ, கேவலம் வாசாய கமவத்தினிபா⁴வதோ, உதா³ஹு கஞ்சி விஸேஸம் உபாதா³யா’’தி விசாரணாயம் கஞ்சி விஸேஸம் உபாதா³யாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘இமேஸூ’’திஆதி³. தத்த² பா⁴வனானுபா⁴வா ஹிதப²லாய ஸாதிஸயம் திக்க²விஸத³பா⁴வப்பத்தியா அச்ச²ரியப்³பு⁴தஸமத்த²தாயோகே³ன ஸப்³ப³ஸோ படிபக்க²வித⁴மனேன யாதா²வதோ த⁴ம்மஸபா⁴வபோ³த⁴னேன ச ஸம்மாதி³ட்டி²யா ப³ஹுகாரதா வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ – ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³.

தஸ்ஸாதி ஸம்மாதி³ட்டி²யா. ப³ஹுகாரோதி த⁴ம்மஸம்படிவேதே⁴ ப³ஹூபகாரோ. இதா³னி தமத்த²ம் உபமாஹி விபா⁴வேதும், ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

வசீபே⁴த³ஸ்ஸ காரகோ விதக்கோ ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜவசீபே⁴த³னிவத்தனப்பவத்தனாகாராய ஸம்மாவாசாயபி உபகாரகோ ஏவாதி ஆஹ – ‘‘ஸ்வாயம்…பே… ஸம்மாவாசாயபி உபகாரகோ’’தி. ஸம்மாஸங்கப்போ ஹி ஸச்சவாசாய விரதிவாசாயபி விஸேஸபச்சயோ மிச்சா²ஸங்கப்பததே³கட்ட²கிலேஸப்பஹானதோ.

ஸம்வித³ஹித்வாதிஆதீ³ஸு ஸம்மா வித³ஹனம் கம்மந்தப்பயோஜனஞ்ச ஏகந்தானவஜ்ஜவசீகாயகம்மவஸேன இச்சி²தப்³ப³ந்தி விரதிவாசாவஸேன ஸம்வித³ஹனம் விரதிகம்மந்தஸ்ஸேவ பயோஜனஞ்ச நித³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் ஹிஸ்ஸ ஸம்மாவாசாய ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸாபி ப³ஹுகாரதா ஜோதிதா ஸியா. வசீபே⁴த³னியாமிகா ஹி வசீது³ச்சரிதவிரதி காயிககிரியனியாமிகாய காயது³ச்சரிதவிரதியா உபகாரிகா. ததா² ஹி விஸம்வாத³னாதி³மிச்சா²வாசதோ அவிரதோ மிச்சா²கம்மந்ததோபி ந விரமதேவ. யதா²ஹ – ‘‘ஏகம் த⁴ம்மம் அதீதஸ்ஸ…பே… நத்தி² பாபம் அகாரிய’’ந்தி. தஸ்மா அவிஸம்வாத³னாதி³ஸம்மாவாசாய டி²தோ ஸம்மாகம்மந்தம்பி பூரேதியேவாதி வசீது³ச்சரிதவிரதி காயது³ச்சரிதவிரதியா உபகாரிகா.

யஸ்மா ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ நாம து³ஸ்ஸீல்யப்பஹானபுப்³பி³கா, தஸ்மா ஸம்மாவாசாகம்மந்தானந்தரம் ஸம்மாஆஜீவோ தே³ஸிதோதி த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘சதுப்³பி³த⁴ம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்தாவதாதி பரிஸுத்³த⁴ஸீலாஜீவிகாமத்தேன. இத³ம் வீரியந்தி சதுஸம்மப்பதா⁴னவீரியம்.

வீரியாரம்போ⁴பி ஸம்மாஸதிபரிக்³க³ஹிதோ ஏவ நிப்³பா³னாவஹோ, ந கேவலோதி த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘ததோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸூபட்டி²தாதி ப³ஹித்³தா⁴விக்கே²பம் பஹாய ஸுட்டு² உபட்டி²தா காதப்³பா³. ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபகாரத⁴ம்மா நாம யதா²வுத்தவத்து²விஸத³கிரியாத³யோ. தப்படிபக்க²தோ அனுபகாரத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. க³தியோதி நிப்ப²த்தியோ. ஸமன்வேஸித்வாதி ஸம்மா பரியேஸித்வா.

