5. சூளயமகவக்³கோ³

1. ஸாலேய்யகஸுத்தம்

439. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன ஸாலா நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸாலம் அனுப்பத்தோ. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம்; கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி’. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி? கோ பன, போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி?

‘‘அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி.

‘‘ந கோ² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாம. ஸாது⁴ நோ ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யதா² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யாமா’’தி. ‘‘தேன ஹி, க³ஹபதயோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

440. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி, லுத்³தோ³ [லுத்³தோ³ தா³ருணோ (க.) டீகா ஓலோகேதப்³பா³] லோஹிதபாணி ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ² அத³யாபன்னோ பாணபூ⁴தேஸு [ஸப்³ப³பாணபூ⁴தேஸு (ஸ்யா. கம். க.)].

‘‘அதி³ன்னாதா³யீ கோ² பன ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம், கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா, தம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி.

‘‘காமேஸுமிச்சா²சாரீ கோ² பன ஹோதி. யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி, ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாதீ³ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா பரிஸாக³தோ வா, ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா, அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி [ஸோ ஆஹ அஜானம் வா அஹம் ஜானாமீதி ஜானம் வா அஹம் ந ஜானாமீதி அபஸ்ஸம் வா அஹம் பஸ்ஸாமீதி பஸ்ஸம் வா அஹம் ந பஸ்ஸாமீதி (க.)]. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘பிஸுணவாசோ கோ² பன ஹோதி. இதோ ஸுத்வா அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி ஸமக்³கா³னம் வா பே⁴த்தா [பே⁴த³கா (க.), பே⁴தே³தா (ஸ்யா. கம்.), தத³ட்ட²கதா²யம் பன பே⁴த்தாதி தி³ஸ்ஸதி], பி⁴ன்னானம் வா அனுப்பதா³தா, வக்³கா³ராமோ வக்³க³ரதோ வக்³க³னந்தீ³ வக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ப²ருஸவாசோ கோ² பன ஹோதி. யா ஸா வாசா அண்ட³கா [கண்ட³கா (க.)] கக்கஸா பரகடுகா பராபி⁴ஸஜ்ஜனீ கோத⁴ஸாமந்தா அஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகா, ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ஸம்ப²ப்பலாபீ கோ² பன ஹோதி. அகாலவாதீ³ அபூ⁴தவாதீ³ அனத்த²வாதீ³ அத⁴ம்மவாதீ³ அவினயவாதீ³. அனிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி அகாலேன அனபதே³ஸம் அபரியந்தவதிம் அனத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’’’தி!

‘‘ப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்து வா வஜ்ஜ²ந்து வா உச்சி²ஜ்ஜந்து வா வினஸ்ஸந்து வா மா வா அஹேஸு’’’ந்தி [மா வா அஹேஸும் இதி வாதி (ஸீ. பீ. க.)].

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம் நத்தி² யிட்ட²ம் நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² மாதா நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘ஏவம் அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி.

441. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ² லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி.

‘‘அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம், கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா, தம் நாதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி.

‘‘காமேஸுமிச்சா²சாரம் பஹாய காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி. யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி, ததா²ரூபாஸு ந சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா பரிஸாக³தோ வா, ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா, அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ந ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா, ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா, ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி. யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா – ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³ நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’தி!

‘‘அப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி அப்பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா அவேரா அப்³யாப³ஜ்ஜா² அனீகா⁴ ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’தி.

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம் அத்தி² யிட்ட²ம் அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘ஏவம் த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி.

442. ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலானம்…பே… க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா தாவதிம்ஸானம் தே³வானம்…பே… யாமானம் தே³வானம்… துஸிதானம் தே³வானம்… நிம்மானரதீனம் தே³வானம்… பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம்… ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரித்தாபா⁴னம் தே³வானம்…பே… அப்பமாணாபா⁴னம் தே³வானம்… ஆப⁴ஸ்ஸரானம் தே³வானம்… பரித்தஸுபா⁴னம் தே³வானம்… அப்பமாணஸுபா⁴னம் தே³வானம்… ஸுப⁴கிண்ஹானம் தே³வானம்… வேஹப்ப²லானம் தே³வானம்… அவிஹானம் தே³வானம்… அதப்பானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸீனம் தே³வானம்… அகனிட்டா²னம் தே³வானம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம் … ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ’’தி.

