6. ஸந்த³கஸுத்தம்

223. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ பிலக்க²கு³ஹாயம் படிவஸதி மஹதியா பரிப்³பா³ஜகபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பரிப்³பா³ஜகஸதேஹி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமாவுஸோ, யேன தே³வகதஸோப்³போ⁴ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம கு³ஹாத³ஸ்ஸனாயா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன தே³வகதஸோப்³போ⁴ தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ மஹதியா பரிப்³பா³ஜகபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் நிஸின்னோ ஹோதி உன்னாதி³னியா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ய அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தியா, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம் மஹாமத்தகத²ம் ஸேனாகத²ம் ப⁴யகத²ம் யுத்³த⁴கத²ம் அன்னகத²ம் பானகத²ம் வத்த²கத²ம் ஸயனகத²ம் மாலாகத²ம் க³ந்த⁴கத²ம் ஞாதிகத²ம் யானகத²ம் கா³மகத²ம் நிக³மகத²ம் நக³ரகத²ம் ஜனபத³கத²ம் இத்தி²கத²ம் ஸூரகத²ம் விஸிகா²கத²ம் கும்ப⁴ட்டா²னகத²ம் புப்³ப³பேதகத²ம் நானத்தகத²ம் லோகக்கா²யிகம் ஸமுத்³த³க்கா²யிகம் இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா. அத்³த³ஸா கோ² ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஸகம் பரிஸம் ஸண்டா²பேஸி – ‘‘அப்பஸத்³தா³ போ⁴ந்தோ ஹோந்து, மா போ⁴ந்தோ ஸத்³த³மகத்த²; அயம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ ஆக³ச்ச²தி ஸமணோ ஆனந்தோ³. யாவதா கோ² பன ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா கோஸம்பி³யம் படிவஸந்தி, அயம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ ஸமணோ ஆனந்தோ³. அப்பஸத்³த³காமா கோ² பன தே ஆயஸ்மந்தோ அப்பஸத்³த³வினீதா அப்பஸத்³த³ஸ்ஸ வண்ணவாதி³னோ; அப்பேவ நாம அப்பஸத்³த³ம் பரிஸம் விதி³த்வா உபஸங்கமிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யா’’தி. அத² கோ² தே பரிப்³பா³ஜகா துண்ஹீ அஹேஸும்.

224. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏது கோ² ப⁴வம் ஆனந்தோ³, ஸ்வாக³தம் போ⁴தோ ஆனந்த³ஸ்ஸ. சிரஸ்ஸம் கோ² ப⁴வம் ஆனந்தோ³ இமம் பரியாயமகாஸி யதி³த³ம் இதா⁴க³மனாய. நிஸீத³து ப⁴வம் ஆனந்தோ³, இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி. நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஸந்த³கோபி கோ² பரிப்³பா³ஜகோ அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஸந்த³கம் பரிப்³பா³ஜகம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஏதத³வோச – ‘‘காயனுத்த², ஸந்த³க, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா, கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி? ‘‘திட்ட²தேஸா, போ⁴ ஆனந்த³, கதா² யாய மயம் ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா. நேஸா போ⁴தோ ஆனந்த³ஸ்ஸ கதா² து³ல்லபா⁴ ப⁴விஸ்ஸதி பச்சா²பி ஸவனாய. ஸாது⁴ வத ப⁴வந்தம்யேவ ஆனந்த³ம் படிபா⁴து ஸகே ஆசரியகே த⁴ம்மீகதா²’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஸந்த³க, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம் போ⁴’’தி கோ² ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஏதத³வோச – ‘‘சத்தாரோமே, ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அப்³ரஹ்மசரியவாஸா அக்கா²தா சத்தாரி ச அனஸ்ஸாஸிகானி ப்³ரஹ்மசரியானி அக்கா²தானி, யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச [வஸந்தோ வா (ஸீ. பீ.) ஏவமுபரிபி அனாராத⁴னபக்கே²] நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி. ‘‘கதமே பன தே, போ⁴ ஆனந்த³, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸா அக்கா²தா, யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி?