427. யதா² இத்தீ²ஸு கதா² பவத்தா அதி⁴த்தீ²தி வுச்சதி, ஏவம் அத்தானம் அதி⁴கிச்ச பவத்தா அஜ்ஜ²த்தம். ‘‘ஏவம் பவத்தமானா மயம் ‘அத்தா’தி க³ஹணம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி இமினா விய அதி⁴ப்பாயேன அத்தானம் அதி⁴கிச்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தா ஸத்தஸந்ததிபரியாபன்னா அஜ்ஜ²த்தம். தஸ்மிம் அஜ்ஜ²த்தரூபே, அத்தனோ கேஸாதி³வத்து²கே கஸிணரூபேதி அத்தோ². பரிகம்மவஸேன அஜ்ஜ²த்தம்ரூபஸஞ்ஞீதி பரிகம்மகரணவஸேன அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ, ந அப்பனாவஸேன. ந ஹி படிபா⁴க³னிமித்தாரம்மணா அப்பனா அஜ்ஜ²த்தவிஸயா ஸம்ப⁴வதி. தம் பன அஜ்ஜ²த்தம் பரிகம்மவஸேன லத்³த⁴ம் கஸிணனிமித்தம் அவிஸுத்³த⁴மேவ ஹோதி, ந ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மவஸேன லத்³த⁴ம் விய விஸுத்³த⁴ம். தேனாஹ – ‘‘தம் பனா’’திஆதி³.

யஸ்ஸேவம் பரிகம்மம் அஜ்ஜ²த்தம் உப்பன்னந்தி யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏவம் வுத்தப்பகாரேன அஜ்ஜ²த்தம் பரிகம்மம் ஜாதம். நிமித்தம் பன ப³ஹித்³தா⁴தி படிபா⁴க³னிமித்தம் ஸஸந்ததிபரியாபன்னம் ந ஹோதீதி ப³ஹித்³தா⁴. பரித்தானீதி யதா²லத்³தா⁴னி ஸுப்பஸராவமத்தானி. தேனாஹ – ‘‘அவட்³டி⁴தானீ’’தி. பரித்தவஸேனேவாதி வண்ணவஸேன ஆபோ⁴கே³ விஜ்ஜமானேபி பரித்தவஸேனேவ இத³ம் அபி⁴பா⁴யதனம் வுத்தம் பரித்ததா ஹேத்த² அபி⁴ப⁴வனஸ்ஸ காரணம். வண்ணாபோ⁴கே³ ஸதிபி அஸதிபி அபி⁴ப⁴வதீதி அபி⁴பு⁴, பரிகம்மம், ஞாணம் வா. அபி⁴பு⁴ ஆயதனம் ஏதஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம், ஜா²னம். அபி⁴ப⁴விதப்³ப³ம் வா ஆரம்மணஸங்கா²தம் ஆயதனம் ஏதஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம். அத² வா ஆரம்மணாபி⁴ப⁴வனதோ அபி⁴பு⁴ ச தம் ஆயதனஞ்ச யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ மனாயதனத⁴ம்மாயதனபா⁴வதோ சாதி ஸஸம்பயுத்தஜ்ஜா²னம் அபி⁴பா⁴யதனம். அபி⁴பா⁴யதனபா⁴வனா நாம திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதி, ந இதரஸ்ஸாதி ஆஹ – ‘‘ஞாணுத்தரிகோ புக்³க³லோ’’தி. அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதீதி ஏத்த² அபி⁴ப⁴வனம் ஸமாபஜ்ஜனஞ்ச உபசாரஜ்ஜா²னாதி⁴க³மனஸமனந்தரமேவ அப்பனாஜா²னுப்பாத³னந்தி ஆஹ – ‘‘ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் பாபேதீ’’தி. ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னாதி ச அப்பனாபரிவாஸாபா⁴வஸ்ஸ லக்க²ணவசனமேதம். யோ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோதி வுச்சதி, ததோபி ஞாணுத்தரஸ்ஸேவ அபி⁴பா⁴யதனபா⁴வனா. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் நிமித்தே. அப்பனம் பாபேதீதி பா⁴வனாஅப்பனம் நேதி.

ஏத்த² ச கேசி ‘‘உப்பன்னே உபசாரஜ்ஜா²னே தம் ஆரப்³ப⁴ யே ஹேட்டி²மந்தேன த்³வே தயோ ஜவனவாரா பவத்தந்தி, தே உபசாரஜ்ஜா²னபக்கி²கா ஏவ, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³பரிவாஸேன உபசாரஸேவனாய ச வினா அப்பனா ஹோதி, ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவ அப்பனம் பாபேதீ’’தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம். ந ஹி பாரிவாஸிகபரிகம்மேன அப்பனாவாரோ இச்சி²தோ, நாபி மஹக்³க³தப்பமாணஜ்ஜா²னேஸு விய உபசாரஜ்ஜா²னே ஏகந்ததோ பச்சவேக்க²ணா இச்சி²தப்³பா³. தஸ்மா உபசாரஜ்ஜா²னாதி⁴க³மதோ பரம் கதிபயப⁴வங்க³சித்தாவஸானே அப்பனம் பாபுணந்தோ ‘‘ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் பாபேதீ’’தி வுத்தோ. ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னாதி ச அதி⁴ப்பாயிகமித³ம் வசனம், ந நீதத்த²ம், தத்த² அதி⁴ப்பாயோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ந அந்தோஸமாபத்தியம் ததா³ ததா²ரூபஸ்ஸ ஆபோ⁴க³ஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸ ஆபோ⁴கோ³ புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனாவஸேன ஜா²னக்க²ணே பவத்தம் அபி⁴ப⁴வனாகாரம் க³ஹேத்வா பவத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபி⁴த⁴ம்மட்ட²கதா²யம் பன ‘‘இமினாஸ்ஸ புப்³பா³போ⁴கோ³ கதி²தோ’’தி வுத்தம். அந்தோஸமாபத்தியம் ததா³ ததா² ஆபோ⁴கா³பா⁴வே கஸ்மா ஜா²னஸஞ்ஞாயபீதி வுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘அபி⁴ப⁴வஸஞ்ஞா ஹிஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம்பி அத்தீ²’’தி.

