5. க³ஹபதிவக்³கோ³

1. பஞ்சவேரப⁴யஸுத்தம்

41. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யதோ கோ², க³ஹபதி, அரியஸாவகஸ்ஸ பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி, சதூஹி ச ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அரியோ சஸ்ஸ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’’தி.

‘‘கதமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி? யம், க³ஹபதி, பாணாதிபாதீ பாணாதிபாதபச்சயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேத³யதி, பாணாதிபாதா படிவிரதஸ்ஸ ஏவம் தம் ப⁴யம் வேரம் வூபஸந்தம் ஹோதி.

‘‘யம், க³ஹபதி, அதி³ன்னாதா³யீ அதி³ன்னாதா³னபச்சயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேத³யதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதஸ்ஸ ஏவம் தம் ப⁴யம் வேரம் வூபஸந்தம் ஹோதி.

‘‘யம், க³ஹபதி, காமேஸுமிச்சா²சாரீ காமேஸுமிச்சா²சாரபச்சயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேத³யதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதஸ்ஸ ஏவம் தம் ப⁴யம் வேரம் வூபஸந்தம் ஹோதி.

‘‘யம், க³ஹபதி, முஸாவாதீ³ முஸாவாத³பச்சயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேத³யதி, முஸாவாதா³ படிவிரதஸ்ஸ ஏவம் தம் ப⁴யம் வேரம் வூபஸந்தம் ஹோதி.

‘‘யம், க³ஹபதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னபச்சயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேத³யதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதஸ்ஸ ஏவம் தம் ப⁴யம் வேரம் வூபஸந்தம் ஹோதி. இமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி.

‘‘கதமேஹி சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’’தி.

‘‘த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’’தி.

‘‘ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, உஜுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஞாயப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஸாமீசிப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, யதி³த³ம் சத்தாரி புரிஸயுகா³னி அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா, ஏஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’’தி.

‘‘அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி அக²ண்டே³ஹி அச்சி²த்³தே³ஹி அஸப³லேஹி அகம்மாஸேஹி பு⁴ஜிஸ்ஸேஹி விஞ்ஞுப்பஸத்தே²ஹி அபராமட்டே²ஹி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகேஹி. இமேஹி சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி.

‘‘கதமோ சஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ படிச்சஸமுப்பாத³ஞ்ஞேவ ஸாது⁴கம் யோனிஸோ மனஸி கரோதி – ‘இதி இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி, இமஸ்மிம் அஸதி இத³ம் ந ஹோதி; இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதி, இமஸ்ஸ நிரோதா⁴ இத³ம் நிருஜ்ஜ²தி. யதி³த³ம் அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா; ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴; ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’’தி. அயமஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴.

‘‘யதோ கோ², க³ஹபதி, அரியஸாவகஸ்ஸ இமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி, இமேஹி சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அயஞ்சஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’’தி.

2. து³தியபஞ்சவேரப⁴யஸுத்தம்

42. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகஸ்ஸ பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி, சதூஹி ச ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அரியோ சஸ்ஸ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’’தி.

‘‘கதமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி? யம், பி⁴க்க²வே, பாணாதிபாதீ …பே… யம், பி⁴க்க²வே, அதி³ன்னாதா³யீ…பே… யம், பி⁴க்க²வே, காமேஸுமிச்சா²சாரீ… யம், பி⁴க்க²வே, முஸாவாதீ³… யம், பி⁴க்க²வே, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ…பே… இமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி.

‘‘கதமேஹி சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴…பே… த⁴ம்மே… ஸங்கே⁴… அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இமேஹி சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி.

‘‘கதமோ சஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ படிச்சஸமுப்பாத³ஞ்ஞேவ ஸாது⁴கம் யோனிஸோ மனஸி கரோதி…பே… அயமஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகஸ்ஸ இமானி பஞ்ச ப⁴யானி வேரானி வூபஸந்தானி ஹோந்தி, இமேஹி ச சதூஹி ஸோதாபத்தியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அயஞ்சஸ்ஸ அரியோ ஞாயோ பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதி ஸுப்படிவித்³தோ⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’’தி. து³தியம்.