443. ஏவம் வுத்தே, ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி. ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏதே மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே [பாணுபேதம் (க.)] ஸரணம் க³தே’’தி.

ஸாலேய்யகஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. வேரஞ்ஜகஸுத்தம்

444. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அஸ்ஸோஸும் கோ² வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம்; கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி’. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி? கோ பன, போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி?

‘‘அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி.

‘‘ந கோ² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாம. ஸாது⁴ நோ ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது யதா² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யாமா’’தி. ‘‘தேன ஹி, க³ஹபதயோ, ஸுணாத² ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம் போ⁴’’தி கோ² வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

445. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி. லுத்³தோ³ லோஹிதபாணி ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ² அத³யாபன்னோ பாணபூ⁴தேஸு. அதி³ன்னாதா³யீ கோ² பன ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம்… தம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி. காமேஸுமிச்சா²சாரீ கோ² பன ஹோதி. யா தா மாதுரக்கி²தா… ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாதீ³ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா… ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி. பிஸுணவாசோ கோ² பன ஹோதி. இதோ ஸுத்வா அமுத்ர அக்கா²தா… வக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. ப²ருஸவாசோ கோ² பன ஹோதி. யா ஸா வாசா அண்ட³கா கக்கஸா… ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. ஸம்ப²ப்பலாபீ கோ² பன ஹோதி. அகாலவாதீ³… அபரியந்தவதிம் அனத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி…பே… தம் மமஸ்ஸா’தி. ப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்து வா… மா வா அஹேஸு’ந்தி. மிச்சா²தி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம்… ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசாரீ விஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘ஏவம் அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி.

446. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ² லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி. அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ… தம் நாதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி. காமேஸுமிச்சா²சாரம் பஹாய… ததா²ரூபாஸு ந சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா…பே… ந ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி. பிஸுணம் வாசம் பஹாய… ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. ப²ருஸம் வாசம் பஹாய… ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி. ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய… காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ, தம் மமஸ்ஸா’தி. அப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி அப்பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா அவேரா அப்³யாப³ஜ்ஜா² அனீகா⁴ ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’தி. ஸம்மாதி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம்… ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ஹோதி.

‘‘ஏவம் த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி.

447. ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலானம் க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கேய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா தாவதிம்ஸானம் தே³வானம்… யாமானம் தே³வானம்… துஸிதானம் தே³வானம்… நிம்மானரதீனம் தே³வானம்… பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம்… ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரித்தாபா⁴னம் தே³வானம்…பே… அப்பமாணாபா⁴னம் தே³வானம்… ஆப⁴ஸ்ஸரானம் தே³வானம்… பரித்தஸுபா⁴னம் தே³வானம்… அப்பமாணஸுபா⁴னம் தே³வானம்… ஸுப⁴கிண்ஹானம் தே³வானம் … வேஹப்ப²லானம் தே³வானம்… அவிஹானம் தே³வானம்… அதப்பானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸீனம் தே³வானம்… அகனிட்டா²னம் தே³வானம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே க³ஹபதயோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, ‘யம் ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ’’’தி.

448. ஏவம் வுத்தே, வேரஞ்ஜகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம் போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏதே மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே ஸரணம் க³தே’’தி.

வேரஞ்ஜகஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. மஹாவேத³ல்லஸுத்தம்

449. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘து³ப்பஞ்ஞோ து³ப்பஞ்ஞோ’தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, து³ப்பஞ்ஞோதி வுச்சதீ’’தி?

‘‘‘நப்பஜானாதி நப்பஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா து³ப்பஞ்ஞோதி வுச்சதி.

