1. நகுலபிதுவக்³கோ³

1. நகுலபிதுஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே [ஸும்ஸுமாரகி³ரே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே. அத² கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘அஹமஸ்மி, ப⁴ந்தே, ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ ஆதுரகாயோ அபி⁴க்க²ணாதங்கோ. அனிச்சத³ஸ்ஸாவீ கோ² பனாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ மனோபா⁴வனீயானஞ்ச பி⁴க்கூ²னம். ஓவத³து மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; அனுஸாஸது மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; யம் மமஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவமேதம், க³ஹபதி, ஏவமேதம், க³ஹபதி! ஆதுரோ ஹாயம், க³ஹபதி, காயோ அண்ட³பூ⁴தோ பரியோனத்³தோ⁴. யோ ஹி, க³ஹபதி, இமம் காயம் பரிஹரந்தோ முஹுத்தம்பி ஆரோக்³யம் படிஜானேய்ய, கிமஞ்ஞத்ர பா³ல்யா? தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ஆதுரகாயஸ்ஸ மே ஸதோ சித்தம் அனாதுரம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

அத² கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² நகுலபிதரம் க³ஹபதிம் ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச – ‘‘விப்பஸன்னானி கோ² தே, க³ஹபதி, இந்த்³ரியானி; பரிஸுத்³தோ⁴ முக²வண்ணோ பரியோதா³தோ. அலத்த² நோ அஜ்ஜ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² த⁴ம்மிம் கத²ம் ஸவனாயா’’தி?

‘‘கத²ஞ்ஹி நோ ஸியா, ப⁴ந்தே! இதா³னாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய அமதேன அபி⁴ஸித்தோ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், க³ஹபதி, ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய அமதேன அபி⁴ஸித்தோ’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசம் – ‘அஹமஸ்மி, ப⁴ந்தே, ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ ஆதுரகாயோ அபி⁴க்க²ணாதங்கோ. அனிச்சத³ஸ்ஸாவீ கோ² பனாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ மனோபா⁴வனீயானஞ்ச பி⁴க்கூ²னம். ஓவத³து மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; அனுஸாஸது மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; யம் மமஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’’தி.

‘‘ஏவம் வுத்தே, மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘ஏவமேதம், க³ஹபதி, ஏவமேதம், க³ஹபதி! ஆதுரோ ஹாயம், க³ஹபதி, காயோ அண்ட³பூ⁴தோ பரியோனத்³தோ⁴. யோ ஹி, க³ஹபதி, இமம் காயம் பரிஹரந்தோ முஹுத்தம்பி ஆரோக்³யம் படிஜானேய்ய, கிமஞ்ஞத்ர பா³ல்யா? தஸ்மாதிஹ தே க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ஆதுரகாயஸ்ஸ மே ஸதோ சித்தம் அனாதுரம் ப⁴விஸ்ஸதீதி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³’ந்தி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய அமதேன அபி⁴ஸித்தோ’’தி.

‘‘ந ஹி பன தம், க³ஹபதி, படிபா⁴ஸி ப⁴க³வந்தம் [தம் ப⁴க³வந்தம் (ஸீ.)] உத்தரிம் படிபுச்சி²தும் – ‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆதுரகாயோ சேவ ஹோதி ஆதுரசித்தோ ச, கித்தாவதா ச பன ஆதுரகாயோ ஹி கோ² ஹோதி நோ ச ஆதுரசித்தோ’’’தி? ‘‘தூ³ரதோபி கோ² மயம், ப⁴ந்தே, ஆக³ச்சே²ய்யாம ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²மஞ்ஞாதும். ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தம்யேவ ஸாரிபுத்தம் படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ²’’தி.