3. து³க்க²ஸுத்தம்

43. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச…பே… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச…பே… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச…பே… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴; ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴; ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச…பே… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச…பே… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச…பே… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴; ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴; ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’’தி. ததியம்.

4. லோகஸுத்தம்

44. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘லோகஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ ஸமுத³யோ? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா; தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்; உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ; ப⁴வபச்சயா ஜாதி; ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ ஸமுத³யோ.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா…பே… ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ ஸமுத³யோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஞாதிகஸுத்தம்

45. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஞாதிகே விஹரதி கி³ஞ்ஜகாவஸதே². அத² கோ² ப⁴க³வா ரஹோக³தோ படிஸல்லானோ இமம் த⁴ம்மபரியாயம் அபா⁴ஸி –

‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா; தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா; தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி.

‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி.

‘‘ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச…பே… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴; உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ உபஸ்ஸுதி [உபஸ்ஸுதிம் (ஸீ. பீ.)] டி²தோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தம் பி⁴க்கு²ம் உபஸ்ஸுதி டி²தம். தி³ஸ்வான தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘அஸ்ஸோஸி நோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் த⁴ம்மபரியாய’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘உக்³க³ண்ஹாஹி த்வம், பி⁴க்கு², இமம் த⁴ம்மபரியாயம்; பரியாபுணாஹி த்வம், பி⁴க்கு², இமம் த⁴ம்மபரியாயம்; தா⁴ரேஹி த்வம், பி⁴க்கு², இமம் த⁴ம்மபரியாயம். அத்த²ஸம்ஹிதோ அயம் [அத்த²ஸம்ஹிதோயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), அத்த²ஸம்ஹிதாயம் (பீ. க.)], பி⁴க்கு², த⁴ம்மபரியாயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அஞ்ஞதரப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

46. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸோ கரோதி ஸோ படிஸம்வேத³யதீ’’தி? ‘‘‘ஸோ கரோதி ஸோ படிஸம்வேத³யதீ’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, அயமேகோ அந்தோ’’.

‘‘கிம் பன, போ⁴ கோ³தம, அஞ்ஞோ கரோதி, அஞ்ஞோ படிஸம்வேத³யதீ’’தி? ‘‘‘அஞ்ஞோ கரோதி, அஞ்ஞோ படிஸம்வேத³யதீ’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, அயம் து³தியோ அந்தோ. ஏதே தே, ப்³ராஹ்மண, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜே²ன ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி – ‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா; ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴; ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴ …பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம,…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஜாணுஸ்ஸோணிஸுத்தம்

47. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம்…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கிம் நு கோ², போ⁴, கோ³தம, ஸப்³ப³மத்தீ²’’தி? ‘‘‘ஸப்³ப³மத்தீ²’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, அயமேகோ அந்தோ’’.

‘‘கிம் பன, போ⁴ கோ³தம, ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி? ‘‘‘ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, அயம் து³தியோ அந்தோ. ஏதே தே, ப்³ராஹ்மண, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜே²ன ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி – ‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா; ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴; ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம் போ⁴ கோ³தம…பே… பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. லோகாயதிகஸுத்தம்

48. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² லோகாயதிகோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² லோகாயதிகோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸப்³ப³மத்தீ²’’தி? ‘‘‘ஸப்³ப³மத்தீ²’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஜேட்ட²மேதம் லோகாயதம்’’.

‘‘கிம் பன, போ⁴ கோ³தம, ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி? ‘‘‘ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’தி கோ², ப்³ராஹ்மண, து³தியமேதம் லோகாயதம்’’.

‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸப்³ப³மேகத்த’’ந்தி? ‘‘‘ஸப்³ப³மேகத்த’ந்தி கோ², ப்³ராஹ்மண, ததியமேதம் லோகாயதம்’’.

