6. து³க்க²வக்³கோ³
1. பரிவீமம்ஸனஸுத்தம்
51. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘கித்தாவதா நு கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பரிவீமம்ஸமானோ பரிவீமம்ஸேய்ய ஸப்³ப³ஸோ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பரிவீமம்ஸமானோ பரிவீமம்ஸதி – ‘யம் கோ² இத³ம் அனேகவித⁴ம் நானப்பகாரகம் து³க்க²ம் லோகே உப்பஜ்ஜதி ஜராமரணம்; இத³ம் நு கோ² து³க்க²ம் கிம்னிதா³னம் கிம்ஸமுத³யம் கிம்ஜாதிகம் கிம்பப⁴வம்? கிஸ்மிம் ஸதி ஜராமரணம் ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’தி? ஸோ பரிவீமம்ஸமானோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யம் கோ² இத³ம் அனேகவித⁴ம் நானப்பகாரகம் து³க்க²ம் லோகே உப்பஜ்ஜதி ஜராமரணம், இத³ம் கோ² து³க்க²ம் ஜாதினிதா³னம் ஜாதிஸமுத³யம் ஜாதிஜாதிகம் ஜாதிப்பப⁴வம். ஜாதியா ஸதி ஜராமரணம் ஹோதி, ஜாதியா அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’’’தி.
‘‘ஸோ ஜராமரணஞ்ச பஜானாதி, ஜராமரணஸமுத³யஞ்ச பஜானாதி, ஜராமரணனிரோத⁴ஞ்ச பஜானாதி, யா ச ஜராமரணனிரோத⁴ஸாருப்பகா³மினீ படிபதா³ தஞ்ச பஜானாதி, ததா² படிபன்னோ ச ஹோதி அனுத⁴ம்மசாரீ; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய படிபன்னோ ஜராமரணனிரோதா⁴ய.
‘‘அதா²பரம் பரிவீமம்ஸமானோ பரிவீமம்ஸதி – ‘ஜாதி பனாயம் கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா, கிஸ்மிம் ஸதி ஜாதி ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஜாதி ந ஹோதீ’தி? ஸோ பரிவீமம்ஸமானோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஜாதி ப⁴வனிதா³னா ப⁴வஸமுத³யா ப⁴வஜாதிகா ப⁴வப்பப⁴வா; ப⁴வே ஸதி ஜாதி ஹோதி, ப⁴வே அஸதி ஜாதி ந ஹோதீ’’’தி.
‘‘ஸோ ஜாதிஞ்ச பஜானாதி, ஜாதிஸமுத³யஞ்ச பஜானாதி, ஜாதினிரோத⁴ஞ்ச பஜானாதி, யா ச ஜாதினிரோத⁴ஸாருப்பகா³மினீ படிபதா³ தஞ்ச பஜானாதி, ததா² படிபன்னோ ச ஹோதி அனுத⁴ம்மசாரீ; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய படிபன்னோ ஜாதினிரோதா⁴ய.
‘‘அதா²பரம் பரிவீமம்ஸமானோ பரிவீமம்ஸதி – ‘ப⁴வோ பனாயம் கிம்னிதா³னோ…பே… உபாதா³னம் பனித³ம் கிம்னிதா³னம்… தண்ஹா பனாயம் கிம்னிதா³னா… வேத³னா… ப²ஸ்ஸோ… ஸளாயதனம் பனித³ம் கிம்னிதா³னம்… நாமரூபம் பனித³ம்… விஞ்ஞாணம் பனித³ம்… ஸங்கா²ரா பனிமே கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா; கிஸ்மிம் ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி, கிஸ்மிம் அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தீ’தி? ஸோ பரிவீமம்ஸமானோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஸங்கா²ரா அவிஜ்ஜானிதா³னா அவிஜ்ஜாஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஜாதிகா அவிஜ்ஜாபப⁴வா; அவிஜ்ஜாய ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி, அவிஜ்ஜாய அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தீ’’’தி.