‘‘கிஞ்ச நப்பஜானாதி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி நப்பஜானாதி. ‘நப்பஜானாதி நப்பஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா து³ப்பஞ்ஞோதி வுச்சதீ’’தி.

‘‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’தி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் உத்தரிம் பஞ்ஹம் அபுச்சி² –

‘‘‘பஞ்ஞவா பஞ்ஞவா’தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, பஞ்ஞவாதி வுச்சதீ’’தி?

‘‘‘பஜானாதி பஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா பஞ்ஞவாதி வுச்சதி.

‘‘கிஞ்ச பஜானாதி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி பஜானாதி. ‘பஜானாதி பஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா பஞ்ஞவாதி வுச்சதீ’’தி.

‘‘‘விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாண’ந்தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, விஞ்ஞாணந்தி வுச்சதீ’’தி?

‘‘‘விஜானாதி விஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா விஞ்ஞாணந்தி வுச்சதி.

‘‘கிஞ்ச விஜானாதி? ஸுக²ந்திபி விஜானாதி, து³க்க²ந்திபி விஜானாதி, அது³க்க²மஸுக²ந்திபி விஜானாதி. ‘விஜானாதி விஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா விஞ்ஞாணந்தி வுச்சதீ’’தி.

‘‘யா சாவுஸோ, பஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா² உதா³ஹு விஸம்ஸட்டா²? லப்³பா⁴ ச பனிமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா [வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா (க.)] வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி? ‘‘யா சாவுஸோ, பஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா². ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும். யம் ஹாவுஸோ [யஞ்சாவுஸோ (ஸ்யா. கம். க.)], பஜானாதி தம் விஜானாதி, யம் விஜானாதி தம் பஜானாதி. தஸ்மா இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா². ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி.

‘‘யா சாவுஸோ, பஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமேஸம் த⁴ம்மானம் ஸம்ஸட்டா²னம் நோ விஸம்ஸட்டா²னம் கிம் நானாகரண’’ந்தி? ‘‘யா சாவுஸோ, பஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமேஸம் த⁴ம்மானம் ஸம்ஸட்டா²னம் நோ விஸம்ஸட்டா²னம் பஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³, விஞ்ஞாணம் பரிஞ்ஞேய்யம். இத³ம் நேஸம் நானாகரண’’ந்தி.

450. ‘‘‘வேத³னா வேத³னா’தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, வேத³னாதி வுச்சதீ’’தி?

‘‘‘வேதே³தி வேதே³தீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா வேத³னாதி வுச்சதி.

‘‘கிஞ்ச வேதே³தி? ஸுக²ம்பி வேதே³தி, து³க்க²ம்பி வேதே³தி, அது³க்க²மஸுக²ம்பி வேதே³தி. ‘வேதே³தி வேதே³தீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா வேத³னாதி வுச்சதீ’’தி.

‘‘‘ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞா’தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, ஸஞ்ஞாதி வுச்சதீ’’தி?

‘‘‘ஸஞ்ஜானாதி ஸஞ்ஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா ஸஞ்ஞாதி வுச்சதி.

‘‘கிஞ்ச ஸஞ்ஜானாதி? நீலகம்பி ஸஞ்ஜானாதி, பீதகம்பி ஸஞ்ஜானாதி, லோஹிதகம்பி ஸஞ்ஜானாதி, ஓதா³தம்பி ஸஞ்ஜானாதி. ‘ஸஞ்ஜானாதி ஸஞ்ஜானாதீ’தி கோ², ஆவுஸோ, தஸ்மா ஸஞ்ஞாதி வுச்சதீ’’தி.

‘‘யா சாவுஸோ, வேத³னா யா ச ஸஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா² உதா³ஹு விஸம்ஸட்டா²? லப்³பா⁴ ச பனிமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி? ‘‘யா சாவுஸோ, வேத³னா யா ச ஸஞ்ஞா யஞ்ச விஞ்ஞாணம் – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா². ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும். யம் ஹாவுஸோ [யஞ்சாவுஸோ (ஸ்யா. கம். க.)], வேதே³தி தம் ஸஞ்ஜானாதி, யம் ஸஞ்ஜானாதி தம் விஜானாதி. தஸ்மா இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா² நோ விஸம்ஸட்டா². ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி.

