10. புப்ப²வக்³கோ³

1. நதீ³ஸுத்தம்

93. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நதீ³ பப்³ப³தேய்யா ஓஹாரினீ தூ³ரங்க³மா ஸீக⁴ஸோதா. தஸ்ஸா உபோ⁴ஸு தீரேஸு [உப⁴தோ தீரே (ஸீ.), உப⁴தோ தீரேஸு (ஸ்யா. கம்.)] காஸா சேபி ஜாதா அஸ்ஸு, தே நம் அஜ்ஜோ²லம்பே³ய்யும்; குஸா சேபி ஜாதா அஸ்ஸு, தே நம் அஜ்ஜோ²லம்பே³ய்யும்; பப்³ப³ஜா [ப³ப்³ப³ஜா (ஸீ. பீ.)] சேபி ஜாதா அஸ்ஸு, தே நம் அஜ்ஜோ²லம்பே³ய்யும்; பீ³ரணா சேபி ஜாதா அஸ்ஸு, தே நம் அஜ்ஜோ²லம்பே³ய்யும்; ருக்கா² சேபி ஜாதா அஸ்ஸு, தே நம் அஜ்ஜோ²லம்பே³ய்யும். தஸ்ஸா புரிஸோ ஸோதேன வுய்ஹமானோ காஸே சேபி க³ண்ஹேய்ய, தே பலுஜ்ஜேய்யும். ஸோ ததோனிதா³னம் அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜேய்ய. குஸே சேபி க³ண்ஹேய்ய, பப்³ப³ஜே சேபி க³ண்ஹேய்ய, பீ³ரணே சேபி க³ண்ஹேய்ய, ருக்கே² சேபி க³ண்ஹேய்ய, தே பலுஜ்ஜேய்யும். ஸோ ததோனிதா³னம் அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் பலுஜ்ஜதி. ஸோ ததோனிதா³னம் அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜதி. வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் பலுஜ்ஜதி. ஸோ ததோனிதா³னம் அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜதி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம் ப⁴ந்தே’’. ‘‘வேத³னா… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம் ப⁴ந்தே’’. ‘‘தஸ்மாதிஹ…பே… ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. பட²மம்.

2. புப்ப²ஸுத்தம்

94. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, லோகேன விவதா³மி, லோகோவ மயா விவத³தி. ந, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவாதீ³ கேனசி லோகஸ்மிம் விவத³தி. யம், பி⁴க்க²வே, நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், அஹம்பி தம் ‘நத்தீ²’தி வதா³மி. யம், பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், அஹம்பி தம் ‘அத்தீ²’தி வதா³மி’’.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், யமஹம் ‘நத்தீ²’தி வதா³மி? ரூபம், பி⁴க்க²வே, நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘நத்தீ²’தி வதா³மி. வேத³னா… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘நத்தீ²’தி வதா³மி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘நத்தீ²’தி வதா³மி’’.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், யமஹம் ‘அத்தீ²’தி வதா³மி? ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘அத்தீ²’தி வதா³மி. வேத³னா அனிச்சா…பே… விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘அத்தீ²’தி வதா³மி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம்; அஹம்பி தம் ‘அத்தீ²’தி வதா³மி’’.

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, லோகே லோகத⁴ம்மோ, தம் ததா²க³தோ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி அபி⁴ஸமேதி; அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா அபி⁴ஸமேத்வா தம் ஆசிக்க²தி தே³ஸேதி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதி.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, லோகே லோகத⁴ம்மோ, தம் ததா²க³தோ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி அபி⁴ஸமேதி, அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா அபி⁴ஸமேத்வா ஆசிக்க²தி தே³ஸேதி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதி? ரூபம், பி⁴க்க²வே, லோகே லோகத⁴ம்மோ தம் ததா²க³தோ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி அபி⁴ஸமேதி. அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா அபி⁴ஸமேத்வா ஆசிக்க²தி தே³ஸேதி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதி.

‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன ஏவம் ஆசிக்கி²யமானே தே³ஸியமானே பஞ்ஞபியமானே பட்ட²பியமானே விவரியமானே விப⁴ஜியமானே உத்தானீகரியமானே ந ஜானாதி ந பஸ்ஸதி தமஹம், பி⁴க்க²வே, பா³லம் புது²ஜ்ஜனம் அந்த⁴ம் அசக்கு²கம் அஜானந்தம் அபஸ்ஸந்தம் கிந்தி கரோமி! வேத³னா, பி⁴க்க²வே, லோகே லோகத⁴ம்மோ…பே… ஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே… ஸங்கா²ரா, பி⁴க்க²வே… விஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, லோகே லோகத⁴ம்மோ தம் ததா²க³தோ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி அபி⁴ஸமேதி. அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா அபி⁴ஸமேத்வா ஆசிக்க²தி தே³ஸேதி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதி.

‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன ஏவம் ஆசிக்கி²யமானே தே³ஸியமானே பஞ்ஞபியமானே பட்ட²பியமானே விவரியமானே விப⁴ஜியமானே உத்தானீகரியமானே ந ஜானாதி ந பஸ்ஸதி தமஹம், பி⁴க்க²வே, பா³லம் புது²ஜ்ஜனம் அந்த⁴ம் அசக்கு²கம் அஜானந்தம் அபஸ்ஸந்தம் கிந்தி கரோமி!

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உப்பலம் வா பது³மம் வா புண்ட³ரீகம் வா உத³கே ஜாதம் உத³கே ஸம்வட்³ட⁴ம் உத³கா அச்சுக்³க³ம்ம டா²தி [திட்ட²ந்தம் (க.)] அனுபலித்தம் உத³கேன; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ லோகே ஜாதோ லோகே ஸம்வட்³டோ⁴ லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேனா’’தி. து³தியம்.

3. பே²ணபிண்டூ³பமஸுத்தம்

95. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா அயுஜ்ஜா²யம் [அயோஜ்ஜா²யம் (ஸீ. பீ.)] விஹரதி க³ங்கா³ய நதி³யா தீரே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அயம் க³ங்கா³ நதீ³ மஹந்தம் பே²ணபிண்ட³ம் ஆவஹேய்ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ பஸ்ஸேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய யோனிஸோ உபபரிக்கே²ய்ய. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, பே²ணபிண்டே³ ஸாரோ? ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா தம் பி⁴க்கு² பஸ்ஸதி நிஜ்ஜா²யதி யோனிஸோ உபபரிக்க²தி. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யதி, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யதி, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யதி. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, ரூபே ஸாரோ?

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸரத³ஸமயே து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே உத³கே உத³கபுப்³பு³ளம் [உத³கபு³ப்³பு³ளம் (ஸீ. பீ.)] உப்பஜ்ஜதி சேவ நிருஜ்ஜ²தி ச. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ பஸ்ஸேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய யோனிஸோ உபபரிக்கே²ய்ய. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, உத³கபுப்³பு³ளே ஸாரோ? ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யா காசி வேத³னா அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா…பே… யா தூ³ரே ஸந்திகே வா தம் பி⁴க்கு² பஸ்ஸதி நிஜ்ஜா²யதி யோனிஸோ உபபரிக்க²தி. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யதி, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யதி, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யதி. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, வேத³னாய ஸாரோ?

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே டி²தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே மரீசிகா ப²ந்த³தி. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ பஸ்ஸேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய யோனிஸோ உபபரிக்கே²ய்ய. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யேய்ய…பே… கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, மரீசிகாய ஸாரோ? ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யா காசி ஸஞ்ஞா…பே….

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ ஸாரத்தி²கோ ஸாரக³வேஸீ ஸாரபரியேஸனம் சரமானோ திண்ஹம் குடா²ரிம் [குதா⁴ரிம் (ஸ்யா. கம். க.)] ஆதா³ய வனம் பவிஸேய்ய. ஸோ தத்த² பஸ்ஸேய்ய மஹந்தம் கத³லிக்க²ந்த⁴ம் உஜும் நவம் அகுக்குகஜாதம் [அகுக்கஜாதம் (க. ஸீ. பீ.), அகுஸஜாதம் (க. ஸீ.), அகுக்குஜகஜாதம் (க.)]. தமேனம் மூலே சி²ந்தே³ய்ய; மூலே சே²த்வா அக்³கே³ சி²ந்தே³ய்ய, அக்³கே³ சே²த்வா பத்தவட்டிம் வினிப்³பு⁴ஜேய்ய. ஸோ தஸ்ஸ பத்தவட்டிம் வினிப்³பு⁴ஜந்தோ பே²க்³கு³ம்பி நாதி⁴க³ச்சே²ய்ய, குதோ ஸாரம்! தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ பஸ்ஸேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய யோனிஸோ உபபரிக்கே²ய்ய. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, கத³லிக்க²ந்தே⁴ ஸாரோ? ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யே கேசி ஸங்கா²ரா அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா…பே… யே தூ³ரே ஸந்திகே வா தம் பி⁴க்கு² பஸ்ஸதி நிஜ்ஜா²யதி யோனிஸோ உபபரிக்க²தி. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யதி, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யதி, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யதி. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரேஸு ஸாரோ?