‘‘தேன ஹி, க³ஹபதி, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, ஆதுரகாயோ சேவ ஹோதி, ஆதுரசித்தோ ச? இத⁴, க³ஹபதி, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். ‘அஹம் ரூபம், மம ரூப’ந்தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ரூபம், மம ரூப’ந்தி பரியுட்ட²ட்டா²யினோ தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானம். ‘அஹம் வேத³னா, மம வேத³னா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் வேத³னா, மம வேத³னா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யினோ, ஸா வேத³னா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸஞ்ஞாவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ஸஞ்ஞம், ஸஞ்ஞாய வா அத்தானம். ‘அஹம் ஸஞ்ஞா, மம ஸஞ்ஞா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ஸஞ்ஞா, மம ஸஞ்ஞா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யினோ, ஸா ஸஞ்ஞா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸங்கா²ரவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ஸங்கா²ரே, ஸங்கா²ரேஸு வா அத்தானம். ‘அஹம் ஸங்கா²ரா, மம ஸங்கா²ரா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ஸங்கா²ரா, மம ஸங்கா²ரா’தி பரியுட்ட²ட்டா²யினோ, தே ஸங்கா²ரா விபரிணமந்தி அஞ்ஞதா² ஹோந்தி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். ‘அஹம் விஞ்ஞாணம், மம விஞ்ஞாண’ந்தி பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் விஞ்ஞாணம், மம விஞ்ஞாண’ந்தி பரியுட்ட²ட்டா²யினோ, தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, ஆதுரகாயோ சேவ ஹோதி ஆதுரசித்தோ ச.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, ஆதுரகாயோ ஹி கோ² ஹோதி நோ ச ஆதுரசித்தோ? இத⁴, க³ஹபதி, ஸுதவா அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ரூபம், ந ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். ‘அஹம் ரூபம், மம ரூப’ந்தி ந பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ரூபம், மம ரூப’ந்தி அபரியுட்ட²ட்டா²யினோ, தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ந வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா வேத³னம், ந வேத³னாய வா அத்தானம். ‘அஹம் வேத³னா, மம வேத³னா’தி ந பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் வேத³னா, மம வேத³னா’தி அபரியுட்ட²ட்டா²யினோ, ஸா வேத³னா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ந ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ஸஞ்ஞாவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ஸஞ்ஞம், ந ஸஞ்ஞாய வா அத்தானம். ‘அஹம் ஸஞ்ஞா, மம ஸஞ்ஞா’தி ந பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ஸஞ்ஞா, மம ஸஞ்ஞா’தி அபரியுட்ட²ட்டா²யினோ, ஸா ஸஞ்ஞா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

``ந ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ஸங்கா²ரவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ஸங்கா²ரே, ந ஸங்கா²ரேஸு வா அத்தானம். ‘அஹம் ஸங்கா²ரா, மம ஸங்கா²ரா’தி ந பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் ஸங்கா²ரா, மம ஸங்கா²ரா’தி அபரியுட்ட²ட்டா²யினோ, தே ஸங்கா²ரா விபரிணமந்தி அஞ்ஞதா² ஹோந்தி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ந விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், ந விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். ‘அஹம் விஞ்ஞாணம், மம விஞ்ஞாண’ந்தி ந பரியுட்ட²ட்டா²யீ ஹோதி. தஸ்ஸ ‘அஹம் விஞ்ஞாணம், மம விஞ்ஞாண’ந்தி அபரியுட்ட²ட்டா²யினோ, தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, ஆதுரகாயோ ஹோதி நோ ச ஆதுரசித்தோ’’தி.

இத³மவோச ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அத்தமனோ நகுலபிதா க³ஹபதி ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி. பட²மம்.

2. தே³வத³ஹஸுத்தம்

2. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு [ஸக்யேஸு (க.)] விஹரதி தே³வத³ஹம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோ. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பச்சா²பூ⁴மக³மிகா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இச்சா²ம மயம், ப⁴ந்தே, பச்சா²பூ⁴மம் ஜனபத³ம் க³ந்தும், பச்சா²பூ⁴மே ஜனபதே³ நிவாஸம் கப்பேது’’ந்தி.

‘‘அபலோகிதோ பன வோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ’’தி? ‘‘ந கோ² நோ, ப⁴ந்தே, அபலோகிதோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’’தி. ‘‘அபலோகேத², பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தம். ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தோ, பி⁴க்கூ²னம் அனுக்³கா³ஹகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’ந்தி. ‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும்.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஏளக³லாகு³ம்பே³ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் [ஸாராணீயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இச்சா²ம மயம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, பச்சா²பூ⁴மம் ஜனபத³ம் க³ந்தும், பச்சா²பூ⁴மே ஜனபதே³ நிவாஸம் கப்பேதும். அபலோகிதோ நோ ஸத்தா²’’தி.

