விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம்

விஸுத்³தி⁴பே⁴தோ³

43. விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னே பன ஸீலவிஸுத்³தி⁴ சித்தவிஸுத்³தி⁴ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ சேதி ஸத்தவிதே⁴ன விஸுத்³தி⁴ஸங்க³ஹோ.

44. அனிச்சலக்க²ணம் து³க்க²லக்க²ணம் அனத்தலக்க²ணஞ்சேதி தீணி லக்க²ணானி.

45. அனிச்சானுபஸ்ஸனா து³க்கா²னுபஸ்ஸனா அனத்தானுபஸ்ஸனா சேதி திஸ்ஸோ அனுபஸ்ஸனா.

46. ஸம்மஸனஞாணம் உத³யப்³ப³யஞாணம் ப⁴ங்க³ஞாணம் ப⁴யஞாணம் ஆதீ³னவஞாணம் நிப்³பி³தா³ஞாணம் முச்சிதுகம்யதாஞாணம் படிஸங்கா²ஞாணம் ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணம் அனுலோமஞாணஞ்சேதி த³ஸ விபஸ்ஸனாஞாணானி.

47. ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ², அனிமித்தோ விமோக்கோ², அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ² சேதி தயோ விமோக்கா².

48. ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனா அனிமித்தானுபஸ்ஸனா அப்பணிஹிதானுபஸ்ஸானா சேதி தீணி விமோக்க²முகா²னி ச வேதி³தப்³பா³னி.

49. கத²ம்? பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம் ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸீலஞ்சேதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஸீலவிஸுத்³தி⁴ நாம.

50. உபசாரஸமாதி⁴ அப்பனாஸமாதி⁴ சேதி து³விதோ⁴பி ஸமாதி⁴ சித்தவிஸுத்³தி⁴ நாம.

51. லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னவஸேன நாமரூப பரிக்³க³ஹோ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ நாம.

52. தேஸமேவ ச நாமரூபானம் பச்சயபரிக்³க³ஹோ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ நாம.

53. ததோ பரம் பன ததா²பரிக்³க³ஹிதேஸு ஸப்பச்சயேஸு தேபூ⁴மகஸங்கா²ரேஸு அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஸு க²ந்தா⁴தி³னயமாரப்³ப⁴ கலாபவஸேன ஸங்கி²பித்வா ‘‘அனிச்சம் க²யட்டே²ன, து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன, அனத்தா அஸாரகட்டே²னா’’தி அத்³தா⁴னவஸேன ஸந்ததிவஸேன க²ணவஸேன வா ஸம்மஸனஞாணேன லக்க²ணத்தயம் ஸம்மஸந்தஸ்ஸ தேஸ்வேவ பச்சயவஸேன க²ணவஸேன ச உத³யப்³ப³யஞாணேன உத³யப்³ப³யம் ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச –

‘‘ஓபா⁴ஸோ பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴, அதி⁴மோக்கோ² ச பக்³க³ஹோ;

ஸுக²ம் ஞாணமுபட்டா²னமுபேக்கா² ச நிகந்தி சே’’தி. –

ஓபா⁴ஸாதி³விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸபரிபந்த²பரிக்³க³ஹவஸேன மக்³கா³மக்³க³லக்க²ணவவத்தா²னம் மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ நாம.

54. ததா² பரிபந்த²விமுத்தஸ்ஸ பன தஸ்ஸ உத³யப்³ப³யஞாணதோ பட்டா²ய யா வானுலோமா திலக்க²ணம் விபஸ்ஸனாபரம்பராய படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ நவ விபஸ்ஸனாஞாணானி படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ நாம.

55. தஸ்ஸேவம் படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ பன விபஸ்ஸனாபரிபாகமாக³ம்ம ‘‘இதா³னி அப்பனா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி ப⁴வங்க³ம் வோச்சி²ஜ்ஜித்வா உப்பன்னமனோத்³வாராவஜ்ஜனானந்தரம் த்³வே தீணி விபஸ்ஸனாசித்தானி யம் கிஞ்சி அனிச்சாதி³லக்க²ணமாரப்³ப⁴ பரிகம்மோபசாரானுலோமனாமேன பவத்தந்தி.

56. யா ஸிகா²ப்பத்தா, ஸா ஸானுலோமா ஸங்கா²ருபேக்கா² வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாதி ச பவுச்சதி.

57. ததோ பரம் கோ³த்ரபு⁴சித்தம் நிப்³பா³னமாலம்பி³த்வா புது²ஜ்ஜனகோ³த்தமபி⁴ப⁴வந்தம், அரியகோ³த்தமபி⁴ஸம்போ⁴ந்தஞ்ச பவத்ததி.

58. தஸ்ஸானந்தரமேவ மக்³கோ³ து³க்க²ஸச்சம் பரிஜானந்தோ ஸமுத³யஸச்சம் பஜஹந்தோ, நிரோத⁴ஸச்சம் ஸச்சி²கரோந்தோ, மக்³க³ஸச்சம் பா⁴வனாவஸேன அப்பனாவீதி²மோதரதி.

59. ததோ பரம் த்³வே தீணி ப²லசித்தானி பவத்தித்வா ப⁴வங்க³பாதோவ ஹோதி, புன ப⁴வங்க³ம் வோச்சி²ந்தி³த்வா பச்சவேக்க²ணஞாணானி பவத்தந்தி.

60. மக்³க³ம் ப²லஞ்ச நிப்³பா³னம், பச்சவேக்க²தி பண்டி³தோ.

ஹீனே கிலேஸே ஸேஸே ச, பச்சவேக்க²தி வான வா.

ச²ப்³பி³ஸுத்³தி⁴கமேனேவம், பா⁴வேதப்³போ³ சதுப்³பி³தோ⁴;

ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴, நாம மக்³கோ³ பவுச்சதி.

