5. மாக³ண்டி³யஸுத்தம்

207. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா குரூஸு விஹரதி கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோ, பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அக்³யாகா³ரே திணஸந்தா²ரகே [திணஸந்த²ரகே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கம்மாஸத⁴ம்மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. கம்மாஸத⁴ம்மம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன அஞ்ஞதரோ வனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமி தி³வாவிஹாராய. தம் வனஸண்ட³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. அத² கோ² மாக³ண்டி³யோ [மாக³ந்தி³யோ (ஸீ. பீ.)] பரிப்³பா³ஜகோ ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ யேன பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அக்³யாகா³ரம் தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அக்³யாகா³ரே திணஸந்தா²ரகம் பஞ்ஞத்தம். தி³ஸ்வான பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘கஸ்ஸ ந்வயம் போ⁴தோ பா⁴ரத்³வாஜஸ்ஸ அக்³யாகா³ரே திணஸந்தா²ரகோ பஞ்ஞத்தோ, ஸமணஸேய்யானுரூபம் [ஸமணஸேய்யாரூபம் (ஸீ. பீ.)] மஞ்ஞே’’தி? ‘‘அத்தி², போ⁴ மாக³ண்டி³ய, ஸமணோ கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. தஸ்ஸேஸா போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸேய்யா பஞ்ஞத்தா’’தி. ‘‘து³த்³தி³ட்ட²ம் வத, போ⁴ பா⁴ரத்³வாஜ, அத்³த³ஸாம; து³த்³தி³ட்ட²ம் வத, போ⁴ பா⁴ரத்³வாஜ, அத்³த³ஸாம! யே மயம் தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ பூ⁴னஹுனோ [பூ⁴னஹனஸ்ஸ (ஸ்யா. கம்.)] ஸேய்யம் அத்³த³ஸாமா’’தி. ‘‘ரக்க²ஸ்ஸேதம், மாக³ண்டி³ய, வாசம்; ரக்க²ஸ்ஸேதம், மாக³ண்டி³ய, வாசம். ப³ஹூ ஹி தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ க²த்தியபண்டி³தாபி ப்³ராஹ்மணபண்டி³தாபி க³ஹபதிபண்டி³தாபி ஸமணபண்டி³தாபி அபி⁴ப்பஸன்னா வினீதா அரியே ஞாயே த⁴ம்மே குஸலே’’தி. ‘‘ஸம்முகா² சேபி மயம், போ⁴ பா⁴ரத்³வாஜ, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் பஸ்ஸேய்யாம, ஸம்முகா²பி நம் வதே³ய்யாம – ‘பூ⁴னஹு [பூ⁴னஹனோ (ஸ்யா. கம்.)] ஸமணோ கோ³தமோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி நோ ஸுத்தே ஓசரதீ’’தி. ‘‘ஸசே தம் போ⁴தோ மாக³ண்டி³யஸ்ஸ அக³ரு ஆரோசேய்யாமி தம் [ஆரோசேய்யமேதம் (ஸீ. பீ.), ஆரோசேஸ்ஸாமி தஸ்ஸ (ஸ்யா. கம்.)] ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸா’’தி. ‘‘அப்போஸ்ஸுக்கோ ப⁴வம் பா⁴ரத்³வாஜோ வுத்தோவ நம் வதே³ய்யா’’தி.

208. அஸ்ஸோஸி கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ மாக³ண்டி³யேன பரிப்³பா³ஜகேன ஸத்³தி⁴ம் இமம் கதா²ஸல்லாபம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அக்³யாகா³ரம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே திணஸந்தா²ரகே. அத² கோ² பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தம் ப்³ராஹ்மணம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அஹு பன தே, பா⁴ரத்³வாஜ, மாக³ண்டி³யேன பரிப்³பா³ஜகேன ஸத்³தி⁴ம் இமம்யேவ திணஸந்தா²ரகம் ஆரப்³ப⁴ கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி? ஏவம் வுத்தே, பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏததே³வ கோ² பன மயம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஆரோசேதுகாமா. அத² ச பன ப⁴வம் கோ³தமோ அனக்கா²தம்யேவ அக்கா²ஸீ’’தி. அயஞ்ச ஹி [அயஞ்ச ஹித³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴க³வதோ பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தேன ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் அந்தராகதா² விப்பகதா ஹோதி. அத² கோ² மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ யேன பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அக்³யாகா³ரம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² மாக³ண்டி³யம் பரிப்³பா³ஜகம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

