6. மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தம்

473. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஏவம்காமா ஏவம்ச²ந்தா³ ஏவம்அதி⁴ப்பாயா – ‘அஹோ வத அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயேய்யும், இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³டே⁴ய்யு’ந்தி. தேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம்காமானம் ஏவம்ச²ந்தா³னம் ஏவம்அதி⁴ப்பாயானம் அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, கம் ஹேதும் பச்சேதா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா, ப⁴க³வம்னேத்திகா, ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தஞ்ஞேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ²; ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

474. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ, அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஜானாதி அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஜானாதி, ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஜானாதி அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஜானாதி. ஸோ ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஜானந்தோ அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஜானந்தோ, ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஜானந்தோ அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஜானந்தோ, அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஸேவதி ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஸேவதி, அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ப⁴ஜதி ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ப⁴ஜதி. தஸ்ஸ அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஸேவதோ ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஸேவதோ, அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ப⁴ஜதோ ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே அப⁴ஜதோ அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோ.

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ, அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானாதி அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானாதி, ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானாதி அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானாதி. ஸோ ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானந்தோ அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானந்தோ, ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானந்தோ அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஜானந்தோ, அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ஸேவதி ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஸேவதி, அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ந ப⁴ஜதி ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ப⁴ஜதி. தஸ்ஸ அஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே அஸேவதோ ஸேவிதப்³பே³ த⁴ம்மே ஸேவதோ, அப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே அப⁴ஜதோ ப⁴ஜிதப்³பே³ த⁴ம்மே ப⁴ஜதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் வித்³த³ஸுனோ.

475. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம்.

476. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் [யதி³த³ம் (ஸீ.)] த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம், தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாக’ந்தி. தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ தம் ஸேவதி, தம் ந பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் ஸேவதோ, தம் அபரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம் தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாக’ந்தி. தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ தம் ஸேவதி, தம் ந பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் ஸேவதோ, தம் அபரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம், தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாக’ந்தி. தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ தம் ந ஸேவதி, தம் பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் அஸேவதோ, தம் பரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம், தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாக’ந்தி. தம் அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ தம் ந ஸேவதி, தம் பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் அஸேவதோ, தம் பரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் அவித்³த³ஸுனோ.

477. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம் தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாக’ந்தி. தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தோ தம் ந ஸேவதி, தம் பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் அஸேவதோ, தம் பரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் வித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம் தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாக’ந்தி. தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தோ தம் ந ஸேவதி, தம் பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் அஸேவதோ, தம் பரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் வித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம் தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாக’ந்தி. தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தோ தம் ஸேவதி, தம் ந பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் ஸேவதோ, தம் அபரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் வித்³த³ஸுனோ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம் தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாக’ந்தி. தம் வித்³வா விஜ்ஜாக³தோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தோ தம் ஸேவதி, தம் ந பரிவஜ்ஜேதி. தஸ்ஸ தம் ஸேவதோ, தம் அபரிவஜ்ஜயதோ, அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, இட்டா² கந்தா மனாபா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் வித்³த³ஸுனோ.

478. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன பாணாதிபாதீ ஹோதி, பாணாதிபாதபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அதி³ன்னாதா³யீ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன காமேஸு மிச்சா²சாரீ ஹோதி, காமேஸு மிச்சா²சாரபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன முஸாவாதீ³ ஹோதி, முஸாவாத³பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன பிஸுணவாசோ ஹோதி, பிஸுணவாசாபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ப²ருஸவாசோ ஹோதி, ப²ருஸவாசாபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ஸம்ப²ப்பலாபீ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அபி⁴ஜ்ஜா²பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ப்³யாபன்னசித்தோ ஹோதி, ப்³யாபாத³பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன மிச்சா²தி³ட்டி² ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம்.

479. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன பாணாதிபாதீ ஹோதி, பாணாதிபாதபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன அதி³ன்னாதா³யீ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன காமேஸுமிச்சா²சாரீ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன முஸாவாதீ³ ஹோதி, முஸாவாத³பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன பிஸுணவாசோ ஹோதி, பிஸுணவாசாபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ப²ருஸவாசோ ஹோதி, ப²ருஸவாசாபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ஸம்ப²ப்பலாபீ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அபி⁴ஜ்ஜா²பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ப்³யாபன்னசித்தோ ஹோதி, ப்³யாபாத³பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன மிச்சா²தி³ட்டி² ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம்.

480. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, பாணாதிபாதா வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீபச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அப்³யாபன்னசித்தோ ஹோதி, அப்³யாபாத³பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன ஸம்மாதி³ட்டி² ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம்.

481. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, பாணாதிபாதா வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீபச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன அப்³யாபன்னசித்தோ ஹோதி, அப்³யாபாத³பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி; ஸஹாபி ஸுகே²ன ஸஹாபி ஸோமனஸ்ஸேன ஸம்மாதி³ட்டி² ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. இத³ம், வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி த⁴ம்மஸமாதா³னானி.

482. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தித்தகாலாபு³ விஸேன ஸம்ஸட்டோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஜீவிதுகாமோ அமரிதுகாமோ ஸுக²காமோ து³க்க²ப்படிகூலோ. தமேனம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, அயம் தித்தகாலாபு³ விஸேன ஸம்ஸட்டோ², ஸசே ஆகங்க²ஸி பிவ [பிப (ஸீ. பீ.)]. தஸ்ஸ தே பிவதோ [பிபதோ (ஸீ. பீ.)] சேவ நச்சா²தே³ஸ்ஸதி வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா [பீத்வா (ஸீ.)] ச பன மரணம் வா நிக³ச்ச²ஸி மரணமத்தம் வா து³க்க²’ந்தி. ஸோ தம் அப்படிஸங்கா²ய பிவேய்ய, நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ தம் பிவதோ சேவ நச்சா²தே³ய்ய வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம். ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் வதா³மி, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகம்.

483. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஆபானீயகம்ஸோ வண்ணஸம்பன்னோ க³ந்த⁴ஸம்பன்னோ ரஸஸம்பன்னோ. ஸோ ச கோ² விஸேன ஸம்ஸட்டோ². அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஜீவிதுகாமோ அமரிதுகாமோ ஸுக²காமோ து³க்க²ப்படிகூலோ. தமேனம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, அயம் ஆபானீயகம்ஸோ வண்ணஸம்பன்னோ க³ந்த⁴ஸம்பன்னோ ரஸஸம்பன்னோ. ஸோ ச கோ² விஸேன ஸம்ஸட்டோ², ஸசே ஆகங்க²ஸி பிவ. தஸ்ஸ தே பிவதோஹி [பிவதோபி (க.)] கோ² சா²தே³ஸ்ஸதி வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன மரணம் வா நிக³ச்ச²ஸி மரணமத்தம் வா து³க்க²’ந்தி. ஸோ தம் அப்படிஸங்கா²ய பிவேய்ய, நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ தம் பிவதோஹி கோ² சா²தே³ய்ய வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம். ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் வதா³மி, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ம் ஆயதிம் து³க்க²விபாகம்.

484. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பூதிமுத்தம் நானாபே⁴ஸஜ்ஜேஹி ஸம்ஸட்ட²ம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய பண்டு³கரோகீ³. தமேனம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, இத³ம் பூதிமுத்தம் நானாபே⁴ஸஜ்ஜேஹி ஸம்ஸட்ட²ம், ஸசே ஆகங்க²ஸி பிவ. தஸ்ஸ தே பிவதோஹி கோ² நச்சா²தே³ஸ்ஸதி வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன ஸுகீ² ப⁴விஸ்ஸஸீ’தி. ஸோ தம் படிஸங்கா²ய பிவேய்ய, நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ தம் பிவதோஹி கோ² நச்சா²தே³ய்ய வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன ஸுகீ² அஸ்ஸ. ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் வதா³மி, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னது³க்க²ம் ஆயதிம் ஸுக²விபாகம்.

485. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³தி⁴ ச மது⁴ ச ஸப்பி ச பா²ணிதஞ்ச ஏகஜ்ஜ²ம் ஸம்ஸட்ட²ம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய லோஹிதபக்க²ந்தி³கோ. தமேனம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அம்போ⁴ புரிஸ, இத³ம் த³தி⁴ம் ச மது⁴ம் ச ஸப்பிம் ச பா²ணிதஞ்ச ஏகஜ்ஜ²ம் ஸம்ஸட்ட²ம், ஸசே ஆகங்க²ஸி பிவ. தஸ்ஸ தே பிவதோ சேவ சா²தே³ஸ்ஸதி வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன ஸுகீ² ப⁴விஸ்ஸஸீ’தி. ஸோ தம் படிஸங்கா²ய பிவேய்ய, நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ தம் பிவதோ சேவ சா²தே³ய்ய வண்ணேனபி க³ந்தே⁴னபி ரஸேனபி, பிவித்வா ச பன ஸுகீ² அஸ்ஸ. ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் வதா³மி, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம்.

486. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸானம் பச்சி²மே மாஸே ஸரத³ஸமயே வித்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே ஆதி³ச்சோ நப⁴ம் அப்³பு⁴ஸ்ஸக்கமானோ ஸப்³ப³ம் ஆகாஸக³தம் தமக³தம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதே ச; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யமித³ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் பச்சுப்பன்னஸுக²ஞ்சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகம் தத³ஞ்ஞே புது²ஸமணப்³ராஹ்மணபரப்பவாதே³ அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதே சா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.