12. த⁴ம்மகதி²கவக்³கோ³

1. அவிஜ்ஜாஸுத்தம்

113. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜா’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, அவிஜ்ஜா, கித்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ரூபம் நப்பஜானாதி, ரூபஸமுத³யம் நப்பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴ம் நப்பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் நப்பஜானாதி; வேத³னம் நப்பஜானாதி… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே நப்பஜானாதி…பே… விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் நப்பஜானாதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², அவிஜ்ஜா. ஏத்தாவதா ச அவிஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி. பட²மம்.

2. விஜ்ஜாஸுத்தம்

114. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘விஜ்ஜா விஜ்ஜா’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, விஜ்ஜா, கித்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ரூபம் பஜானாதி, ரூபஸமுத³யம் பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴ம் பஜானாதி, ரூபனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி. வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே பஜானாதி…பே… விஞ்ஞாணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்கு², விஜ்ஜா. ஏத்தாவதா ச விஜ்ஜாக³தோ ஹோதீ’’தி. து³தியம்.

3. த⁴ம்மகதி²கஸுத்தம்

115. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘த⁴ம்மகதி²கோ த⁴ம்மகதி²கோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, த⁴ம்மகதி²கோ ஹோதீ’’தி? ‘‘ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ‘த⁴ம்மகதி²கோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி, ‘த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி, ‘தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. வேத³னாய சே, பி⁴க்கு²…பே… ஸஞ்ஞாய சே, பி⁴க்கு²… ஸங்கா²ரானம் சே, பி⁴க்கு²… விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ‘த⁴ம்மகதி²கோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி, ‘த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி, ‘தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி. ததியம்.

4. து³தியத⁴ம்மகதி²கஸுத்தம்

116. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘த⁴ம்மகதி²கோ த⁴ம்மகதி²கோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, த⁴ம்மகதி²கோ ஹோதி, கித்தாவதா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி, கித்தாவதா தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி? ‘‘ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ‘த⁴ம்மகதி²கோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி, ‘த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. ரூபஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி, ‘தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. வேத³னாய சே, பி⁴க்கு²…பே… ஸஞ்ஞாய சே, பி⁴க்கு²… ஸங்கா²ரானம் சே, பி⁴க்கு²… விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ‘த⁴ம்மகதி²கோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி, ‘த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாய. விஞ்ஞாணஸ்ஸ சே, பி⁴க்கு², நிப்³பி³தா³ விராகா³ நிரோதா⁴ அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி, ‘தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ப³ந்த⁴னஸுத்தம்

117. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘இத⁴ பி⁴க்க²வே அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ரூபப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ ஸந்தரபா³ஹிரப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ அதீரத³ஸ்ஸீ அபாரத³ஸ்ஸீ, ப³த்³தோ⁴ ஜீயதி [ப³த்³தோ⁴ ஜாயதி (ஸீ. பீ.) ப³த்³தோ⁴ ஜாயதி ப³த்³தோ⁴ ஜீயதி (ஸீ. அட்ட². ஸ்யா. அட்ட².)] ப³த்³தோ⁴ மீயதி ப³த்³தோ⁴ அஸ்மா லோகா பரம் லோகம் க³ச்ச²தி. வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… வேத³னாய வா அத்தானம். அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ வேத³னாப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ ஸந்தரபா³ஹிரப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ அதீரத³ஸ்ஸீ அபாரத³ஸ்ஸீ, ப³த்³தோ⁴ ஜீயதி ப³த்³தோ⁴ மீயதி ப³த்³தோ⁴ அஸ்மா லோகா பரம் லோகம் க³ச்ச²தி. ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ விஞ்ஞாணப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ ஸந்தரபா³ஹிரப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ அதீரத³ஸ்ஸீ அபாரத³ஸ்ஸீ, ப³த்³தோ⁴ ஜீயதி ப³த்³தோ⁴ மீயதி ப³த்³தோ⁴ அஸ்மா லோகா பரம் லோகம் க³ச்ச²தி’’.

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ரூபம், ந ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ ந ரூபப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴, ந ஸந்தரபா³ஹிரப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴, தீரத³ஸ்ஸீ, பாரத³ஸ்ஸீ; ‘பரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி. ந வேத³னம் அத்ததோ…பே… ந ஸஞ்ஞம் அத்ததோ…பே… ந ஸங்கா²ரே அத்ததோ…பே… ந விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ ந விஞ்ஞாணப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴, ந ஸந்தரபா³ஹிரப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴, தீரத³ஸ்ஸீ, பாரத³ஸ்ஸீ, ‘பரிமுத்தோ ஸோ து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. பரிபுச்சி²தஸுத்தம்

118. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! ரூபம், பி⁴க்க²வே, ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! விஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம்…பே… ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீதி. ச²ட்ட²ம்.