225. ‘‘இத⁴, ஸந்த³க, ஏகச்சோ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம், நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ, நத்தி² பரோலோகோ, நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தி. சாதுமஹாபூ⁴திகோ அயம் புரிஸோ யதா³ காலங்கரோதி, பத²வீ பத²வீகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, ஆபோ ஆபோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, தேஜோ தேஜோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, வாயோ வாயோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, ஆகாஸம் இந்த்³ரியானி ஸங்கமந்தி. ஆஸந்தி³பஞ்சமா புரிஸா மதம் ஆதா³ய க³ச்ச²ந்தி, யாவாளாஹனா பதா³னி பஞ்ஞாயந்தி. காபோதகானி அட்டீ²னி ப⁴வந்தி. ப⁴ஸ்ஸந்தா ஆஹுதியோ; த³த்துபஞ்ஞத்தம் யதி³த³ம் தா³னம். தேஸம் துச்சா² முஸா விலாபோ யே கேசி அத்தி²கவாத³ம் வத³ந்தி. பா³லே ச பண்டி³தே ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜந்தி வினஸ்ஸந்தி ந ஹோந்தி பரம் மரணா’தி.

‘‘தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம், நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ, நத்தி² பரோலோகோ, நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தி. சாதுமஹாபூ⁴திகோ அயம் புரிஸோ யதா³ காலங்கரோதி, பத²வீ பத²வீகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, ஆபோ ஆபோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, தேஜோ தேஜோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, வாயோ வாயோகாயம் அனுபேதி அனுபக³ச்ச²தி, ஆகாஸம் இந்த்³ரியானி ஸங்கமந்தி. ஆஸந்தி³பஞ்சமா புரிஸா மதம் ஆதா³ய க³ச்ச²ந்தி, யாவாளாஹனா பதா³னி பஞ்ஞாயந்தி. காபோதகானி அட்டீ²னி ப⁴வந்தி. ப⁴ஸ்ஸந்தா ஆஹுதியோ; த³த்துபஞ்ஞத்தம் யதி³த³ம் தா³னம். தேஸம் துச்சா² முஸா விலாபோ யே கேசி அத்தி²கவாத³ம் வத³ந்தி. பா³லே ச பண்டி³தே ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜந்தி வினஸ்ஸந்தி ந ஹோந்தி பரம் மரணா’தி. ஸசே இமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ ஸச்சம் வசனம், அகதேன மே ஏத்த² கதம், அவுஸிதேன மே ஏத்த² வுஸிதம். உபோ⁴பி மயம் ஏத்த² ஸமஸமா ஸாமஞ்ஞம் பத்தா, யோ சாஹம் ந வதா³மி ‘உபோ⁴ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாம, வினஸ்ஸிஸ்ஸாம, ந ப⁴விஸ்ஸாம பரம் மரணா’தி. அதிரேகம் கோ² பனிமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ நக்³கி³யம் முண்டி³யம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கேஸமஸ்ஸுலோசனம் யோஹம் புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் [புத்தஸம்பா³த⁴வஸனம் (ஸீ.)] அஜ்ஜா²வஸந்தோ காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேந்தோ ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தோ இமினா போ⁴தா ஸத்தா²ரா ஸமஸமக³திகோ ப⁴விஸ்ஸாமி. அபி⁴ஸம்பராயம் ஸோஹம் கிம் ஜானந்தோ கிம் பஸ்ஸந்தோ இமஸ்மிம் ஸத்த²ரி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி? ‘ஸோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி [நிப்³பி³ஜ்ஜாபக்கமதி (ஸீ.)]. அயம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பட²மோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அக்கா²தோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

226. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² – ‘கரோதோ காரயதோ சி²ந்த³தோ சே²தா³பயதோ பசதோ பாசாபயதோ ஸோசயதோ ஸோசாபயதோ கிலமதோ கிலமாபயதோ ப²ந்த³தோ ப²ந்தா³பயதோ பாணமதிபாதயதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ ஸந்தி⁴ம் சி²ந்த³தோ நில்லோபம் ஹரதோ ஏகாகா³ரிகம் கரோதோ பரிபந்தே² திட்ட²தோ பரதா³ரம் க³ச்ச²தோ முஸா ப⁴ணதோ கரோதோ ந கரீயதி பாபம். கு²ரபரியந்தேன சேபி சக்கேன யோ இமிஸ்ஸா பத²வியா பாணே ஏகம் மம்ஸக²லம் ஏகம் மம்ஸபுஞ்ஜம் கரேய்ய, நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ. த³க்கி²ணஞ்சேபி க³ங்கா³ய தீரம் க³ச்சே²ய்ய ஹனந்தோ கா⁴தேந்தோ சி²ந்த³ந்தோ சே²தா³பேந்தோ பசந்தோ பசாபேந்தோ, நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ. உத்தரஞ்சேபி க³ங்கா³ய தீரம் க³ச்சே²ய்ய த³த³ந்தோ தா³பேந்தோ யஜந்தோ யஜாபேந்தோ, நத்தி² ததோனிதா³னம் புஞ்ஞம், நத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ. தா³னேன த³மேன ஸம்யமேன ஸச்சவஜ்ஜேன நத்தி² புஞ்ஞம், நத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ’தி.