‘‘ஸோ ஸங்கா²ரே ச பஜானாதி, ஸங்கா²ரஸமுத³யஞ்ச பஜானாதி, ஸங்கா²ரனிரோத⁴ஞ்ச பஜானாதி, யா ச ஸங்கா²ரனிரோத⁴ஸாருப்பகா³மினீ படிபதா³ தஞ்ச பஜானாதி, ததா² படிபன்னோ ச ஹோதி அனுத⁴ம்மசாரீ; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய படிபன்னோ ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ய.
‘‘அவிஜ்ஜாக³தோ யம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ புஞ்ஞம் சே ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, புஞ்ஞூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாணம். அபுஞ்ஞம் சே ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அபுஞ்ஞூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாணம். ஆனேஞ்ஜம் சே ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி ஆனேஞ்ஜூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாணம். யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதி விஜ்ஜா உப்பன்னா, ஸோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ விஜ்ஜுப்பாதா³ நேவ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி ந அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி ந ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. அனபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ அனபி⁴ஸஞ்சேதயந்தோ ந கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி; அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் பச்சத்தஞ்ஞேவ பரினிப்³பா³யதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி.
‘‘ஸோ ஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ஸா அனிச்சாதி பஜானாதி, அனஜ்ஜோ²ஸிதாதி பஜானாதி, அனபி⁴னந்தி³தாதி பஜானாதி. து³க்க²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ஸா அனிச்சாதி பஜானாதி, அனஜ்ஜோ²ஸிதாதி பஜானாதி, அனபி⁴னந்தி³தாதி பஜானாதி. அது³க்க²மஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ஸா அனிச்சாதி பஜானாதி, அனஜ்ஜோ²ஸிதாதி பஜானாதி, அனபி⁴னந்தி³தாதி பஜானாதி. ஸோ ஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் வேத³யதி. து³க்க²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் [தம் வேத³னம் (ஸீ. பீ.), வேத³னம் (க.)] வேத³யதி. அது³க்க²மஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் வேத³யதி.
‘‘ஸோ காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீதி பஜானாதி, ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீதி பஜானாதி. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா இதே⁴வ ஸப்³ப³வேத³யிதானி அனபி⁴னந்தி³தானி ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தி, ஸரீரானி அவஸிஸ்ஸந்தீதி பஜானாதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ கும்ப⁴காரபாகா உண்ஹம் கும்ப⁴ம் உத்³த⁴ரித்வா ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ படிஸிஸ்ஸேய்ய [படிவிஸேய்ய (ஸீ.), பதிட்ட²பேய்ய (ஸ்யா. கம். பீ.), படிஸேவேய்ய (டீகா)]. தத்ர யாயம் உஸ்மா ஸா தத்தே²வ வூபஸமேய்ய, கபல்லானி அவஸிஸ்ஸேய்யும். ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீதி பஜானாதி, ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீதி பஜானாதி. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா இதே⁴வ ஸப்³ப³வேத³யிதானி அனபி⁴னந்தி³தானி ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தி, ஸரீரானி அவஸிஸ்ஸந்தீதி பஜானாதி.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு கோ² கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் வா அபி⁴ஸங்க²ரேய்ய அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் வா அபி⁴ஸங்க²ரேய்ய ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரம் வா அபி⁴ஸங்க²ரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன ஸங்கா²ரேஸு அஸதி, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ அபி நு கோ² விஞ்ஞாணம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன விஞ்ஞாணே அஸதி, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ அபி நு கோ² நாமரூபம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன நாமரூபே அஸதி, நாமரூபனிரோதா⁴ அபி நு கோ² ஸளாயதனம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன ஸளாயதனே அஸதி, ஸளாயதனனிரோதா⁴ அபி நு கோ² ப²ஸ்ஸோ பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன ப²ஸ்ஸே அஸதி, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ அபி நு கோ² வேத³னா பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன வேத³னாய அஸதி, வேத³னானிரோதா⁴ அபி நு கோ² தண்ஹா பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன தண்ஹாய அஸதி, தண்ஹானிரோதா⁴ அபி நு கோ² உபாதா³னம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன உபாதா³னே அஸதி, உபாதா³னனிரோதா⁴ அபி நு கோ² ப⁴வோ பஞ்ஞாயேதா²’’தி. ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன ப⁴வே அஸதி, ப⁴வனிரோதா⁴ அபி நு கோ² ஜாதி பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வா பன ஜாதியா அஸதி, ஜாதினிரோதா⁴ அபி நு கோ² ஜராமரணம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, ஏவமேதம், பி⁴க்க²வே, நேதம் அஞ்ஞதா². ஸத்³த³ஹத² மே தம், பி⁴க்க²வே, அதி⁴முச்சத², நிக்கங்கா² ஏத்த² ஹோத² நிப்³பி³சிகிச்சா². ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸா’’தி. பட²மம்.