7. து³தியபரிபுச்சி²தஸுத்தம்

119. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதா²’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴ பி⁴க்க²வே! ரூபம், பி⁴க்க²வே, ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதா²’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴ பி⁴க்க²வே! விஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம்…பே… ஏவம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸம்யோஜனியஸுத்தம்

120. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸம்யோஜனியே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமீ ஸம்யோஜனஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியா த⁴ம்மா, கதமம் ஸம்யோஜனம்? ரூபம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியோ த⁴ம்மோ; யோ தத்த² ச²ந்த³ராகோ³, தம் தத்த² ஸம்யோஜனம். வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் ஸம்யோஜனியோ த⁴ம்மோ; யோ தத்த² ச²ந்த³ராகோ³, தம் தத்த² ஸம்யோஜனம். இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியா த⁴ம்மா, இத³ம் ஸம்யோஜன’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. உபாதா³னியஸுத்தம்

121. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘உபாதா³னியே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி உபாதா³னஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமே ச, பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியா த⁴ம்மா, கதமம் உபாதா³னம்? ரூபம், பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியோ த⁴ம்மோ, யோ தத்த² ச²ந்த³ராகோ³, தம் தத்த² உபாதா³னம். வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் உபாதா³னியோ த⁴ம்மோ; யோ தத்த² ச²ந்த³ராகோ³, தம் தத்த² உபாதா³னம். இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியா த⁴ம்மா, இத³ம் உபாதா³ன’’ந்தி. நவமம்.

10. ஸீலவந்தஸுத்தம்

122. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாகோட்டி²கோ [மஹாகோட்டி²தோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பா³ராணஸியம் விஹரந்தி இஸிபதனே மிக³தா³யே. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி…பே… ஏதத³வோச – ‘‘ஸீலவதாவுஸோ, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸிகாதப்³பா³’’தி? ‘‘ஸீலவதாவுஸோ, கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. கதமே பஞ்ச? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. ஸீலவதாவுஸோ, கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் ஸீலவா பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ ஸோதாபத்திப²லம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘ஸோதாபன்னேன பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘ஸோதாபன்னேனபி கோ², ஆவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் ஸோதாபன்னோ பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ ஸகதா³கா³மிப²லம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘ஸகதா³கா³மினா பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘ஸகதா³கா³மினாபி கோ², ஆவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் ஸகதா³கா³மீ பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ அனாகா³மிப²லம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘அனாகா³மினா பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘அனாகா³மினாபி கோ², ஆவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் அனாகா³மீ பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ அரஹத்தம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘அரஹதா பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘அரஹதாபி கோ², ஆவுஸோ கோட்டி²க, இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. நத்தி², க்²வாவுஸோ, அரஹதோ உத்தரி கரணீயம் கதஸ்ஸ வா பதிசயோ; அபி ச இமே த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரா சேவ ஸம்வத்தந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞா சா’’தி. த³ஸமம்.

11. ஸுதவந்தஸுத்தம்

123. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாகோட்டி²கோ பா³ராணஸியம் விஹரந்தி இஸிபதனே மிக³தா³யே. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா…பே… ஏதத³வோச –

‘‘ஸுதவதாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘ஸுதவதாவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. கதமே பஞ்ச? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. ஸுதவதாவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி – யம் ஸுதவா பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ ஸோதாபத்திப²லம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘ஸோதாபன்னேன பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘ஸோதாபன்னேனபி கோ² ஆவுஸோ கோட்டி²க, பி⁴க்கு²னா இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி – யம் ஸோதாபன்னோ பி⁴க்கு² இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ…பே… அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ ஸகதா³கா³மிப²லம்…பே… அனாகா³மிப²லம்…பே… அரஹத்தப²லம் ஸச்சி²கரேய்யா’’தி.

‘‘அரஹதா பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, கதமே த⁴ம்மா யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³’’தி? ‘‘அரஹதாபி க்²வாவுஸோ, கோட்டி²க, இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ யோனிஸோ மனஸி காதப்³பா³. நத்தி², க்²வாவுஸோ, அரஹதோ உத்தரி கரணீயம், கதஸ்ஸ வா பதிசயோ; அபி ச கோ² இமே த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய சேவ ஸம்வத்தந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞா சா’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. கப்பஸுத்தம்

124. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா கப்போ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா கப்போ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஜானதோ கத²ம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹங்காரமமங்காரமானானுஸயா ந ஹோந்தீ’’தி?

‘‘யம் கிஞ்சி, கப்ப, ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. யா காசி வேத³னா…பே… யா காசி ஸஞ்ஞா… யே கேசி ஸங்கா²ரா… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², கப்ப, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹங்காரமமங்காரமானானுஸயா ந ஹோந்தீ’’தி. த்³வாத³ஸமம்.

13. து³தியகப்பஸுத்தம்

125. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா கப்போ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஜானதோ கத²ம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹங்காரமமங்காரமானாபக³தம் மானஸம் ஹோதி விதா⁴ ஸமதிக்கந்தம் ஸந்தம் ஸுவிமுத்த’’ந்தி?

‘‘யம் கிஞ்சி, கப்ப, ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… ஸப்³ப³ம் ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி. யா காசி வேத³னா… யா காசி ஸஞ்ஞா… யே கேசி ஸங்கா²ரா… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², கப்ப, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹங்காரமமங்காரமானாபக³தம் மானஸம் ஹோதி விதா⁴ ஸமதிக்கந்தம் ஸந்தம் ஸுவிமுத்த’’ந்தி. தேரஸமம்.

த⁴ம்மகதி²கவக்³கோ³ த்³வாத³ஸமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

அவிஜ்ஜா விஜ்ஜா த்³வே கதி²கா, ப³ந்த⁴னா பரிபுச்சி²தா து³வே;

ஸம்யோஜனம் உபாதா³னம், ஸீலம் ஸுதவா த்³வே ச கப்பேனாதி.