வட்³டி⁴தப்பமாணானீதி விபுலப்பமாணானீதி அத்தோ², ந ஏகங்கு³லத்³வங்கு³லாதி³வட்³டி⁴ம் பாபிதானி ததா² வட்³ட⁴னஸ்ஸேவேத்த² அஸம்ப⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘மஹந்தானீ’’தி. ப⁴த்தவட்³டி⁴தகந்தி பு⁴ஞ்ஜனபா⁴ஜனே வட்³டே⁴த்வா தி³ன்னம் ப⁴த்தம், ஏகாஸனே புரிஸேன பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ப⁴த்ததோ உபட்³ட⁴ப⁴த்தந்தி அத்தோ².

ரூபே ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா, ஸா அஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபஸஞ்ஞீ, ந ரூபஸஞ்ஞீ அரூபஸஞ்ஞீ. ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஜா²னம் வத³தி. ரூபஸஞ்ஞாய அனுப்பாத³னமேவேத்த² அலாபி⁴தா. ப³ஹித்³தா⁴வ உப்பன்னந்தி ப³ஹித்³தா⁴வத்து²ஸ்மிம்யேவ உப்பன்னம். ஏத்த² ச –

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’தி (தீ³. நி. 3.338, 358; அ. நி. 8.65; 10.29) –

ஏவமித⁴ சத்தாரி அபி⁴பா⁴யதனானி ஆக³தானி. அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 244-245) பன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி, அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’தி ஏவமாக³தானி. தத்த² ச காரணம் அபி⁴த⁴ம்மட்ட²கதா²யம் வுத்தமேவ. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 204) –

‘‘கஸ்மா பன யதா² ஸுத்தந்தே ‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானீ’திஆதி³ வுத்தம், ஏவம் அவத்வா இத⁴ சதூஸுபி அபி⁴பா⁴யதனேஸு அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞிதாவ வுத்தாதி. அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதோ. தத்த² வா ஹி இத⁴ வா ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானேவ அபி⁴ப⁴விதப்³பா³னி, தஸ்மா தானி நியமதோ வத்தப்³பா³னீ’’தி.

தத்ராபி இத⁴பி வுத்தானி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி இத³ம் பன ஸத்து² தே³ஸனாவிலாஸமத்தமேவா’’தி. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – இத⁴ வண்ணாபோ⁴க³ரஹிதானி ஸஹிதானி ச ஸப்³பா³னி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி அபி⁴பு⁴ய்யாதி. பரியாயகதா² ஹி ஸுத்தந்ததே³ஸனாதி. அபி⁴த⁴ம்மே பன நிப்பரியாயதே³ஸனத்தா வண்ணாபோ⁴க³ரஹிதானி விஸும் வுத்தானி, ததா² ஸஹிதானி. அத்தி² ஹி உப⁴யத்த² அபி⁴ப⁴வனவிஸேஸோதி. ததா² இத⁴ பரியாயதே³ஸனத்தா விமோக்கா²னம்பி அபி⁴ப⁴வனபரியாயோ அத்தீ²தி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ’’திஆதி³னா பட²மது³தியஅபி⁴பா⁴யதனேஸு பட²மவிமோக்கோ², ததியசதுத்த²அபி⁴பா⁴யதனேஸு து³தியவிமோக்கோ², வண்ணாபி⁴பா⁴யதனேஸு ததியவிமோக்கோ² ச அபி⁴ப⁴வனபத்திதோ ஸங்க³ஹிதோ. அபி⁴த⁴ம்மே பன நிப்பரியாயதே³ஸனத்தா விமோக்கா²பி⁴பா⁴யதனானி அஸங்கரதோ தே³ஸேதும் விமோக்கே² வஜ்ஜேத்வா அபி⁴பா⁴யதனானி கதி²தானி. ஸப்³பா³னி ச விமோக்க²கிச்சானி ஜா²னானி விமோக்க²தே³ஸனாயம் வுத்தானி. ததே³தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ’’தி ஆக³தஸ்ஸ அபி⁴பா⁴யதனத்³வயஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴பா⁴யதனேஸு அவசனதோ ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னஞ்ச ஸப்³ப³விமோக்க²கிச்சஸாதா⁴ரணவசனபா⁴வதோ வவத்தா²னம் கதந்தி விஞ்ஞாயதி.

அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதோதி இத³ம் அபி⁴த⁴ம்மே கத்த²சிபி ‘‘அஜ்ஜ²த்தரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி அவத்வா ஸப்³ப³த்த² யம் வுத்தம் – ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி, தஸ்ஸ காரணவசனம். தேன யம் அஞ்ஞஹேதுகம் ஸுத்தந்தே ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி வசனம், தம் தேன ஹேதுனா வுத்தம். யம் பன தே³ஸனாவிலாஸஹேதுகம் அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞிதாய ஏவ அபி⁴த⁴ம்மே வசனம், ந தஸ்ஸ அஞ்ஞம் காரணம் மக்³கி³தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதா ச தேஸம் ப³ஹித்³தா⁴ரூபானம் விய அவிபூ⁴தத்தா. தே³ஸனாவிலாஸோ ச யதா²வுத்தவவத்தா²னவஸேன வேதி³தப்³போ³ வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன விஜ்ஜமானபரியாயகத²னபா⁴வதோ. தே³ஸனாவிலாஸோ ஹி நாம வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் விஜ்ஜமானஸ்ஸ ச பரியாயஸ்ஸ விபா⁴வனம், ந யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, தஸ்மா ‘‘இத⁴ பரியாயதே³ஸனத்தா’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரம் வவத்தா²னம் தே³ஸனாவிலாஸனிப³ந்த⁴னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி ஏதேனேவ ஸித்³த⁴த்தா ந நீலாதி³அபி⁴பா⁴யதனானி வத்தப்³பா³னீதி சே? ந நீலாதீ³ஸு கதாதி⁴காரானம் நீலாதி³பா⁴வஸ்ஸேவ அபி⁴ப⁴வனகாரணத்தா. ந ஹி தேஸம் பரிஸுத்³தா⁴பரிஸுத்³த⁴வண்ணானம் பரித்ததா அப்பமாணதா வா அபி⁴ப⁴வனகாரணம், அத² கோ² நீலாதி³பா⁴வோ ஏவாதி. ஏதேஸு ச பரித்தாதி³கஸிணரூபேஸு யம்யம்சரிதஸ்ஸ இமானி அபி⁴பா⁴யதனானி இஜ்ஜ²ந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘இமேஸு பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவஸேனாதி நீலவண்ணனீலனித³ஸ்ஸனனீலனிபா⁴ஸானம் ஸாதா⁴ரணவஸேன. வண்ணவஸேனாதி ஸபா⁴வவண்ணவஸேன. நித³ஸ்ஸனவஸேனாதி பஸ்ஸிதப்³ப³தாவஸேன, சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²யா க³ஹேதப்³ப³தாவஸேன. ஓபா⁴ஸவஸேனாதி ஸப்பபா⁴ஸதாய அவபா⁴ஸனவஸேன. வண்ணதா⁴துயா வாதி அஞ்ஜனரஜதவத்தா²தி³வண்ணதா⁴துயா. லோகியானேவ ரூபாவசரஜ்ஜா²னபா⁴வதோ.

435. ரூபீதி ஏத்த² யேனாயம் ஸஸந்ததிபரியாபன்னேன ரூபேன ஸமன்னாக³தோ, தம் யஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன விஸிட்ட²ரூபம் ஹோதி. யேன விஸிட்டே²ன ரூபீதி வுச்சேய்ய, ததே³வ ஸஸந்ததிபரியாபன்னரூபனிமித்தம் ஜா²னம். இத⁴ பன பரமத்த²தோ ரூபிபா⁴வஸாத⁴கந்தி ஆஹ – ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸூ’’திஆதி³. ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபந்தி உத்தரபத³லோபேன வுத்தம் – ‘‘ரூபூபபத்தியா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 160-161, 185-190 ஆத³யோ, 244-245 ஆத³யோ; விப⁴. 625) விய.

ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி அயம் ததியவிமோக்கோ². இத⁴ ஸுபரிஸுத்³த⁴னீலாதி³வண்ணகஸிணஜ்ஜா²னவஸேன வுத்தோதி த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி படிஸம்பி⁴தா³பாளியம் தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னவஸேன ஆக³தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ பனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். இத⁴ பன உபரிபாளியம்யேவ ப்³ரஹ்மவிஹாரானம் ஆக³தத்தா தம் நயம் படிக்கி²பித்வா பரிஸுத்³த⁴னீலாதி³வண்ணகஸிணவஸேனேவ ஸுப⁴விமோக்கோ² அனுஞ்ஞாதோ.

443. பரிகம்மபத²வியாபீதி அகதாய வா கதாய வா த³ள்ஹமண்ட³லாதி³ஸங்கா²தபரிகம்மபத²வியாபி. உக்³க³ஹனிமித்தாதீ³னம் பத²வீகஸிணந்தி நாமம் நிஸ்ஸிதே நிஸ்ஸயவோஹாரவஸேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், யதா² ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி.