2. உபாதா³னஸுத்தம்
52. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘உபாதா³னியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³ஸன்னம் வா கட்ட²வாஹானம் வீஸாய வா கட்ட²வாஹானம் திம்ஸாய வா கட்ட²வாஹானம் சத்தாரீஸாய வா கட்ட²வாஹானம் மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஜலேய்ய. தத்ர புரிஸோ காலேன காலம் ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஜலேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘உபாதா³னியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴; ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴; ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³ஸன்னம் வா கட்ட²வாஹானம் வீஸாய வா திம்ஸாய வா சத்தாரீஸாய வா கட்ட²வாஹானம் மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஜலேய்ய; தத்ர புரிஸோ ந காலேன காலம் ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, ந ஸுக்கா²னி ச கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, ந ஸுக்கா²னி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ புரிமஸ்ஸ ச உபாதா³னஸ்ஸ பரியாதா³னா அஞ்ஞஸ்ஸ ச அனுபஹாரா [அனுபாஹாரா (பீ.)] அனாஹாரோ நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. து³தியம்.
3. ஸம்யோஜனஸுத்தம்
53. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி …பே… ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தேலஞ்ச படிச்ச வட்டிஞ்ச படிச்ச தேலப்பதீ³போ ஜா²யேய்ய. தத்ர புரிஸோ காலேன காலம் தேலம் ஆஸிஞ்சேய்ய வட்டிம் உபஸம்ஹரேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தேலப்பதீ³போ ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஜலேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴; ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴; ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தேலஞ்ச படிச்ச வட்டிஞ்ச படிச்ச தேலப்பதீ³போ ஜா²யேய்ய. தத்ர புரிஸோ ந காலேன காலம் தேலம் ஆஸிஞ்சேய்ய ந வட்டிம் உபஸம்ஹரேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தேலப்பதீ³போ புரிமஸ்ஸ ச உபாதா³னஸ்ஸ பரியாதா³னா அஞ்ஞஸ்ஸ ச அனுபஹாரா அனாஹாரோ நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. ததியம்.
4. து³தியஸம்யோஜனஸுத்தம்
54. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி …பே… ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தேலஞ்ச படிச்ச வட்டிஞ்ச படிச்ச தேலப்பதீ³போ ஜா²யேய்ய. தத்ர புரிஸோ காலேன காலம் தேலம் ஆஸிஞ்சேய்ய வட்டிம் உபஸம்ஹரேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தேலப்பதீ³போ ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஜலேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தேலஞ்ச படிச்ச வட்டிஞ்ச படிச்ச தேலப்பதீ³போ ஜா²யேய்ய. தத்ர புரிஸோ ந காலேன காலம் தேலம் ஆஸிஞ்சேய்ய ந வட்டிம் உபஸம்ஹரேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தேலப்பதீ³போ புரிமஸ்ஸ ச உபாதா³னஸ்ஸ பரியாதா³னா அஞ்ஞஸ்ஸ ச அனுபஹாரா அனாஹாரோ நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. சதுத்த²ம்.
