7. ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தம்

304. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னி, ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னி, ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³, ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³, அட்டா²ரஸ மனோபவிசாரா வேதி³தப்³பா³, ச²த்திம்ஸ ஸத்தபதா³ வேதி³தப்³பா³, தத்ர இத³ம் நிஸ்ஸாய இத³ம் பஜஹத², தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ ஸேவதி யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதி, ஸோ வுச்சதி யோக்³கா³சரியானம் [யோகா³சரியானம் (க.)] அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதீ²’தி – அயமுத்³தே³ஸோ ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸ்ஸ.

305. ‘‘‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ‘சக்கா²யதனம் ஸோதாயதனம் கா⁴னாயதனம் ஜிவ்ஹாயதனம் காயாயதனம் மனாயதனம் – ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ‘ரூபாயதனம் ஸத்³தா³யதனம் க³ந்தா⁴யதனம் ரஸாயதனம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் த⁴ம்மாயதனம் – ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸோ கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸோ ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸோ காயஸம்ப²ஸ்ஸோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ – ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘அட்டா²ரஸ மனோபவிசாரா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ஸோமனஸ்ஸட்டா²னீயம் ரூபம் உபவிசரதி, தோ³மனஸ்ஸட்டா²னீயம் ரூபம் உபவிசரதி, உபேக்கா²ட்டா²னீயம் ரூபம் உபவிசரதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ஸோமனஸ்ஸட்டா²னீயம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி, தோ³மனஸ்ஸட்டா²னீயம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி, உபேக்கா²ட்டா²னீயம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி. இதி ச² ஸோமனஸ்ஸூபவிசாரா, ச² தோ³மனஸ்ஸூபவிசாரா, ச² உபேக்கூ²பவிசாரா, அட்டா²ரஸ மனோபவிசாரா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

306. ‘‘‘ச²த்திம்ஸ ஸத்தபதா³ வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச² கே³ஹஸிதானி [கே³ஹஸ்ஸிதானி (?)] ஸோமனஸ்ஸானி, ச² நேக்க²ம்மஸிதானி [நேக்க²ம்மஸ்ஸிதானி (டீகா)] ஸோமனஸ்ஸானி, ச² கே³ஹஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி, ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி, ச² கே³ஹஸிதா உபேக்கா², ச² நேக்க²ம்மஸிதா உபேக்கா². தத்த² கதமானி ச² கே³ஹஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி? சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் படிலாப⁴ம் வா படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ புப்³பே³ வா படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம். ஸோதவிஞ்ஞேய்யானம் ஸத்³தா³னம்… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யானம் க³ந்தா⁴னம்… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யானம் ரஸானம்… காயவிஞ்ஞேய்யானம் போ²ட்ட²ப்³பா³னம்… மனோவிஞ்ஞேய்யானம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம்…பே… ஸோமனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம். இமானி ச² கே³ஹஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி.

‘‘தத்த² கதமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி? ரூபானம்த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம் [விபரிணாமம் விராக³ம் நிரோத⁴ம் (க.)], ‘புப்³பே³ சேவ ரூபா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே ரூபா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம். ஸத்³தா³னம்த்வேவ… க³ந்தா⁴னம்த்வேவ… ரஸானம்த்வேவ… போ²ட்ட²ப்³பா³னம்த்வேவ… த⁴ம்மானம்த்வே அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம், ‘புப்³பே³ சேவ த⁴ம்மா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம். இமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி.

307. ‘‘தத்த² கதமானி ச² கே³ஹஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி? சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம்…பே… ஸோதவிஞ்ஞேய்யானம் ஸத்³தா³னம்… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யானம் க³ந்தா⁴னம்… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யானம் ரஸானம்… காயவிஞ்ஞேய்யானம் போ²ட்ட²ப்³பா³னம்… மனோவிஞ்ஞேய்யானம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் அப்படிலாப⁴ம் வா அப்படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ புப்³பே³ வா அப்படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம். இமானி ச² கே³ஹஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி.

