2. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனவக்³கோ³

1. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தம்

1081. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பஞ்சவக்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³. கதமே த்³வே? யோ சாயம் காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ ஹீனோ க³ம்மோ போது²ஜ்ஜனிகோ அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ, யோ சாயம் அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ து³க்கோ² அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ. ஏதே கோ², பி⁴க்க²வே, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி’’.

‘‘கதமா ச ஸா, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் கோ² ஸா, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம் – ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², ப்³யாதி⁴பி து³க்கோ², மரணம்பி து³க்க²ம், அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ², யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம் – ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ [பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴பி (பீ. க.)] து³க்கா². இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் – யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா [போனோப⁴விகா (ஸீ. பீ.)] நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் [ஸேய்யதீ²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் – யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ. இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் – அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்ய’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞாத’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹீன’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²கத’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வித’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘யாவகீவஞ்ச மே, பி⁴க்க²வே, இமேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏவம் திபரிவட்டம் த்³வாத³ஸாகாரம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ந ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம் [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ பச்சஞ்ஞாஸிம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)].

‘‘யதோ ச கோ² மே, பி⁴க்க²வே, இமேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏவம் திபரிவட்டம் த்³வாத³ஸாகாரம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ.)], அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா பஞ்சவக்³கி³யா பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே ஆயஸ்மதோ கோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

பவத்திதே ச பன ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே பு⁴ம்மா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. பு⁴ம்மானம் தே³வானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா சாதுமஹாராஜிகா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம், அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா தாவதிம்ஸா தே³வா…பே… யாமா தே³வா…பே… துஸிதா தே³வா…பே… நிம்மானரதீ தே³வா…பே… பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வா…பே… ப்³ரஹ்மகாயிகா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி.

இதிஹ தேன க²ணேன (தேன லயேன) [( ) நத்தி² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] தேன முஹுத்தேன யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சி². அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து ஸங்கம்பி ஸம்பகம்பி ஸம்பவேதி⁴, அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுரஹோஸி அதிக்கம்ம தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴, கோண்ட³ஞ்ஞோ, அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴, கோண்ட³ஞ்ஞோ’’தி! இதி ஹித³ம் ஆயஸ்மதோ கோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ‘அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞோ’ த்வேவ நாமம் அஹோஸீதி. பட²மம்.

2. ததா²க³தஸுத்தம்

1082. ‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்ய’ந்தி பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞாத’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்ச’ந்தி பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹீன’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே. … உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²கத’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வித’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதீ³’’தி. து³தியம்.

3. க²ந்த⁴ஸுத்தம்

1083. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் [து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்சம் து³க்க²னிரோதோ⁴ அரியஸச்சம் (ஸ்யா.)] து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ‘பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’ திஸ்ஸ வசனீயம், ஸேய்யதி²த³ம் [கதமே பஞ்ச (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்? யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்? யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ததியம்.

4. அஜ்ஜ²த்திகாயதனஸுத்தம்

1084. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானீ’ திஸ்ஸ வசனீயம். கதமானி ச²? சக்கா²யதனம்…பே… மனாயதனம் – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்? யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்? யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மதா⁴ரணஸுத்தம்

1085. ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ‘‘து³க்க²ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²ஸமுத³யம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா து³தியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²னிரோத⁴ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ததியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ஸாது⁴ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி. து³க்க²ம் கோ², பி⁴க்கு², மயா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம்.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா து³தியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா. கம்.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா ததியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ [து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபத³ம் (பீ.), து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் (க.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², தா⁴ரேஹி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியதா⁴ரணஸுத்தம்

1086. ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ‘‘து³க்க²ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. யோ ஹி கோசி, ப⁴ந்தே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. து³க்க²ஸமுத³யம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. யோ ஹி கோசி, ப⁴ந்தே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ஸாது⁴ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி. து³க்க²ம் கோ², பி⁴க்கு², மயா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்கு², ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. து³க்க²ஸமுத³யம் கோ², பி⁴க்கு²…பே… து³க்க²னிரோத⁴ம் கோ², பி⁴க்கு²…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ கோ², பி⁴க்கு², மயா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்கு², ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏவம் கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஹி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அவிஜ்ஜாஸுத்தம்

1087. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அவிஜ்ஜா, அவிஜ்ஜா’தி ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, அவிஜ்ஜா; கித்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘யம் கோ², பி⁴க்கு², து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², அவிஜ்ஜா; ஏத்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. விஜ்ஜாஸுத்தம்

1088. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘விஜ்ஜா, விஜ்ஜா’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, விஜ்ஜா; கித்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘யம் கோ², பி⁴க்கு², து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², விஜ்ஜா; ஏத்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. ஸங்காஸனஸுத்தம்

1089. ‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி பி⁴க்க²வே, மயா பஞ்ஞத்தம். தத்த² அபரிமாணா வண்ணா அபரிமாணா ப்³யஞ்ஜனா அபரிமாணா ஸங்காஸனா – ‘இதிபித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி; இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம்…பே… இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம்…பே… ‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, மயா பஞ்ஞத்தம். தத்த² அபரிமாணா வண்ணா அபரிமாணா ப்³யஞ்ஜனா அபரிமாணா ஸங்காஸனா – ‘இதிபித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. நவமம்.

10. தத²ஸுத்தம்

1090. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. த³ஸமம்.

த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனவக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த⁴ம்மசக்கம் ததா²க³தம், க²ந்தா⁴ ஆயதனேன ச;

தா⁴ரணா ச த்³வே அவிஜ்ஜா, விஜ்ஜா ஸங்காஸனா ததா²தி.