5. ஸுனக்க²த்தஸுத்தம்

55. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞா ப்³யாகதா ஹோதி – ‘‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாமா’’தி. அஸ்ஸோஸி கோ² ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ – ‘‘ஸம்ப³ஹுலேஹி கிர பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞா ப்³யாகதா ஹோதி – ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாமா’’தி. அத² கோ² ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘ஸம்ப³ஹுலேஹி கிர பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞா ப்³யாகதா – கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாமா’’தி. ‘‘யே தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு – ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாமா’’தி, கச்சி தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ஸம்மதே³வ அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு உதா³ஹு ஸந்தேத்தே²கச்சே பி⁴க்கூ² அதி⁴மானேன அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸூதி?

56. ‘‘யே தே, ஸுனக்க²த்த, பி⁴க்கூ² மம ஸந்திகே அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு – ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாமா’’தி. ‘‘ஸந்தேத்தே²கச்சே பி⁴க்கூ² ஸம்மதே³வ அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு, ஸந்தி பனிதே⁴கச்சே பி⁴க்கூ² அதி⁴மானேனபி [அதி⁴மானேன (?)] அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு. தத்ர, ஸுனக்க²த்த, யே தே பி⁴க்கூ² ஸம்மதே³வ அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு தேஸம் தம் ததே²வ ஹோதி; யே பன தே பி⁴க்கூ² அதி⁴மானேன அஞ்ஞம் ப்³யாகம்ஸு தத்ர, ஸுனக்க²த்த, ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘த⁴ம்மம் நேஸம் தே³ஸேஸ்ஸ’ந்தி [தே³ஸேய்யந்தி (பீ. க.)]. ஏவஞ்சேத்த², ஸுனக்க²த்த, ததா²க³தஸ்ஸ ஹோதி – ‘த⁴ம்மம் நேஸம் தே³ஸேஸ்ஸ’ந்தி. அத² ச பனிதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²ந்தி. தத்ர, ஸுனக்க²த்த, யம்பி ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘த⁴ம்மம் நேஸம் தே³ஸேஸ்ஸ’ந்தி தஸ்ஸபி ஹோதி அஞ்ஞத²த்த’’ந்தி. ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ, ஏதஸ்ஸ ஸுக³த காலோ, யம் ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய. ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஸுனக்க²த்த ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

57. ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, ஸுனக்க²த்த, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², ஸுனக்க²த்த, பஞ்ச காமகு³ணா.

58. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ லோகாமிஸாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. லோகாமிஸாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; ஆனேஞ்ஜபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி [உபட்ட²பேதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, புரிஸோ ஸகம்ஹா கா³மா வா நிக³மா வா சிரவிப்பவுத்தோ² அஸ்ஸ. ஸோ அஞ்ஞதரம் புரிஸம் பஸ்ஸேய்ய தம்ஹா கா³மா வா நிக³மா வா அசிரபக்கந்தம். ஸோ தம் புரிஸம் தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ வா நிக³மஸ்ஸ வா கே²மதஞ்ச ஸுபி⁴க்க²தஞ்ச அப்பாபா³த⁴தஞ்ச புச்சே²ய்ய; தஸ்ஸ ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ வா நிக³மஸ்ஸ வா கே²மதஞ்ச ஸுபி⁴க்க²தஞ்ச அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸம்ஸேய்ய. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸுனக்க²த்த, அபி நு ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸுஸ்ஸூஸேய்ய, ஸோதம் ஓத³ஹேய்ய, அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேய்ய, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜேய்ய, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜேய்யா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, டா²னமேதம் விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ லோகாமிஸாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. லோகாமிஸாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; ஆனேஞ்ஜபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி, ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸோ ஏவமஸ்ஸ வேதி³தப்³போ³ – ‘ஆனேஞ்ஜஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ [ஆனேஞ்ஜஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ-இதி பாடோ² ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. போத்த²கேஸு நத்தி², அட்ட²கதா²ஸு பன தப்³ப³ண்ணனா தி³ஸ்ஸதியேவ] லோகாமிஸாதி⁴முத்தோ புரிஸபுக்³க³லோ’’’தி.

59. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ ஆனேஞ்ஜாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. ஆனேஞ்ஜாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி, ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, பண்டு³பலாஸோ ப³ந்த⁴னா பவுத்தோ அப⁴ப்³போ³ ஹரிதத்தாய; ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, ஆனேஞ்ஜாதி⁴முத்தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ யே லோகாமிஸஸம்யோஜனே ஸே பவுத்தே. ஸோ ஏவமஸ்ஸ வேதி³தப்³போ³ – ‘லோகாமிஸஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ ஆனேஞ்ஜாதி⁴முத்தோ புரிஸபுக்³க³லோ’’’தி.

60. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; ஆனேஞ்ஜபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி, ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, புது²ஸிலா த்³வேதா⁴பி⁴ன்னா அப்படிஸந்தி⁴கா ஹோதி; ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ யே ஆனேஞ்ஜஸம்யோஜனே ஸே பி⁴ன்னே. ஸோ ஏவமஸ்ஸ வேதி³தப்³போ³ – ‘ஆனேஞ்ஜஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தோ புரிஸபுக்³க³லோ’’’தி.

61. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி, ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, புரிஸோ மனுஞ்ஞபோ⁴ஜனம் பு⁴த்தாவீ ச²ட்³டே³ய்ய [ச²த்³தே³ய்ய (?)]. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸுனக்க²த்த, அபி நு தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தஸ்மிம் ப⁴த்தே [வந்தே (க. ஸீ.), பு⁴த்தே (க. ஸீ. க.)] புன போ⁴த்துகம்யதா அஸ்ஸா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அது³ஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴த்தம் [வந்தம் (ஸீ.)] படிகூலஸம்மத’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ யே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸம்யோஜனே ஸே வந்தே. ஸோ ஏவமஸ்ஸ வேதி³தப்³போ³ – ‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனாதி⁴முத்தோ புரிஸபுக்³க³லோ’தி.

62. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சோ புரிஸபுக்³க³லோ ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோ அஸ்ஸ. ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ கோ², ஸுனக்க²த்த, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ தப்பதிரூபீ சேவ கதா² ஸண்டா²தி, தத³னுத⁴ம்மஞ்ச அனுவிதக்கேதி, அனுவிசாரேதி, தஞ்ச புரிஸம் ப⁴ஜதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனபடிஸம்யுத்தாய ச பன கதா²ய கச்ச²மானாய ந ஸுஸ்ஸூஸதி, ந ஸோதம் ஓத³ஹதி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி, ந ச தம் புரிஸம் ப⁴ஜதி, ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, தாலோ மத்த²கச்சி²ன்னோ அப⁴ப்³போ³ புன விருள்ஹியா; ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ யே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸம்யோஜனே ஸே உச்சி²ன்னமூலே தாலாவத்து²கதே அனபா⁴வம்கதே [அனபா⁴வகதே (ஸீ. பீ.), அனபா⁴வங்க³தே (ஸ்யா. கம்.)] ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மே. ஸோ ஏவமஸ்ஸ வேதி³தப்³போ³ – ‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸம்யோஜனேன ஹி கோ² விஸம்யுத்தோ ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோ புரிஸபுக்³க³லோ’’’தி.

63. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘தண்ஹா கோ² ஸல்லம் ஸமணேன வுத்தம், அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ, ச²ந்த³ராக³ப்³யாபாதே³ன ருப்பதி. தம் மே தண்ஹாஸல்லம் பஹீனம், அபனீதோ அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ, ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோஹமஸ்மீ’தி. ஏவம்மானி [ஏவம்மானீ (ஸீ. பீ. க.), ஏவமாதி³ (ஸ்யா. கம்.)] அஸ்ஸ அதத²ம் ஸமானம் [அத்த²ம் ஸமானம் (ஸ்யா. கம். பீ.), அத்த²ஸமானம் (ஸீ.)]. ஸோ யானி ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ அஸப்பாயானி தானி அனுயுஞ்ஜேய்ய; அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் அனுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் அனுயுத்தஸ்ஸ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம்.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, புரிஸோ ஸல்லேன வித்³தோ⁴ அஸ்ஸ ஸவிஸேன கா³ள்ஹூபலேபனேன. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ ஸத்தே²ன வணமுக²ம் பரிகந்தேய்ய. ஸத்தே²ன வணமுக²ம் பரிகந்தித்வா ஏஸனியா ஸல்லம் ஏஸேய்ய. ஏஸனியா ஸல்லம் ஏஸித்வா ஸல்லம் அப்³பு³ஹேய்ய, அபனேய்ய விஸதோ³ஸம் ஸஉபாதி³ஸேஸம். ஸஉபாதி³ஸேஸோதி [அனுபாதி³ஸேஸோதி (ஸப்³ப³த்த²) அயம் ஹி ததா²க³தஸ்ஸ விஸயோ] ஜானமானோ ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, உப்³ப⁴தம் கோ² தே ஸல்லம், அபனீதோ விஸதோ³ஸோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ [அனுபாதி³ஸேஸோ (ஸப்³ப³த்த²) அயம்பி ததா²க³தஸ்ஸ விஸயோ]. அனலஞ்ச தே அந்தராயாய. ஸப்பாயானி சேவ போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி, மா தே அஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜதோ வணோ அஸ்ஸாவீ அஸ்ஸ. காலேன காலஞ்ச வணம் தோ⁴வேய்யாஸி, காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பேய்யாஸி, மா தே ந காலேன காலம் வணம் தோ⁴வதோ ந காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பதோ புப்³ப³லோஹிதம் வணமுக²ம் பரியோனந்தி⁴. மா ச வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுஞ்ஜி, மா தே வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுத்தஸ்ஸ ரஜோஸூகம் வணமுக²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேஸி. வணானுரக்கீ² ச, அம்போ⁴ புரிஸ, விஹரேய்யாஸி வணஸாரோபீ’தி [வணஸ்ஸாரோபீதி (க.) வண + ஸம் + ரோபீ = வணஸாரோபீ-இதி பத³விபா⁴கோ³]. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘உப்³ப⁴தம் கோ² மே ஸல்லம், அபனீதோ விஸதோ³ஸோ அனுபாதி³ஸேஸோ. அனலஞ்ச மே அந்தராயாயா’தி. ஸோ அஸப்பாயானி சேவ போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜதோ வணோ அஸ்ஸாவீ அஸ்ஸ. ந ச காலேன காலம் வணம் தோ⁴வேய்ய, ந ச காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பேய்ய. தஸ்ஸ ந காலேன காலம் வணம் தோ⁴வதோ, ந காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பதோ புப்³ப³லோஹிதம் வணமுக²ம் பரியோனந்தே⁴ய்ய. வாதாதபே ச சாரித்தம் அனுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுத்தஸ்ஸ ரஜோஸூகம் வணமுக²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. ந ச வணானுரக்கீ² விஹரேய்ய ந வணஸாரோபீ. தஸ்ஸ இமிஸ்ஸா ச அஸப்பாயகிரியாய, அஸுசி விஸதோ³ஸோ அபனீதோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ தது³ப⁴யேன வணோ புது²த்தம் க³ச்சே²ய்ய. ஸோ புது²த்தம் க³தேன வணேன மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம்.

‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, டா²னமேதம் விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘தண்ஹா கோ² ஸல்லம் ஸமணேன வுத்தம், அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ ச²ந்த³ராக³ப்³யாபாதே³ன ருப்பதி. தம் மே தண்ஹாஸல்லம் பஹீனம், அபனீதோ அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ, ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோஹமஸ்மீ’தி. ஏவம்மானி அஸ்ஸ அதத²ம் ஸமானம். ஸோ யானி ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ அஸப்பாயானி தானி அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் அனுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் அனுயுத்தஸ்ஸ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம். மரணஞ்ஹேதம், ஸுனக்க²த்த, அரியஸ்ஸ வினயே யோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி; மரணமத்தஞ்ஹேதம், ஸுனக்க²த்த, து³க்க²ம் யம் அஞ்ஞதரம் ஸம்கிலிட்ட²ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி.

64. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஸுனக்க²த்த, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘தண்ஹா கோ² ஸல்லம் ஸமணேன வுத்தம், அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ ச²ந்த³ராக³ப்³யாபாதே³ன ருப்பதி. தம் மே தண்ஹாஸல்லம் பஹீனம், அபனீதோ அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ, ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோஹமஸ்மீ’தி. ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஸோ யானி ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ அஸப்பாயானி தானி நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் நானுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் நானுயுத்தஸ்ஸ ராகோ³ சித்தம் நானுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. ஸோ ந ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன நேவ மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய ந மரணமத்தம் வா து³க்க²ம்.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, புரிஸோ ஸல்லேன வித்³தோ⁴ அஸ்ஸ ஸவிஸேன கா³ள்ஹூபலேபனேன. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ ஸத்தே²ன வணமுக²ம் பரிகந்தேய்ய. ஸத்தே²ன வணமுக²ம் பரிகந்தித்வா ஏஸனியா ஸல்லம் ஏஸேய்ய. ஏஸனியா ஸல்லம் ஏஸித்வா ஸல்லம் அப்³பு³ஹேய்ய, அபனேய்ய விஸதோ³ஸம் அனுபாதி³ஸேஸம். அனுபாதி³ஸேஸோதி ஜானமானோ ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, உப்³ப⁴தம் கோ² தே ஸல்லம், அபனீதோ விஸதோ³ஸோ அனுபாதி³ஸேஸோ. அனலஞ்ச தே அந்தராயாய. ஸப்பாயானி சேவ போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி, மா தே அஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜதோ வணோ அஸ்ஸாவீ அஸ்ஸ. காலேன காலஞ்ச வணம் தோ⁴வேய்யாஸி, காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பேய்யாஸி. மா தே ந காலேன காலம் வணம் தோ⁴வதோ ந காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பதோ புப்³ப³லோஹிதம் வணமுக²ம் பரியோனந்தி⁴. மா ச வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுஞ்ஜி, மா தே வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுத்தஸ்ஸ ரஜோஸூகம் வணமுக²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேஸி. வணானுரக்கீ² ச, அம்போ⁴ புரிஸ, விஹரேய்யாஸி வணஸாரோபீ’தி. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘உப்³ப⁴தம் கோ² மே ஸல்லம், அபனீதோ விஸதோ³ஸோ அனுபாதி³ஸேஸோ. அனலஞ்ச மே அந்தராயாயா’தி. ஸோ ஸப்பாயானி சேவ போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜதோ வணோ ந அஸ்ஸாவீ அஸ்ஸ. காலேன காலஞ்ச வணம் தோ⁴வேய்ய, காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பேய்ய. தஸ்ஸ காலேன காலம் வணம் தோ⁴வதோ காலேன காலம் வணமுக²ம் ஆலிம்பதோ ந புப்³ப³லோஹிதம் வணமுக²ம் பரியோனந்தே⁴ய்ய. ந ச வாதாதபே சாரித்தம் அனுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ வாதாதபே சாரித்தம் அனனுயுத்தஸ்ஸ ரஜோஸூகம் வணமுக²ம் நானுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. வணானுரக்கீ² ச விஹரேய்ய வணஸாரோபீ. தஸ்ஸ இமிஸ்ஸா ச ஸப்பாயகிரியாய அஸு ச [அஸுசி (ஸப்³ப³த்த²) ஸோசாதி தப்³ப³ண்ணனா மனஸிகாதப்³பா³] விஸதோ³ஸோ அபனீதோ அனுபாதி³ஸேஸோ தது³ப⁴யேன வணோ விருஹேய்ய. ஸோ ருள்ஹேன வணேன ஸஞ்ச²வினா நேவ மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய ந மரணமத்தம் வா து³க்க²ம்.

‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, டா²னமேதம் விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘தண்ஹா கோ² ஸல்லம் ஸமணேன வுத்தம், அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ ச²ந்த³ராக³ப்³யாபாதே³ன ருப்பதி. தம் மே தண்ஹாஸல்லம் பஹீனம், அபனீதோ அவிஜ்ஜாவிஸதோ³ஸோ, ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தோஹமஸ்மீ’தி. ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஸோ யானி ஸம்மா நிப்³பா³னாதி⁴முத்தஸ்ஸ அஸப்பாயானி தானி நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் நானுயுஞ்ஜேய்ய, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் நானுயுஞ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அஸப்பாயம் சக்கு²னா ரூபத³ஸ்ஸனம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஸோதேன ஸத்³த³ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் ஜிவ்ஹாய ரஸம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் நானுயுத்தஸ்ஸ, அஸப்பாயம் மனஸா த⁴ம்மம் நானுயுத்தஸ்ஸ, ராகோ³ சித்தம் நானுத்³த⁴ம்ஸேய்ய. ஸோ ந ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன நேவ மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய ந மரணமத்தம் வா து³க்க²ம்.

65. ‘‘உபமா கோ² மே அயம், ஸுனக்க²த்த, கதா அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனாய. அயம்யேவேத்த² அத்தோ² – வணோதி கோ², ஸுனக்க²த்த, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசனம்; விஸதோ³ஸோதி கோ², ஸுனக்க²த்த, அவிஜ்ஜாயேதம் அதி⁴வசனம்; ஸல்லந்தி கோ², ஸுனக்க²த்த, தண்ஹாயேதம் அதி⁴வசனம்; ஏஸனீதி கோ², ஸுனக்க²த்த, ஸதியாயேதம் அதி⁴வசனம்; ஸத்த²ந்தி கோ², ஸுனக்க²த்த, அரியாயேதம் பஞ்ஞாய அதி⁴வசனம்; பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோதி கோ², ஸுனக்க²த்த, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

‘‘ஸோ வத, ஸுனக்க²த்த, பி⁴க்கு² ச²ஸு ப²ஸ்ஸாயதனேஸு ஸம்வுதகாரீ ‘உபதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா நிருபதி⁴ உபதி⁴ஸங்க²யே விமுத்தோ உபதி⁴ஸ்மிம் வா காயம் உபஸம்ஹரிஸ்ஸதி சித்தம் வா உப்பாதே³ஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, ஆபானீயகம்ஸோ வண்ணஸம்பன்னோ க³ந்த⁴ஸம்பன்னோ ரஸஸம்பன்னோ; ஸோ ச கோ² விஸேன ஸம்ஸட்டோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஜீவிதுகாமோ அமரிதுகாமோ ஸுக²காமோ து³க்க²படிகூலோ. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸுனக்க²த்த, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் ஆபானீயகம்ஸம் பிவேய்ய யம் ஜஞ்ஞா – ‘இமாஹம் பிவித்வா மரணம் வா நிக³ச்சா²மி மரணமத்தம் வா து³க்க²’’’ந்தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, ஸோ வத பி⁴க்கு² ச²ஸு ப²ஸ்ஸாயதனேஸு ஸம்வுதகாரீ ‘உபதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா நிருபதி⁴ உபதி⁴ஸங்க²யே விமுத்தோ உபதி⁴ஸ்மிம் வா காயம் உபஸம்ஹரிஸ்ஸதி சித்தம் வா உப்பாதே³ஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஸுனக்க²த்த, ஆஸீவிஸோ [ஆஸிவிஸோ (க.)] கோ⁴ரவிஸோ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஜீவிதுகாமோ அமரிதுகாமோ ஸுக²காமோ து³க்க²படிகூலோ. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸுனக்க²த்த, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமுஸ்ஸ ஆஸீவிஸஸ்ஸ கோ⁴ரவிஸஸ்ஸ ஹத்த²ம் வா அங்கு³ட்ட²ம் வா த³ஜ்ஜா [யுஞ்ஜேய்ய (க.)] யம் ஜஞ்ஞா – ‘இமினாஹம் த³ட்டோ² மரணம் வா நிக³ச்சா²மி மரணமத்தம் வா து³க்க²’’’ந்தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸுனக்க²த்த, ஸோ வத பி⁴க்கு² ச²ஸு ப²ஸ்ஸாயதனேஸு ஸம்வுதகாரீ ‘உபதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா நிருபதி⁴ உபதி⁴ஸங்க²யே விமுத்தோ உபதி⁴ஸ்மிம் வா காயம் உபஸம்ஹரிஸ்ஸதி சித்தம் வா உப்பாதே³ஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ஸுனக்க²த்தஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.