3. பா⁴ரவக்³கோ³

1. பா⁴ரஸுத்தம்

22. ஸாவத்தி²யம் … தத்ர கோ² … ‘‘பா⁴ரஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி பா⁴ரஹாரஞ்ச பா⁴ராதா³னஞ்ச பா⁴ரனிக்கே²பனஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரோ? பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ திஸ்ஸ வசனீயம். கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரோ’’.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரஹாரோ? புக்³க³லோ திஸ்ஸ வசனீயம். ய்வாயம் ஆயஸ்மா ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரஹாரோ.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பா⁴ராதா³னம்? யாயம் தண்ஹா போனோப⁴விகா [போனோப்³ப⁴விகா (ஸ்யா. கம். க.)] நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா [நந்தி³ராக³ஸஹக³தா (ஸப்³ப³த்த²)] தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴ராதா³னம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரனிக்கே²பனம்? யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴ரனிக்கே²பன’’ந்தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான [வத்வா (ஸீ.) ஏவமீதி³ஸேஸு டா²னேஸு] ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘பா⁴ரா ஹவே பஞ்சக்க²ந்தா⁴, பா⁴ரஹாரோ ச புக்³க³லோ;

பா⁴ராதா³னம் து³க²ம் லோகே, பா⁴ரனிக்கே²பனம் ஸுக²ம்.

‘‘நிக்கி²பித்வா க³ரும் பா⁴ரம், அஞ்ஞம் பா⁴ரம் அனாதி³ய;

ஸமூலம் தண்ஹமப்³பு³ய்ஹ [தண்ஹமப்³பு⁴ய்ஹ (பீ. க.)], நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோ’’தி. பட²மம்;

2. பரிஞ்ஞஸுத்தம்

23. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘பரிஞ்ஞேய்யே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி பரிஞ்ஞஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமே ச, பி⁴க்க²வே, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா? ரூபம், பி⁴க்க²வே, பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, வேத³னா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, பரிஞ்ஞா? யோ, பி⁴க்க²வே, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பரிஞ்ஞா’’தி. து³தியம்.

3. அபி⁴ஜானஸுத்தம்

24. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய; வேத³னம் அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய; ஸஞ்ஞம் அனபி⁴ஜானம்… ஸங்கா²ரே அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய; விஞ்ஞாணம் அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய. ரூபஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஜானம் பரிஜானம் விராஜயம் பஜஹம் ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய; வேத³னம் அபி⁴ஜானம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அபி⁴ஜானம் பரிஜானம் விராஜயம் பஜஹம் ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயா’’தி. ததியம்.

4. ச²ந்த³ராக³ஸுத்தம்

25. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்மிம் ச²ந்த³ராகோ³ தம் பஜஹத². ஏவம் தம் ரூபம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். யோ வேத³னாய ச²ந்த³ராகோ³ தம் பஜஹத². ஏவம் ஸா வேத³னா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யோ ஸஞ்ஞாய ச²ந்த³ராகோ³ தம் பஜஹத². ஏவம் ஸா ஸஞ்ஞா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யோ ஸங்கா²ரேஸு ச²ந்த³ராகோ³ தம் பஜஹத². ஏவம் தே ஸங்கா²ரா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யோ விஞ்ஞாணஸ்மிம் ச²ந்த³ராகோ³ தம் பஜஹத². ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. அஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

26. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘புப்³பே³வ [புப்³பே³ (பீ. க.)] மே, பி⁴க்க²வே, ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ [போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ (பீ. க.)] ஸதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘கோ நு கோ² ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ வேத³னாய அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ ஸஞ்ஞாய அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ ஸங்கா²ரானம் அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரண’ந்தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம் கோ² ரூபம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³. யம் ரூபம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், அயம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ. யோ ரூபஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம். யம் வேத³னம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் வேத³னாய அஸ்ஸாதோ³ [யா (க.)]. யம் வேத³னா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, அயம் வேத³னாய ஆதீ³னவோ. யோ வேத³னாய ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் வேத³னாய நிஸ்ஸரணம். யம் ஸஞ்ஞம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி…பே… யம் ஸங்கா²ரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் ஸங்கா²ரானம் அஸ்ஸாதோ³. யம் [யே (ஸீ. க.)] ஸங்கா²ரா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, அயம் ஸங்கா²ரானம் ஆதீ³னவோ. யோ ஸங்கா²ரேஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் ஸங்கா²ரானம் நிஸ்ஸரணம். யம் விஞ்ஞாணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³. யம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ. யோ விஞ்ஞாணஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம்’’’.

‘‘யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஏவம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பச்சஞ்ஞாஸிம் [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ (ஸீ.)]. யதோ ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஏவம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம்; அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ. க.)]; அயமந்திமா ஜாதி; நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

27. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ரூபஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸாத³பரியேஸனம் அசரிம். யோ ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². ரூபஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, ஆதீ³னவபரியேஸனம் அசரிம். யோ ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². ரூபஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸரணபரியேஸனம் அசரிம். யம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாய மே தம் ஸுதி³ட்ட²ம். வேத³னாயாஹம், பி⁴க்க²வே… ஸஞ்ஞாயாஹம், பி⁴க்க²வே… ஸங்கா²ரானாஹம், பி⁴க்க²வே… விஞ்ஞாணஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸாத³பரியேஸனம் அசரிம். யோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². விஞ்ஞாணஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, ஆதீ³னவபரியேஸனம் அசரிம். யோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². விஞ்ஞாணஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸரணபரியேஸனம் அசரிம். யம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதா விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாய மே தம் ஸுதி³ட்ட²ம். யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம்…பே… அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ. க.)]; அயமந்திமா ஜாதி; நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ததியஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

28. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ அப⁴விஸ்ஸ நயித³ம் ஸத்தா ரூபஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா ஸத்தா ரூபஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ அப⁴விஸ்ஸ நயித³ம் ஸத்தா ரூபஸ்மிம் நிப்³பி³ந்தே³ய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ, தஸ்மா ஸத்தா ரூபஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³ந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அப⁴விஸ்ஸ நயித³ம் ஸத்தா ரூபஸ்மா நிஸ்ஸரேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம், தஸ்மா ஸத்தா ரூபஸ்மா நிஸ்ஸரந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, வேத³னாய…பே… நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞாய… நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரானம் நிஸ்ஸரணம் அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா ஸங்கா²ரேஹி நிஸ்ஸரேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² ஸங்கா²ரானம் நிஸ்ஸரணம், தஸ்மா ஸத்தா ஸங்கா²ரேஹி நிஸ்ஸரந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மிம் நிப்³பி³ந்தே³ய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோ, தஸ்மா ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³ந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மா நிஸ்ஸரேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம், தஸ்மா ஸத்தா விஞ்ஞாணஸ்மா நிஸ்ஸரந்தி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு [நாப்³ப⁴ஞ்ஞிம்ஸு (ஸீ.)]; நேவ தாவ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரிம்ஸு. யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு; அத², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரந்தி’’. ஸத்தமம்.

8. அபி⁴னந்த³னஸுத்தம்

29. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபம் அபி⁴னந்த³தி, து³க்க²ம் ஸோ அபி⁴னந்த³தி. யோ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தி, அபரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. யோ வேத³னம் அபி⁴னந்த³தி… யோ ஸஞ்ஞம் அபி⁴னந்த³தி… யோ ஸங்கா²ரே அபி⁴னந்த³தி… யோ விஞ்ஞாணம் அபி⁴னந்த³தி, து³க்க²ம் ஸோ அபி⁴னந்த³தி. யோ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தி, அபரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நாபி⁴னந்த³தி, து³க்க²ம் ஸோ நாபி⁴னந்த³தி. யோ து³க்க²ம் நாபி⁴னந்த³தி, பரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. யோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி… யோ ஸஞ்ஞம் நாபி⁴னந்த³தி… யோ ஸங்கா²ரே நாபி⁴னந்த³தி… யோ விஞ்ஞாணம் நாபி⁴னந்த³தி, து³க்க²ம் ஸோ நாபி⁴னந்த³தி. யோ து³க்க²ம் நாபி⁴னந்த³தி, பரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. உப்பாத³ஸுத்தம்

30. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ உப்பாதோ³ டி²தி அபி⁴னிப்³ப³த்தி பாதுபா⁴வோ, து³க்க²ஸ்ஸேஸோ உப்பாதோ³ ரோகா³னம் டி²தி ஜராமரணஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ. யோ வேத³னாய…பே… யோ ஸஞ்ஞாய…பே… யோ ஸங்கா²ரானம்…பே… யோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³ டி²தி அபி⁴னிப்³ப³த்தி பாதுபா⁴வோ, து³க்க²ஸ்ஸேஸோ உப்பாதோ³ ரோகா³னம் டி²தி ஜராமரணஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, து³க்க²ஸ்ஸேஸோ நிரோதோ⁴ ரோகா³னம் வூபஸமோ ஜராமரணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ. யோ வேத³னாய …பே… யோ ஸஞ்ஞாய… யோ ஸங்கா²ரானம்… யோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, து³க்க²ஸ்ஸேஸோ நிரோதோ⁴ ரோகா³னம் வூபஸமோ ஜராமரணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’’தி. நவமம்.

10. அக⁴மூலஸுத்தம்

31. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அக⁴ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அக⁴மூலஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமஞ்ச பி⁴க்க²வே அக⁴ம்? ரூபம், பி⁴க்க²வே, அக⁴ம், வேத³னா அக⁴ம், ஸஞ்ஞா அக⁴ம், ஸங்கா²ரா அக⁴ம், விஞ்ஞாணம் அக⁴ம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அக⁴ம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அக⁴மூலம்? யாயம் தண்ஹா போனோப⁴விகா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா [நந்தி³ராக³ஸஹக³தா (ஸப்³ப³த்த²)] தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ; ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அக⁴மூல’’ந்தி. த³ஸமம்.

11. பப⁴ங்கு³ஸுத்தம்

32. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘பப⁴ங்கு³ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அப்பப⁴ங்கு³ஞ்ச. தம் ஸுணாத². கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பப⁴ங்கு³, கிம் அப்பப⁴ங்கு³? ரூபம், பி⁴க்க²வே, பப⁴ங்கு³. யோ தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, இத³ம் அப்பப⁴ங்கு³. வேத³னா பப⁴ங்கு³. யோ தஸ்ஸா நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, இத³ம் அப்பப⁴ங்கு³. ஸஞ்ஞா பப⁴ங்கு³… ஸங்கா²ரா பப⁴ங்கு³. யோ தேஸம் நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, இத³ம் அப்பப⁴ங்கு³. விஞ்ஞாணம் பப⁴ங்கு³. யோ தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ வூபஸமோ அத்த²ங்க³மோ, இத³ம் அப்பப⁴ங்கூ³’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

பா⁴ரவக்³கோ³ ததியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

பா⁴ரம் பரிஞ்ஞம் அபி⁴ஜானம், ச²ந்த³ராக³ம் சதுத்த²கம்;

அஸ்ஸாதா³ ச தயோ வுத்தா, அபி⁴னந்த³னமட்ட²மம்;

உப்பாத³ம் அக⁴மூலஞ்ச, ஏகாத³ஸமோ பப⁴ங்கூ³தி.