‘‘தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – கரோதோ காரயதோ சி²ந்த³தோ சே²தா³பயதோ பசதோ பாசாபயதோ ஸோசதோ ஸோசாபயதோ கிலமதோ கிலமாபயதோ ப²ந்த³தோ ப²ந்தா³பயதோ பாணமதிபாதயதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ ஸந்தி⁴ம் சி²ந்த³தோ நில்லோபம் ஹரதோ ஏகாகா³ரிகம் கரோதோ பரிபந்தே² திட்ட²தோ பரதா³ரம் க³ச்ச²தோ முஸா ப⁴ணதோ கரோதோ ந கரீயதி பாபம் கு²ரபரியந்தேன சேபி சக்கேன யோ இமிஸ்ஸா பத²வியா பாணே ஏகம் மம்ஸக²லம் ஏகம் மம்ஸபுஞ்ஜம் கரேய்ய, நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ. த³க்கி²ணஞ்சேபி க³ங்கா³ய தீரம் க³ச்சே²ய்ய ஹனந்தோ கா⁴தேந்தோ சி²ந்த³ந்தோ சே²தா³பேந்தோ பசந்தோ பசாபேந்தோ, நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ. உத்தரஞ்சேபி க³ங்கா³ய தீரம் க³ச்சே²ய்ய த³த³ந்தோ தா³பேந்தோ யஜந்தோ யஜாபேந்தோ, நத்தி² ததோனிதா³னம் புஞ்ஞம், நத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ. தா³னேன த³மேன ஸம்யமேன ஸச்சவஜ்ஜேன நத்தி² புஞ்ஞம், நத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ’தி. ஸசே இமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ ஸச்சம் வசனம், அகதேன மே ஏத்த² கதம், அவுஸிதேன மே ஏத்த² வுஸிதம். உபோ⁴பி மயம் ஏத்த² ஸமஸமா ஸாமஞ்ஞம் பத்தா, யோ சாஹம் ந வதா³மி ‘உபி⁴ன்னம் குருதம் ந கரீயதி பாப’ந்தி. அதிரேகம் கோ² பனிமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ நக்³கி³யம் முண்டி³யம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கேஸமஸ்ஸுலோசனம் யோஹம் புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேந்தோ ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தோ இமினா போ⁴தா ஸத்தா²ரா ஸமஸமக³திகோ ப⁴விஸ்ஸாமி. அபி⁴ஸம்பராயம் ஸோஹம் கிம் ஜானந்தோ கிம் பஸ்ஸந்தோ இமஸ்மிம் ஸத்த²ரி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி? ‘ஸோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அய’ந்தி இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. அயம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன து³தியோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அக்கா²தோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

227. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² – ‘நத்தி² ஹேது, நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாய; அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி; நத்தி² ஹேது, நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா; அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி; நத்தி² ப³லம், நத்தி² வீரியம், நத்தி² புரிஸதா²மோ, நத்தி² புரிஸபரக்கமோ; ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸப்³பே³ பாணா ஸப்³பே³ பூ⁴தா ஸப்³பே³ ஜீவா அவஸா அப³லா அவீரியா நியதிஸங்க³திபா⁴வபரிணதா ச²ஸ்வேவாபி⁴ஜாதீஸு ஸுக²து³க்க²ம் படிஸம்வேதே³ந்தீ’தி.