‘‘கிம் பன, போ⁴ கோ³தம, ஸப்³ப³ம் புது²த்த’’ந்தி? ‘‘‘ஸப்³ப³ம் புது²த்த’ந்தி கோ², ப்³ராஹ்மண, சதுத்த²மேதம் லோகாயதம்’’.

‘‘ஏதே தே, ப்³ராஹ்மண, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜே²ன ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி – ‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா; ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴; ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’’தி.

ஏவம் வுத்தே, லோகாயதிகோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. அரியஸாவகஸுத்தம்

49. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கிம் நு கோ² கிஸ்மிம் ஸதி கிம் ஹோதி, கிஸ்ஸுப்பாதா³ கிம் உப்பஜ்ஜதி? (கிஸ்மிம் ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி, கிஸ்மிம் ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி,) [( ) ஏத்த²ந்தரே பாடா² கேஸுசி போத்த²கேஸு ந தி³ஸ்ஸந்தீதி ஸீ. பீ. போத்த²கேஸு த³ஸ்ஸிதா. ததா² ஸதி அனந்தரஸுத்தடீகாய ஸமேதி] கிஸ்மிம் ஸதி நாமரூபம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி வேத³னா ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி தண்ஹா ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ப⁴வோ ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஜாதி ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஜராமரணம் ஹோதீ’’’தி?

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அபரப்பச்சயா ஞாணமேவேத்த² ஹோதி – ‘இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி, இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதி. (அவிஜ்ஜாய ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி; ஸங்கா²ரேஸு ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி;) [( ) ஏத்த²கேஸு பாடா² கேஸுசி போத்த²கேஸு ந தி³ஸ்ஸந்தீதி ஸீ. பீ. போத்த²கேஸு த³ஸ்ஸிதா. ததா² ஸதி அனந்தரஸுத்தடீகாய ஸமேதி] விஞ்ஞாணே ஸதி நாமரூபம் ஹோதி; நாமரூபே ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி; ஸளாயதனே ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி; ப²ஸ்ஸே ஸதி வேத³னா ஹோதி; வேத³னாய ஸதி தண்ஹா ஹோதி; தண்ஹாய ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி; உபாதா³னே ஸதி ப⁴வோ ஹோதி; ப⁴வே ஸதி ஜாதி ஹோதி; ஜாதியா ஸதி ஜராமரணம் ஹோதீ’தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவமயம் லோகோ ஸமுத³யதீ’’’தி.

‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கிம் நு கோ² கிஸ்மிம் அஸதி கிம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ கிம் நிருஜ்ஜ²தி? (கிஸ்மிம் அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தி, கிஸ்மிம் அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி,) [( ) ஏத்த²ந்தரே பாடா²பி தத்த² ததே²வ த³ஸ்ஸிதா] கிஸ்மிம் அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ப²ஸ்ஸோ ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி வேத³னா ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி தண்ஹா ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி உபாதா³னம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ப⁴வோ ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஜாதி ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’’’தி?

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அபரப்பச்சயா ஞாணமேவேத்த² ஹோதி – ‘இமஸ்மிம் அஸதி இத³ம் ந ஹோதி, இமஸ்ஸ நிரோதா⁴ இத³ம் நிருஜ்ஜ²தி. (அவிஜ்ஜாய அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தி; ஸங்கா²ரேஸு அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி;) [( ) ஏத்த²ந்தரே பாடா²பி தத்த² ததே²வ த³ஸ்ஸிதா] விஞ்ஞாணே அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி; நாமரூபே அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி…பே… ப⁴வோ ந ஹோதி… ஜாதி ந ஹோதி… ஜாதியா அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவமயம் லோகோ நிருஜ்ஜ²தீ’’’தி.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஏவம் லோகஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ இதிபி…பே… அமதத்³வாரம் ஆஹச்ச திட்ட²தி இதிபீ’’தி. நவமம்.

