5. அமதவக்³கோ³

1. அமதஸுத்தம்

407. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘சதூஸு, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா விஹரத². மா வோ அமதம் பனஸ்ஸ. கதமேஸு சதூஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமேஸு, பி⁴க்க²வே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா விஹரத². மா வோ அமதம் பனஸ்ஸா’’தி. பட²மம்.

2. ஸமுத³யஸுத்தம்

408. ‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத². கோ ச, பி⁴க்க²வே, காயஸ்ஸ ஸமுத³யோ? ஆஹாரஸமுத³யா காயஸ்ஸ ஸமுத³யோ; ஆஹாரனிரோதா⁴ காயஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ. ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ; ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானம் அத்த²ங்க³மோ. நாமரூபஸமுத³யா சித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ; நாமரூபனிரோதா⁴ சித்தஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ. மனஸிகாரஸமுத³யா த⁴ம்மானம் ஸமுத³யோ; மனஸிகாரனிரோதா⁴ த⁴ம்மானம் அத்த²ங்க³மோ’’தி. து³தியம்.

3. மக்³க³ஸுத்தம்

409. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உருவேலாயம் விஹராமி நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ஏகாயனோ அயம் மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? காயே வா பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வா பி⁴க்கு² வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய…பே… சித்தே வா பி⁴க்கு² சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய…பே… த⁴ம்மேஸு வா பி⁴க்கு² த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏகாயனோ அயம் மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ மம புரதோ பாதுரஹோஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேனாஹம் தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா மம் ஏதத³வோச – ‘ஏவமேதம், ப⁴க³வா, ஏவமேதம், ஸுக³த! ஏகாயனோ அயம், ப⁴ந்தே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? காயே வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வா…பே… சித்தே வா …பே… த⁴ம்மேஸு வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏகாயனோ அயம், ப⁴ந்தே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி.

‘‘இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி. இத³ம் வத்வா அதா²பரம் ஏதத³வோச –

‘ஏகாயனம் ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ, மக்³க³ம் பஜானாதி ஹிதானுகம்பீ;

ஏதேன மக்³கே³ன தரிம்ஸு புப்³பே³, தரிஸ்ஸந்தி யே ச தரந்தி ஓக⁴’’’ந்தி. ததியம்;

4. ஸதிஸுத்தம்

410. ‘‘ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய. அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி. ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய. அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. குஸலராஸிஸுத்தம்

411. ‘‘‘குஸலராஸீ’தி, பி⁴க்க²வே, வத³மானோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய. கேவலோ ஹாயம், பி⁴க்க²வே, குஸலராஸி, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… சித்தானுபஸ்ஸீ…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ‘குஸலராஸீ’தி, பி⁴க்க²வே, வத³மானோ இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய. கேவலோ ஹாயம், பி⁴க்க²வே, குஸலராஸி, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி. பஞ்சமம்.

6. பாதிமோக்க²ஸம்வரஸுத்தம்

412. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், பி⁴க்கு², ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? இத⁴ த்வம், பி⁴க்கு², பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹராஹி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²ஸ்ஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு. யதோ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரிஸ்ஸஸி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ ஸமாதா³ய ஸிக்கி²ஸ்ஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு; ததோ த்வம், பி⁴க்கு², ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேய்யாஸி’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴ த்வம், பி⁴க்கு², காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யதோ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, ததோ துய்ஹம், பி⁴க்கு², யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³மிஸ்ஸதி வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானீ’’தி.

அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பன ஸோ பி⁴க்கு² அரஹதம் அஹோஸீதி. ச²ட்ட²ம்.

7. து³ச்சரிதஸுத்தம்

413. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், பி⁴க்கு², ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? இத⁴ த்வம், பி⁴க்கு², காயது³ச்சரிதம் பஹாய காயஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி. வசீது³ச்சரிதம் பஹாய வசீஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி. மனோது³ச்சரிதம் பஹாய மனோஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி. யதோ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², காயது³ச்சரிதம் பஹாய காயஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, வசீது³ச்சரிதம் பஹாய வசீஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, மனோது³ச்சரிதம் பஹாய மனோஸுசரிதம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேய்யாஸி’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴ த்வம், பி⁴க்கு², காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யதோ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, ததோ துய்ஹம், பி⁴க்கு², யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³மிஸ்ஸதி வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானீ’’தி…பே… அஞ்ஞதரோ ச பன ஸோ பி⁴க்கு² அரஹதம் அஹோஸீதி. ஸத்தமம்.

8. மித்தஸுத்தம்

414. ‘‘யே, பி⁴க்க²வே, அனுகம்பேய்யாத², யே ச கோ² ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யும் மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா, தே வோ, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனாய ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘கதமேஸம், சதுன்னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யே, பி⁴க்க²வே, அனுகம்பேய்யாத², யே ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யும் மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா, தே வோ, பி⁴க்க²வே, இமேஸம் சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனாய ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³’’தி. அட்ட²மம்.

9. வேத³னாஸுத்தம்

415. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா. கதமா திஸ்ஸோ? ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ வேத³னா. இமாஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பரிஞ்ஞாய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴வேதப்³பா³.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴ பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமாஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பரிஞ்ஞாய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴வேதப்³பா³’’தி. நவமம்.

10. ஆஸவஸுத்தம்

416. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே ஆஸவா. கதமே தயோ? காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஆஸவா. இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திண்ணன்னம் ஆஸவானம் பஹானாய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴வேதப்³பா³.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திண்ணன்னம் ஆஸவானம் பஹானாய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴வேதப்³பா³’’தி. த³ஸமம்.

அமதவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

அமதம் ஸமுத³யோ மக்³கோ³, ஸதி குஸலராஸி ச;

பாதிமோக்க²ம் து³ச்சரிதம், மித்தவேத³னா ஆஸவேன சாதி.