‘‘தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – நத்தி² ஹேது, நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாய, அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி. நத்தி² ஹேது நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா, அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி. நத்தி² ப³லம், நத்தி² வீரியம், நத்தி² புரிஸதா²மோ, நத்தி² புரிஸபரக்கமோ, ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸப்³பே³ பாணா ஸப்³பே³ பூ⁴தா ஸப்³பே³ ஜீவா அவஸா அப³லா அவீரியா நியதிஸங்க³திபா⁴வபரிணதா ச²ஸ்வேவாபி⁴ஜாதீஸு ஸுக²து³க்க²ம் படிஸம்வேதே³ந்தீ’தி. ஸசே இமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ ஸச்சம் வசனம், அகதேன மே ஏத்த² கதம், அவுஸிதேன மே ஏத்த² வுஸிதம். உபோ⁴பி மயம் ஏத்த² ஸமஸமா ஸாமஞ்ஞம் பத்தா, யோ சாஹம் ந வதா³மி ‘உபோ⁴ அஹேதூ அப்பச்சயா விஸுஜ்ஜி²ஸ்ஸாமா’தி. அதிரேகம் கோ² பனிமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ நக்³கி³யம் முண்டி³யம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கேஸமஸ்ஸுலோசனம் யோஹம் புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேந்தோ ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தோ இமினா போ⁴தா ஸத்தா²ரா ஸமஸமக³திகோ ப⁴விஸ்ஸாமி. அபி⁴ஸம்பராயம் ஸோஹம் கிம் ஜானந்தோ கிம் பஸ்ஸந்தோ இமஸ்மிம் ஸத்த²ரி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி? ‘ஸோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. அயம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ததியோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அக்கா²தோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

228. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² – ‘ஸத்திமே காயா அகடா அகடவிதா⁴ அனிம்மிதா அனிம்மாதா வஞ்ஜா² கூடட்டா² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தா, தே ந இஞ்ஜந்தி ந விபரிணமந்தி ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தி நாலம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுகா²ய வா து³க்கா²ய வா ஸுக²து³க்கா²ய வா. கதமே ஸத்த? பத²வீகாயோ ஆபோகாயோ தேஜோகாயோ வாயோகாயோ ஸுகே² து³க்கே² ஜீவே ஸத்தமே – இமே ஸத்தகாயா அகடா அகடவிதா⁴ அனிம்மிதா அனிம்மாதா வஞ்ஜா² கூடட்டா² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தா. தே ந இஞ்ஜந்தி ந விபரிணமந்தி ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தி. நாலம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுகா²ய வா து³க்கா²ய வா ஸுக²து³க்கா²ய வா. தத்த² நத்தி² ஹந்தா வா கா⁴தேதா வா ஸோதா வா ஸாவேதா வா விஞ்ஞாதா வா விஞ்ஞாபேதா வா. யோபி திண்ஹேன ஸத்தே²ன ஸீஸம் சி²ந்த³தி, ந கோசி கஞ்சி [கிஞ்சி (க.)] ஜீவிதா வோரோபேதி. ஸத்தன்னம்த்வேவ காயானமந்தரேன ஸத்த²ம் விவரமனுபததி. சுத்³த³ஸ கோ² பனிமானி யோனிபமுக²ஸதஸஹஸ்ஸானி ஸட்டி² ச ஸதானி ச² ச ஸதானி பஞ்ச ச கம்முனோ ஸதானி பஞ்ச ச கம்மானி தீணி ச கம்மானி, கம்மே ச அட்³ட⁴கம்மே ச, த்³வட்டி²படிபதா³, த்³வட்ட²ந்தரகப்பா, ச²ளாபி⁴ஜாதியோ, அட்ட² புரிஸபூ⁴மியோ, ஏகூனபஞ்ஞாஸ ஆஜீவகஸதே, ஏகூனபஞ்ஞாஸ பரிப்³பா³ஜகஸதே, ஏகூனபஞ்ஞாஸ நாகா³வாஸஸதே, வீஸே இந்த்³ரியஸதே, திம்ஸே நிரயஸதே, ச²த்திம்ஸ ரஜோதா⁴துயோ, ஸத்த ஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴, ஸத்த அஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴, ஸத்த நிக³ண்டி²க³ப்³பா⁴, ஸத்த தே³வா, ஸத்த மானுஸா, ஸத்த பேஸாசா, ஸத்த ஸரா, ஸத்த பவுடா, ஸத்த பபாதா, ஸத்த பபாதஸதானி, ஸத்த ஸுபினா, ஸத்த ஸுபினஸதானி, சுல்லாஸீதி [சூளாஸீதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மஹாகப்பினோ [மஹாகப்புனோ (ஸீ. பீ.)] ஸதஸஹஸ்ஸானி, யானி பா³லே ச பண்டி³தே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தி. தத்த² நத்தி² இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா அபரிபக்கம் வா கம்மம் பரிபாசேஸ்ஸாமி, பரிபக்கம் வா கம்மம் பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ ப்³யந்திம் கரிஸ்ஸாமீதி. ஹேவம் நத்தி² தோ³ணமிதே ஸுக²து³க்கே² பரியந்தகதே ஸம்ஸாரே, நத்தி² ஹாயனவட்³ட⁴னே, நத்தி² உக்கம்ஸாவகம்ஸே. ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்தகு³ளே கி²த்தே நிப்³பே³டி²யமானமேவ பலேதி, ஏவமேவ பா³லே ச பண்டி³தே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தீ’தி.

