8. உத்³தே³ஸவிப⁴ங்க³ஸுத்தம்

313. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘உத்³தே³ஸவிப⁴ங்க³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய யதா² யதா² [யதா² யதா²ஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

314. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம், அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’தி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’’தி? அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம்; பஹோதி சாயஸ்மா மஹாகச்சானோ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாமா’’தி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா மஹாகச்சானேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ கச்சான, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’தி. தேஸம் நோ, ஆவுஸோ கச்சான, அம்ஹாகம், அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஏதத³ஹோஸி – ‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய, யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம் அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’தி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’’தி. ‘‘தேஸம் நோ, ஆவுஸோ கச்சான, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ, ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா மஹாகச்சானோ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாமா’தி – விப⁴ஜதாயஸ்மா மஹாகச்சானோ’’தி.

315. ‘‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, புரிஸோ ஸாரத்தி²கோ ஸாரக³வேஸீ ஸாரபரியேஸனம் சரமானோ மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ அதிக்கம்மேவ மூலம் அதிக்கம்ம க²ந்த⁴ம் ஸாகா²பலாஸே ஸாரம் பரியேஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் ஆயஸ்மந்தானம் ஸத்த²ரி ஸம்முகீ²பூ⁴தே தம் ப⁴க³வந்தம் அதிஸித்வா அம்ஹே ஏதமத்த²ம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம் மஞ்ஞத². ஸோ ஹாவுஸோ, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி, பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி, சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ. ஸோ சேவ பனேதஸ்ஸ காலோ அஹோஸி யம் ப⁴க³வந்தம்யேவ ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத²; யதா² வோ ப⁴க³வா ப்³யாகரேய்ய ததா² நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’’தி. ‘அத்³தா⁴வுஸோ கச்சான, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி, பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி, சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ. ஸோ சேவ பனேதஸ்ஸ காலோ அஹோஸி யம் ப⁴க³வந்தம்யேவ ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாம; யதா² நோ ப⁴க³வா ப்³யாகரேய்ய ததா² நம் தா⁴ரேய்யாம. அபி சாயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா மஹாகச்சானோ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். விப⁴ஜதாயஸ்மா மஹாகச்சானோ அக³ரும் கரித்வா’தி. ‘தேன ஹாவுஸோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஏவமாவுஸோ’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஏதத³வோச –

‘யம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய, யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம் அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய, ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’தி. இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி.

316. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் விக்கி²த்தம் விஸடந்தி வுச்சதி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ரூபனிமித்தானுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் […க³தி²தம் (ஸீ. பீ.)] ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் […வினிப³ந்த⁴ம் (ஸீ. பீ.)] ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் விக்கி²த்தம் விஸடந்தி வுச்சதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய த⁴ம்மனிமித்தானுஸாரீ விஞ்ஞாணம் ஹோதி; த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் விக்கி²த்தம் விஸடந்தி வுச்சதி. ஏவம் கோ² ஆவுஸோ, ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் விக்கி²த்தம் விஸடந்தி வுச்சதி.

317. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடந்தி வுச்சதி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந ரூபனிமித்தானுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந ரூபனிமித்தஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடந்தி வுச்சதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ந த⁴ம்மனிமித்தானுஸாரீ விஞ்ஞாணம் ஹோதி ந த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந த⁴ம்மனிமித்தஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடந்தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, ப³ஹித்³தா⁴ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடந்தி வுச்சதி.

318. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்தம் [அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ விவேகஜபீதிஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ உபேக்கா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ அது³க்க²மஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்தம் [அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

319. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்தம் [அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ ந விவேகஜபீதிஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ந விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந விவேகஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ ந ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ந ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந ஸமாதி⁴ஜபீதிஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ ந உபேக்கா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ந உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந உபேக்கா²ஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தஸ்ஸ ந அது³க்க²மஸுகா²னுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதி ந அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் ந அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³வினிப³ந்த⁴ம் ந அது³க்க²மஸுக²ஸ்ஸாத³ஸம்யோஜனஸம்யுத்தம் அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்தம் [அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அஸண்டி²தந்தி வுச்சதி.

320. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, அனுபாதா³ பரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இதா⁴வுஸோ, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி ரூபவந்தம் வா அத்தானம் அத்தனி வா ரூபம் ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச அனுபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி. வேத³னம் …பே… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம் அத்தனி வா விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா உத்தாஸவா ச ஹோதி விகா⁴தவா ச அபேக்க²வா ச அனுபாதா³ய ச பரிதஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, அனுபாதா³ பரிதஸ்ஸனா ஹோதி.

321. ‘‘கத²ஞ்சாவுஸோ, அனுபாதா³னா அபரிதஸ்ஸனா ஹோதி? இதா⁴வுஸோ, ஸுதவா அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ந ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி ந ரூபவந்தம் வா அத்தானம் ந அத்தனி வா ரூபம் ந ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந ச ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந ரூபவிபரிணாமானுபரிவத்தஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா [ந ச உத்தாஸவா (ஸீ.)] ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி. ந வேத³னம்… ந ஸஞ்ஞம்… ந ஸங்கா²ரே… ந விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி ந விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம் ந அத்தனி வா விஞ்ஞாணம் ந விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந ச விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தி விஞ்ஞாணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந விஞ்ஞாணவிபரிணாமானுபரிவத்தஜா பரிதஸ்ஸனா த⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. சேதஸோ பரியாதா³னா ந சேவுத்தாஸவா ஹோதி ந ச விகா⁴தவா ந ச அபேக்க²வா, அனுபாதா³ய ச ந பரிதஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, அனுபாதா³ அபரிதஸ்ஸனா ஹோதி.

‘‘யம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’தி. இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி. ஆகங்க²மானா ச பன தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ப⁴க³வந்தம்யேவ உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத²; யதா² வோ ப⁴க³வா ப்³யாகரோதி ததா² நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’தி.

322. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘யம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீ’’’தி.

‘‘தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம், அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஏதத³ஹோஸி – ‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ததா² ததா², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உபபரிக்கே²ய்ய, யதா² யதா² உபபரிக்க²தோ ப³ஹித்³தா⁴ சஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அவிக்கி²த்தம் அவிஸடம், அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தம் அனுபாதா³ய ந பரிதஸ்ஸேய்ய. ப³ஹித்³தா⁴, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணே அவிக்கி²த்தே அவிஸடே ஸதி அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²தே அனுபாதா³ய அபரிதஸ்ஸதோ ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணது³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோ ந ஹோதீதி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’தி? தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா மஹாகச்சானோ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாமா’தி.

‘‘அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமிம்ஹ; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சி²ம்ஹ. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதா மஹாகச்சானேன இமேஹி ஆகாரேஹி இமேஹி பதே³ஹி இமேஹி ப்³யஞ்ஜனேஹி அத்தோ² விப⁴த்தோ’’தி.

‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, மஹாகச்சானோ; மஹாபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, மஹாகச்சானோ. மம் சேபி தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத², அஹம்பி ஏவமேவம் ப்³யாகரேய்யம் யதா² தம் மஹாகச்சானேன ப்³யாகதம். ஏஸோ சேவேதஸ்ஸ [ஏஸோ சேதஸ்ஸ (ஸீ. பீ.), ஏஸோ சேவ தஸ்ஸ (ஸ்யா. கம்.), ஏஸோயேவ தஸ்ஸ (க.)] அத்தோ². ஏவஞ்ச நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

உத்³தே³ஸவிப⁴ங்க³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.