209. ‘‘சக்கு²ம் கோ², மாக³ண்டி³ய, ரூபாராமம் ரூபரதம் ரூபஸம்முதி³தம். தம் ததா²க³தஸ்ஸ த³ந்தம் கு³த்தம் ரக்கி²தம் ஸம்வுதம், தஸ்ஸ ச ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. இத³ம் நு தே ஏதம், மாக³ண்டி³ய, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’’’தி? ‘‘ஏததே³வ கோ² பன மே, போ⁴ கோ³தம, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி நோ ஸுத்தே ஓசரதீ’’தி. ‘‘ஸோதம் கோ², மாக³ண்டி³ய, ஸத்³தா³ராமம்…பே… கா⁴னம் கோ², மாக³ண்டி³ய க³ந்தா⁴ராமம்… ஜிவ்ஹா கோ², மாக³ண்டி³ய, ரஸாராமா ரஸரதா ரஸஸம்முதி³தா. ஸா ததா²க³தஸ்ஸ த³ந்தா கு³த்தா ரக்கி²தா ஸம்வுதா, தஸ்ஸா ச ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. இத³ம் நு தே ஏதம், மாக³ண்டி³ய, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’’’தி? ‘‘ஏததே³வ கோ² பன மே, போ⁴ கோ³தம, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி நோ ஸுத்தே ஓசரதீ’’தி. ‘‘காயோ கோ², மாக³ண்டி³ய, போ²ட்ட²ப்³பா³ராமோ போ²ட்ட²ப்³ப³ரதோ…பே… மனோ கோ², மாக³ண்டி³ய, த⁴ம்மாராமோ த⁴ம்மரதோ த⁴ம்மஸம்முதி³தோ. ஸோ ததா²க³தஸ்ஸ த³ந்தோ கு³த்தோ ரக்கி²தோ ஸம்வுதோ, தஸ்ஸ ச ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. இத³ம் நு தே ஏதம், மாக³ண்டி³ய, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’’’தி? ‘‘ஏததே³வ கோ² பன மே, போ⁴ கோ³தம, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பூ⁴னஹு ஸமணோ கோ³தமோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி நோ ஸுத்தே ஓசரதீ’’தி.

210. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய – ‘இதே⁴கச்சோ சக்கு²விஞ்ஞேய்யேஹி ரூபேஹி பரிசாரிதபுப்³போ³ அஸ்ஸ இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி, ஸோ அபரேன ஸமயேன ரூபானம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா ரூபதண்ஹம் பஹாய ரூபபரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹரேய்ய. இமஸ்ஸ பன தே, மாக³ண்டி³ய, கிமஸ்ஸ வசனீய’’’ந்தி? ‘‘ந கிஞ்சி, போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய – ‘இதே⁴கச்சோ ஸோதவிஞ்ஞேய்யேஹி ஸத்³தே³ஹி…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யேஹி க³ந்தே⁴ஹி… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யேஹி ரஸேஹி… காயவிஞ்ஞேய்யேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி பரிசாரிதபுப்³போ³ அஸ்ஸ இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி, ஸோ அபரேன ஸமயேன போ²ட்ட²ப்³பா³னம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹம் பஹாய போ²ட்ட²ப்³ப³பரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹரேய்ய. இமஸ்ஸ பன தே, மாக³ண்டி³ய, கிமஸ்ஸ வசனீய’’’ந்தி? ‘‘ந கிஞ்சி, போ⁴ கோ³தம’’.