‘‘தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – ஸத்திமே காயா அகடா அகடவிதா⁴ அனிம்மிதா அனிம்மாதா வஞ்ஜா² கூடட்டா² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தா. தே ந இஞ்ஜந்தி ந விபரிணமந்தி ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தி. நாலம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுகா²ய வா து³க்கா²ய வா ஸுக²து³க்கா²ய வா. கதமே ஸத்த? பத²வீகாயோ ஆபோகாயோ தேஜோகாயோ வாயோகாயோ ஸுகே² து³க்கே² ஜீவே ஸத்தமே – இமே ஸத்த காயா அகடா அகடவிதா⁴ அனிம்மிதா அனிம்மாதா வஞ்ஜா² கூடட்டா² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தா. தே ந இஞ்ஜந்தி ந விபரிணமந்தி ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தி. நாலம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுகா²ய வா து³க்கா²ய வா ஸுக²து³க்கா²ய வா. தத்த² நத்தி² ஹந்தா வா கா⁴தேதா வா ஸோதா வா ஸாவேதா வா விஞ்ஞாதா வா விஞ்ஞாபேதா வா. யோபி திண்ஹேன ஸத்தே²ன ஸீஸம் சி²ந்த³தி, ந கோசி கஞ்சி ஜீவிதா வோரோபேதி. ஸத்தன்னம்த்வேவ காயானமந்தரேன ஸத்த²ம் விவரமனுபததி. சுத்³த³ஸ கோ² பனிமானி யோனிபமுக²ஸதஸஹஸ்ஸானி ஸட்டி² ச ஸதானி ச² ச ஸதானி பஞ்ச ச கம்முனோ ஸதானி பஞ்ச ச கம்மானி தீணி ச கம்மானி, கம்மே ச அட்³ட⁴கம்மே ச, த்³வட்டி²படிபதா³, த்³வட்ட²ந்தரகப்பா, ச²ளாபி⁴ஜாதியோ, அட்ட² புரிஸபூ⁴மியோ, ஏகூனபஞ்ஞாஸ ஆஜீவகஸதே, ஏகூனபஞ்ஞாஸ பரிப்³பா³ஜகஸதே, ஏகூனபஞ்ஞாஸ நாகா³வாஸஸதே, வீஸே இந்த்³ரியஸதே, திம்ஸே நிரயஸதே, ச²த்திம்ஸ ரஜோதா⁴துயோ, ஸத்த ஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴, ஸத்த அஸஞ்ஞீக³ப்³பா⁴, ஸத்த நிக³ண்டி²க³ப்³பா⁴, ஸத்த தே³வா, ஸத்த மானுஸா, ஸத்த பேஸாசா, ஸத்த ஸரா, ஸத்த பவுடா, ஸத்த பபாதா, ஸத்த பபாதஸதானி, ஸத்த ஸுபினா, ஸத்த ஸுபினஸதானி, சுல்லாஸீதி மஹாகப்பினோ ஸதஸஹஸ்ஸானி, யானி பா³லே ச பண்டி³தே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தி. தத்த² நத்தி² இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா அபரிபக்கம் வா கம்மம் பரிபாசேஸ்ஸாமி, பரிபக்கம் வா கம்மம் பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ ப்³யந்திம் கரிஸ்ஸாமீதி, ஹேவம் நத்தி² தோ³ணமிதே ஸுக²து³க்கே² பரியந்தகதே ஸம்ஸாரே, நத்தி² ஹாயனவட்³ட⁴னே, நத்தி² உக்கம்ஸாவகம்ஸே. ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்தகு³ளே கி²த்தே நிப்³பே³டி²யமானமேவ பலேதி, ஏவமேவ பா³லே ச பண்டி³தே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தீ’தி. ஸசே பன இமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ ஸச்சம் வசனம், அகதேன மே ஏத்த² கதம், அவுஸிதேன மே ஏத்த² வுஸிதம். உபோ⁴பி மயம் ஏத்த² ஸமஸமா ஸாமஞ்ஞம் பத்தா, யோ சாஹம் ந வதா³மி. ‘உபோ⁴ ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமா’தி. அதிரேகம் கோ² பனிமஸ்ஸ போ⁴தோ ஸத்து²னோ நக்³கி³யம் முண்டி³யம் உக்குடிகப்பதா⁴னம் கேஸமஸ்ஸுலோசனம் யோஹம் புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேந்தோ ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தோ இமினா போ⁴தா ஸத்தா²ரா ஸமஸமக³திகோ ப⁴விஸ்ஸாமி. அபி⁴ஸம்பராயம் ஸோஹம் கிம் ஜானந்தோ கிம் பஸ்ஸந்தோ இமஸ்மிம் ஸத்த²ரி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி? ‘ஸோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. அயம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சதுத்தோ² அப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அக்கா²தோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘இமே கோ² தே, ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸா அக்கா²தா யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ ஆனந்த³, அப்³பு⁴தம், போ⁴ ஆனந்த³! யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரோ அப்³ரஹ்மசரியவாஸாவ ஸமானா ‘அப்³ரஹ்மசரியவாஸா’தி அக்கா²தா யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலந்தி. கதமானி பன தானி, போ⁴ ஆனந்த³, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரி அனஸ்ஸாஸிகானி ப்³ரஹ்மசரியானி அக்கா²தானி யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி?

