12. ஸச்சஸம்யுத்தம்

1. ஸமாதி⁴வக்³கோ³

1. ஸமாதி⁴ஸுத்தம்

1071. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸமாதி⁴ம், பி⁴க்க²வே, பா⁴வேத². ஸமாஹிதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. கிஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஸமாதி⁴ம், பி⁴க்க²வே, பா⁴வேத². ஸமாஹிதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யோகோ³ கரணீயோ, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யோகோ³ கரணீயோ, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பட²மம்.

2. படிஸல்லானஸுத்தம்

1072. ‘‘படிஸல்லானே, பி⁴க்க²வே, யோக³மாபஜ்ஜத². படிஸல்லீனோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. கிஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. படிஸல்லானே, பி⁴க்க²வே, யோக³மாபஜ்ஜத². படிஸல்லீனோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி.

3. பட²மகுலபுத்தஸுத்தம்

1073. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிம்ஸு, ஸப்³பே³ தே சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, ஸப்³பே³ தே சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய.

‘‘கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சஸ்ஸ. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிம்ஸு…பே… பப்³ப³ஜிஸ்ஸந்தி…பே… பப்³ப³ஜந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஸம்யேவ சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய.

4. து³தியகுலபுத்தஸுத்தம்

1074. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேஸும், ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேஸும். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேஸ்ஸந்தி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேந்தி.

‘‘கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் குலபுத்தா ஸம்மா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேஸும் …பே… அபி⁴ஸமேஸ்ஸந்தி…பே… அபி⁴ஸமேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

1075. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ம்ஸு, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ம்ஸு. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம்…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ம்ஸு…பே… அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி…பே… அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ந்தி, ஸப்³பே³ தே இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

1076. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேஸும், ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேஸும். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேஸ்ஸந்தி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேந்தி.

‘‘கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம்…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேஸும்…பே… பகாஸேஸ்ஸந்தி…பே… பகாஸேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம் பகாஸேந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. விதக்கஸுத்தம்

1077. ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, பாபகே அகுஸலே விதக்கே விதக்கேய்யாத² [விதக்கேத² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)], ஸேய்யதி²த³ம் – காமவிதக்கம், ப்³யாபாத³விதக்கம், விஹிம்ஸாவிதக்கம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நேதே, பி⁴க்க²வே, விதக்கா அத்த²ஸம்ஹிதா நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘விதக்கேந்தா ச கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி விதக்கேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி விதக்கேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி விதக்கேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி விதக்கேய்யாத². தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏதே, பி⁴க்க²வே, விதக்கா அத்த²ஸம்ஹிதா ஏதே ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ஏதே நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. சிந்தஸுத்தம்

1078. ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, பாபகம் அகுஸலம் சித்தம் சிந்தேய்யாத² [சிந்தேத² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அந்தவா லோகோ’தி வா ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நேஸா, பி⁴க்க²வே, சிந்தா அத்த²ஸம்ஹிதா நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘சிந்தேந்தா ச கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி சிந்தேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி சிந்தேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி சிந்தேய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி சிந்தேய்யாத². தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏஸா, பி⁴க்க²வே, சிந்தா அத்த²ஸம்ஹிதா, ஏஸா ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகா, ஏஸா நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. விக்³கா³ஹிககதா²ஸுத்தம்

1079. ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, விக்³கா³ஹிககத²ம் கதே²ய்யாத² [கதே²த² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] – ‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி, அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமி. கிம் த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானிஸ்ஸஸி! மிச்சா²படிபன்னோ த்வமஸி, அஹமஸ்மி ஸம்மாபடிபன்னோ. ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தே. புரேவசனீயம் பச்சா² அவச, பச்சா²வசனீயம் புரே அவச. அதி⁴சிண்ணம் [அசிண்ணம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] தே விபராவத்தம். ஆரோபிதோ தே வாதோ³, சர வாத³ப்பமோக்கா²ய. நிக்³க³ஹிதோஸி, நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நேஸா, பி⁴க்க²வே, கதா² அத்த²ஸம்ஹிதா நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