5. மஹாருக்க²ஸுத்தம்
55. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘உபாதா³னியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². தஸ்ஸ யானி சேவ மூலானி அதோ⁴க³மானி, யானி ச திரியங்க³மானி, ஸப்³பா³னி தானி உத்³த⁴ம் ஓஜம் அபி⁴ஹரந்தி. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ² ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்டே²ய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘உபாதா³னியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் [குதா³லபிடகம் (அஞ்ஞத்த²)] ஆதா³ய. ஸோ தம் ருக்க²ம் மூலே சி²ந்தே³ய்ய, மூலம் சி²ந்தி³த்வா பலிக²ணேய்ய [பலிம்க²ணேய்ய (பீ. க.)], பலிக²ணித்வா மூலானி உத்³த⁴ரேய்ய அந்தமஸோ உஸீரனாளிமத்தானிபி. ஸோ தம் ருக்க²ம் க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ந்தே³ய்ய, க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ந்தி³த்வா பா²லேய்ய, பா²லேத்வா ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரேய்ய, ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரித்வா வாதாதபே விஸோஸேய்ய; வாதாதபே விஸோஸேத்வா அக்³கி³னா ட³ஹேய்ய, அக்³கி³னா ட³ஹேத்வா மஸிம் கரேய்ய, மஸிம் கரித்வா மஹாவாதே வா ஓபு²ணேய்ய [ஓபுனேய்ய (ஸீ. பீ.), ஓபு²னேய்ய (ஸ்யா. கம். க.)] நதி³யா வா ஸீக⁴ஸோதாய பவாஹேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ² உச்சி²ன்னமூலோ அஸ்ஸ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ [அனபா⁴வகதோ (ஸீ.), அனபா⁴வங்க³தோ (ஸ்யா. கம்.)] ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. பஞ்சமம்.
6. து³தியமஹாருக்க²ஸுத்தம்
56. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². தஸ்ஸ யானி சேவ மூலானி அதோ⁴க³மானி, யானி ச திரியங்க³மானி, ஸப்³பா³னி தானி உத்³த⁴ம் ஓஜம் அபி⁴ஹரந்தி. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ² ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்டே²ய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம் …பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³ய. ஸோ தம் ருக்க²ம் மூலே சி²ந்தே³ய்ய, மூலே சே²த்வா பலிக²ணேய்ய, பலிக²ணித்வா மூலானி உத்³த⁴ரேய்ய…பே… நதி³யா வா ஸீக⁴ஸோதாய பவாஹேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ² உச்சி²ன்னமூலோ அஸ்ஸ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வங்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. தருணருக்க²ஸுத்தம்
57. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தருணோ ருக்கோ². தஸ்ஸ புரிஸோ காலேன காலம் மூலானி பலிமஜ்ஜேய்ய [பலிஸன்னேய்ய (ஸீ.), பலிஸஜ்ஜேய்ய (ஸ்யா. கம். பீ.), பலிபட்டே²ய்ய (க.), பலிஸந்தே³ய்ய, பலிப³ந்தே⁴ய்ய (டீகானுரூபம்)] காலேன காலம் பம்ஸும் த³தே³ய்ய, காலேன காலம் உத³கம் த³தே³ய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தருணோ ருக்கோ² ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தருணோ ருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³ய…பே… நதி³யா வா ஸீக⁴ஸோதாய பவாஹேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, தருணோ ருக்கோ² உச்சி²ன்னமூலோ அஸ்ஸ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வங்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. ஸத்தமம்.
8. நாமரூபஸுத்தம்
58. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி. நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². தஸ்ஸ யானி சேவ மூலானி அதோ⁴க³மானி, யானி ச திரியங்க³மானி, ஸப்³பா³னி தானி உத்³த⁴ம் ஓஜம் அபி⁴ஹரந்தி. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ² ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்டே²ய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி…பே….
‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ந ஹோதி. நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³ய…பே… ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ந ஹோதி. நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. அட்ட²மம்.
9. விஞ்ஞாணஸுத்தம்
59. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி. விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². தஸ்ஸ யானி சேவ மூலானி …பே… ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி…பே….
‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அவக்கந்தி ந ஹோதி. விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³ய…பே… ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அவக்கந்தி ந ஹோதி. விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. நவமம்.
10. நிதா³னஸுத்தம்
60. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா குரூஸு விஹரதி கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவ க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ப⁴ந்தே, படிச்சஸமுப்பாதோ³ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ ச, அத² ச பன மே உத்தானகுத்தானகோ விய கா²யதீ’’தி.
‘‘மா ஹேவம், ஆனந்த³, மா ஹேவம், ஆனந்த³ [மா ஹேவம் ஆனந்த³ அவச மா ஹேவம் ஆனந்த³ அவச (தீ³. நி. 2 மஹானிதா³னஸுத்தே)]! க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ஆனந்த³, படிச்சஸமுப்பாதோ³ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ ச. ஏதஸ்ஸ, ஆனந்த³, த⁴ம்மஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமயம் பஜா தந்தாகுலகஜாதா குலக³ண்டி²கஜாதா [கு³ளாகு³ண்டி²கஜாதா (ஸீ.), கு³ளீகு³ண்டி²கஜாதா (ஸ்யா. கம்.)] முஞ்ஜபப்³ப³ஜபூ⁴தா [முஞ்ஜப³ப்³ப³ஜபூ⁴தா (ஸீ.)] அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி.
‘‘உபாதா³னியேஸு, ஆனந்த³, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மஹாருக்கோ². தஸ்ஸ யானி சேவ மூலானி அதோ⁴க³மானி, யானி ச திரியங்க³மானி, ஸப்³பா³னி தானி உத்³த⁴ம் ஓஜம் அபி⁴ஹரந்தி. ஏவஞ்ஹி ஸோ, ஆனந்த³, மஹாருக்கோ² ததா³ஹாரோ தது³பாதா³னோ சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்டே²ய்ய. ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.
‘‘உபாதா³னியேஸு, ஆனந்த³, த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மஹாருக்கோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³ய. ஸோ தம் ருக்க²ம் மூலே சி²ந்தே³ய்ய, மூலே சே²த்வா பலிக²ணேய்ய, பலிக²ணித்வா மூலானி உத்³த⁴ரேய்ய அந்தமஸோ உஸீரனாளிமத்தானிபி. ஸோ தம் ருக்க²ம் க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ந்தே³ய்ய. க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ந்தி³த்வா பா²லேய்ய; பா²லேத்வா ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரேய்ய, ஸகலிகம் ஸகலிகம் கரித்வா வாதாதபே விஸோஸேய்ய, வாதாதபே விஸோஸேத்வா அக்³கி³னா ட³ஹேய்ய, அக்³கி³னா ட³ஹேத்வா மஸிம் கரேய்ய, மஸிம் கரித்வா மஹாவாதே வா ஓபு²ணேய்ய, நதி³யா வா ஸீக⁴ஸோதாய பவாஹேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, ஆனந்த³, மஹாருக்கோ² உச்சி²ன்னமூலோ அஸ்ஸ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வங்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, உபாதா³னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா நிருஜ்ஜ²தி. தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴; ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴; ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி. த³ஸமம்.
து³க்க²வக்³கோ³ ச²ட்டோ².
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
பரிவீமம்ஸனுபாதா³னம், த்³வே ச ஸம்யோஜனானி ச;
மஹாருக்கே²ன த்³வே வுத்தா, தருணேன ச ஸத்தமம்;
நாமரூபஞ்ச விஞ்ஞாணம், நிதா³னேன ச தே த³ஸாதி.