ஸீலானீதி பாதிமோக்க²ஸம்வராதீ³னி சத்தாரி ஸீலானி. ஸோதே⁴த்வாதி அனாபஜ்ஜனேன ஆபன்னவுட்டா²பனேன கிலேஸேஹி அப்படிபீளனேன ச விஸோதே⁴த்வா. திவித⁴ஞ்ஹி ஸீலஸ்ஸ விஸோத⁴னம் நாம – அனாபஜ்ஜனம் ஆபன்னவுட்டா²பனம் கிலேஸேஹி ச அப்படிபீளனந்தி. கம்மட்டா²னபா⁴வனம் பரிபு³ந்தே⁴தி உபரோதே⁴தி பவத்திதும் ந தே³தீதி பலிபோ³தோ⁴ ரகாரஸ்ஸ லகாரம் கத்வா, பரிப³ந்தோ⁴தி அத்தோ². உபச்சி²ந்தி³த்வாதி ஸமாபன்னேன ஸங்கா³ஹணேன வா உபருந்தி⁴த்வா, அபலிபோ³த⁴ம் கத்வாதி அத்தோ². கல்யாணமித்தம் உபஸங்கமித்வாதி –

‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனீயோ, வத்தா ச வசனக்க²மோ;

க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தா, நோ சட்டா²னே நியோஜகோ’’தி. (அ. நி. 7.37) –

ஏவமாதி³கு³ணஸமன்னாக³தம் ஏகந்தஹிதேஸிம் வுத்³தி⁴பக்கே² டி²தம் கல்யாணமித்தம் உபஸங்கமித்வா.

அனனுரூபம் விஹாரந்தி அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன ஸமன்னாக³தம். வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²ஸு –

‘‘மஹாவாஸம் நவாவாஸம், ஜராவாஸஞ்ச பந்த²னிம்;

ஸோண்டி³ம் பண்ணஞ்ச புப்ப²ஞ்ச, ப²லம் பத்தி²தமேவ ச.

‘‘நக³ரம் தா³ருனா கே²த்தம், விஸபா⁴கே³ன பட்டனம்;

பச்சந்தஸீமா ஸப்பாயம், யத்த² மித்தோ ந லப்³ப⁴தி.

‘‘அட்டா²ரஸேதானி டா²னானி, இதி விஞ்ஞாய பண்டி³தோ;

ஆரகா பரிவஜ்ஜேய்ய, மக்³க³ம் ஸப்படிப⁴யம் யதா²’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.52);

அனுரூபேதி கோ³சரகா³மதோ நாதிதூ³ரனச்சாஸன்னதாதீ³ஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தே. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம் தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம் அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம். தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேன உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா. தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா. தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம் இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி. தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி, அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானிம் கரோந்தி, அனேகவிஹிதேஸு ச கங்கா²டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 10.11).

ஏத்த² ச நாதிதூ³ரம் நச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னந்தி ஏகம் அங்க³ம், தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி ஏகம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸந்தி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ…பே… பரிக்கா²ராதி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா…பே… கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தீதி ஏகந்தி ஏவம் பஞ்சங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

கு²த்³த³கபலிபோ³த⁴ம் உபச்சி²ந்தி³த்வாதி தீ³க⁴கேஸனக²லோமானம் சே²த³னேன சீவரகம்மசீவரரஜனபத்தபசனமஞ்சபீடா²தி³ஸோத⁴னவஸேன கு²த்³த³கபலிபோ³த⁴ம் உபச்சி²ந்தி³த்வா.

453. உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன வினீலகவிபுப்³ப³கவிச்சி²த்³த³கவிக்கா²யிதகஹதவிக்கி²த்தகலோஹிதகபுளவகஅட்டி²கானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² ப⁴ஸ்தா விய வாயுனா உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா யதா²னுக்கமம் ஸமுக்³க³தேன ஸூனபா⁴வேன து⁴மாதத்தா உத்³து⁴மாதம், உத்³து⁴மாதமேவ உத்³து⁴மாதகம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் உத்³து⁴மாதந்தி உத்³து⁴மாதகம், ததா²ரூபஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். வினீலம் வுச்சதி விபரிபி⁴ன்னனீலவண்ணம், வினீலமேவ வினீலகம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் வினீலந்தி வினீலகம், மம்ஸுஸ்ஸத³ட்டா²னேஸு ரத்தவண்ணஸ்ஸ, புப்³ப³ஸன்னிசயட்டா²னேஸு ஸேதவண்ணஸ்ஸ, யேபு⁴ய்யேன ச நீலவண்ணஸ்ஸ நிலட்டா²னே நீலஸாடகபாருதஸ்ஸேவ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். பரிபி⁴ன்னட்டா²னேஸு விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³ம் விபுப்³ப³ம், விபுப்³ப³மேவ விபுப்³ப³கம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் விபுப்³ப³ந்தி விபுப்³ப³கம், ததா²ரூபஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். விச்சி²த்³த³ம் வுச்சதி த்³விதா⁴ சி²ந்த³னேன அபதா⁴ரிதம், விச்சி²த்³த³மேவ விச்சி²த்³த³கம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் விச்சி²த்³த³ந்தி விச்சி²த்³த³கம், வேமஜ்ஜே² சி²ன்னஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இதோ ச ஏத்தோ ச விவிதா⁴காரேன ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி கா²யிதம் விக்கா²யிதம், விக்கா²யிதமேவ விக்கா²யிதகம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் விக்கா²யிதந்தி விக்கா²யிதகம், ததா²ரூபஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