229. ‘‘இத⁴, ஸந்த³க, ஏகச்சோ ஸத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ அபரிஸேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் படிஜானாதி – ‘சரதோ ச மே திட்ட²தோ ச ஸுத்தஸ்ஸ ச ஜாக³ரஸ்ஸ ச ஸததம் ஸமிதம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²த’ந்தி. ஸோ ஸுஞ்ஞம்பி அகா³ரம் பவிஸதி, பிண்ட³ம்பி ந லப⁴தி, குக்குரோபி ட³ம்ஸதி, சண்டே³னபி ஹத்தி²னா ஸமாக³ச்ச²தி, சண்டே³னபி அஸ்ஸேன ஸமாக³ச்ச²தி, சண்டே³னபி கோ³ணேன ஸமாக³ச்ச²தி, இத்தி²யாபி புரிஸஸ்ஸபி நாமம்பி கோ³த்தம்பி புச்ச²தி, கா³மஸ்ஸபி நிக³மஸ்ஸபி நாமம்பி மக்³க³ம்பி புச்ச²தி. ஸோ ‘கிமித³’ந்தி புட்டோ² ஸமானோ ‘ஸுஞ்ஞம் மே அகா³ரம் பவிஸிதப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன பாவிஸிம்; ‘பிண்ட³ம்பி அலத்³த⁴ப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன நாலத்த²ம்; ‘குக்குரேன ட³ம்ஸிதப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேனம்ஹி [தேன (க.), தேனாஸிம் (?)] த³ட்டோ²; ‘சண்டே³ன ஹத்தி²னா ஸமாக³ந்தப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன ஸமாக³மிம்; ‘சண்டே³ன அஸ்ஸேன ஸமாக³ந்தப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன ஸமாக³மிம்; ‘சண்டே³ன கோ³ணேன ஸமாக³ந்தப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன ஸமாக³மிம்; ‘இத்தி²யாபி புரிஸஸ்ஸபி நாமம்பி கோ³த்தம்பி புச்சி²தப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன புச்சி²ம்; ‘கா³மஸ்ஸபி நிக³மஸ்ஸபி நாமம்பி மக்³க³ம்பி புச்சி²தப்³ப³ம் அஹோஸி’, தேன புச்சி²ந்தி. தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ அபரிஸேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் படிஜானாதி…பே… ‘கா³மஸ்ஸபி நிக³மஸ்ஸபி நாமம்பி மக்³க³ம்பி புச்சி²தப்³ப³ம் அஹோஸி, தேன புச்சி²’ந்தி. ஸோ ‘அனஸ்ஸாஸிகம் இத³ம் ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. இத³ம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பட²மம் அனஸ்ஸாஸிகம் ப்³ரஹ்மசரியம் அக்கா²தம் யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

230. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² அனுஸ்ஸவிகோ ஹோதி அனுஸ்ஸவஸச்சோ. ஸோ அனுஸ்ஸவேன இதிஹிதிஹபரம்பராய பிடகஸம்பதா³ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அனுஸ்ஸவிகஸ்ஸ கோ² பன, ஸந்த³க, ஸத்து²னோ அனுஸ்ஸவஸச்சஸ்ஸ ஸுஸ்ஸுதம்பி ஹோதி து³ஸ்ஸுதம்பி ஹோதி ததா²பி ஹோதி அஞ்ஞதா²பி ஹோதி. தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அனுஸ்ஸவிகோ அனுஸ்ஸவஸச்சோ ஸோ அனுஸ்ஸவேன இதிஹிதிஹபரம்பராய பிடகஸம்பதா³ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அனுஸ்ஸவிகஸ்ஸ கோ² பன ஸத்து²னோ அனுஸ்ஸவஸச்சஸ்ஸ ஸுஸ்ஸுதம்பி ஹோதி து³ஸ்ஸுதம்பி ஹோதி ததா²பி ஹோதி அஞ்ஞதா²பி ஹோதி’. ஸோ ‘அனஸ்ஸாஸிகம் இத³ம் ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. இத³ம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன து³தியம் அனஸ்ஸாஸிகம் ப்³ரஹ்மசரியம் அக்கா²தம் யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

231. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ. ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தக்கிஸ்ஸ கோ² பன, ஸந்த³க, ஸத்து²னோ வீமம்ஸிஸ்ஸ ஸுதக்கிதம்பி ஹோதி து³த்தக்கிதம்பி ஹோதி ததா²பி ஹோதி அஞ்ஞதா²பி ஹோதி. தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² தக்கீ வீமம்ஸீ. ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தக்கிஸ்ஸ கோ² பன ஸத்து²னோ வீமம்ஸிஸ்ஸ ஸுதக்கிதம்பி ஹோதி து³த்தக்கிதம்பி ஹோதி ததா²பி ஹோதி அஞ்ஞதா²பி ஹோதி’. ஸோ ‘அனஸ்ஸாஸிகம் இத³ம் ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. இத³ம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ததியம் அனஸ்ஸாஸிகம் ப்³ரஹ்மசரியம் அக்கா²தம் யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

232. ‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² மந்தோ³ ஹோதி மோமூஹோ. ஸோ மந்த³த்தா மோமூஹத்தா தத்த² தத்த² [ததா² ததா² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ‘ஏவந்திபி [ஏவம்பி (ஸீ. பீ.)] மே நோ, ததா²திபி [ததா²பி (ஸீ. பீ.)] மே நோ, அஞ்ஞதா²திபி [அஞ்ஞதா²பி (ஸீ. பீ.) ( ) ஸப்³ப³த்த² நத்தி²] மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’தி. தத்ர, ஸந்த³க, விஞ்ஞூ புரிஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² மந்தோ³ மோமூஹோ. ஸோ மந்த³த்தா மோமூஹத்தா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ஏவந்திபி மே நோ, ததா²திபி மே நோ, அஞ்ஞதா²திபி மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’தி. ஸோ ‘அனஸ்ஸாஸிகம் இத³ம் ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி – இதி விதி³த்வா தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியா நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமதி. இத³ம் கோ², ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சதுத்த²ம் அனஸ்ஸாஸிகம் ப்³ரஹ்மசரியம் அக்கா²தம் யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘இமானி கோ², (தானி ஸந்த³க, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரி அனஸ்ஸாஸிகானி ப்³ரஹ்மசரியானி அக்கா²தானி யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ ஆனந்த³, அப்³பு⁴தம், போ⁴ ஆனந்த³! யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரி அனஸ்ஸாஸிகானேவ ப்³ரஹ்மசரியானி அனஸ்ஸாஸிகானி ப்³ரஹ்மசரியானீதி அக்கா²தானி யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந வஸேய்ய, வஸந்தோ ச நாராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம். ஸோ பன, போ⁴ ஆனந்த³, ஸத்தா² கிம் வாதீ³ கிம் அக்கா²யீ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி.

233. ‘‘இத⁴, ஸந்த³க, ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… [வித்தா²ரோ ம. நி. 2.9-10 கந்த³ரகஸுத்தே] ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யஸ்மிம் கோ² [யஸ்மிம் கோ² பன (ஸ்யா. கம். க.)], ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே... து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘புன சபரம், ஸந்த³க, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. யஸ்மிம் கோ², ஸந்த³க, ஸத்த²ரி ஸாவகோ ஏவரூபம் உளாரவிஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி தத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸஸக்கம் ப்³ரஹ்மசரியம் வஸேய்ய, வஸந்தோ ச ஆராதே⁴ய்ய ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி.