10. திரச்சா²னகதா²ஸுத்தம்

1080. ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ய்யாத², ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம் மஹாமத்தகத²ம் ஸேனாகத²ம், ப⁴யகத²ம் யுத்³த⁴கத²ம், அன்னகத²ம் பானகத²ம் வத்த²கத²ம் ஸயனகத²ம் மாலாகத²ம் க³ந்த⁴கத²ம், ஞாதிகத²ம் யானகத²ம் கா³மகத²ம் நிக³மகத²ம் நக³ரகத²ம் ஜனபத³கத²ம் இத்தி²கத²ம் [இத்தி²கத²ம் புரிஸகத²ம் (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ஸூரகத²ம் விஸிகா²கத²ம் கும்ப⁴ட்டா²னகத²ம், புப்³ப³பேதகத²ம் நானத்தகத²ம், லோகக்கா²யிகம் ஸமுத்³த³க்கா²யிகம் இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நேஸா, பி⁴க்க²வே, கதா² அத்த²ஸம்ஹிதா நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘கதே²ந்தா ச கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி கதே²ய்யாத², ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி கதே²ய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி கதே²ய்யாத², ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி கதே²ய்யாத². தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏஸா, பி⁴க்க²வே, கதா² அத்த²ஸம்ஹிதா, ஏஸா ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகா, ஏஸா நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. த³ஸமம்.

ஸமாதி⁴வக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஸமாதி⁴ படிஸல்லானா, குலபுத்தா அபரே து³வே;

ஸமணப்³ராஹ்மணா விதக்கம், சிந்தா விக்³கா³ஹிகா கதா²தி.

2. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனவக்³கோ³

1. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தம்

1081. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பஞ்சவக்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³. கதமே த்³வே? யோ சாயம் காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ ஹீனோ க³ம்மோ போது²ஜ்ஜனிகோ அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ, யோ சாயம் அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ து³க்கோ² அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ. ஏதே கோ², பி⁴க்க²வே, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி’’.

‘‘கதமா ச ஸா, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் கோ² ஸா, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம் – ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², ப்³யாதி⁴பி து³க்கோ², மரணம்பி து³க்க²ம், அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ², யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம் – ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ [பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴பி (பீ. க.)] து³க்கா². இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் – யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா [போனோப⁴விகா (ஸீ. பீ.)] நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் [ஸேய்யதீ²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் – யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ. இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் – அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்ய’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞாத’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹீன’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²கத’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வித’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘யாவகீவஞ்ச மே, பி⁴க்க²வே, இமேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏவம் திபரிவட்டம் த்³வாத³ஸாகாரம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ந ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம் [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ பச்சஞ்ஞாஸிம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)].

‘‘யதோ ச கோ² மே, பி⁴க்க²வே, இமேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏவம் திபரிவட்டம் த்³வாத³ஸாகாரம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ.)], அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா பஞ்சவக்³கி³யா பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே ஆயஸ்மதோ கோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

பவத்திதே ச பன ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே பு⁴ம்மா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. பு⁴ம்மானம் தே³வானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா சாதுமஹாராஜிகா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம், அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா தாவதிம்ஸா தே³வா…பே… யாமா தே³வா…பே… துஸிதா தே³வா…பே… நிம்மானரதீ தே³வா…பே… பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வா…பே… ப்³ரஹ்மகாயிகா தே³வா ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸும் – ‘‘ஏதம் ப⁴க³வதா பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி.

இதிஹ தேன க²ணேன (தேன லயேன) [( ) நத்தி² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] தேன முஹுத்தேன யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சி². அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து ஸங்கம்பி ஸம்பகம்பி ஸம்பவேதி⁴, அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுரஹோஸி அதிக்கம்ம தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴, கோண்ட³ஞ்ஞோ, அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴, கோண்ட³ஞ்ஞோ’’தி! இதி ஹித³ம் ஆயஸ்மதோ கோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ‘அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞோ’ த்வேவ நாமம் அஹோஸீதி. பட²மம்.