211. ‘‘அஹம் கோ² பன, மாக³ண்டி³ய, புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ ஸமானோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேஸிம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யேஹி ரூபேஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி, ஸோதவிஞ்ஞேய்யேஹி ஸத்³தே³ஹி…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யேஹி க³ந்தே⁴ஹி… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யேஹி ரஸேஹி… காயவிஞ்ஞேய்யேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி. தஸ்ஸ மய்ஹம், மாக³ண்டி³ய, தயோ பாஸாதா³ அஹேஸும் – ஏகோ வஸ்ஸிகோ, ஏகோ ஹேமந்திகோ, ஏகோ கி³ம்ஹிகோ. ஸோ கோ² அஹம், மாக³ண்டி³ய, வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ வஸ்ஸிகே சத்தாரோ [வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ சத்தாரோ (ஸ்யா. கம்.)] மாஸே நிப்புரிஸேஹி தூரியேஹி [துரியேஹி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பரிசாரயமானோ [பரிசாரியமானோ (ஸப்³ப³த்த²)] ந ஹேட்டா²பாஸாத³ம் ஓரோஹாமி. ஸோ அபரேன ஸமயேன காமானம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா காமதண்ஹம் பஹாய காமபரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹராமி. ஸோ அஞ்ஞே ஸத்தே பஸ்ஸாமி காமேஸு அவீதராகே³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானே காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானே காமே படிஸேவந்தே. ஸோ தேஸம் ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யாஹயம், மாக³ண்டி³ய, ரதி, அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி – அபி தி³ப்³ப³ம் ஸுக²ம் ஸமதி⁴க³ய்ஹ திட்ட²தி – தாய ரதியா ரமமானோ ஹீனஸ்ஸ ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி.

212. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேய்ய சக்கு²விஞ்ஞேய்யேஹி ரூபேஹி…பே… போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி. ஸோ காயேன ஸுசரிதம் சரித்வா வாசாய ஸுசரிதம் சரித்வா மனஸா ஸுசரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம். ஸோ தத்த² நந்த³னே வனே அச்ச²ராஸங்க⁴பரிவுதோ தி³ப்³பே³ஹி பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேய்ய. ஸோ பஸ்ஸேய்ய க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதம் ஸமங்கீ³பூ⁴தம் பரிசாரயமானம்.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, அபி நு ஸோ தே³வபுத்தோ நந்த³னே வனே அச்ச²ராஸங்க⁴பரிவுதோ தி³ப்³பே³ஹி பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரயமானோ அமுஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா பிஹேய்ய, மானுஸகானம் வா பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம் மானுஸகேஹி வா காமேஹி ஆவட்டேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மானுஸகேஹி, போ⁴ கோ³தம, காமேஹி தி³ப்³ப³காமா அபி⁴க்கந்ததரா ச பணீததரா சா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ² அஹம், மாக³ண்டி³ய, புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ ஸமானோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேஸிம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யேஹி ரூபேஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி, ஸோதவிஞ்ஞேய்யேஹி ஸத்³தே³ஹி…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யேஹி க³ந்தே⁴ஹி… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யேஹி ரஸேஹி… காயவிஞ்ஞேய்யேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி. ஸோ அபரேன ஸமயேன காமானம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா காமதண்ஹம் பஹாய காமபரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹராமி. ஸோ அஞ்ஞே ஸத்தே பஸ்ஸாமி காமேஸு அவீதராகே³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானே காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானே காமே படிஸேவந்தே, ஸோ தேஸம் ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யாஹயம், மாக³ண்டி³ய, ரதி அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி – அபி தி³ப்³ப³ம் ஸுக²ம் ஸமதி⁴க³ய்ஹ திட்ட²தி – தாய ரதியா ரமமானோ ஹீனஸ்ஸ ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி.

213. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, குட்டீ² புரிஸோ அருக³த்தோ பக்கக³த்தோ கிமீஹி க²ஜ்ஜமானோ நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானோ அங்கா³ரகாஸுயா காயம் பரிதாபேய்ய. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய. ஸோ தம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆக³ம்ம குட்டே²ஹி பரிமுச்சேய்ய, அரோகோ³ அஸ்ஸ ஸுகீ² ஸேரீ ஸயம்வஸீ யேன காமம் க³மோ. ஸோ அஞ்ஞம் குட்டி²ம் புரிஸம் பஸ்ஸேய்ய அருக³த்தம் பக்கக³த்தம் கிமீஹி க²ஜ்ஜமானம் நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானம் அங்கா³ரகாஸுயா காயம் பரிதாபேந்தம்.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமுஸ்ஸ குட்டி²ஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பிஹேய்ய அங்கா³ரகாஸுயா வா பே⁴ஸஜ்ஜம் படிஸேவனாய வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ரோகே³ ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஸதி பே⁴ஸஜ்ஜேன கரணீயம் ஹோதி, ரோகே³ அஸதி ந பே⁴ஸஜ்ஜேன கரணீயம் ஹோதீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ² அஹம், மாக³ண்டி³ய, புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ ஸமானோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேஸிம், சக்கு²விஞ்ஞேய்யேஹி ரூபேஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி, ஸோதவிஞ்ஞேய்யேஹி ஸத்³தே³ஹி…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யேஹி க³ந்தே⁴ஹி… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யேஹி ரஸேஹி… காயவிஞ்ஞேய்யேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி இட்டே²ஹி கந்தேஹி மனாபேஹி பியரூபேஹி காமூபஸம்ஹிதேஹி ரஜனீயேஹி. ஸோ அபரேன ஸமயேன காமானம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா காமதண்ஹம் பஹாய காமபரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹராமி. ஸோ அஞ்ஞே ஸத்தே பஸ்ஸாமி காமேஸு அவீதராகே³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானே காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானே காமே படிஸேவந்தே. ஸோ தேஸம் ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யாஹயம், மாக³ண்டி³ய, ரதி, அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி – அபி தி³ப்³ப³ம் ஸுக²ம் ஸமதி⁴க³ய்ஹ திட்ட²தி – தாய ரதியா ரமமானோ ஹீனஸ்ஸ ந பிஹேமி, ந தத்த² அபி⁴ரமாமி.

214. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, குட்டீ² புரிஸோ அருக³த்தோ பக்கக³த்தோ கிமீஹி க²ஜ்ஜமானோ நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானோ அங்கா³ரகாஸுயா காயம் பரிதாபேய்ய. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய. ஸோ தம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆக³ம்ம குட்டே²ஹி பரிமுச்சேய்ய, அரோகோ³ அஸ்ஸ ஸுகீ² ஸேரீ ஸயம்வஸீ யேன காமம் க³மோ. தமேனம் த்³வே ப³லவந்தோ புரிஸா நானாபா³ஹாஸு க³ஹேத்வா அங்கா³ரகாஸும் உபகட்³டே⁴ய்யும்.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, அபி நு ஸோ புரிஸோ இதி சிதிசேவ காயம் ஸன்னாமேய்யா’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அஸு ஹி, போ⁴ கோ³தம, அக்³கி³ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ சேவ மஹாபி⁴தாபோ ச மஹாபரிளாஹோ சா’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, இதா³னேவ நு கோ² ஸோ அக்³கி³ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ சேவ மஹாபி⁴தாபோ ச மஹாபரிளாஹோ ச உதா³ஹு புப்³பே³பி ஸோ அக்³கி³ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ சேவ மஹாபி⁴தாபோ ச மஹாபரிளாஹோ சா’’தி? ‘‘இதா³னி சேவ, போ⁴ கோ³தம, ஸோ அக்³கி³ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ சேவ மஹாபி⁴தாபோ ச மஹாபரிளாஹோ ச, புப்³பே³பி ஸோ அக்³கி³ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ சேவ மஹாபி⁴தாபோ ச மஹாபரிளாஹோ ச. அஸு ச [அஸு ஹி ச (ஸீ. பீ.)], போ⁴ கோ³தம, குட்டீ² புரிஸோ அருக³த்தோ பக்கக³த்தோ கிமீஹி க²ஜ்ஜமானோ நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானோ உபஹதிந்த்³ரியோ து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸேயேவ அக்³கி³ஸ்மிம் ஸுக²மிதி விபரீதஸஞ்ஞம் பச்சலத்தா²’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மாக³ண்டி³ய, அதீதம்பி அத்³தா⁴னம் காமா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸா சேவ மஹாபி⁴தாபா ச மஹாபரிளாஹா ச, அனாக³தம்பி அத்³தா⁴னம் காமா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸா சேவ மஹாபி⁴தாபா ச மஹாபரிளாஹா ச, ஏதரஹிபி பச்சுப்பன்னம் அத்³தா⁴னம் காமா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸா சேவ மஹாபி⁴தாபா ச மஹாபரிளாஹா ச. இமே ச, மாக³ண்டி³ய, ஸத்தா காமேஸு அவீதராகா³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானா காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானா உபஹதிந்த்³ரியா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸேஸுயேவ காமேஸு ஸுக²மிதி விபரீதஸஞ்ஞம் பச்சலத்து²ம்.

215. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, குட்டீ² புரிஸோ அருக³த்தோ பக்கக³த்தோ கிமீஹி க²ஜ்ஜமானோ நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானோ அங்கா³ரகாஸுயா காயம் பரிதாபேதி. யதா² யதா² கோ², மாக³ண்டி³ய, அஸு குட்டீ² புரிஸோ அருக³த்தோ பக்கக³த்தோ கிமீஹி க²ஜ்ஜமானோ நகே²ஹி வணமுகா²னி விப்பதச்ச²மானோ அங்கா³ரகாஸுயா காயம் பரிதாபேதி ததா² ததா²’ஸ்ஸ [ததா² ததா² தஸ்ஸேவ (ஸ்யா. கம். க.)] தானி வணமுகா²னி அஸுசிதரானி சேவ ஹோந்தி து³க்³க³ந்த⁴தரானி ச பூதிகதரானி ச, ஹோதி சேவ காசி ஸாதமத்தா அஸ்ஸாத³மத்தா – யதி³த³ம் வணமுகா²னம் கண்டூ³வனஹேது; ஏவமேவ கோ², மாக³ண்டி³ய, ஸத்தா காமேஸு அவீதராகா³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானா காமபரிளாஹேன ச பரிட³ய்ஹமானா காமே படிஸேவந்தி. யதா² யதா² கோ², மாக³ண்டி³ய, ஸத்தா காமேஸு அவீதராகா³ காமதண்ஹாஹி க²ஜ்ஜமானா காமபரிளாஹேன ச பரிட³ய்ஹமானா காமே படிஸேவந்தி ததா² ததா² தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் காமதண்ஹா சேவ பவட்³ட⁴தி, காமபரிளாஹேன ச பரிட³ய்ஹந்தி, ஹோதி சேவ ஸாதமத்தா அஸ்ஸாத³மத்தா – யதி³த³ம் பஞ்சகாமகு³ணே படிச்ச.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, அபி நு தே தி³ட்டோ² வா ஸுதோ வா ராஜா வா ராஜமஹாமத்தோ வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரயமானோ காமதண்ஹம் அப்பஹாய காமபரிளாஹம் அப்படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹாஸி வா விஹரதி வா விஹரிஸ்ஸதி வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘ஸாது⁴, மாக³ண்டி³ய! மயாபி கோ² ஏதம், மாக³ண்டி³ய, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் ராஜா வா ராஜமஹாமத்தோ வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரயமானோ காமதண்ஹம் அப்பஹாய காமபரிளாஹம் அப்படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ விஹாஸி வா விஹரதி வா விஹரிஸ்ஸதி வா. அத² கோ², மாக³ண்டி³ய, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா விக³தபிபாஸா அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தா விஹாஸும் வா விஹரந்தி வா விஹரிஸ்ஸந்தி வா ஸப்³பே³ தே காமானம்யேவ ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா காமதண்ஹம் பஹாய காமபரிளாஹம் படிவினோதே³த்வா விக³தபிபாஸா அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தா விஹாஸும் வா விஹரந்தி வா விஹரிஸ்ஸந்தி வா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²ம்;

அட்ட²ங்கி³கோ ச மக்³கா³னம், கே²மம் அமதகா³மின’’ந்தி.