451. ‘‘நிஸ்ஸட்டே²ன ஹாவுஸோ [நிஸ்ஸட்டே²ன பனாவுஸோ (?)], பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி பரிஸுத்³தே⁴ன மனோவிஞ்ஞாணேன கிம் நேய்ய’’ந்தி?

‘‘நிஸ்ஸட்டே²ன ஆவுஸோ, பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி பரிஸுத்³தே⁴ன மனோவிஞ்ஞாணேன ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நேய்யம், ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் நேய்யம், ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் நேய்ய’’ந்தி.

‘‘நேய்யம் பனாவுஸோ, த⁴ம்மம் கேன பஜானாதீ’’தி?

‘‘நேய்யம் கோ², ஆவுஸோ, த⁴ம்மம் பஞ்ஞாசக்கு²னா பஜானாதீ’’தி.

‘‘பஞ்ஞா பனாவுஸோ, கிமத்தி²யா’’தி?

‘‘பஞ்ஞா கோ², ஆவுஸோ, அபி⁴ஞ்ஞத்தா² பரிஞ்ஞத்தா² பஹானத்தா²’’தி.

452. ‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா ஸம்மாதி³ட்டி²யா உப்பாதா³யா’’தி?

‘‘த்³வே கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா ஸம்மாதி³ட்டி²யா உப்பாதா³ய – பரதோ ச கோ⁴ஸோ, யோனிஸோ ச மனஸிகாரோ. இமே கோ², ஆவுஸோ, த்³வே பச்சயா ஸம்மாதி³ட்டி²யா உப்பாதா³யா’’தி.

‘‘கதிஹி பனாவுஸோ, அங்கே³ஹி அனுக்³க³ஹிதா ஸம்மாதி³ட்டி² சேதோவிமுத்திப²லா ச ஹோதி சேதோவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா ச, பஞ்ஞாவிமுத்திப²லா ச ஹோதி பஞ்ஞாவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா சா’’தி?

‘‘பஞ்சஹி கோ², ஆவுஸோ, அங்கே³ஹி அனுக்³க³ஹிதா ஸம்மாதி³ட்டி² சேதோவிமுத்திப²லா ச ஹோதி சேதோவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா ச, பஞ்ஞாவிமுத்திப²லா ச ஹோதி பஞ்ஞாவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா ச. இதா⁴வுஸோ, ஸம்மாதி³ட்டி² ஸீலானுக்³க³ஹிதா ச ஹோதி, ஸுதானுக்³க³ஹிதா ச ஹோதி, ஸாகச்சா²னுக்³க³ஹிதா ச ஹோதி, ஸமதா²னுக்³க³ஹிதா ச ஹோதி, விபஸ்ஸனானுக்³க³ஹிதா ச ஹோதி. இமேஹி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சஹங்கே³ஹி அனுக்³க³ஹிதா ஸம்மாதி³ட்டி² சேதோவிமுத்திப²லா ச ஹோதி சேதோவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா ச, பஞ்ஞாவிமுத்திப²லா ச ஹோதி பஞ்ஞாவிமுத்திப²லானிஸம்ஸா சா’’தி.

453. ‘‘கதி பனாவுஸோ, ப⁴வா’’தி?

‘‘தயோமே, ஆவுஸோ, ப⁴வா – காமப⁴வோ, ரூபப⁴வோ, அரூபப⁴வோ’’தி.

‘‘கத²ம் பனாவுஸோ, ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதீ’’தி?

‘‘அவிஜ்ஜானீவரணானம் கோ², ஆவுஸோ, ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் தத்ரதத்ராபி⁴னந்த³னா – ஏவம் ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதீ’’தி.

‘‘கத²ம் பனாவுஸோ, ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ந ஹோதீ’’தி?