‘‘தத்த² கதமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி? ரூபானம்த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம், ‘புப்³பே³ சேவ ரூபா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே ரூபா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பேதி – ‘குதா³ஸ்ஸு [கதா³ஸ்ஸு (ஸ்யா. கம். பீ.)] நாமாஹம் ததா³யதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமி யத³ரியா ஏதரஹி ஆயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’தி இதி அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பயதோ உப்பஜ்ஜதி பிஹபச்சயா தோ³மனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம். ஸத்³தா³னம்த்வேவ…பே… க³ந்தா⁴னம்த்வேவ… ரஸானம்த்வேவ… போ²ட்ட²ப்³பா³னம்த்வேவ… த⁴ம்மானம்த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம், ‘புப்³பே³ சேவ த⁴ம்மா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பேதி – ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் ததா³யதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமி யத³ரியா ஏதரஹி ஆயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’தி இதி அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பயதோ உப்பஜ்ஜதி பிஹபச்சயா தோ³மனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம். இமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி.

308. ‘‘தத்த² கதமா ச² கே³ஹஸிதா உபேக்கா²? சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ ( ) [(மந்த³ஸ்ஸ) (க.)] புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அனோதி⁴ஜினஸ்ஸ அவிபாகஜினஸ்ஸ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவினோ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. யா ஏவரூபா உபேக்கா², ரூபம் ஸா நாதிவத்ததி. தஸ்மா ஸா [ஸாயம் (க.)] உபேக்கா² ‘கே³ஹஸிதா’தி வுச்சதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அனோதி⁴ஜினஸ்ஸ அவிபாகஜினஸ்ஸ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவினோ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. யா ஏவரூபா உபேக்கா², த⁴ம்மம் ஸா நாதிவத்ததி. தஸ்மா ஸா உபேக்கா² ‘கே³ஹஸிதா’தி வுச்சதி. இமா ச² கே³ஹஸிதா உபேக்கா².

‘‘தத்த² கதமா ச² நேக்க²ம்மஸிதா உபேக்கா²? ரூபானம்த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம், ‘புப்³பே³ சேவ ரூபா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே ரூபா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா². யா ஏவரூபா உபேக்கா², ரூபம் ஸா அதிவத்ததி. தஸ்மா ஸா உபேக்கா² ‘நேக்க²ம்மஸிதா’தி வுச்சதி. ஸத்³தா³னம்த்வேவ… க³ந்தா⁴னம்த்வேவ… ரஸானம்த்வேவ… போ²ட்ட²ப்³பா³னம்த்வேவ… த⁴ம்மானம்த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம், ‘புப்³பே³ சேவ த⁴ம்மா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா². யா ஏவரூபா உபேக்கா², த⁴ம்மம் ஸா அதிவத்ததி. தஸ்மா ஸா உபேக்கா² ‘நேக்க²ம்மஸிதா’தி வுச்சதி. இமா ச² நேக்க²ம்மஸிதா உபேக்கா². ‘ச²த்திம்ஸ ஸத்தபதா³ வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

309. ‘‘தத்ர இத³ம் நிஸ்ஸாய இத³ம் பஜஹதா²’’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம்; கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்ர, பி⁴க்க²வே, யானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி தானி நிஸ்ஸாய தானி ஆக³ம்ம யானி ச² கே³ஹஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி தானி பஜஹத², தானி ஸமதிக்கமத². ஏவமேதேஸம் பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதேஸம் ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி தானி நிஸ்ஸாய தானி ஆக³ம்ம யானி ச² கே³ஹஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி தானி பஜஹத², தானி ஸமதிக்கமத². ஏவமேதேஸம் பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதேஸம் ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யா ச² நேக்க²ம்மஸிதா உபேக்கா² தா நிஸ்ஸாய தா ஆக³ம்ம யா ச² கே³ஹஸிதா உபேக்கா² தா பஜஹத², தா ஸமதிக்கமத². ஏவமேதாஸம் பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதாஸம் ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி தானி நிஸ்ஸாய தானி ஆக³ம்ம யானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி தானி பஜஹத², தானி ஸமதிக்கமத². ஏவமேதேஸம் பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதேஸம் ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யா ச² நேக்க²ம்மஸிதா உபேக்கா² தா நிஸ்ஸாய தா ஆக³ம்ம யானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி தானி பஜஹத², தானி ஸமதிக்கமத². ஏவமேதேஸம் பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதேஸம் ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

310. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² நானத்தா நானத்தஸிதா, அத்தி² உபேக்கா² ஏகத்தா ஏகத்தஸிதா. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² நானத்தா நானத்தஸிதா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² ரூபேஸு, அத்தி² ஸத்³தே³ஸு, அத்தி² க³ந்தே⁴ஸு, அத்தி² ரஸேஸு, அத்தி² போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு – அயம், பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² நானத்தா நானத்தஸிதா. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² ஏகத்தா ஏகத்தஸிதா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² ஆகாஸானஞ்சாயதனனிஸ்ஸிதா, அத்தி² விஞ்ஞாணஞ்சாயதனனிஸ்ஸிதா, அத்தி² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனனிஸ்ஸிதா, அத்தி² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனனிஸ்ஸிதா – அயம், பி⁴க்க²வே, உபேக்கா² ஏகத்தா ஏகத்தஸிதா.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யாயம் உபேக்கா² ஏகத்தா ஏகத்தஸிதா தம் நிஸ்ஸாய தம் ஆக³ம்ம யாயம் உபேக்கா² நானத்தா நானத்தஸிதா தம் பஜஹத², தம் ஸமதிக்கமத². ஏவமேதிஸ்ஸா பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதிஸ்ஸா ஸமதிக்கமோ ஹோதி.

‘‘அதம்மயதம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸாய அதம்மயதம் ஆக³ம்ம யாயம் உபேக்கா² ஏகத்தா ஏகத்தஸிதா தம் பஜஹத², தம் ஸமதிக்கமத². ஏவமேதிஸ்ஸா பஹானம் ஹோதி, ஏவமேதிஸ்ஸா ஸமதிக்கமோ ஹோதி. ‘தத்ர இத³ம் நிஸ்ஸாய இத³ம் பஜஹதா²’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

311. ‘‘‘தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ ஸேவதி, யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம்; கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய, இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் ஸதிபட்டா²னம் யத³ரியோ ஸேவதி, யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய, இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஏகச்சே ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி; ஏகச்சே ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, ந ச வோக்கம்ம ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி; ந ச அத்தமனோ ஹோதி, ந ச அத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி. அனத்தமனதா ச அத்தமனதா ச – தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³தியம் ஸதிபட்டா²னம் யத³ரியோ ஸேவதி, யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய, இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, அஞ்ஞாசித்தம் உபட்ட²பேந்தி, ந ச வோக்கம்ம ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அத்தமனோ சேவ ஹோதி, அத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ததியம் ஸதிபட்டா²னம் யத³ரியோ ஸேவதி, யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதி. ‘தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ ஸேவதி, யத³ரியோ ஸேவமானோ ஸத்தா² க³ணமனுஸாஸிதுமரஹதீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

312. ‘‘‘ஸோ வுச்சதி யோக்³கா³சரியானம் அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதீ²’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ஹத்தி²த³மகேன, பி⁴க்க²வே, ஹத்தி²த³ம்மோ ஸாரிதோ ஏகம்யேவ தி³ஸம் தா⁴வதி – புரத்தி²மம் வா பச்சி²மம் வா உத்தரம் வா த³க்கி²ணம் வா. அஸ்ஸத³மகேன, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸத³ம்மோ ஸாரிதோ ஏகஞ்ஞேவ தி³ஸம் தா⁴வதி – புரத்தி²மம் வா பச்சி²மம் வா உத்தரம் வா த³க்கி²ணம் வா. கோ³த³மகேன, பி⁴க்க²வே, கோ³த³ம்மோ ஸாரிதோ ஏகம்யேவ தி³ஸம் தா⁴வதி – புரத்தி²மம் வா பச்சி²மம் வா உத்தரம் வா த³க்கி²ணம் வா. ததா²க³தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன புரிஸத³ம்மோ ஸாரிதோ அட்ட² தி³ஸா விதா⁴வதி. ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதி – அயம் ஏகா தி³ஸா; அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி – அயம் து³தியா தி³ஸா; ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதி – அயம் ததியா தி³ஸா; ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் சதுத்தீ² தி³ஸா; ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் பஞ்சமீ தி³ஸா; ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் ச²ட்டீ² தி³ஸா; ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் ஸத்தமீ தி³ஸா; ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் அட்ட²மீ தி³ஸா. ததா²க³தேன, பி⁴க்க²வே, அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன புரிஸத³ம்மோ ஸாரிதோ இமா அட்ட² தி³ஸா விதா⁴வதி. ‘ஸோ வுச்சதி யோக்³கா³சரியானம் அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதீ²’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.