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மாயாகாரோ வா மாயாகாரந்தேவாஸீ வா சதுமஹாபதே² [சாதும்மஹாபதே² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மாயம் வித³ம்ஸேய்ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ பஸ்ஸேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய யோனிஸோ உபபரிக்கே²ய்ய. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யேய்ய, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யேய்ய. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, மாயாய ஸாரோ? ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, தம் பி⁴க்கு² பஸ்ஸதி நிஜ்ஜா²யதி யோனிஸோ உபபரிக்க²தி. தஸ்ஸ தம் பஸ்ஸதோ நிஜ்ஜா²யதோ யோனிஸோ உபபரிக்க²தோ ரித்தகஞ்ஞேவ கா²யதி, துச்ச²கஞ்ஞேவ கா²யதி, அஸாரகஞ்ஞேவ கா²யதி. கிஞ்ஹி ஸியா, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே ஸாரோ?

‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ ரூபஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, வேத³னாயபி… ஸஞ்ஞாயபி… ஸங்கா²ரேஸுபி … விஞ்ஞாணஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி; விராகா³ விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதி’’.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘பே²ணபிண்டூ³பமம் ரூபம், வேத³னா பு³ப்³பு³ளூபமா [பு³ப்³பு³லூபமா (ஸீ.), புப்³பு³ளோபமா (க.)];

மரீசிகூபமா ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா கத³லூபமா;

மாயூபமஞ்ச விஞ்ஞாணம், தே³ஸிதாதி³ச்சப³ந்து⁴னா.

‘‘யதா² யதா² நிஜ்ஜா²யதி, யோனிஸோ உபபரிக்க²தி;

ரித்தகம் துச்ச²கம் ஹோதி, யோ நம் பஸ்ஸதி யோனிஸோ.

‘‘இமஞ்ச காயம் ஆரப்³ப⁴, பூ⁴ரிபஞ்ஞேன தே³ஸிதம்;

பஹானம் திண்ணம் த⁴ம்மானம், ரூபம் பஸ்ஸத² [பஸ்ஸேத² (ஸீ.)] ச²ட்³டி³தம்.

‘‘ஆயு உஸ்மா ச விஞ்ஞாணம், யதா³ காயம் ஜஹந்திமம்;

அபவித்³தோ⁴ [அபவிட்டோ² (ஸ்யா. கம்.)] ததா³ ஸேதி, பரப⁴த்தம் அசேதனம்.

‘‘ஏதாதி³ஸாயம் ஸந்தானோ, மாயாயம் பா³லலாபினீ;

வத⁴கோ ஏஸ அக்கா²தோ, ஸாரோ ஏத்த² ந விஜ்ஜதி.

‘‘ஏவம் க²ந்தே⁴ அவேக்கே²ய்ய, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ;

தி³வா வா யதி³ வா ரத்திம், ஸம்பஜானோ படிஸ்ஸதோ.

‘‘ஜஹேய்ய ஸப்³ப³ஸம்யோக³ம், கரேய்ய ஸரணத்தனோ;

சரேய்யாதி³த்தஸீஸோவ, பத்த²யம் அச்சுதம் பத³’’ந்தி. ததியம்;

4. கோ³மயபிண்ட³ஸுத்தம்

96. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கிஞ்சி ரூபம் யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, காசி வேத³னா யா வேத³னா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, காசி ஸஞ்ஞா யா ஸஞ்ஞா…பே… அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கேசி ஸங்கா²ரா யே ஸங்கா²ரா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸந்தி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², கிஞ்சி ரூபம், யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², காசி வேத³னா… காசி ஸஞ்ஞா… கேசி ஸங்கா²ரா… கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பரித்தம் கோ³மயபிண்ட³ம் பாணினா க³ஹேத்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏத்தகோபி கோ², பி⁴க்கு², அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ நத்தி² நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. ஏத்தகோ சேபி, பி⁴க்கு², அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ அப⁴விஸ்ஸ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, நயித³ம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயேத² ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்கு², ஏத்தகோபி அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ நத்தி² நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