‘‘அவிஜ்ஜாவிராகா³ கோ², ஆவுஸோ, விஜ்ஜுப்பாதா³ தண்ஹானிரோதா⁴ – ஏவம் ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ந ஹோதீ’’தி.

454. ‘‘கதமம் பனாவுஸோ, பட²மம் ஜா²ன’’ந்தி?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – இத³ம் வுச்சதி, ஆவுஸோ, பட²மம் ஜா²ன’’ந்தி.

‘‘பட²மம் பனாவுஸோ, ஜா²னம் கதிஅங்கி³க’’ந்தி?

‘‘பட²மம் கோ², ஆவுஸோ, ஜா²னம் பஞ்சங்கி³கம். இதா⁴வுஸோ, பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விதக்கோ ச வத்ததி, விசாரோ ச பீதி ச ஸுக²ஞ்ச சித்தேகக்³க³தா ச. பட²மம் கோ², ஆவுஸோ, ஜா²னம் ஏவம் பஞ்சங்கி³க’’ந்தி.

‘‘பட²மம் பனாவுஸோ, ஜா²னம் கதங்க³விப்பஹீனம் கதங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி?

‘‘பட²மம் கோ², ஆவுஸோ, ஜா²னம் பஞ்சங்க³விப்பஹீனம், பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம். இதா⁴வுஸோ, பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ ஹோதி, ப்³யாபாதோ³ பஹீனோ ஹோதி, தீ²னமித்³த⁴ம் பஹீனம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீனம் ஹோதி, விசிகிச்சா² பஹீனா ஹோதி; விதக்கோ ச வத்ததி, விசாரோ ச பீதி ச ஸுக²ஞ்ச சித்தேகக்³க³தா ச. பட²மம் கோ², ஆவுஸோ, ஜா²னம் ஏவம் பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி.

455. ‘‘பஞ்சிமானி, ஆவுஸோ, இந்த்³ரியானி நானாவிஸயானி நானாகோ³சரானி, ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியம், கா⁴னிந்த்³ரியம், ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம், காயிந்த்³ரியம். இமேஸம் கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நானாவிஸயானம் நானாகோ³சரானம், ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தானம், கிம் படிஸரணம், கோ ச நேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி?

‘‘பஞ்சிமானி, ஆவுஸோ, இந்த்³ரியானி நானாவிஸயானி நானாகோ³சரானி, ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியம், கா⁴னிந்த்³ரியம், ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம், காயிந்த்³ரியம். இமேஸம் கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நானாவிஸயானம் நானாகோ³சரானம், ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தானம், மனோ படிஸரணம், மனோ ச நேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி.

456. ‘‘பஞ்சிமானி, ஆவுஸோ, இந்த்³ரியானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியம், கா⁴னிந்த்³ரியம், ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம், காயிந்த்³ரியம். இமானி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சிந்த்³ரியானி கிம் படிச்ச திட்ட²ந்தீ’’தி?

‘‘பஞ்சிமானி, ஆவுஸோ, இந்த்³ரியானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியம், கா⁴னிந்த்³ரியம், ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம், காயிந்த்³ரியம். இமானி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சிந்த்³ரியானி ஆயும் படிச்ச திட்ட²ந்தீ’’தி.

‘‘ஆயு பனாவுஸோ, கிம் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி?

‘‘ஆயு உஸ்மம் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி.

‘‘உஸ்மா பனாவுஸோ, கிம் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி?

‘‘உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி.

‘‘இதா³னேவ கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் ஏவம் ஆஜானாம – ‘ஆயு உஸ்மம் படிச்ச திட்ட²தீ’தி. இதா³னேவ பன மயம், ஆவுஸோ, ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் ஏவம் ஆஜானாம – ‘உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தீ’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பனாவுஸோ, இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

‘‘தேன ஹாவுஸோ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி; உபமாயபிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ அச்சிம் படிச்ச ஆபா⁴ பஞ்ஞாயதி, ஆப⁴ம் படிச்ச அச்சி பஞ்ஞாயதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ஆயு உஸ்மம் படிச்ச திட்ட²தி, உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தீ’’தி.