‘‘ஸந்தி ஹாவுஸோ, நானாவேரஜ்ஜக³தம் பி⁴க்கு²ம் பஞ்ஹம் புச்சி²தாரோ – க²த்தியபண்டி³தாபி ப்³ராஹ்மணபண்டி³தாபி க³ஹபதிபண்டி³தாபி ஸமணபண்டி³தாபி. பண்டி³தா ஹாவுஸோ, மனுஸ்ஸா வீமம்ஸகா – ‘கிம்வாதீ³ பனாயஸ்மந்தானம் [கிம்வாதா³யஸ்மந்தானம் (பீ. க.)] ஸத்தா² கிமக்கா²யீதி, கச்சி வோ ஆயஸ்மந்தானம் த⁴ம்மா ஸுஸ்ஸுதா ஸுக்³க³ஹிதா ஸுமனஸிகதா ஸூபதா⁴ரிதா ஸுப்படிவித்³தா⁴ பஞ்ஞாய, யதா² ப்³யாகரமானா ஆயஸ்மந்தோ வுத்தவாதி³னோ சேவ ப⁴க³வதோ அஸ்ஸத², ந ச ப⁴க³வந்தம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கே²ய்யாத², த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரேய்யாத², ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ [வாதா³னுபாதோ (அட்ட²கதா²யம் பாட²ந்தரம்)] கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்சே²ய்யா’’’தி?

‘‘தூ³ரதோபி கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஆக³ச்சே²ய்யாம ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²மஞ்ஞாதும். ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தம்யேவ ஸாரிபுத்தம் படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ²’’தி. ‘‘தேன ஹாவுஸோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘ஸந்தி ஹாவுஸோ, நானாவேரஜ்ஜக³தம் பி⁴க்கு²ம் பஞ்ஹம் புச்சி²தாரோ – க²த்தியபண்டி³தாபி …பே… ஸமணபண்டி³தாபி. பண்டி³தா ஹாவுஸோ, மனுஸ்ஸா வீமம்ஸகா – ‘கிம்வாதீ³ பனாயஸ்மந்தானம் ஸத்தா² கிமக்கா²யீ’தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஸத்தா²’’’தி.

‘‘ஏவம் ப்³யாகதேபி கோ², ஆவுஸோ, அஸ்ஸுயேவ உத்தரிம் பஞ்ஹம் புச்சி²தாரோ – க²த்தியபண்டி³தாபி…பே… ஸமணபண்டி³தாபி. பண்டி³தா ஹாவுஸோ, மனுஸ்ஸா வீமம்ஸகா – ‘கிஸ்மிம் பனாயஸ்மந்தானம் ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ரூபே கோ², ஆவுஸோ, ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா², வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’’’தி.

‘‘ஏவம் ப்³யாகதேபி கோ², ஆவுஸோ, அஸ்ஸுயேவ உத்தரிம் பஞ்ஹம் புச்சி²தாரோ – க²த்தியபண்டி³தாபி…பே… ஸமணபண்டி³தாபி. பண்டி³தா ஹாவுஸோ, மனுஸ்ஸா வீமம்ஸகா – ‘கிம் பனாயஸ்மந்தானம் ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா ரூபே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா², வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ரூபே கோ², ஆவுஸோ, அவிக³தராக³ஸ்ஸ [அவீதராக³ஸ்ஸ (ஸ்யா. கம்.)] அவிக³தச²ந்த³ஸ்ஸ அவிக³தபேமஸ்ஸ அவிக³தபிபாஸஸ்ஸ அவிக³தபரிளாஹஸ்ஸ அவிக³ததண்ஹஸ்ஸ தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு அவிக³தராக³ஸ்ஸ…பே… அவிக³ததண்ஹஸ்ஸ தேஸம் ஸங்கா²ரானம் விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. விஞ்ஞாணே அவிக³தராக³ஸ்ஸ அவிக³தச²ந்த³ஸ்ஸ அவிக³தபேமஸ்ஸ அவிக³தபிபாஸஸ்ஸ அவிக³தபரிளாஹஸ்ஸ அவிக³ததண்ஹஸ்ஸ தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா ரூபே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா², வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’’’தி.

