2. நாலந்த³வக்³கோ³

1. மஹாபுரிஸஸுத்தம்

377. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘மஹாபுரிஸோ, மஹாபுரிஸோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, மஹாபுரிஸோ ஹோதீ’’தி? ‘‘விமுத்தசித்தத்தா க்²வாஹம், ஸாரிபுத்த, ‘மஹாபுரிஸோ’தி வதா³மி. அவிமுத்தசித்தத்தா ‘நோ மஹாபுரிஸோ’தி வதா³மி’’.

‘‘கத²ஞ்ச, ஸாரிபுத்த, விமுத்தசித்தோ ஹோதி? இத⁴, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ காயே காயானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ சித்தம் விரஜ்ஜதி, விமுச்சதி அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி. வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ சித்தம் விரஜ்ஜதி, விமுச்சதி அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி. ஏவம் கோ², ஸாரிபுத்த, விமுத்தசித்தோ ஹோதி. விமுத்தசித்தத்தா க்²வாஹம், ஸாரிபுத்த, ‘மஹாபுரிஸோ’தி வதா³மி. அவிமுத்தசித்தத்தா ‘நோ மஹாபுரிஸோ’தி வதா³மீ’’தி. பட²மம்.

2. நாலந்த³ஸுத்தம்

378. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா நாலந்தா³யம் விஹரதி பாவாரிகம்ப³வனே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி. ‘‘உளாரா கோ² த்யாயம், ஸாரிபுத்த, ஆஸபீ⁴ வாசா பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’’ந்தி.

‘‘கிம் நு தே, ஸாரிபுத்த, யே தே அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரினோ தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’!

‘‘கிம் பன தே, ஸாரிபுத்த, யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரினோ தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘கிம் பன த்யாஹம் [கிம் பன தே (ஸீ.)], ஸாரிபுத்த, ஏதரஹி, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ – ‘ஏவம்ஸீலோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்த⁴ம்மோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்பஞ்ஞோ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்விஹாரீ ப⁴க³வா’ இதி வா, ‘ஏவம்விமுத்தோ ப⁴க³வா’ இதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஏத்த² ச தே, ஸாரிபுத்த, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் [சேதோபரியாயஞாணம் (ப³ஹூஸு)] நத்தி². அத² கிஞ்சரஹி த்யாயம், ஸாரிபுத்த, உளாரா ஆஸபீ⁴ வாசா பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி! ந சாஹு, ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா’ பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, யதி³த³ம் – ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி?

‘‘ந கோ² மே [ந கோ² மே தம் (ஸ்யா. கம். க.)], ப⁴ந்தே, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் அத்தி², அபி ச மே த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ பச்சந்திமம் நக³ரம் த³ள்ஹுத்³தா⁴பம் [த³ள்ஹுத்³தா³பம் (ஸீ. பீ. க.), த³ள்ஹத்³தா⁴பம் (ஸ்யா. கம்.)] த³ள்ஹபாகாரதோரணம் ஏகத்³வாரம். தத்ரஸ்ஸ தோ³வாரிகோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ அஞ்ஞாதானம் நிவாரேதா ஞாதானம் பவேஸேதா. ஸோ தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ ஸமந்தா அனுபரியாயபத²ம் அனுக்கமமானோ ந பஸ்ஸேய்ய பாகாரஸந்தி⁴ம் வா பாகாரவிவரம் வா, அந்தமஸோ பி³ளாரனிக்க²மனமத்தம்பி. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘யே கோ² கேசி ஓளாரிகா பாணா இமம் நக³ரம் பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா, ஸப்³பே³ தே இமினாவ த்³வாரேன பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா’தி. ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ – ‘யேபி தே, ப⁴ந்தே, அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு. யேபி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி. ப⁴க³வாபி, ப⁴ந்தே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பஞ்ச நீவரணே பஹாய, சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! தஸ்மாதிஹ த்வம், ஸாரிபுத்த, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் அபி⁴க்க²ணம் பா⁴ஸேய்யாஸி பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனம் உபாஸகானம் உபாஸிகானம். யேஸம்பி ஹி, ஸாரிபுத்த, மோக⁴புரிஸானம் ப⁴விஸ்ஸதி ததா²க³தே கங்கா² வா விமதி வா, தேஸம்பிமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸுத்வா யா ததா²க³தே கங்கா² வா விமதி வா ஸா பஹீயிஸ்ஸதீ’’தி. து³தியம்.