2. ததா²க³தஸுத்தம்

1082. ‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்ய’ந்தி பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞாத’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்ச’ந்தி பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹீன’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே. … உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²கத’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³.

‘‘‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³…பே… உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வித’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தானம் புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதீ³’’தி. து³தியம்.

3. க²ந்த⁴ஸுத்தம்

1083. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் [து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்சம் து³க்க²னிரோதோ⁴ அரியஸச்சம் (ஸ்யா.)] து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ‘பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’ திஸ்ஸ வசனீயம், ஸேய்யதி²த³ம் [கதமே பஞ்ச (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்? யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்? யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ததியம்.

4. அஜ்ஜ²த்திகாயதனஸுத்தம்

1084. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானீ’ திஸ்ஸ வசனீயம். கதமானி ச²? சக்கா²யதனம்…பே… மனாயதனம் – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்? யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா நந்தி³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

5. பட²மதா⁴ரணஸுத்தம்

1085. ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ‘‘து³க்க²ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²ஸமுத³யம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா து³தியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²னிரோத⁴ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ததியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ஸாது⁴ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி. து³க்க²ம் கோ², பி⁴க்கு², மயா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம்.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா து³தியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா. கம்.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா ததியம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி; து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ [து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபத³ம் (பீ.), து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் (க.)] கோ², பி⁴க்கு², மயா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², தா⁴ரேஹி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியதா⁴ரணஸுத்தம்

1086. ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி? ‘‘து³க்க²ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. யோ ஹி கோசி, ப⁴ந்தே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. து³க்க²ஸமுத³யம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. யோ ஹி கோசி, ப⁴ந்தே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ஸாது⁴ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஸி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி. து³க்க²ம் கோ², பி⁴க்கு², மயா பட²மம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்கு², ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²ம் பட²மம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. து³க்க²ஸமுத³யம் கோ², பி⁴க்கு²…பே… து³க்க²னிரோத⁴ம் கோ², பி⁴க்கு²…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ கோ², பி⁴க்கு², மயா சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸிதம், ததா² நம் தா⁴ரேஹி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்கு², ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் யம் ஸமணேன கோ³தமேன தே³ஸிதம். அஹமேதம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பச்சக்கா²ய அஞ்ஞம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் சதுத்த²ம் அரியஸச்சம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏவம் கோ² த்வம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேஹி மயா சத்தாரி அரியஸச்சானி தே³ஸிதானீதி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அவிஜ்ஜாஸுத்தம்

1087. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அவிஜ்ஜா, அவிஜ்ஜா’தி ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, அவிஜ்ஜா; கித்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘யம் கோ², பி⁴க்கு², து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², அவிஜ்ஜா; ஏத்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. விஜ்ஜாஸுத்தம்

1088. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘விஜ்ஜா, விஜ்ஜா’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, விஜ்ஜா; கித்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘யம் கோ², பி⁴க்கு², து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², விஜ்ஜா; ஏத்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்கு², ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. ஸங்காஸனஸுத்தம்

1089. ‘‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி பி⁴க்க²வே, மயா பஞ்ஞத்தம். தத்த² அபரிமாணா வண்ணா அபரிமாணா ப்³யஞ்ஜனா அபரிமாணா ஸங்காஸனா – ‘இதிபித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’ந்தி; இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம்…பே… இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம்…பே… ‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி, பி⁴க்க²வே, மயா பஞ்ஞத்தம். தத்த² அபரிமாணா வண்ணா அபரிமாணா ப்³யஞ்ஜனா அபரிமாணா ஸங்காஸனா – ‘இதிபித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. நவமம்.

10. தத²ஸுத்தம்

1090. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேதம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி.

த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனவக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த⁴ம்மசக்கம் ததா²க³தம், க²ந்தா⁴ ஆயதனேன ச;

தா⁴ரணா ச த்³வே அவிஜ்ஜா, விஜ்ஜா ஸங்காஸனா ததா²தி.