‘‘ஏவம் ப்³யாகதேபி கோ², ஆவுஸோ, அஸ்ஸுயேவ உத்தரிம் பஞ்ஹம் புச்சி²தாரோ – க²த்தியபண்டி³தாபி ப்³ராஹ்மணபண்டி³தாபி க³ஹபதிபண்டி³தாபி ஸமணபண்டி³தாபி. பண்டி³தா ஹாவுஸோ, மனுஸ்ஸா வீமம்ஸகா – ‘கிம் பனாயஸ்மந்தானம் ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா ரூபே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா², வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ரூபே கோ², ஆவுஸோ, விக³தராக³ஸ்ஸ விக³தச²ந்த³ஸ்ஸ விக³தபேமஸ்ஸ விக³தபிபாஸஸ்ஸ விக³தபரிளாஹஸ்ஸ விக³ததண்ஹஸ்ஸ தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு விக³தராக³ஸ்ஸ விக³தச²ந்த³ஸ்ஸ விக³தபேமஸ்ஸ விக³தபிபாஸஸ்ஸ விக³தபரிளாஹஸ்ஸ விக³ததண்ஹஸ்ஸ தேஸம் ஸங்கா²ரானம் விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. விஞ்ஞாணே விக³தராக³ஸ்ஸ விக³தச²ந்த³ஸ்ஸ விக³தபேமஸ்ஸ விக³தபிபாஸஸ்ஸ விக³தபரிளாஹஸ்ஸ விக³ததண்ஹஸ்ஸ தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா ரூபே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா², வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயக்கா²யீ ஸத்தா²’’’தி.

‘‘அகுஸலே சாவுஸோ, த⁴ம்மே உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே ஸுகோ² விஹாரோ அப⁴விஸ்ஸ அவிகா⁴தோ அனுபாயாஸோ அபரிளாஹோ, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³தி பாடிகங்கா², நயித³ம் ப⁴க³வா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானம் வண்ணேய்ய. யஸ்மா ச கோ², ஆவுஸோ, அகுஸலே த⁴ம்மே உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே து³க்கோ² விஹாரோ ஸவிகா⁴தோ ஸஉபாயாஸோ ஸபரிளாஹோ, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ பரம் மரணா து³க்³க³தி பாடிகங்கா², தஸ்மா ப⁴க³வா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானம் வண்ணேதி.

‘‘குஸலே சாவுஸோ, த⁴ம்மே உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே து³க்கோ² விஹாரோ அப⁴விஸ்ஸ ஸவிகா⁴தோ ஸஉபாயாஸோ ஸபரிளாஹோ, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ பரம் மரணா து³க்³க³தி பாடிகங்கா², நயித³ம் ப⁴க³வா குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பத³ம் வண்ணேய்ய. யஸ்மா ச கோ², ஆவுஸோ, குஸலே த⁴ம்மே உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே ஸுகோ² விஹாரோ அவிகா⁴தோ அனுபாயாஸோ அபரிளாஹோ, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³தி பாடிகங்கா², தஸ்மா ப⁴க³வா குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பத³ம் வண்ணேதீ’’தி.

இத³மவோசாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி. து³தியம்.

3. ஹாலித்³தி³கானிஸுத்தம்

3. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ அவந்தீஸு விஹரதி குரரக⁴ரே [குலக⁴ரே (க.)] பபாதே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஹாலித்³தி³கானி [ஹாலித்³த³கானி (ஸீ.), ஹலித்³தி³கானி (ஸ்யா.)] க³ஹபதி யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஹாலித்³தி³கானி க³ஹபதி ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘வுத்தமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா அட்ட²கவக்³கி³யே மாக³ண்டி³யபஞ்ஹே –

‘‘ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ,

கா³மே அகுப்³ப³ம் [அக்ருப்³ப³ம் (க.)] முனி ஸந்த²வானி [ஸந்த⁴வானி (க.)];

காமேஹி ரித்தோ அபுரக்க²ரானோ [அபுரேக்க²ரானோ (ஸீ. ஸுத்தனிபாதேபி) மோக்³க³ல்லானே 5-135 ஸுத்தம்பி ஓலோகேதப்³ப³ம்],

கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா’’தி.