‘‘பூ⁴தபுப்³பா³ஹம், பி⁴க்கு², ராஜா அஹோஸிம் க²த்தியோ முத்³தா⁴வஸித்தோ. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதினக³ரஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் குஸாவதீ ராஜதா⁴னிப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிபாஸாத³ஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் த⁴ம்மபாஸாத³ப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிகூடாகா³ரஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் மஹாப்³யூஹகூடாகா³ரப்பமுகா²னி [மஹாவியூஹகூடாகா³ரப்பமுகா²னி (தீ³. நி. 2.263)]. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிபல்லங்கஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் த³ந்தமயானி ஸாரமயானி ஸோவண்ணமயானி கோ³ணகத்த²தானி படிகத்த²தானி படலிகத்த²தானி கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணானி [காத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணானி (ஸீ.)] ஸஉத்தரச்ச²தா³னி உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னானி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதினாக³ஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் ஸோவண்ணாலங்காரானி ஸோவண்ணத்³த⁴ஜானி ஹேமஜாலபடிச்ச²ன்னானி உபோஸத²னாக³ராஜப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிஅஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் ஸோவண்ணாலங்காரானி ஸோவண்ணத்³த⁴ஜானி ஹேமஜாலபடிச்ச²ன்னானி வலாஹகஅஸ்ஸராஜப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிரத²ஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் ஸோவண்ணாலங்காரானி ஸோவண்ணத்³த⁴ஜானி ஹேமஜாலபடிச்ச²ன்னானி வேஜயந்தரத²ப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு², ரஞ்ஞோ ஸதோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ சதுராஸீதிமணிஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் மணிரதனப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு²…பே… சதுராஸீதிஇத்தி²ஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் ஸுப⁴த்³தா³தே³விப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு²…பே… சதுராஸீதிக²த்தியஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் அனுயந்தானி பரிணாயகரதனப்பமுகா²னி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு²…பே… சதுராஸீதிதே⁴னுஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் து³கூலஸந்த³னானி கம்ஸூபதா⁴ரணானி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு²…பே… சதுராஸீதிவத்த²கோடிஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும் கோ²மஸுகு²மானி கோஸேய்யஸுகு²மானி கம்ப³லஸுகு²மானி கப்பாஸிகஸுகு²மானி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்கு²…பே… சதுராஸீதிதா²லிபாகஸஹஸ்ஸானி அஹேஸும்; ஸாயம் பாதம் ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோ அபி⁴ஹரியித்த².

‘‘தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா நக³ரஸஹஸ்ஸானம் ஏகஞ்ஞேவ தம் நக³ரம் ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அஜ்ஜா²வஸாமி – குஸாவதீ ராஜதா⁴னீ. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா பாஸாத³ஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ பாஸாதோ³ ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அஜ்ஜா²வஸாமி – த⁴ம்மோ பாஸாதோ³. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா கூடாகா³ரஸஹஸ்ஸானம் ஏகஞ்ஞேவ தம் கூடாகா³ரம் ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அஜ்ஜா²வஸாமி – மஹாப்³யூஹம் கூடாகா³ரம். தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா பல்லங்கஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ பல்லங்கோ ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன பரிபு⁴ஞ்ஜாமி – த³ந்தமயோ வா ஸாரமயோ வா ஸோவண்ணமயோ வா ரூபியமயோ வா. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா நாக³ஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ நாகோ³ ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அபி⁴ருஹாமி – உபோஸதோ² நாக³ராஜா. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா அஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ அஸ்ஸோ ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அபி⁴ருஹாமி – வலாஹகோ அஸ்ஸராஜா. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா ரத²ஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ ரதோ² ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன அபி⁴ருஹாமி – வேஜயந்தோ ரதோ². தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா இத்தி²ஸஹஸ்ஸானம் ஏகாயேவ ஸா இத்தீ² ஹோதி யா மம் தேன ஸமயேன பச்சுபட்டா²தி – க²த்தியானீ வா வேலாமிகா வா. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா வத்த²கோடிஸஹஸ்ஸானம் ஏகஞ்ஞேவ தம் வத்த²யுக³ம் ஹோதி யமஹம் தேன ஸமயேன பரித³ஹாமி – கோ²மஸுகு²மம் வா கோஸேய்யஸுகு²மம் வா கம்ப³லஸுகு²மம் வா கப்பாஸிகஸுகு²மம் வா. தேஸம் கோ² பன, பி⁴க்கு², சதுராஸீதியா தா²லிபாகஸஹஸ்ஸானம் ஏகோயேவ ஸோ தா²லிபாகோ ஹோதி யதோ நாளிகோத³னபரமம் பு⁴ஞ்ஜாமி தது³பியஞ்ச ஸூபேய்யம் [ஸூபப்³யஞ்ஜனம் (ஸ்யா. கம்.)]. இதி கோ², பி⁴க்கு², ஸப்³பே³ தே ஸங்கா²ரா அதீதா நிருத்³தா⁴ விபரிணதா. ஏவம் அனிச்சா கோ², பி⁴க்கு², ஸங்கா²ரா. ஏவம் அத்³து⁴வா கோ², பி⁴க்கு², ஸங்கா²ரா. ஏவம் அனஸ்ஸாஸிகா கோ², பி⁴க்கு², ஸங்கா²ரா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்கு², அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. நக²ஸிகா²ஸுத்தம்

97. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கிஞ்சி ரூபம் யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, காசி வேத³னா யா வேத³னா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, காசி ஸஞ்ஞா…பே… கேசி ஸங்கா²ரா, யே ஸங்கா²ரா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸந்தி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², கிஞ்சி ரூபம், யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², காசி வேத³னா… காசி ஸஞ்ஞா… கேசி ஸங்கா²ரா…பே… கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பரித்தம் நக²ஸிகா²யம் பம்ஸும் ஆரோபேத்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏத்தகம்பி கோ², பி⁴க்கு², ரூபம் நத்தி² நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. ஏத்தகம் சேபி, பி⁴க்கு², ரூபம் அப⁴விஸ்ஸ நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம், நயித³ம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயேத² ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்கு², ஏத்தகம்பி ரூபம் நத்தி² நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம், தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய’’.

‘‘ஏத்தகாபி கோ², பி⁴க்கு², வேத³னா நத்தி² நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. ஏத்தகா சேபி, பி⁴க்கு², வேத³னா அப⁴விஸ்ஸ நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா, ந யித³ம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயேத² ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்கு², ஏத்தகாபி வேத³னா நத்தி² நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா, தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

‘‘ஏத்தகாபி கோ², பி⁴க்கு², ஸஞ்ஞா நத்தி²…பே… ஏத்தகாபி கோ², பி⁴க்கு², ஸங்கா²ரா நத்தி² நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸந்தி. ஏத்தகா சேபி, பி⁴க்கு², ஸங்கா²ரா அப⁴விஸ்ஸம்ஸு நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா, ந யித³ம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயேத² ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்கு², ஏத்தகாபி ஸங்கா²ரா நத்தி² நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா, தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

‘‘ஏத்தகம்பி கோ², பி⁴க்கு², விஞ்ஞாணம் நத்தி² நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. ஏத்தகம்பி கோ², பி⁴க்கு², விஞ்ஞாணம் அப⁴விஸ்ஸ நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம், ந யித³ம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயேத² ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்கு², ஏத்தகம்பி விஞ்ஞாணம் நத்தி² நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம், தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ பஞ்ஞாயதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, பி⁴க்கு², ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘வேத³னா… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம் ப⁴ந்தே’’…பே… ‘‘தஸ்மாதிஹ…பே… ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஸுத்³தி⁴கஸுத்தம்

98. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, கிஞ்சி ரூபம், யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி? அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, காசி வேத³னா…பே… காசி ஸஞ்ஞா… கேசி ஸங்கா²ரா… கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², கிஞ்சி ரூபம் யம் ரூபம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. நத்தி² கோ², பி⁴க்கு², காசி வேத³னா… காசி ஸஞ்ஞா… கேசி ஸங்கா²ரா… கிஞ்சி விஞ்ஞாணம், யம் விஞ்ஞாணம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்மம் ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. க³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தம்

99. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஹோதி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் மஹாஸமுத்³தோ³ உஸ்ஸுஸ்ஸதி விஸுஸ்ஸதி ந ப⁴வதி; ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியம் வதா³மி. ஹோதி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் ஸினேரு பப்³ப³தராஜா ட³ய்ஹதி வினஸ்ஸதி ந ப⁴வதி; ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியம் வதா³மி. ஹோதி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் மஹாபத²வீ ட³ய்ஹதி வினஸ்ஸதி ந ப⁴வதி; ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியம் வதா³மி’’.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸா க³த்³து³லப³த்³தோ⁴ [க³த்³தூ³லப³ந்தோ⁴ (ஸ்யா. கம்.)] த³ள்ஹே கீ²லே வா த²ம்பே⁴ வா உபனிப³த்³தோ⁴ தமேவ கீ²லம் வா த²ம்ப⁴ம் வா அனுபரிதா⁴வதி அனுபரிவத்ததி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். ஸோ ரூபஞ்ஞேவ அனுபரிதா⁴வதி அனுபரிவத்ததி, வேத³னஞ்ஞேவ…பே… ஸஞ்ஞஞ்ஞேவ… ஸங்கா²ரேயேவ… விஞ்ஞாணஞ்ஞேவ அனுபரிதா⁴வதி அனுபரிவத்ததி. ஸோ ரூபம் அனுபரிதா⁴வம் அனுபரிவத்தம், வேத³னம்…பே… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அனுபரிதா⁴வம் அனுபரிவத்தம், ந பரிமுச்சதி ரூபம்ஹா, ந பரிமுச்சதி வேத³னாய, ந பரிமுச்சதி ஸஞ்ஞாய, ந பரிமுச்சதி ஸங்கா²ரேஹி, ந பரிமுச்சதி விஞ்ஞாணம்ஹா, ந பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராமரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘ந பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… ந வேத³னம்… ந ஸஞ்ஞம்… ந ஸங்கா²ரே… ந விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், ந விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். ஸோ ரூபம் நானுபரிதா⁴வதி நானுபரிவத்ததி, வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் நானுபரிதா⁴வதி நானுபரிவத்ததி. ஸோ ரூபம் அனனுபரிதா⁴வம் அனனுபரிவத்தம், வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அனனுபரிதா⁴வம் அனனுபரிவத்தம்; பரிமுச்சதி ரூபம்ஹா, பரிமுச்சதி வேத³னாய, பரிமுச்சதி ஸஞ்ஞாய, பரிமுச்சதி ஸங்கா²ரேஹி, பரிமுச்சதி விஞ்ஞாணம்ஹா, பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராமரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியக³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தம்

100. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸா க³த்³து³லப³த்³தோ⁴ த³ள்ஹே கீ²லே வா த²ம்பே⁴ வா உபனிப³த்³தோ⁴. ஸோ க³ச்ச²தி சேபி தமேவ கீ²லம் வா த²ம்ப⁴ம் வா உபக³ச்ச²தி; திட்ட²தி சேபி தமேவ கீ²லம் வா த²ம்ப⁴ம் வா உபதிட்ட²தி; நிஸீத³தி சேபி தமேவ கீ²லம் வா த²ம்ப⁴ம் வா உபனிஸீத³தி; நிபஜ்ஜதி சேபி தமேவ கீ²லம் வா த²ம்ப⁴ம் வா உபனிபஜ்ஜதி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ க³ச்ச²தி சேபி இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபக³ச்ச²தி; திட்ட²தி சேபி இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபதிட்ட²தி; நிஸீத³தி சேபி இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபனிஸீத³தி; நிபஜ்ஜதி சேபி இமே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபனிபஜ்ஜதி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, அபி⁴க்க²ணம் ஸகம் சித்தம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘தீ³க⁴ரத்தமித³ம் சித்தம் ஸம்கிலிட்ட²ம் ராகே³ன தோ³ஸேன மோஹேனா’தி. சித்தஸம்கிலேஸா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி; சித்தவோதா³னா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘தி³ட்ட²ம் வோ, பி⁴க்க²வே, சரணம் நாம சித்த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, சரணம் நாம சித்தம் சித்தேனேவ சித்திதம். தேனபி கோ², பி⁴க்க²வே, சரணேன சித்தேன சித்தஞ்ஞேவ சித்ததரம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, அபி⁴க்க²ணம் ஸகம் சித்தம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘தீ³க⁴ரத்தமித³ம் சித்தம் ஸம்கிலிட்ட²ம் ராகே³ன தோ³ஸேன மோஹேனா’தி. சித்தஸம்கிலேஸா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி; சித்தவோதா³னா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகனிகாயம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் சித்தம். யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தா பாணா, தேபி கோ², பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தா பாணா சித்தேனேவ சித்திதா, தேஹிபி கோ², பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தேஹி பாணேஹி சித்தஞ்ஞேவ சித்ததரம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, அபி⁴க்க²ணம் ஸகம் சித்தம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘தீ³க⁴ரத்தமித³ம் சித்தம் ஸம்கிலிட்ட²ம் ராகே³ன தோ³ஸேன மோஹேனா’தி. சித்தஸம்கிலேஸா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி; சித்தவோதா³னா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ரஜகோ வா சித்தகாரகோ வா ரஜனாய வா லாகா²ய வா ஹலித்³தி³யா வா நீலியா வா மஞ்ஜிட்டா²ய [மஞ்ஜேட்டா²ய (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), மஞ்ஜேட்டி²யா (பீ.)] வா ஸுபரிமட்டே² ப²லகே வா பி⁴த்தியா வா து³ஸ்ஸபட்டே வா இத்தி²ரூபம் வா புரிஸரூபம் வா அபி⁴னிம்மினேய்ய ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ரூபஞ்ஞேவ அபி⁴னிப்³ப³த்தேந்தோ அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி, வேத³னஞ்ஞேவ…பே… ஸஞ்ஞஞ்ஞேவ… ஸங்கா²ரே யேவ… விஞ்ஞாணஞ்ஞேவ அபி⁴னிப்³ப³த்தேந்தோ அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘வேத³னா… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம்…பே… ‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. வாஸிஜடஸுத்தம்

101. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஜானதோ அஹம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யம் வதா³மி, நோ அஜானதோ நோ அபஸ்ஸதோ. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஜானதோ கிம் பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி? ‘இதி ரூபம், இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ; இதி வேத³னா… இதி ஸஞ்ஞா… இதி ஸங்கா²ரா… இதி விஞ்ஞாணம், இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி – ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி’’.

‘‘பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ கிஞ்சாபி ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சேய்யா’தி, அத² க்²வஸ்ஸ நேவ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபா⁴விதத்தா’ திஸ்ஸ வசனீயம். கிஸ்ஸ அபா⁴விதத்தா? அபா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம், அபா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸம்மப்பதா⁴னானம், அபா⁴விதத்தா சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம், அபா⁴விதத்தா பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம், அபா⁴விதத்தா பஞ்சன்னம் ப³லானம், அபா⁴விதத்தா ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம், அபா⁴விதத்தா அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, குக்குடியா அண்டா³னி அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா. தானஸ்ஸு குக்குடியா ந ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி, ந ஸம்மா பரிஸேதி³தானி, ந ஸம்மா பரிபா⁴விதானி. கிஞ்சாபி தஸ்ஸா குக்குடியா ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ, வத மே குக்குடபோதகா பாத³னக²ஸிகா²ய வா முக²துண்ட³கேன வா அண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜேய்யு’ந்தி, அத² கோ² அப⁴ப்³பா³வ தே குக்குடபோதகா பாத³னக²ஸிகா²ய வா முக²துண்ட³கேன வா அண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜிதும். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி பன, பி⁴க்க²வே, குக்குடியா அண்டா³னி அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா; தானி குக்குடியா ந ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி, ந ஸம்மா பரிஸேதி³தானி, ந ஸம்மா பரிபா⁴விதானி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ கிஞ்சாபி ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ, வத மே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சேய்யா’தி, அத² க்²வஸ்ஸ நேவ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபா⁴விதத்தா’திஸ்ஸ வசனீயம். கிஸ்ஸ அபா⁴விதத்தா? அபா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம்…பே… அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ.

‘‘பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ கிஞ்சாபி ந ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சேய்யா’தி, அத² க்²வஸ்ஸ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பா⁴விதத்தா’திஸ்ஸ வசனீயம். கிஸ்ஸ பா⁴விதத்தா? பா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம், பா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸம்மப்பதா⁴னானம், பா⁴விதத்தா சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம், பா⁴விதத்தா பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம், பா⁴விதத்தா பஞ்சன்னம் ப³லானம், பா⁴விதத்தா ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம், பா⁴விதத்தா அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, குக்குடியா அண்டா³னி அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா. தானஸ்ஸு குக்குடியா ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி, ஸம்மா பரிஸேதி³தானி, ஸம்மா பரிபா⁴விதானி. கிஞ்சாபி தஸ்ஸா குக்குடியா ந ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மே குக்குடபோதகா பாத³னக²ஸிகா²ய வா முக²துண்ட³கேன வா அண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜேய்யு’ந்தி, அத² கோ² ப⁴ப்³பா³வ தே குக்குடபோதகா பாத³னக²ஸிகா²ய வா முக²துண்ட³கேன வா அண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜிதும். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி பன, பி⁴க்க²வே, குக்குடியா அண்டா³னி அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா; தானஸ்ஸு குக்குடியா ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி, ஸம்மா பரிஸேதி³தானி, ஸம்மா பரிபா⁴விதானி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ கிஞ்சாபி ந ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சேய்யா’தி, அத² க்²வஸ்ஸ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பா⁴விதத்தா’திஸ்ஸ வசனீயம். கிஸ்ஸ பா⁴விதத்தா? பா⁴விதத்தா சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம்…பே… பா⁴விதத்தா அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பலக³ண்ட³ஸ்ஸ வா பலக³ண்ட³ந்தேவாஸிஸ்ஸ வா வாஸிஜடே தி³ஸ்ஸந்தேவ அங்கு³லிபதா³னி தி³ஸ்ஸதி அங்கு³ட்ட²பத³ம். நோ ச க்²வஸ்ஸ ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஏத்தகம் வத மே அஜ்ஜ வாஸிஜடஸ்ஸ கீ²ணம், ஏத்தகம் ஹிய்யோ, ஏத்தகம் பரே’தி. அத² க்²வஸ்ஸ கீ²ணே கீ²ணந்த்வேவ ஞாணம் ஹோதி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ கிஞ்சாபி ந ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஏத்தகம் வத மே அஜ்ஜ ஆஸவானம் கீ²ணம், ஏத்தகம் ஹிய்யோ, ஏத்தகம் பரே’தி, அத² க்²வஸ்ஸ கீ²ணே கீ²ணந்த்வேவ ஞாணம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸாமுத்³தி³காய நாவாய வேத்தப³ந்த⁴னப³த்³தா⁴ய வஸ்ஸமாஸானி உத³கே பரியாதா³ய ஹேமந்திகேன த²லம் உக்கி²த்தாய வாதாதபபரேதானி வேத்தப³ந்த⁴னானி. தானி பாவுஸகேன மேகே⁴ன அபி⁴ப்பவுட்டா²னி அப்பகஸிரேனேவ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி பூதிகானி ப⁴வந்தி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ அப்பகஸிரேனேவ ஸம்யோஜனானி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி பூதிகானி ப⁴வந்தீ’’தி. நவமம்.