457. ‘‘தேவ நு கோ², ஆவுஸோ, ஆயுஸங்கா²ரா, தே வேத³னியா த⁴ம்மா உதா³ஹு அஞ்ஞே ஆயுஸங்கா²ரா அஞ்ஞே வேத³னியா த⁴ம்மா’’தி? ‘‘ந கோ², ஆவுஸோ, தேவ ஆயுஸங்கா²ரா தே வேத³னியா த⁴ம்மா. தே ச ஹாவுஸோ, ஆயுஸங்கா²ரா அப⁴விம்ஸு தே வேத³னியா த⁴ம்மா, ந யித³ம் ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வுட்டா²னம் பஞ்ஞாயேத². யஸ்மா ச கோ², ஆவுஸோ, அஞ்ஞே ஆயுஸங்கா²ரா அஞ்ஞே வேத³னியா த⁴ம்மா, தஸ்மா ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வுட்டா²னம் பஞ்ஞாயதீ’’தி.

‘‘யதா³ நு கோ², ஆவுஸோ, இமம் காயம் கதி த⁴ம்மா ஜஹந்தி; அதா²யம் காயோ உஜ்ஜி²தோ அவக்கி²த்தோ ஸேதி, யதா² கட்ட²ம் அசேதன’’ந்தி?

‘‘யதா³ கோ², ஆவுஸோ, இமம் காயம் தயோ த⁴ம்மா ஜஹந்தி – ஆயு உஸ்மா ச விஞ்ஞாணம்; அதா²யம் காயோ உஜ்ஜி²தோ அவக்கி²த்தோ ஸேதி, யதா² கட்ட²ம் அசேதன’’ந்தி.

‘‘ய்வாயம், ஆவுஸோ, மதோ காலங்கதோ, யோ சாயம் பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ – இமேஸம் கிம் நானாகரண’’ந்தி?

‘‘ய்வாயம், ஆவுஸோ, மதோ காலங்கதோ தஸ்ஸ காயஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, வசீஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, ஆயு பரிக்கீ²ணோ, உஸ்மா வூபஸந்தா, இந்த்³ரியானி பரிபி⁴ன்னானி. யோ சாயம் பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ தஸ்ஸபி காயஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, வசீஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, ஆயு ந பரிக்கீ²ணோ, உஸ்மா அவூபஸந்தா, இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானி. ய்வாயம், ஆவுஸோ, மதோ காலங்கதோ, யோ சாயம் பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ – இத³ம் நேஸம் நானாகரண’’ந்தி.

458. ‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா’’தி?

‘‘சத்தாரோ கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா. இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமே கோ², ஆவுஸோ, சத்தாரோ பச்சயா அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா’’தி.

‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா’’தி?

‘‘த்³வே கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா – ஸப்³ப³னிமித்தானஞ்ச அமனஸிகாரோ, அனிமித்தாய ச தா⁴துயா மனஸிகாரோ. இமே கோ², ஆவுஸோ, த்³வே பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா’’தி.

‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா டி²தியா’’தி?

‘‘தயோ கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா டி²தியா – ஸப்³ப³னிமித்தானஞ்ச அமனஸிகாரோ, அனிமித்தாய ச தா⁴துயா மனஸிகாரோ, புப்³பே³ ச அபி⁴ஸங்கா²ரோ. இமே கோ², ஆவுஸோ, தயோ பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா டி²தியா’’தி.

‘‘கதி பனாவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா வுட்டா²னாயா’’தி?

‘‘த்³வே கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா வுட்டா²னாய – ஸப்³ப³னிமித்தானஞ்ச மனஸிகாரோ, அனிமித்தாய ச தா⁴துயா அமனஸிகாரோ. இமே கோ², ஆவுஸோ, த்³வே பச்சயா அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா வுட்டா²னாயா’’தி.

459. ‘‘யா சாயம், ஆவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி, யா ச ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தி, யா ச ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி, யா ச அனிமித்தா சேதோவிமுத்தி – இமே த⁴ம்மா நானாத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி?