விவிதா⁴ கி²த்தம் விக்கி²த்தம், விக்கி²த்தமேவ விக்கி²த்தகம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் விக்கி²த்தந்தி விக்கி²த்தகம், அஞ்ஞேன ஹத்த²ம், அஞ்ஞேன பாத³ம், அஞ்ஞேன ஸீஸந்தி ஏவம் ததோ ததோ விக்கி²த்தஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஹதஞ்ச தம் புரிமனயேனேவ விக்கி²த்தகஞ்சாதி ஹதவிக்கி²த்தகம், காகபதா³காரேன அங்க³பச்சங்கே³ஸு ஸத்தே²ன ஹனித்வா வுத்தனயேனேவ விக்கி²த்தஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். லோஹிதம் கிரதி விக்கி²பதி இதோ சிதோ ச பக்³க⁴ரதீதி லோஹிதகம், பக்³க⁴ரிதலோஹிதமக்கி²தஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். புளவா வுச்சந்தி கிமயோ, புளவே கிரதீதி புளவகம், கிமிபரிபுண்ணஸ்ஸ ச²வஸரீரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அட்டி²யேவ அட்டி²கம், படிகூலத்தா வா குச்சி²தம் அட்டீ²தி அட்டி²கம், அட்டி²ஸங்க²லிகாயபி ஏகட்டி²கஸ்ஸபி ஏதம் அதி⁴வசனம். இமேஸு த³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு பட²மஜ்ஜா²னமேவ உப்பஜ்ஜதி, ந து³தியாதீ³னி. தேனாஹ – இத⁴ ‘‘பட²மஜ்ஜா²னஸஹக³தா ஸஞ்ஞா’’தி. ததா² ஹி அபரிஸண்டி²தஜலாய ஸீக⁴ஸோதாய நதி³யா அரித்தப³லேனேவ நாவா திட்ட²தி, வினா அரித்தேன ந ஸக்கா ட²பேதும். ஏவமேவம் து³ப்³ப³லத்தா ஆரம்மணஸ்ஸ விதக்கப³லேனேவ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹுத்வா திட்ட²தி, வினா விதக்கேன ந ஸக்கா ட²பேதும். தஸ்மா பட²மஜ்ஜா²னமேவேத்த² ஹோதி, ந து³தியாதீ³னி. ஆரம்மணஸ்ஸ து³ப்³ப³லதா சேத்த² படிகூலபா⁴வேன சித்தம் ட²பேதும் அஸமத்த²தா.

‘‘ருக்கோ² மதோ, லோஹம் மத’’ந்திஆதீ³ஸு யம் க²ந்த⁴ப்பப³ந்த⁴ம் உபாதா³ய ருக்கா²தி³ஸமஞ்ஞா, தஸ்மிம் அனுபச்சி²ன்னேபி அல்லதாதி³விக³மனம் நிஸ்ஸாய மதவோஹாரோ ஸம்முதிமரணம். ஸங்கா²ரானம் க²ணப⁴ங்க³ஸங்கா²தம் க²ணிகமரணம். ஸமுச்சே²த³மரணந்தி அரஹதோ ஸந்தானஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ உச்சே²த³பூ⁴தம் மரணம். விபஸ்ஸனாபா⁴வனாவஸேன சேதம் வுத்தம். மரணானுஸ்ஸதிபா⁴வனாயம் பன திவித⁴ம்பேதம் நாதி⁴ப்பேதம் அஸம்வேக³வத்து²தோ அனுபட்ட²ஹனதோ அபா³ஹுல்லதோ ச. மரணானுஸ்ஸதியஞ்ஹி ஏகேன ப⁴வேன பரிச்சி²ன்னஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்த⁴ஸ்ஸ விச்சே²தோ³ மரணந்தி அதி⁴ப்பேதோ ஸம்வேக³வத்து²தோ உபட்ட²ஹனதோ பா³ஹுல்லதோ ச. இதா³னி இமமேவ மரணம் ஸந்தா⁴ய விகப்பந்தரம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘ஹேட்டா² வுத்தலக்க²ணா வா’’திஆதி³மாஹ.