10. அனிச்சஸஞ்ஞாஸுத்தம்

102. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ரூபராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ப⁴வராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி’’.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸரத³ஸமயே கஸ்ஸகோ மஹானங்க³லேன கஸந்தோ ஸப்³பா³னி மூலஸந்தானகானி ஸம்பதா³லேந்தோ கஸதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ரூபராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ப⁴வராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜலாயகோ பப்³ப³ஜம் லாயித்வா அக்³கே³ க³ஹேத்வா ஓது⁴னாதி நித்³து⁴னாதி நிச்சோ²டேதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அம்ப³பிண்டி³யா வண்டச்சி²ன்னாய யானி தத்த² அம்பா³னி வண்டபடிப³ந்தா⁴னி ஸப்³பா³னி தானி தத³ன்வயானி ப⁴வந்தி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கூடாகா³ரஸ்ஸ யா காசி கோ³பானஸியோ ஸப்³பா³ தா கூடங்க³மா கூடனின்னா கூடஸமோஸரணா, கூடம் தாஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி மூலக³ந்தா⁴ காளானுஸாரிக³ந்தோ⁴ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி ஸாரக³ந்தா⁴, லோஹிதசந்த³னம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி புப்ப²க³ந்தா⁴, வஸ்ஸிகம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி குட்டராஜானோ [குட்³ட³ராஜானோ (ஸீ.)], ஸப்³பே³தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அனுயந்தா ப⁴வந்தி, ராஜா தேஸம் சக்கவத்தி அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி தாரகரூபானம் பபா⁴, ஸப்³பா³ தா சந்தி³மப்பபா⁴ய கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம், சந்த³ப்பபா⁴ தாஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸரத³ஸமயே வித்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே ஆதி³ச்சோ நதம் அப்³பு⁴ஸ்ஸக்கமானோ, ஸப்³ப³ம் ஆகாஸக³தம் தமக³தம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதே ச; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ரூபராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ப⁴வராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி.

‘‘கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா கத²ம் ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி…பே… ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதி? ‘இதி ரூபம், இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ; இதி வேத³னா… இதி ஸஞ்ஞா… இதி ஸங்கா²ரா… இதி விஞ்ஞாணம், இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி – ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, அனிச்சஸஞ்ஞா ஏவம் ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ரூபராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் ப⁴வராக³ம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜம் பரியாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் அஸ்மிமானம் ஸமூஹனதீ’’தி. த³ஸமம்.

புப்ப²வக்³கோ³ த³ஸமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

நதீ³ புப்ப²ஞ்ச பே²ணஞ்ச, கோ³மயஞ்ச நகா²ஸிக²ம்;

ஸுத்³தி⁴கம் த்³வே ச க³த்³து³லா, வாஸீஜடம் அனிச்சதாதி.

மஜ்ஜி²மபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.

தஸ்ஸ மஜ்ஜி²மபண்ணாஸகஸ்ஸ வக்³கு³த்³தா³னம் –

உபயோ அரஹந்தோ ச, க²ஜ்ஜனீ தே²ரஸவ்ஹயம்;

புப்ப²வக்³கே³ன பண்ணாஸ, து³தியோ தேன வுச்சதீதி.