‘‘இமஸ்ஸ நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ கத²ம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

‘‘ரூபதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ. ரூபதா⁴துராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச [… வினிப³த்³த⁴ஞ்ஜ (பீ. ஸீ. அட்ட².)] பன விஞ்ஞாணம் ‘ஓகஸாரீ’தி வுச்சதி. வேத³னாதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ. வேத³னாதா⁴துராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச பன விஞ்ஞாணம் ‘ஓகஸாரீ’தி வுச்சதி. ஸஞ்ஞாதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ. ஸஞ்ஞாதா⁴துராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச பன விஞ்ஞாணம் ‘ஓகஸாரீ’தி வுச்சதி. ஸங்கா²ரதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ. ஸங்கா²ரதா⁴துராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச பன விஞ்ஞாணம் ‘ஓகஸாரீ’தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, ஓகஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அனோகஸாரீ ஹோதி? ரூபதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ [நந்தி³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா [உபாயுபாதா³னா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா [அனபா⁴வகதா (ஸீ. பீ.), அனபா⁴வம்க³தா (ஸ்யா. கம்.)] ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா ததா²க³தோ ‘அனோகஸாரீ’தி வுச்சதி. வேத³னாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸஞ்ஞாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸங்கா²ரதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… விஞ்ஞாணதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா ததா²க³தோ ‘அனோகஸாரீ’தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அனோகஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, நிகேதஸாரீ ஹோதி? ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ‘நிகேதஸாரீ’தி வுச்சதி. ஸத்³த³னிமித்த…பே… க³ந்த⁴னிமித்த… ரஸனிமித்த… போ²ட்ட²ப்³ப³னிமித்த… த⁴ம்மனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ‘நிகேதஸாரீ’தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, நிகேதஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அனிகேதஸாரீ ஹோதி? ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா ததா²க³தோ ‘அனிகேதஸாரீ’தி வுச்சதி. ஸத்³த³னிமித்த… க³ந்த⁴னிமித்த… ரஸனிமித்த… போ²ட்ட²ப்³ப³னிமித்த… த⁴ம்மனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா ததா²க³தோ ‘அனிகேதஸாரீ’தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அனிகேதஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கா³மே ஸந்த²வஜாதோ [ஸந்த⁴வஜாதோ (க.)] ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ கி³ஹீஹி [கி³ஹி (க.)] ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ஸஹனந்தீ³ ஸஹஸோகீ, ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ, து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனா தேஸு யோக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கா³மே ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கா³மே ந ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² கி³ஹீஹி [கி³ஹி (க.)] அஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ந ஸஹனந்தீ³ ந ஸஹஸோகீ ந ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ ந து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு ந அத்தனா தேஸு யோக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கா³மே ந ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, காமேஹி அரித்தோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ காமேஸு அவிக³தராகோ³ ஹோதி அவிக³தச²ந்தோ³ அவிக³தபேமோ அவிக³தபிபாஸோ அவிக³தபரிளாஹோ அவிக³ததண்ஹோ. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, காமேஹி அரித்தோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, காமேஹி ரித்தோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ காமேஸு விக³தராகோ³ ஹோதி விக³தச²ந்தோ³ விக³தபேமோ விக³தபிபாஸோ விக³தபரிளாஹோ விக³ததண்ஹோ. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, காமேஹி ரித்தோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, புரக்க²ரானோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஏவம்ரூபோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்வேத³னோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்ஸஞ்ஞோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்ஸங்கா²ரோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்விஞ்ஞாணோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, புரக்க²ரானோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அபுரக்க²ரானோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதி – ‘ஏவம்ரூபோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்வேத³னோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்ஸஞ்ஞோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்ஸங்கா²ரோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏவம்விஞ்ஞாணோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அபுரக்க²ரானோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கத²ம் விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ஏவரூபிம் கத²ம் கத்தா ஹோதி – ‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி; அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமி. கிம் த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானிஸ்ஸஸி? மிச்சா²படிபன்னோ த்வமஸி; அஹமஸ்மி ஸம்மாபடிபன்னோ. புரே வசனீயம் பச்சா² அவச; பச்சா² வசனீயம் புரே அவச. ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தே. அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தம். ஆரோபிதோ தே வாதோ³; சர வாத³ப்பமோக்கா²ய. நிக்³க³ஹிதோஸி; நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கத²ம் விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ந ஏவரூபிம் கத²ம் கத்தா ஹோதி – ‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி.

‘‘இதி கோ², க³ஹபதி, யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா அட்ட²கவக்³கி³யே மாக³ண்டி³யபஞ்ஹே –

‘‘ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ,

கா³மே அகுப்³ப³ம் முனிஸந்த²வானி;

காமேஹி ரித்தோ அபுரக்க²ரானோ,

கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா’’தி.