234. ‘‘யோ பன ஸோ, போ⁴ ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய ஸோ காமே’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ஸந்த³க, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ அப⁴ப்³போ³ ஸோ பஞ்சட்டா²னானி அஜ்ஜா²சரிதும். அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவேதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும், ஸேய்யதா²பி புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ. யோ ஸோ, ஸந்த³க, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ அப⁴ப்³போ³ ஸோ இமானி பஞ்சட்டா²னானி அஜ்ஜா²சரிது’’ந்தி.

235. ‘‘யோ பன ஸோ, போ⁴ ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ தஸ்ஸ சரதோ சேவ திட்ட²தோ ச ஸுத்தஸ்ஸ ச ஜாக³ரஸ்ஸ ச ஸததம் ஸமிதம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²தம் – ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’’’தி? ‘‘தேன ஹி, ஸந்த³க, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி; உபமாயபிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஸந்த³க, புரிஸஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³ சி²ன்னா; தஸ்ஸ சரதோ சேவ திட்ட²தோ ச ஸுத்தஸ்ஸ ச ஜாக³ரஸ்ஸ ச ஸததம் ஸமிதம் (ஜானாதி – ‘சி²ன்னா மே ஹத்த²பாதா³’தி, உதா³ஹு பச்சவேக்க²மானோ ஜானாதி – ‘சி²ன்னா மே ஹத்த²பாதா³’’’தி? ‘‘ந கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஸோ புரிஸோ ஸததம் ஸமிதம் ஜானாதி – ‘சி²ன்னா மே ஹத்த²பாதா³’ தி.) [(சி²ன்னாவ ஹத்த²பாதா³,) (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அபி ச கோ² பன நம் பச்சவேக்க²மானோ ஜானாதி – ‘சி²ன்னா மே ஹத்த²பாதா³’’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸந்த³க, யோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ தஸ்ஸ சரதோ சேவ திட்ட²தோ ச ஸுத்தஸ்ஸ ச ஜாக³ரஸ்ஸ ச ஸததம் ஸமிதம் (ஞாணத³ஸ்ஸனம் ந பச்சுபட்டி²தம் – ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி;) [(கீ²ணாவ ஆஸவா,) (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அபி ச கோ² பன நம் பச்சவேக்க²மானோ ஜானாதி – ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’’’தி.

236. ‘‘கீவப³ஹுகா பன, போ⁴ ஆனந்த³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே நிய்யாதாரோ’’தி? ‘‘ந கோ², ஸந்த³க, ஏகம்யேவ ஸதம் ந த்³வே ஸதானி ந தீணி ஸதானி ந சத்தாரி ஸதானி ந பஞ்ச ஸதானி, அத² கோ² பி⁴ய்யோவ யே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே நிய்யாதாரோ’’தி. ‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ ஆனந்த³, அப்³பு⁴தம், போ⁴ ஆனந்த³! ந ச நாம ஸத⁴ம்மோக்கம்ஸனா ப⁴விஸ்ஸதி, ந பரத⁴ம்மவம்ப⁴னா, ஆயதனே ச த⁴ம்மதே³ஸனா தாவ ப³ஹுகா ச நிய்யாதாரோ பஞ்ஞாயிஸ்ஸந்தி. இமே பனாஜீவகா புத்தமதாய புத்தா அத்தானஞ்சேவ உக்கம்ஸேந்தி, பரே ச வம்பே⁴ந்தி தயோ சேவ நிய்யாதாரோ பஞ்ஞபேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – நந்த³ம் வச்ச²ம், கிஸம் ஸம்கிச்சம், மக்க²லிம் கோ³ஸால’’ந்தி. அத² கோ² ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ ஸகம் பரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘சரந்து போ⁴ந்தோ ஸமணே கோ³தமே ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ. ந தா³னி ஸுகரம் அம்ஹேஹி லாப⁴ஸக்காரஸிலோகே பரிச்சஜிது’’ந்தி. இதி ஹித³ம் ஸந்த³கோ பரிப்³பா³ஜகோ ஸகம் பரிஸம் உய்யோஜேஸி ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியேதி.

ஸந்த³கஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.