3. சுந்த³ஸுத்தம்

379. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ மக³தே⁴ஸு விஹரதி நாலககா³மகே ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. சுந்தோ³ ச ஸமணுத்³தே³ஸோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ உபட்டா²கோ ஹோதி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனேவ ஆபா³தே⁴ன பரினிப்³பா³யி. அத² கோ² சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தோ பரினிப்³பு³தோ. இத³மஸ்ஸ பத்தசீவர’’ந்தி.

‘‘அத்தி² கோ² இத³ம், ஆவுஸோ சுந்த³, கதா²பாப⁴தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. ஆயாமாவுஸோ சுந்த³, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³ சுந்தோ³ ச ஸமணுத்³தே³ஸோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தோ பரினிப்³பு³தோ; இத³மஸ்ஸ பத்தசீவர’ந்தி. அபி ச மே, ப⁴ந்தே, மது⁴ரகஜாதோ விய காயோ, தி³ஸாபி மே ந பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மாபி மம் நப்படிப⁴ந்தி ‘ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பரினிப்³பு³தோ’தி ஸுத்வா’’.

‘‘கிம் நு கோ² தே, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ ஸீலக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ, ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ, பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ, விமுத்திக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ’’தி? ‘‘ந ச கோ² மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸீலக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ, ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் வா…பே… பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் வா… விமுத்திக்க²ந்த⁴ம் வா… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் வா ஆதா³ய பரினிப்³பு³தோ. அபி ச மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஓவாத³கோ அஹோஸி ஓதிண்ணோ விஞ்ஞாபகோ ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ, அகிலாஸு த⁴ம்மதே³ஸனாய, அனுக்³கா³ஹகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். தம் மயம் ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மோஜம் த⁴ம்மபோ⁴க³ம் த⁴ம்மானுக்³க³ஹம் அனுஸ்ஸராமா’’தி.

‘‘நனு தம், ஆனந்த³, மயா படிகச்சேவ [படிக³ச்சேவ (ஸீ. பீ.)] அக்கா²தம் – ‘ஸப்³பே³ஹி பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ. தம் குதேத்த², ஆனந்த³, லப்³பா⁴! யம் தம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²தம் பலோகத⁴ம்மம், தம் வத மா பலுஜ்ஜீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ யோ மஹந்ததரோ க²ந்தோ⁴ ஸோ பலுஜ்ஜேய்ய; ஏவமேவ கோ² ஆனந்த³, மஹதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ ஸாரிபுத்தோ பரினிப்³பு³தோ. தம் குதேத்த², ஆனந்த³, லப்³பா⁴! யம் தம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²தம் பலோகத⁴ம்மம், தம் வத மா பலுஜ்ஜீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. தஸ்மாதிஹானந்த³, அத்ததீ³பா விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ. யே ஹி கேசி, ஆனந்த³, ஏதரஹி வா மமச்சயே வா அத்ததீ³பா விஹரிஸ்ஸந்தி அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா; தமதக்³கே³ மேதே, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² ப⁴விஸ்ஸந்தி யே கேசி ஸிக்கா²காமா’’தி. ததியம்.

4. உக்கசேலஸுத்தம்

380. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வஜ்ஜீஸு விஹரதி உக்கசேலாயம் க³ங்கா³ய நதி³யா தீரே மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் அசிரபரினிப்³பு³தேஸு ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானேஸு. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ அஜ்ஜோ²காஸே நிஸின்னோ ஹோதி.

அத² கோ² ப⁴க³வா துண்ஹீபூ⁴தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனுவிலோகேத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அபி ம்யாயம், பி⁴க்க²வே, பரிஸா ஸுஞ்ஞா விய கா²யதி பரினிப்³பு³தேஸு ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானேஸு. அஸுஞ்ஞா மே, பி⁴க்க²வே, பரிஸா ஹோதி, அனபேக்கா² தஸ்ஸம் தி³ஸாயம் ஹோதி, யஸ்ஸம் தி³ஸாயம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா விஹரந்தி. யே ஹி தே, பி⁴க்க²வே, அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம்பி ப⁴க³வந்தானம் ஏதப்பரமம்யேவ ஸாவகயுக³ம் [ஏதபரமம்யேவ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அஹோஸி – ஸேய்யதா²பி மய்ஹம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா. யேபி தே, பி⁴க்க²வே, ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம்பி ப⁴க³வந்தானம் ஏதப்பரமம்யேவ ஸாவகயுக³ம் ப⁴விஸ்ஸதி – ஸேய்யதா²பி மய்ஹம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா. அச்ச²ரியம், பி⁴க்க²வே, ஸாவகானம்! அப்³பு⁴தம், பி⁴க்க²வே, ஸாவகானம்! ஸத்து² ச நாம ஸாஸனகரா ப⁴விஸ்ஸந்தி ஓவாத³ப்படிகரா, சதுன்னஞ்ச பரிஸானம் பியா ப⁴விஸ்ஸந்தி மனாபா க³ருபா⁴வனீயா ச! அச்ச²ரியம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ, அப்³பு⁴தம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ! ஏவரூபேபி நாம ஸாவகயுகே³ பரினிப்³பு³தே நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ ஸோகோ வா பரிதே³வோ வா! தம் குதேத்த², பி⁴க்க²வே, லப்³பா⁴! யம் தம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²தம் பலோகத⁴ம்மம், தம் வத மா பலுஜ்ஜீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ யே மஹந்ததரா க²ந்தா⁴ தே பலுஜ்ஜேய்யும்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, மஹதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா பரினிப்³பு³தா. தம் குதேத்த², பி⁴க்க²வே, லப்³பா⁴! யம் தம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²தம் பலோகத⁴ம்மம், தம் வத மா பலுஜ்ஜீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, அத்ததீ³பா விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி வா மமச்சயே வா அத்ததீ³பா விஹரிஸ்ஸந்தி அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா; தமதக்³கே³ மேதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ப⁴விஸ்ஸந்தி யே கேசி ஸிக்கா²காமா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பா³ஹியஸுத்தம்

381. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா பா³ஹியோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா பா³ஹியோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், பா³ஹிய, ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம், தி³ட்டி² ச உஜுகா. யதோ ச கோ² தே, பா³ஹிய, ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம் ப⁴விஸ்ஸதி, தி³ட்டி² ச உஜுகா, ததோ த்வம், பா³ஹிய, ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேய்யாஸி’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, த்வம், பா³ஹிய, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யதோ கோ² த்வம், பா³ஹிய, ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, ததோ துய்ஹம், பா³ஹிய, யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³மிஸ்ஸதி, வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா பா³ஹியோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பா³ஹியோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா பா³ஹியோ அரஹதம் அஹோஸீதி. பஞ்சமம்.

6. உத்தியஸுத்தம்

382. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், உத்திய, ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம், தி³ட்டி² ச உஜுகா. யதோ ச கோ² தே, உத்திய, ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம் ப⁴விஸ்ஸதி, தி³ட்டி² ச உஜுகா, ததோ த்வம், உத்திய, ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேய்யாஸி’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴ த்வம், உத்திய, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராஹி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். யதோ கோ² த்வம், உத்திய, ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், உத்திய, க³மிஸ்ஸஸி மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸ பார’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா உத்தியோ அரஹதம் அஹோஸீதி. ச²ட்ட²ம்.

7. அரியஸுத்தம்

383. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அரியா நிய்யானிகா நிய்யந்தி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அரியா நிய்யானிகா நிய்யந்தி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி. ஸத்தமம்.

8. ப்³ரஹ்மஸுத்தம்

384. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா உருவேலாயம் விஹரதி நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ஏகாயனோ அயம் மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? காயே வா பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வா பி⁴க்கு²…பே… சித்தே வா பி⁴க்கு²…பே… த⁴ம்மேஸு வா பி⁴க்கு² த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏகாயனோ அயம் மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி.

அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ ப⁴க³வதோ புரதோ பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவமேதம், ப⁴க³வா, ஏவமேதம், ஸுக³த! ஏகாயனோ அயம், ப⁴ந்தே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’.

‘‘கதமே சத்தாரோ? காயே வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²…பே… சித்தே வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²…பே… த⁴ம்மேஸு வா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரேய்ய ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏகாயனோ அயம், ப⁴ந்தே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி.

இத³மவோச ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி. இத³ம் வத்வா அதா²பரம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏகாயனம் ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ, மக்³க³ம் பஜானாதி ஹிதானுகம்பீ;

ஏதேன மக்³கே³ன தரிம்ஸு புப்³பே³, தரிஸ்ஸந்தி யே ச தரந்தி ஓக⁴’’ந்தி. அட்ட²மம்;