‘‘இமஸ்ஸ கோ², க³ஹபதி, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. ததியம்.

4. து³தியஹாலித்³தி³கானிஸுத்தம்

4. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ அவந்தீஸு விஹரதி குரரக⁴ரே பபாதே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஹாலித்³தி³கானி க³ஹபதி யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஹாலித்³தி³கானி க³ஹபதி ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘வுத்தமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸக்கபஞ்ஹே – ‘யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தா, தே அச்சந்தனிட்டா² அச்சந்தயோக³க்கே²மினோ அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரினோ அச்சந்தபரியோஸானா ஸேட்டா² தே³வமனுஸ்ஸான’’’ந்தி.

‘‘இமஸ்ஸ நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ கத²ம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

‘‘ரூபதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ சித்தம் ஸுவிமுத்தந்தி வுச்சதி.

‘‘வேத³னாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸஞ்ஞாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸங்கா²ரதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… விஞ்ஞாணதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ சித்தம் ஸுவிமுத்தந்தி வுச்சதி.

‘‘இதி கோ², க³ஹபதி, யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா ஸக்கபஞ்ஹே – ‘யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தா தே அச்சந்தனிட்டா² அச்சந்தயோக³க்கே²மினோ அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரினோ அச்சந்தபரியோஸானா ஸேட்டா² தே³வமனுஸ்ஸான’’’ந்தி.

‘‘இமஸ்ஸ கோ², க³ஹபதி, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸமாதி⁴ஸுத்தம்

5. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸமாதி⁴ம், பி⁴க்க²வே, பா⁴வேத²; ஸமாஹிதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. கிஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி? ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச’’.

‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, கோ வேத³னாய ஸமுத³யோ, கோ ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யோ, கோ ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யோ, கோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி.

‘‘கிஞ்ச அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி? ரூபம் அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ரூபம் அபி⁴னந்த³தோ அபி⁴வத³தோ அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ உப்பஜ்ஜதி நந்தீ³. யா ரூபே நந்தீ³ தது³பாதா³னம். தஸ்ஸுபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.

‘‘வேத³னம் அபி⁴னந்த³தி…பே… ஸஞ்ஞம் அபி⁴னந்த³தி… ஸங்கா²ரே அபி⁴னந்த³தி… விஞ்ஞாணம் அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அபி⁴னந்த³தோ அபி⁴வத³தோ அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ உப்பஜ்ஜதி நந்தீ³. யா விஞ்ஞாணே நந்தீ³ தது³பாதா³னம். தஸ்ஸுபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.

‘‘அயம், பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ; அயம் வேத³னாய ஸமுத³யோ; அயம் ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யோ; அயம் ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யோ; அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ.

‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ, கோ வேத³னாய… கோ ஸஞ்ஞாய… கோ ஸங்கா²ரானம்… கோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ?

இத⁴, பி⁴க்க²வே, நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி.

‘‘கிஞ்ச நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி? ரூபம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ரூபம் அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ யா ரூபே நந்தீ³ ஸா நிருஜ்ஜ²தி. தஸ்ஸ நந்தீ³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.

‘‘வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ வேத³னம் அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸா திட்ட²தோ யா வேத³னாய நந்தீ³ ஸா நிருஜ்ஜ²தி. தஸ்ஸ நந்தீ³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.

‘‘ஸஞ்ஞம் நாபி⁴னந்த³தி…பே… ஸங்கா²ரே நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரே அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ யா ஸங்கா²ரேஸு நந்தீ³ ஸா நிருஜ்ஜ²தி. தஸ்ஸ நந்தீ³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.

‘‘விஞ்ஞாணம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ யா விஞ்ஞாணே நந்தீ³ ஸா நிருஜ்ஜ²தி. தஸ்ஸ நந்தீ³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.

‘‘அயம், பி⁴க்க²வே, ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ, அயம் வேத³னாய அத்த²ங்க³மோ, அயம் ஸஞ்ஞாய அத்த²ங்க³மோ, அயம் ஸங்கா²ரானம் அத்த²ங்க³மோ, அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. படிஸல்லாணஸுத்தம்

6. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘படிஸல்லாணே, பி⁴க்க²வே, யோக³மாபஜ்ஜத². படிஸல்லீணோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. கிஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி? ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச’’…பே… (யதா² பட²மஸுத்தே ததா² வித்தா²ரேதப்³போ³.) ச²ட்ட²ம்.

