3. ஸம்கி²த்தத⁴ம்மஸுத்தம்
86. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆனந்த³, சக்கு² நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?
‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?
‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி?
‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘ரூபா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி?
‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’…பே….
‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம்…பே… யம்பித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?
‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?
‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி?
‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’…பே….
‘‘ஜிவ்ஹா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி?
‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’…பே….
‘‘ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம்… ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸோ…பே… யம்பித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?
‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?
‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி?
‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’…பே….
‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், ஆனந்த³, ஸுதவா அரியஸாவகோ சக்கு²ஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸேபி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… யம்பித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி; விராகா³ விமுச்சதி; விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி. ததியம்.