அயமேத்த² விஸுத்³தி⁴பே⁴தோ³.

விமோக்க²பே⁴தோ³

61. தத்த² அனத்தானுபஸ்ஸனா அத்தாபி⁴னிவேஸம் முஞ்சந்தீ ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனா நாம விமோக்க²முக²ம் ஹோதி.

62. அனிச்சானுபஸ்ஸனா விபல்லாஸனிமித்தம் முஞ்சந்தீ அனிமித்தானுபஸ்ஸனா நாம.

63. து³க்கா²னுபஸ்ஸனா தண்ஹாபணிதி⁴ம் முஞ்சந்தீ அப்பணிஹிதானுபஸ்ஸனா நாம.

64. தஸ்மா யதி³ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா அனத்ததோ விபஸ்ஸதி, ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ² நாம ஹோதி மக்³கோ³.

65. யதி³ அனிச்சதோ விபஸ்ஸதி, அனிமித்தோ விமோக்கோ² நாம.

66. யதி³ து³க்க²தோ விபஸ்ஸதி, அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ² நாமாதி ச மக்³கோ³ விபஸ்ஸனாக³மனவஸேன தீணி நாமானி லப⁴தி, ததா² ப²லஞ்ச மக்³கா³க³மனவஸேன மக்³க³வீதி²யம்.

67. ப²லஸமாபத்திவீதி²யம் பன யதா²வுத்தனயேன விபஸ்ஸந்தானம் யதா²ஸகப²லமுப்பஜ்ஜமானம்பி விபஸ்ஸனாக³மனவஸேனேவ ஸுஞ்ஞதாதி³விமோக்கோ²தி ச பவுச்சதி, ஆரம்மணவஸேன பன ஸரஸவஸேன ச நாமத்தயம் ஸப்³ப³த்த² ஸப்³பே³ஸம்பி ஸமமேவ ச.

அயமேத்த² விமோக்க²பே⁴தோ³.

புக்³க³லபே⁴தோ³

68. ஏத்த² பன ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பா⁴வேத்வா தி³ட்டி²விசிகிச்சா²பஹானேன பஹீனாபாயக³மனோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ ஸோதாபன்னோ நாம ஹோதி.

69. ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் பா⁴வேத்வா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுகரத்தா ஸகதா³கா³மீ நாம ஹோதி ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா.

70. அனாகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வேத்வா காமராக³ப்³யாபாதா³னமனவஸேஸப்பஹானேன அனாகா³மீ நாம ஹோதி அனாக³ந்த்வா இத்த²த்தம்.

71. அரஹத்தமக்³க³ம் பா⁴வேத்வா அனவஸேஸகிலேஸப்பஹானேன அரஹா நாம ஹோதி கீ²ணாஸவோ லோகே அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோதி.

அயமேத்த² புக்³க³லபே⁴தோ³.

ஸமாபத்திபே⁴தோ³

72. ப²லஸமாபத்திவீதி²யம் பனேத்த² ஸப்³பே³ஸம்பி யதா²ஸகப²லவஸேன ஸாதா⁴ரணாவ.

73. நிரோத⁴ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம் பன அனாகா³மீனஞ்சேவ அரஹந்தானஞ்ச லப்³ப⁴தி, தத்த² யதா²க்கமம் பட²மஜ்ஜா²னாதி³மஹக்³க³தஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தத்த² க³தே ஸங்கா²ரத⁴ம்மே தத்த² தத்தே²வ விபஸ்ஸந்தோ யாவ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் க³ந்த்வா ததோ பரம் அதி⁴ட்டே²ய்யாதி³கம் புப்³ப³கிச்சம் கத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ த்³வின்னம் அப்பனாஜவனானம் பரதோ வோச்சி²ஜ்ஜதி சித்தஸந்ததி, ததோ நிரோத⁴ஸமாபன்னோ நாம ஹோதி.

74. வுட்டா²னகாலே பன அனாகா³மினோ அனாகா³மிப²லசித்தம், அரஹதோ அரஹத்தப²லசித்தம் ஏகவாரமேவ பவத்தித்வா ப⁴வங்க³பாதோ ஹோதி, ததோ பரம் பச்சவேக்க²ணஞாணம் பவத்ததி.

அயமேத்த² ஸமாபத்திபே⁴தோ³.

நிட்டி²தோ ச விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னனயோ.

உய்யோஜனம்

75. பா⁴வேதப்³ப³ம் பனிச்சேவம், பா⁴வனாத்³வயமுத்தமம்.

படிபத்திரஸஸ்ஸாத³ம், பத்த²யந்தேன ஸாஸனேதி.

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹே கம்மட்டா²னஸங்க³ஹவிபா⁴கோ³ நாம

நவமோ பரிச்சே²தோ³.

நிக³மனம்

(க) சாரித்தஸோபி⁴தவிஸாலகுலோத³யேன,

ஸத்³தா⁴பி⁴வுட்³ட⁴பரிஸுத்³த⁴கு³ணோத³யேன;

நம்பவ்ஹயேன பணிதா⁴ய பரானுகம்பம்,

யம் பத்தி²தம் பகரணம் பரினிட்டி²தம் தம்.

(க²) புஞ்ஞேன தேன விபுலேன து மூலஸோமம்;

த⁴ஞ்ஞாதி⁴வாஸமுதி³தோதி³தமாயுகந்தம்;

பஞ்ஞாவதா³தகு³ணஸோபி⁴தலஜ்ஜிபி⁴க்கூ²,

மஞ்ஞந்து புஞ்ஞவிப⁴வோத³யமங்க³லாய.

இதி அனுருத்³தா⁴சரியேன ரசிதம்

அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹம் நாம பகரணம்.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.