9. ஸேத³கஸுத்தம்

385. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸும்பே⁴ஸு விஹரதி ஸேத³கம் நாம ஸும்பா⁴னம் நிக³மோ. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, சண்டா³லவம்ஸிகோ சண்டா³லவம்ஸம் உஸ்ஸாபேத்வா மேத³கதா²லிகம் அந்தேவாஸிம் ஆமந்தேஸி – ‘ஏஹி த்வம், ஸம்ம மேத³கதா²லிகே, சண்டா³லவம்ஸம் அபி⁴ருஹித்வா மம உபரிக²ந்தே⁴ திட்டா²ஹீ’தி. ‘ஏவம், ஆசரியா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, மேத³கதா²லிகா அந்தேவாஸீ சண்டா³லவம்ஸிகஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா சண்டா³லவம்ஸம் அபி⁴ருஹித்வா ஆசரியஸ்ஸ உபரிக²ந்தே⁴ அட்டா²ஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, சண்டா³லவம்ஸிகோ மேத³கதா²லிகம் அந்தேவாஸிம் ஏதத³வோச – ‘த்வம், ஸம்ம மேத³கதா²லிகே, மமம் ரக்க², அஹம் தம் ரக்கி²ஸ்ஸாமி. ஏவம் மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் கு³த்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ரக்கி²தா ஸிப்பானி சேவ த³ஸ்ஸேஸ்ஸாம, லாப⁴ஞ்ச [லாபே⁴ ச (ஸீ.)] லச்சா²ம, ஸோத்தி²னா ச சண்டா³லவம்ஸா ஓரோஹிஸ்ஸாமா’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, மேத³கதா²லிகா அந்தேவாஸீ சண்டா³லவம்ஸிகம் ஏதத³வோச – ‘ந கோ² பனேதம், ஆசரிய, ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி. த்வம், ஆசரிய, அத்தானம் ரக்க², அஹம் அத்தானம் ரக்கி²ஸ்ஸாமி. ஏவம் மயம் அத்தகு³த்தா அத்தரக்கி²தா ஸிப்பானி சேவ த³ஸ்ஸேஸ்ஸாம, லாப⁴ஞ்ச லச்சா²ம, ஸோத்தி²னா ச சண்டா³லவம்ஸா ஓரோஹிஸ்ஸாமா’’’தி. ‘‘ஸோ தத்த² ஞாயோ’’தி ப⁴க³வா ஏதத³வோச, ‘‘யதா² மேத³கதா²லிகா அந்தேவாஸீ ஆசரியம் அவோச. அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³ம்; பரம் ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³ம். அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்க²ந்தோ பரம் ரக்க²தி, பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தி’’.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்தானம் ரக்க²ந்தோ பரம் ரக்க²தி? ஆஸேவனாய, பா⁴வனாய, ப³ஹுலீகம்மேன – ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தானம் ரக்க²ந்தோ பரம் ரக்க²தி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தி? க²ந்தியா, அவிஹிம்ஸாய, மேத்தசித்ததாய, அனுத³யதாய – ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தி. அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³ம்; பரம் ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³ம். அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்க²ந்தோ பரம் ரக்க²தி, பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தீ’’தி. நவமம்.

10. ஜனபத³கல்யாணீஸுத்தம்

386. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸும்பே⁴ஸு விஹரதி ஸேத³கம் நாம ஸும்பா⁴னம் நிக³மோ. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ‘ஜனபத³கல்யாணீ, ஜனபத³கல்யாணீ’தி கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாஜனகாயோ ஸன்னிபதேய்ய. ‘ஸா கோ² பனஸ்ஸ ஜனபத³கல்யாணீ பரமபாஸாவினீ நச்சே, பரமபாஸாவினீ கீ³தே. ஜனபத³கல்யாணீ நச்சதி கா³யதீ’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴ய்யோஸோமத்தாய மஹாஜனகாயோ ஸன்னிபதேய்ய. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஜீவிதுகாமோ அமரிதுகாமோ ஸுக²காமோ து³க்க²ப்படிகூலோ. தமேனம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அயம் தே, அம்போ⁴ புரிஸ, ஸமதித்திகோ தேலபத்தோ அந்தரேன ச மஹாஸமஜ்ஜம் அந்தரேன ச ஜனபத³கல்யாணியா பரிஹரிதப்³போ³. புரிஸோ ச தே உக்கி²த்தாஸிகோ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴ஸ்ஸதி. யத்தே²வ நம் தோ²கம்பி ச²ட்³டே³ஸ்ஸதி தத்தே²வ தே ஸிரோ பாதேஸ்ஸதீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் தேலபத்தம் அமனஸிகரித்வா ப³ஹித்³தா⁴ பமாத³ம் ஆஹரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘உபமா கோ² ம்யாயம், பி⁴க்க²வே, கதா அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனாய. அயம் சேவேத்த² அத்தோ² – ஸமதித்திகோ தேலபத்தோதி கோ², பி⁴க்க²வே, காயக³தாய ஏதம் ஸதியா அதி⁴வசனம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘காயக³தா ஸதி நோ பா⁴விதா ப⁴விஸ்ஸதி ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴’தி. ஏவஞ்ஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. த³ஸமம்.

நாலந்த³வக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மஹாபுரிஸோ நாலந்த³ம், சுந்தோ³ சேலஞ்ச பா³ஹியோ;

உத்தியோ அரியோ ப்³ரஹ்மா, ஸேத³கம் ஜனபதே³ன சாதி.