7. உபாதா³பரிதஸ்ஸனாஸுத்தம்

7. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘உபாதா³பரிதஸ்ஸனஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனஞ்ச. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி, கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, உபாதா³பரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச உபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி.

‘‘வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானம். தஸ்ஸ ஸா வேத³னா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா வேத³னாவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச உபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி.

‘‘ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸங்கா²ரவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ஸங்கா²ரே, ஸங்கா²ரேஸு வா அத்தானம். தஸ்ஸ தே ஸங்கா²ரா விபரிணமந்தி அஞ்ஞதா² ஹோந்தி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஸங்கா²ரவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச உபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி.

‘‘விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச உபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³பரிதஸ்ஸனா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ரூபம், ந ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ அபரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா [ந சேவ உத்தாஸவா (பீ. க.)] ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா, அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி.

‘‘ந வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா வேத³னம், ந வேத³னாய வா அத்தானம். தஸ்ஸ ஸா வேத³னா விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந வேத³னாவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந வேத³னாவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ அபரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா, அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி.

‘‘ந ஸஞ்ஞம்…பே… ந ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந ஸங்கா²ரவந்தம் வா அத்தானம்; ந அத்தனி வா ஸங்கா²ரே, ந ஸங்கா²ரேஸு வா அத்தானம். தஸ்ஸ தே ஸங்கா²ரா விபரிணமந்தி அஞ்ஞதா² ஹோந்தி. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந ஸங்கா²ரவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந ஸங்கா²ரவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ அபரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா, அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி.

‘‘ந விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ந விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்…பே… தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்திஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ அபரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா, அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³ அபரிதஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஉபாதா³பரிதஸ்ஸனாஸுத்தம்

8. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘உபாதா³பரிதஸ்ஸனஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனஞ்ச. தம் ஸுணாத²…பே… கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, உபாதா³பரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. வேத³னம் ஏதம் மம…பே… ஸஞ்ஞம் ஏதம் மம… ஸங்கா²ரே ஏதம் மம… விஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³பரிதஸ்ஸனா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. வேத³னம் நேதம் மம… ஸஞ்ஞம் நேதம் மம… ஸங்கா²ரே நேதம் மம… விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா நுப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³அபரிதஸ்ஸனா ஹோதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. காலத்தயஅனிச்சஸுத்தம்

9. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சம் அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் ரூபஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் ரூபம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி. வேத³னா அனிச்சா…பே… ஸஞ்ஞா அனிச்சா… ஸங்கா²ரா அனிச்சா அதீதானாக³தா; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னானம்! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதேஸு ஸங்கா²ரேஸு அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தே ஸங்கா²ரே நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னானம் ஸங்கா²ரானம் நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி. விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் விஞ்ஞாணஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் விஞ்ஞாணம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதீ’’தி. நவமம்.

10. காலத்தயது³க்க²ஸுத்தம்

10. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் ரூபஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் ரூபம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி. வேத³னா து³க்கா²… ஸஞ்ஞா து³க்கா²… ஸங்கா²ரா து³க்கா²… விஞ்ஞாணம் து³க்க²ம் அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் விஞ்ஞாணஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் விஞ்ஞாணம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதீ’’தி. த³ஸமம்.

11. காலத்தயஅனத்தஸுத்தம்

11. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனத்தா அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் ரூபஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் ரூபம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி. வேத³னா அனத்தா… ஸஞ்ஞா அனத்தா… ஸங்கா²ரா அனத்தா… விஞ்ஞாணம் அனத்தா அதீதானாக³தம்; கோ பன வாதோ³ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ! ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ அதீதஸ்மிம் விஞ்ஞாணஸ்மிம் அனபேக்கோ² ஹோதி; அனாக³தம் விஞ்ஞாணம் நாபி⁴னந்த³தி; பச்சுப்பன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதீ’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

நகுலபிதுவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

நகுலபிதா தே³வத³ஹா, த்³வேபி ஹாலித்³தி³கானி ச;

ஸமாதி⁴படிஸல்லாணா, உபாதா³பரிதஸ்ஸனா து³வே;

அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா, வக்³கோ³ தேன பவுச்சதி.