3. கோடிகா³மவக்³கோ³

1. பட²மகோடிகா³மஸுத்தம்

1091. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வஜ்ஜீஸு விஹரதி கோடிகா³மே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானம் அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச’’.

‘‘கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ…பே… து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. தயித³ம், பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம்; உச்சி²ன்னா ப⁴வதண்ஹா, கீ²ணா ப⁴வனேத்தி; நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘சதுன்னம் அரியஸச்சானம், யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸனா;

ஸம்ஸிதம் [ஸம்ஸரிதம் (ஸ்யா. கம். க.) தீ³. நி. 2.155] தீ³க⁴மத்³தா⁴னம், தாஸு தாஸ்வேவ ஜாதிஸு.

‘‘தானி [யானி (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ஏதானி தி³ட்டா²னி, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா;

உச்சி²ன்னம் மூலம் து³க்க²ஸ்ஸ, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி. பட²மம்;

2. து³தியகோடிகா³மஸுத்தம்

1092. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ந மே தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, ந ச பனேதே ஆயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ம் வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே கோ² மே, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு சேவ ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு ச ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, தே ச பனாயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ஞ்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘யே து³க்க²ம் நப்பஜானந்தி, அதோ² து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம்;

யத்த² ச ஸப்³ப³ஸோ து³க்க²ம், அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி.

‘‘தஞ்ச மக்³க³ம் ந ஜானந்தி, து³க்கூ²பஸமகா³மினம்;

சேதோவிமுத்திஹீனா தே, அதோ² பஞ்ஞாவிமுத்தியா;

அப⁴ப்³பா³ தே அந்தகிரியாய, தே வே ஜாதிஜரூபகா³.

‘‘யே ச து³க்க²ம் பஜானந்தி, அதோ² து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம்;

யத்த² ச ஸப்³ப³ஸோ து³க்க²ம், அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி.

‘‘தஞ்ச மக்³க³ம் பஜானந்தி, து³க்கூ²பஸமகா³மினம்;

சேதோவிமுத்திஸம்பன்னா, அதோ² பஞ்ஞாவிமுத்தியா;

ஸப்³பா³ தே அந்தகிரியாய, ந தே ஜாதிஜரூபகா³’’தி. து³தியம்;

3. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸுத்தம்

1093. ஸாவத்தி²னிதா³னம். சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம்…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி. இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ததா²க³தோ ‘அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’தி வுச்சதி.

4. அரஹந்தஸுத்தம்

1094. ஸாவத்தி²னிதா³னம். யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு. யே ஹி [யேபி ஹி (ப³ஹூஸு)] கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தி, ஸப்³பே³ தே சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். யே ஹி, கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு…பே… அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி…பே… அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தி, ஸப்³பே³ தே இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானி யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தி.

5. ஆஸவக்க²யஸுத்தம்

1095. ‘‘ஜானதோஹம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யம் வதா³மி, நோ அஜானதோ அபஸ்ஸதோ. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி.

6. மித்தஸுத்தம்

1096. ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனுகம்பேய்யாத², யே ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யும் – மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா – தே வோ, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ, து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ, து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சஸ்ஸ. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனுகம்பேய்யாத², யே ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யும் – மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா தே வோ, பி⁴க்க²வே, இமேஸம் சதுன்னம் அரியஸச்சானம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமயாய ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

7. தத²ஸுத்தம்

1097. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி; தஸ்மா ‘அரியஸச்சானீ’தி வுச்சந்தி.

8. லோகஸுத்தம்

1098. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ததா²க³தோ அரியோ; தஸ்மா ‘அரியஸச்சானீ’தி வுச்சந்தி’’.

9. பரிஞ்ஞேய்யஸுத்தம்

1099. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அரியஸச்சானி. இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் அரியஸச்சானம் அத்தி² அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்யம், அத்தி² அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³ம், அத்தி² அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம், அத்தி² அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³ம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்யம்? து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்யம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³ம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³ம்.