10. து³தியஅரியஸாவகஸுத்தம்

50. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கிம் நு கோ² கிஸ்மிம் ஸதி கிம் ஹோதி, கிஸ்ஸுப்பாதா³ கிம் உப்பஜ்ஜதி? கிஸ்மிம் ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி, கிஸ்மிம் ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி நாமரூபம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி வேத³னா ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி தண்ஹா ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ப⁴வோ ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஜாதி ஹோதி, கிஸ்மிம் ஸதி ஜராமரணம் ஹோதீ’’’தி?

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அபரப்பச்சயா ஞாணமேவேத்த² ஹோதி – ‘இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி, இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதி. அவிஜ்ஜாய ஸதி ஸங்கா²ரா ஹோந்தி; ஸங்கா²ரேஸு ஸதி விஞ்ஞாணம் ஹோதி; விஞ்ஞாணே ஸதி நாமரூபம் ஹோதி; நாமரூபே ஸதி ஸளாயதனம் ஹோதி; ஸளாயதனே ஸதி ப²ஸ்ஸோ ஹோதி; ப²ஸ்ஸே ஸதி வேத³னா ஹோதி; வேத³னாய ஸதி தண்ஹா ஹோதி; தண்ஹாய ஸதி உபாதா³னம் ஹோதி; உபாதா³னே ஸதி ப⁴வோ ஹோதி; ப⁴வே ஸதி ஜாதி ஹோதி; ஜாதியா ஸதி ஜராமரணம் ஹோதீ’தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவமயம் லோகோ ஸமுத³யதீ’’’தி.

‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கிம் நு கோ² கிஸ்மிம் அஸதி கிம் ந ஹோதி, கிஸ்ஸ நிரோதா⁴ கிம் நிருஜ்ஜ²தி? கிஸ்மிம் அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தி, கிஸ்மிம் அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி ப²ஸ்ஸோ ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி வேத³னா ந ஹோதி, கிஸ்மிம் அஸதி தண்ஹா ந ஹோதி…பே… உபாதா³னம்… ப⁴வோ… ஜாதி… கிஸ்மிம் அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’’’தி?

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அபரப்பச்சயா ஞாணமேவேத்த² ஹோதி – ‘இமஸ்மிம் அஸதி இத³ம் ந ஹோதி, இமஸ்ஸ நிரோதா⁴ இத³ம் நிருஜ்ஜ²தி. அவிஜ்ஜாய அஸதி ஸங்கா²ரா ந ஹோந்தி; ஸங்கா²ரேஸு அஸதி விஞ்ஞாணம் ந ஹோதி; விஞ்ஞாணே அஸதி நாமரூபம் ந ஹோதி; நாமரூபே அஸதி ஸளாயதனம் ந ஹோதி…பே… ஜாதியா அஸதி ஜராமரணம் ந ஹோதீ’தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவமயம் லோகோ நிருஜ்ஜ²தீ’’’தி.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஏவம் லோகஸ்ஸ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ இதிபி, த³ஸ்ஸனஸம்பன்னோ இதிபி, ஆக³தோ இமம் ஸத்³த⁴ம்மம் இதிபி, பஸ்ஸதி இமம் ஸத்³த⁴ம்மம் இதிபி, ஸேக்கே²ன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ இதிபி, ஸேக்கா²ய விஜ்ஜாய ஸமன்னாக³தோ இதிபி, த⁴ம்மஸோதம் ஸமாபன்னோ இதிபி, அரியோ நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ இதிபி, அமதத்³வாரம் ஆஹச்ச திட்ட²தி இதிபீ’’தி. த³ஸமம்.

க³ஹபதிவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே பஞ்சவேரப⁴யா வுத்தா, து³க்க²ம் லோகோ ச ஞாதிகம்;

அஞ்ஞதரம் ஜாணுஸ்ஸோணி ச, லோகாயதிகேன அட்ட²மம்;

த்³வே அரியஸாவகா வுத்தா, வக்³கோ³ தேன பவுச்சதீதி.