4. அனனுஸ்ஸுதவக்³கோ³

1. அனனுஸ்ஸுதஸுத்தம்

397. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘‘அயம் காயே காயானுபஸ்ஸனா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘ஸா கோ² பனாயம் காயே காயானுபஸ்ஸனா பா⁴வேதப்³பா³’தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பா⁴விதா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³’’.

‘‘‘அயம் வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸனா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘ஸா கோ² பனாயம் வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸனா பா⁴வேதப்³பா³’தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பா⁴விதா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘அயம் சித்தே சித்தானுபஸ்ஸனா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘ஸா கோ² பனாயம் சித்தே சித்தானுபஸ்ஸனா பா⁴வேதப்³பா³’தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பா⁴விதா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘அயம் த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘ஸா கோ² பனாயம் த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா பா⁴வேதப்³பா³’தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பா⁴விதா’தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதீ³’’தி. பட²மம்.

2. விராக³ஸுத்தம்

398. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. து³தியம்.

3. விரத்³த⁴ஸுத்தம்

399. ‘‘யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா விரத்³தா⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ [அரியோ அட்ட²ங்கிகோ மக்³கோ³ (க.) இமஸ்மிம் யேவ ஸுத்தே தி³ஸ்ஸதி அட்ட²ங்கி³கோதிபத³ம், ந பனாஞ்ஞத்த² இத்³தி⁴பாத³ அனுருத்³தா⁴தீ³ஸு] ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா விரத்³தா⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ’’தி. ததியம்.

4. பா⁴விதஸுத்தம்

400. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அபாரா பாரம் க³மனாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அபாரா பாரம் க³மனாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸதிஸுத்தம்

401. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய ஸம்பஜானோ. அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ’’.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்பஜானோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ விதி³தா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. விதி³தா விதக்கா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. விதி³தா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய ஸம்பஜானோ. அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அஞ்ஞாஸுத்தம்

402. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா. இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ச²ந்த³ஸுத்தம்

403. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ காயே காயானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோ காயஸ்மிம் ச²ந்தோ³ ஸோ பஹீயதி. ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோ வேத³னாஸு ச²ந்தோ³ ஸோ பஹீயதி. ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ சித்தே சித்தானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோ சித்தம்ஹி ச²ந்தோ³ ஸோ பஹீயதி. ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோ த⁴ம்மேஸு ச²ந்தோ³ ஸோ பஹீயதி. ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. பரிஞ்ஞாதஸுத்தம்

404. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ காயே காயானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ காயோ பரிஞ்ஞாதோ ஹோதி. காயஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ வேத³னா பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தி. வேத³னானம் பரிஞ்ஞாதத்தா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ சித்தே சித்தானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ சித்தம் பரிஞ்ஞாதம் ஹோதி. சித்தஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி.

‘‘த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ த⁴ம்மா பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தி. த⁴ம்மானம் பரிஞ்ஞாதத்தா அமதம் ஸச்சி²கதம் ஹோதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பா⁴வனாஸுத்தம்

405. ‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனம் தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத²’’. ‘‘கதமா, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனா’’தி. நவமம்.

10. விப⁴ங்க³ஸுத்தம்

406. ‘‘ஸதிபட்டா²னஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனஞ்ச ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாகா³மினிஞ்ச படிபத³ம். தம் ஸுணாத²’’. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னம்’’.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ காயஸ்மிம் விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ காயஸ்மிம் விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ காயஸ்மிம் விஹரதி, ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு விஹரதி…பே… ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ சித்தே விஹரதி… ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாகா³மினீ படிபதா³? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாகா³மினீ படிபதா³’’தி. த³ஸமம்.

அனனுஸ்ஸுதவக்³கோ³ சதுத்தோ².

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

அனனுஸ்ஸுதம் விராகோ³, விரத்³தோ⁴ பா⁴வனா ஸதி;

அஞ்ஞா ச²ந்த³ம் பரிஞ்ஞாய, பா⁴வனா விப⁴ங்கே³ன சாதி.