216. ஏவம் வுத்தே, மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யாவ ஸுபா⁴ஸிதம் சித³ம் போ⁴தா கோ³தமேன – ‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’ந்தி. மயாபி கோ² ஏதம், போ⁴ கோ³தம, ஸுதம் புப்³ப³கானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் – ‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’ந்தி; தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, ஸமேதீ’’தி. ‘‘யம் பன தே ஏதம், மாக³ண்டி³ய, ஸுதம் புப்³ப³கானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் – ‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’ந்தி, கதமம் தம் ஆரோக்³யம், கதமம் தம் நிப்³பா³ன’’ந்தி? ஏவம் வுத்தே, மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ஸகானேவ ஸுத³ம் க³த்தானி பாணினா அனோமஜ்ஜதி – ‘‘இத³ந்தம், போ⁴ கோ³தம, ஆரோக்³யம், இத³ந்தம் நிப்³பா³னம். அஹஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஏதரஹி அரோகோ³ ஸுகீ², ந மம் கிஞ்சி ஆபா³த⁴தீ’’தி.

217. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ; ஸோ ந பஸ்ஸேய்ய கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய நீலகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய பீதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய லோஹிதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய மஞ்ஜிட்ட²கானி [மஞ்ஜேட்டி²கானி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), மஞ்ஜேட்ட²கானி (க.)] ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய ஸமவிஸமம், ந பஸ்ஸேய்ய தாரகரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய சந்தி³மஸூரியே. ஸோ ஸுணேய்ய சக்கு²மதோ பா⁴ஸமானஸ்ஸ – ‘சே²கம் வத, போ⁴, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி! ஸோ ஓதா³தபரியேஸனம் சரேய்ய. தமேனம் அஞ்ஞதரோ புரிஸோ தேலமலிகதேன ஸாஹுளிசீரேன [தேலமஸிகதேன ஸாஹுளசீவரேன (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வஞ்சேய்ய – ‘இத³ம் தே, அம்போ⁴ புரிஸ, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி. ஸோ தம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, படிக்³க³ஹேத்வா பாருபேய்ய, பாருபேத்வா அத்தமனோ அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேய்ய – ‘சே²கம் வத, போ⁴, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி!

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, அபி நு ஸோ ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ ஜானந்தோ பஸ்ஸந்தோ அமும் தேலமலிகதம் ஸாஹுளிசீரம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, படிக்³க³ஹேத்வா பாருபேய்ய, பாருபேத்வா அத்தமனோ அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேய்ய – ‘சே²கம் வத, போ⁴, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி உதா³ஹு சக்கு²மதோ ஸத்³தா⁴யா’’தி? ‘‘அஜானந்தோ ஹி, போ⁴ கோ³தம, அபஸ்ஸந்தோ ஸோ ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ அமும் தேலமலிகதம் ஸாஹுளிசீரம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, படிக்³க³ஹேத்வா பாருபேய்ய, பாருபேத்வா அத்தமனோ அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேய்ய – ‘சே²கம் வத, போ⁴, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி, சக்கு²மதோ ஸத்³தா⁴யா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மாக³ண்டி³ய, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா அந்தா⁴ அசக்கு²கா அஜானந்தா ஆரோக்³யம், அபஸ்ஸந்தா நிப்³பா³னம், அத² ச பனிமம் கா³த²ம் பா⁴ஸந்தி – ‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’ந்தி. புப்³ப³கேஹேஸா, மாக³ண்டி³ய, அரஹந்தேஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஹி கா³தா² பா⁴ஸிதா –

‘ஆரோக்³யபரமா லாபா⁴, நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²ம்;

அட்ட²ங்கி³கோ ச மக்³கா³னம், கே²மம் அமதகா³மின’ந்தி.

218. ‘‘ஸா ஏதரஹி அனுபுப்³பே³ன புது²ஜ்ஜனகா³தா² [புது²ஜ்ஜனக³தா (ஸீ. பீ.)]. அயம் கோ² பன, மாக³ண்டி³ய, காயோ ரோக³பூ⁴தோ க³ண்ட³பூ⁴தோ ஸல்லபூ⁴தோ அக⁴பூ⁴தோ ஆபா³த⁴பூ⁴தோ, ஸோ த்வம் இமம் காயம் ரோக³பூ⁴தம் க³ண்ட³பூ⁴தம் ஸல்லபூ⁴தம் அக⁴பூ⁴தம் ஆபா³த⁴பூ⁴தம் – ‘இத³ந்தம், போ⁴ கோ³தம, ஆரோக்³யம், இத³ந்தம் நிப்³பா³ன’ந்தி வதே³ஸி. தஞ்ஹி தே, மாக³ண்டி³ய, அரியம் சக்கு²ம் நத்தி² யேன த்வம் அரியேன சக்கு²னா ஆரோக்³யம் ஜானேய்யாஸி, நிப்³பா³னம் பஸ்ஸேய்யாஸீ’’தி. ‘‘ஏவம் பஸன்னோ அஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ! பஹோதி மே ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் யதா²ஹம் ஆரோக்³யம் ஜானேய்யம், நிப்³பா³னம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி.

219. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ; ஸோ ந பஸ்ஸேய்ய கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய நீலகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய பீதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய லோஹிதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய ஸமவிஸமம், ந பஸ்ஸேய்ய தாரகரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய சந்தி³மஸூரியே. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய. ஸோ தம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆக³ம்ம ந சக்கூ²னி உப்பாதே³ய்ய, ந சக்கூ²னி விஸோதே⁴ய்ய. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாக³ண்டி³ய, நனு ஸோ வேஜ்ஜோ யாவதே³வ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², மாக³ண்டி³ய, அஹஞ்சே தே த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம் – ‘இத³ந்தம் ஆரோக்³யம், இத³ந்தம் நிப்³பா³ன’ந்தி, ஸோ த்வம் ஆரோக்³யம் ந ஜானேய்யாஸி, நிப்³பா³னம் ந பஸ்ஸேய்யாஸி. ஸோ மமஸ்ஸ கிலமதோ², ஸா மமஸ்ஸ விஹேஸா’’தி. ‘‘ஏவம் பஸன்னோ அஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ. பஹோதி மே ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் யதா²ஹம் ஆரோக்³யம் ஜானேய்யம், நிப்³பா³னம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி.

220. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாக³ண்டி³ய, ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ; ஸோ ந பஸ்ஸேய்ய கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய நீலகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய பீதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய லோஹிதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய ஸமவிஸமம், ந பஸ்ஸேய்ய தாரகரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய சந்தி³மஸூரியே. ஸோ ஸுணேய்ய சக்கு²மதோ பா⁴ஸமானஸ்ஸ – ‘சே²கம் வத, போ⁴, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி! ஸோ ஓதா³தபரியேஸனம் சரேய்ய. தமேனம் அஞ்ஞதரோ புரிஸோ தேலமலிகதேன ஸாஹுளிசீரேன வஞ்சேய்ய – ‘இத³ம் தே, அம்போ⁴ புரிஸ, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி. ஸோ தம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, படிக்³க³ஹேத்வா பாருபேய்ய. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்டா²பேய்யும். தஸ்ஸ ஸோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய – உத்³த⁴ம்விரேசனம் அதோ⁴விரேசனம் அஞ்ஜனம் பச்சஞ்ஜனம் நத்து²கம்மம். ஸோ தம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆக³ம்ம சக்கூ²னி உப்பாதே³ய்ய, சக்கூ²னி விஸோதே⁴ய்ய. தஸ்ஸ ஸஹ சக்கு²ப்பாதா³ யோ அமுஸ்மிம் தேலமலிகதே ஸாஹுளிசீரே ச²ந்த³ராகோ³ ஸோ பஹீயேத². தஞ்ச நம் புரிஸம் அமித்ததோபி த³ஹேய்ய, பச்சத்தி²கதோபி த³ஹேய்ய, அபி ச ஜீவிதா வோரோபேதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய – ‘தீ³க⁴ரத்தம் வத, போ⁴, அஹம் இமினா புரிஸேன தேலமலிகதேன ஸாஹுளிசீரேன நிகதோ வஞ்சிதோ பலுத்³தோ⁴ – இத³ம் தே, அம்போ⁴ புரிஸ, ஓதா³தம் வத்த²ம் அபி⁴ரூபம் நிம்மலம் ஸுசீ’தி. ஏவமேவ கோ², மாக³ண்டி³ய, அஹஞ்சே தே த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம் – ‘இத³ந்தம் ஆரோக்³யம், இத³ந்தம் நிப்³பா³ன’ந்தி. ஸோ த்வம் ஆரோக்³யம் ஜானேய்யாஸி, நிப்³பா³னம் பஸ்ஸேய்யாஸி. தஸ்ஸ தே ஸஹ சக்கு²ப்பாதா³ யோ பஞ்சஸுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஸோ பஹீயேத²; அபி ச தே ஏவமஸ்ஸ – ‘தீ³க⁴ரத்தம் வத, போ⁴, அஹம் இமினா சித்தேன நிகதோ வஞ்சிதோ பலுத்³தோ⁴ [பலத்³தோ⁴ (ஸீ. பீ.)]. அஹஞ்ஹி ரூபம்யேவ உபாதி³யமானோ உபாதி³யிம், வேத³னம்யேவ உபாதி³யமானோ உபாதி³யிம், ஸஞ்ஞம்யேவ உபாதி³யமானோ உபாதி³யிம், ஸங்கா²ரேயேவ உபாதி³யமானோ உபாதி³யிம், விஞ்ஞாணம்யேவ உபாதி³யமானோ உபாதி³யிம். தஸ்ஸ மே உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி; ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதீ’’’தி. ‘‘ஏவம் பஸன்னோ அஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ! பஹோதி மே ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் யதா²ஹம் இமம்ஹா ஆஸனா அனந்தோ⁴ வுட்ட²ஹேய்ய’’ந்தி.

