5. ஸத்தட்டா²னஸுத்தம்

57. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸத்தட்டா²னகுஸலோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திவிதூ⁴பபரிக்கீ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோதி வுச்சதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்தட்டா²னகுஸலோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ரூபம் பஜானாதி, ரூபஸமுத³யம் பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴ம் பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி; ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் பஜானாதி, ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவம் பஜானாதி, ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஜானாதி; வேத³னம் பஜானாதி … ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் பஜானாதி, விஞ்ஞாணஸமுத³யம் பஜானாதி, விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் பஜானாதி, விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி; விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் பஜானாதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவம் பஜானாதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஜானாதி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரூபம்? சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா, சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ரூபம். ஆஹாரஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ; ஆஹாரனிரோதா⁴ ரூபனிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ரூபனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யம் ரூபம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³. யம் ரூபம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் – அயம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ. யோ ரூபஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் ரூபம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபனிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய; ஏவம் ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அபி⁴ஞ்ஞாய ரூபஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னா, தே ஸுப்படிபன்னா. யே ஸுப்படிபன்னா, தே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கா³த⁴ந்தி.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் ரூபம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபனிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய; ஏவம் ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அபி⁴ஞ்ஞாய ரூபஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³ விமுத்தா, தே ஸுவிமுத்தா. யே ஸுவிமுத்தா, தே கேவலினோ. யே கேவலினோ வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னா? ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, வேத³னாகாயா – சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா…பே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வேத³னா. ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோ; ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யம் வேத³னம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் வேத³னாய அஸ்ஸாதோ³. யா வேத³னா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா – அயம் வேத³னாய ஆதீ³னவோ. யோ வேத³னாய ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் வேத³னாய நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி, கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் வேத³னம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் வேத³னாஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் வேத³னானிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் வேத³னானிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய; ஏவம் வேத³னாய அஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் வேத³னாய ஆதீ³னவம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் வேத³னாய நிஸ்ஸரணம் அபி⁴ஞ்ஞாய வேத³னாய நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னா, தே ஸுப்படிபன்னா. யே ஸுப்படிபன்னா, தே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கா³த⁴ந்தி.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் வேத³னம் அபி⁴ஞ்ஞாய…பே… வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞா? ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞாகாயா – ரூபஸஞ்ஞா, ஸத்³த³ஸஞ்ஞா, க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா, ரஸஸஞ்ஞா, போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா, த⁴ம்மஸஞ்ஞா. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞா. ப²ஸ்ஸஸமுத³யா ஸஞ்ஞாஸமுத³யோ; ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ ஸஞ்ஞானிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஞானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴…பே… வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா? ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, சேதனாகாயா – ரூபஸஞ்சேதனா, ஸத்³த³ஸஞ்சேதனா, க³ந்த⁴ஸஞ்சேதனா, ரஸஸஞ்சேதனா, போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்சேதனா, த⁴ம்மஸஞ்சேதனா. இமே வுச்சந்தி பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா. ப²ஸ்ஸஸமுத³யா ஸங்கா²ரஸமுத³யோ; ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸங்கா²ரனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யம் ஸங்கா²ரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் ஸங்கா²ரானம் அஸ்ஸாதோ³. யே ஸங்கா²ரா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா – அயம் ஸங்கா²ரானம் ஆதீ³னவோ. யோ ஸங்கா²ரேஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் ஸங்கா²ரானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் ஸங்கா²ரே அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ஸங்கா²ரஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ஸங்கா²ரனிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் ஸங்கா²ரனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய…பே… ஸங்கா²ரானம் நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னா தே ஸுப்படிபன்னா. யே ஸுப்படிபன்னா, தே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கா³த⁴ந்தி…பே… வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணம்? ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணகாயா – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம், மனோவிஞ்ஞாணம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணம். நாமரூபஸமுத³யா விஞ்ஞாணஸமுத³யோ; நாமரூபனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யம் விஞ்ஞாணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³. யம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் – அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ. யோ விஞ்ஞாணஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் விஞ்ஞாணம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய; ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அபி⁴ஞ்ஞாய விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னா, தே ஸுப்படிபன்னா. யே ஸுப்படிபன்னா, தே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கா³த⁴ந்தி.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் விஞ்ஞாணம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸமுத³யம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய; ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அபி⁴ஞ்ஞாய விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³ விமுத்தா, தே ஸுவிமுத்தா. யே ஸுவிமுத்தா, தே கேவலினோ. யே கேவலினோ வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்தட்டா²னகுஸலோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திவிதூ⁴பபரிக்கீ² ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தா⁴துஸோ உபபரிக்க²தி, ஆயதனஸோ உபபரிக்க²தி, படிச்சஸமுப்பாத³ஸோ உபபரிக்க²தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திவிதூ⁴பபரிக்கீ² ஹோதி. ஸத்தட்டா²னகுஸலோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திவிதூ⁴பபரிக்கீ², இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே கேவலீ வுஸிதவா ‘உத்தமபுரிஸோ’தி வுச்சதீ’’தி. பஞ்சமம்.