அஸிதபீதாதி³பே⁴தே³தி அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதப்பபே⁴தே³, அஸிதப்³ப³கா²தி³தப்³ப³ஸாயிதப்³ப³விபா⁴கே³தி அத்தோ² காலபே⁴த³வசனிச்சா²ய அபா⁴வதோ யதா² ‘‘து³த்³த⁴’’ந்தி. கப³ளம் கரீயதீதி கப³ளீகாரோ, ஆஹரீயதீதி ஆஹாரோ, கப³ளீகாரோ ச ஸோ ஆஹாரோ சாதி கப³ளீகாராஹாரோ. வத்து²வஸேன சேதம் வுத்தம். ஸவத்து²கோ ஏவ ஹி ஆஹாரோ இத⁴ கம்மட்டா²னபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதோ. ஓஜாலக்க²ணோ பன ஆஹாரோ ஓஜட்ட²மகம் ரூபம் ஆஹரதீதி ஆஹாரோதி வுச்சதி. ஸோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதோ படிகூலாகாரக்³க³ஹணஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. நவ படிகூலானீதி க³மனபரியேஸனபரிபோ⁴கா³ஸயனிதா³னஅபரிபக்கபரிபக்கப²லனிஸ்ஸந்த³ப்படிகூலவஸேன நவ படிகூலானி. ஸமக்க²னப்படிகூலம் பன பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு லப்³ப⁴மானத்தா இத⁴ விஸும் ந க³ஹிதம், அஞ்ஞதா² தேன ஸத்³தி⁴ம் ‘‘த³ஸ படிகூலானீ’’தி வத்தப்³ப³ம். விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.303-304) பன ஸமக்க²னம் பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு லப்³ப⁴மானம்பி நிஸ்ஸந்த³வஸேன விஸேஸதோ படிகூலந்தி விஸும் க³ஹேத்வா த³ஸஹாகாரேஹி படிகூலதா வுத்தா.

உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞந்தி படிகூலாகாரக்³க³ஹணவஸேன உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம். ஸஞ்ஞாஸத்³தோ³ சாயம் ‘‘ரூபஸஞ்ஞா ஸத்³த³ஸஞ்ஞா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.57) ஸஞ்ஜானனலக்க²ணே த⁴ம்மே ஆக³தோ, ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞா து³க்க²ஸஞ்ஞா’’திஆதீ³ஸு விபஸ்ஸனாய ஆக³தோ, ‘‘உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞாதி வா ஸோபாகரூபஸஞ்ஞாதி வா இமே த⁴ம்மா ஏகட்டா², உதா³ஹு நானட்டா²’’திஆதீ³ஸு ஸமதே² ஆக³தோ. இத⁴ பன ஸமத²ஸ்ஸ பரிகம்மே த³ட்ட²ப்³போ³. ஆஹாரேஹி படிகூலாகாரக்³க³ஹணம், தப்பபா⁴விதம் வா உபசாரஜ்ஜா²னம் இத⁴ ‘‘ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞா’’தி அதி⁴ப்பேதம்.

உக்கண்டி²தஸஞ்ஞந்தி நிப்³பி³ந்த³னாகாரேன உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம். அனிச்சஸஞ்ஞந்தி ஏத்த² அனிச்சம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தபா⁴வதோ, ஹுத்வா அபா⁴வதோ வா, தஸ்மிம் அனிச்சே க²ந்த⁴பஞ்சகே அனிச்சந்தி உப்பஜ்ஜமானா அனிச்சலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகா ஸஞ்ஞா அனிச்சஸஞ்ஞா. தேனாஹ – ‘‘பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதி³. தத்த² உத³யோ நிப்³ப³த்திலக்க²ணம், வயோ விபரிணாமலக்க²ணம், அஞ்ஞத²த்தம் ஜரா. உத³யப்³ப³யஞ்ஞத²த்தக்³க³ஹணேன அனிச்சலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தபா⁴வதோ ஹி க²ந்த⁴பஞ்சகம் அனிச்சந்தி வுச்சதி. யஸ்ஸ ச ஸபா⁴வேன க²ந்த⁴பஞ்சகம் அனிச்சந்தி வுச்சதி, தம் அனிச்சலக்க²ணம். தேன ஹி தம் அனிச்சந்தி லக்கீ²யதி, அனிச்சலக்க²ணஞ்ச உத³யப்³ப³யானம் அமனஸிகாரா ஸந்ததியா படிச்ச²ன்னத்தா ந உபட்டா²தி, உத³யப்³ப³யம் பன பரிக்³க³ஹேத்வா ஸந்ததியா விகோபிதாய அனிச்சலக்க²ணம் யாதா²வஸரஸதோ உபட்டா²தி. ந ஹி ஸம்மதே³வ உத³யப்³ப³யம் ஸல்லக்கே²ந்தஸ்ஸ புப்³பா³பரியேன பவத்தமானானம் த⁴ம்மானம் அஞ்ஞோஞ்ஞபா⁴வம் ஸல்லக்க²ணேன ஸந்ததியா உக்³கா⁴டிதாய த⁴ம்மா ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வேன உபட்ட²ஹந்தி, அத² கோ² அயோஸலாகா விய அஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வேனாதி ஸுட்டு²தரம் அனிச்சலக்க²ணம் பாகடம் ஹோதி.

‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 3.15, 45, 46, 76, 77, 85; 2.4.1, 4) வசனதோ ததே³வ க²ந்த⁴பஞ்சகம் அபி⁴ண்ஹப்படிபீளனதோ து³க்க²ம், அபி⁴ண்ஹப்படிபீளனாகாரோ பன து³க்க²லக்க²ணம். தேனேவாஹ – ‘‘அனிச்சே க²ந்த⁴பஞ்சகே…பே… ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீ’’தி. தத்த² படிபீளனம் நாம யதா²பரிக்³க³ஹிதம் உத³யவயவஸேன ஸங்கா²ரானம் நிரந்தரம் படிபீளியமானதா விபா³தி⁴யமானதா. து³க்க²லக்க²ணஞ்ச அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனஸ்ஸ அமனஸிகாரா இரியாபதே²ஹி படிச்ச²ன்னத்தா ந உபட்டா²தி, அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனம் பன மனஸி கரித்வா இரியாபதே² லப்³ப⁴மானது³க்க²ப்படிச்சா²த³கபா⁴வே உக்³கா⁴டிதே து³க்க²லக்க²ணம் யாதா²வஸரஸதோ உபட்டா²தி. ததா² ஹி இரியாபதே²ஹி படிச்ச²ன்னத்தா து³க்க²லக்க²ணம் ந உபட்டா²தி, தே ச இரியாபதா² அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனாமனஸிகாரேன படிச்சா²த³கா ஜாதா. ஏகஸ்மிஞ்ஹி இரியாபதே² உப்பன்னஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ வினோத³கம் இரியாபத²ந்தரம் தஸ்ஸ படிச்சா²த³கம் விய ஹோதி, ஏவம் ஸேஸாபி. இரியாபதா²னம் பன தம்தம்து³க்க²பதிதாகாரபா⁴வே யாதா²வதோ ஞாதே தேஸம் து³க்க²ப்படிச்சா²த³கபா⁴வோ உக்³கா⁴டிதோ நாம ஹோதி ஸங்கா²ரானம் நிரந்தரம் து³க்கா²பி⁴துன்னதாய பாகடபா⁴வதோ. தஸ்மா அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனம் மனஸி கரித்வா இரியாபதே² லப்³ப⁴மானது³க்க²ப்படிச்சா²த³கபா⁴வே உக்³கா⁴டிதே து³க்க²லக்க²ணம் யாதா²வஸரஸதோ உபட்டா²தி.

‘‘யம் து³க்க²ம், தத³னத்தா’’தி வசனதோ ததே³வ க²ந்த⁴பஞ்சகம் அவஸவத்தனதோ அனத்தா, அவஸவத்தனாகாரோ பன அனத்தலக்க²ணம். தேனாஹ – ‘‘படிபீளனட்டே²னா’’திஆதி³. அனத்தலக்க²ணஞ்ச நானாதா⁴துவினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ அமனஸிகாரா க⁴னேன படிச்ச²ன்னத்தா ந உபட்டா²தி, நானாதா⁴துயோ பன வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா ‘‘அஞ்ஞா பத²வீதா⁴து, அஞ்ஞா ஆபோதா⁴தூ’’திஆதி³னா, ‘‘அஞ்ஞோ ப²ஸ்ஸோ, அஞ்ஞா வேத³னா’’திஆதி³னா ச விஸும் விஸும் கத்வா க⁴னவினிப்³போ⁴கே³ கதே ஸமூஹக⁴னே கிச்சாரம்மணக⁴னே ச பே⁴தி³தே அனத்தலக்க²ணம் யாதா²வஸரஸதோ உபட்டா²தி. யா ஹேஸா அஞ்ஞமஞ்ஞூபத்த²ம்பே⁴ஸு ஸமுதி³தேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு ஏகத்தாபி⁴னிவேஸவஸேன அபரிமத்³தி³தஸங்கா²ரேஹி மமாயமானா ஸமூஹக⁴னதா, ததா² தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் கிச்சபே⁴த³ஸ்ஸ ஸதிபி படினியதபா⁴வே ஏகதோ க³ய்ஹமானா கிச்சக⁴னதா, ததா² ஸாரம்மணத⁴ம்மானம் ஸதிபி ஆரம்மணகரணபே⁴தே³ ஏகதோ க³ய்ஹமானா ஆரம்மணக⁴னதா. ஸா சதூஸு தா⁴தூஸு ஞாணேன வினிப்³பு⁴ஜித்வா தி³ஸ்ஸமானாஸு ஹத்தே²ன பரிமத்³தி³யமானோ பே²ணபிண்டோ³ விய விலீனம் ஆக³ச்ச²தி, யதா²பச்சயம் பவத்தமானா ஸுஞ்ஞா ஏதே த⁴ம்மமத்தாதி அவஸவத்தனாகாரஸங்கா²தம் அனத்தலக்க²ணம் பாகடதரம் ஹோதி.

அபரஅச்ச²ராஸங்கா⁴தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.