2. நாலந்த³ஸுத்தம்

378. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா நாலந்தா³யம் விஹரதி பாவாரிகம்ப³வனே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி. ‘‘உளாரா கோ² த்யாயம், ஸாரிபுத்த, ஆஸபீ⁴ வாசா பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’’ந்தி.

‘‘கிம் நு தே, ஸாரிபுத்த, யே தே அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரினோ தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’!

‘‘கிம் பன தே, ஸாரிபுத்த, யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரினோ தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘கிம் பன த்யாஹம் [கிம் பன தே (ஸீ.)], ஸாரிபுத்த, ஏதரஹி, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ – ‘ஏவம்ஸீலோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரீ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தோ ப⁴க³வா’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஏத்த² ச தே, ஸாரிபுத்த, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் [சேதோபரியாயஞாணம் (ப³ஹூஸு)] நத்தி². அத² கிஞ்சரஹி த்யாயம், ஸாரிபுத்த, உளாரா ஆஸபீ⁴ வாசா பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா’ பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி?

‘‘ந கோ² மே [ந கோ² மே தம் (ஸ்யா. கம். க.)], ப⁴ந்தே, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் அத்தி², அபி ச மே த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ பச்சந்திமம் நக³ரம் த³ள்ஹுத்³தா⁴பம் [த³ள்ஹுத்³தா³பம் (ஸீ. பீ. க.), த³ள்ஹத்³தா⁴பம் (ஸ்யா. கம்.)] த³ள்ஹபாகாரதோரணம் ஏகத்³வாரம். தத்ரஸ்ஸ தோ³வாரிகோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ அஞ்ஞாதானம் நிவாரேதா ஞாதானம் பவேஸேதா. ஸோ தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ ஸமந்தா அனுபரியாயபத²ம் அனுக்கமமானோ ந பஸ்ஸேய்ய பாகாரஸந்தி⁴ம் வா பாகாரவிவரம் வா, அந்தமஸோ பி³ளாரனிக்க²மனமத்தம்பி. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘யே கோ² கேசி ஓளாரிகா பாணா இமம் நக³ரம் பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா, ஸப்³பே³ தே இமினாவ த்³வாரேன பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா’தி. ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ – ‘யேபி தே, ப⁴ந்தே, அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு. யேபி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி. ப⁴க³வாபி, ப⁴ந்தே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! தஸ்மாதிஹ த்வம், ஸாரிபுத்த, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் அபி⁴க்க²ணம் பா⁴ஸேய்யாஸி பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனம் உபாஸகானம் உபாஸிகானம். யேஸம்பி ஹி, ஸாரிபுத்த, மோக⁴புரிஸானம் ப⁴விஸ்ஸதி ததா²க³தே கங்கா² வா விமதி வா, தேஸம்பிமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸுத்வா யா ததா²க³தே கங்கா² வா விமதி வா ஸா பஹீயிஸ்ஸதீ’’தி. து³தியம்.