221. ‘‘தேன ஹி த்வம், மாக³ண்டி³ய, ஸப்புரிஸே ப⁴ஜேய்யாஸி. யதோ கோ² த்வம், மாக³ண்டி³ய, ஸப்புரிஸே ப⁴ஜிஸ்ஸஸி ததோ த்வம், மாக³ண்டி³ய, ஸத்³த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸஸி; யதோ கோ² த்வம், மாக³ண்டி³ய, ஸத்³த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸஸி ததோ த்வம், மாக³ண்டி³ய, த⁴ம்மானுத⁴ம்மம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸஸி; யதோ கோ² த்வம், மாக³ண்டி³ய, த⁴ம்மானுத⁴ம்மம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸஸி ததோ த்வம், மாக³ண்டி³ய, ஸாமம்யேவ ஞஸ்ஸஸி, ஸாமம் த³க்கி²ஸ்ஸஸி – இமே ரோகா³ க³ண்டா³ ஸல்லா; இத⁴ ரோகா³ க³ண்டா³ ஸல்லா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. தஸ்ஸ மே உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி; ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி.

222. ஏவம் வுத்தே, மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. லபே⁴ய்யாஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யம் உபஸம்பத³’’ந்தி. ‘‘யோ கோ², மாக³ண்டி³ய, அஞ்ஞதித்தி²யபுப்³போ³ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஆகங்க²தி பப்³ப³ஜ்ஜம், ஆகங்க²தி உபஸம்பத³ம், ஸோ சத்தாரோ மாஸே பரிவஸதி; சதுன்னம் மாஸானம் அச்சயேன ஆரத்³த⁴சித்தா பி⁴க்கூ² பப்³பா³ஜேந்தி, உபஸம்பாதே³ந்தி பி⁴க்கு²பா⁴வாய. அபி ச மேத்த² புக்³க³லவேமத்ததா விதி³தா’’தி. ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதித்தி²யபுப்³பா³ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஆகங்க²ந்தா பப்³ப³ஜ்ஜம், ஆகங்க²ந்தா உபஸம்பத³ம் சத்தாரோ மாஸே பரிவஸந்தி, சதுன்னம் மாஸானம் அச்சயேன ஆரத்³த⁴சித்தா பி⁴க்கூ² பப்³பா³ஜேந்தி உபஸம்பாதே³ந்தி பி⁴க்கு²பா⁴வாய; அஹம் சத்தாரி வஸ்ஸானி பரிவஸிஸ்ஸாமி, சதுன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன ஆரத்³த⁴சித்தா பி⁴க்கூ² பப்³பா³ஜேந்து, உபஸம்பாதே³ந்து பி⁴க்கு²பா⁴வாயா’’தி. அலத்த² கோ² மாக³ண்டி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், அலத்த² உபஸம்பத³ம். அசிரூபஸம்பன்னோ கோ² பனாயஸ்மா மாக³ண்டி³யோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ கோ² பனாயஸ்மா மாக³ண்டி³யோ அரஹதம் அஹோஸீதி.

மாக³ண்டி³யஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.