‘‘யா சாயம், ஆவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி, யா ச ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தி, யா ச ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி, யா ச அனிமித்தா சேதோவிமுத்தி – அத்தி² கோ², ஆவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா நானாத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச; அத்தி² ச கோ², ஆவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம்’’.

‘‘கதமோ சாவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா நானாத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச’’?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. அயம் வுச்சதாவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி’’.

‘‘கதமா சாவுஸோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தி’’?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதாவுஸோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தி’’.

‘‘கதமா சாவுஸோ, ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி’’?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் அத்தேன வா அத்தனியேன வா’தி. அயம் வுச்சதாவுஸோ, ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி’’.

‘‘கதமா சாவுஸோ, அனிமித்தா சேதோவிமுத்தி’’?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதாவுஸோ, அனிமித்தா சேதோவிமுத்தி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா நானாத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச’’.

‘‘கதமோ சாவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம்’’?

‘‘ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, பமாணகரணோ, தோ³ஸோ பமாணகரணோ, மோஹோ பமாணகரணோ. தே கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யாவதா கோ², ஆவுஸோ, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தியோ, அகுப்பா தாஸம் சேதோவிமுத்தி அக்³க³மக்கா²யதி. ஸா கோ² பனாகுப்பா சேதோவிமுத்தி ஸுஞ்ஞா ராகே³ன, ஸுஞ்ஞா தோ³ஸேன, ஸுஞ்ஞா மோஹேன. ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, கிஞ்சனோ, தோ³ஸோ கிஞ்சனோ, மோஹோ கிஞ்சனோ. தே கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யாவதா கோ², ஆவுஸோ, ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தியோ, அகுப்பா தாஸம் சேதோவிமுத்தி அக்³க³மக்கா²யதி. ஸா கோ² பனாகுப்பா சேதோவிமுத்தி ஸுஞ்ஞா ராகே³ன, ஸுஞ்ஞா தோ³ஸேன, ஸுஞ்ஞா மோஹேன. ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, நிமித்தகரணோ, தோ³ஸோ நிமித்தகரணோ, மோஹோ நிமித்தகரணோ. தே கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. யாவதா கோ², ஆவுஸோ, அனிமித்தா சேதோவிமுத்தியோ, அகுப்பா தாஸம் சேதோவிமுத்தி அக்³க³மக்கா²யதி. ஸா கோ² பனாகுப்பா சேதோவிமுத்தி ஸுஞ்ஞா ராகே³ன, ஸுஞ்ஞா தோ³ஸேன, ஸுஞ்ஞா மோஹேன. அயம் கோ², ஆவுஸோ, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி.

இத³மவோசாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அத்தமனோ ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாவேத³ல்லஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. சூளவேத³ல்லஸுத்தம்

460. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² விஸாகோ² உபாஸகோ யேன த⁴ம்மதி³ன்னா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மதி³ன்னம் பி⁴க்கு²னிம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² விஸாகோ² உபாஸகோ த⁴ம்மதி³ன்னம் பி⁴க்கு²னிம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸக்காயோ ஸக்காயோ’தி, அய்யே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², அய்யே, ஸக்காயோ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி? ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, ஆவுஸோ விஸாக², உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஸக்காயோ வுத்தோ ப⁴க³வதா, ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே கோ², ஆவுஸோ விஸாக², பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஸக்காயோ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி.

‘‘ஸாத⁴ய்யே’’தி கோ² விஸாகோ² உபாஸகோ த⁴ம்மதி³ன்னாய பி⁴க்கு²னியா பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா த⁴ம்மதி³ன்னம் பி⁴க்கு²னிம் உத்தரிம் பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘‘ஸக்காயஸமுத³யோ ஸக்காயஸமுத³யோ’தி, அய்யே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², அய்யே, ஸக்காயஸமுத³யோ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி? ‘‘யாயம், ஆவுஸோ விஸாக², தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹா; அயம் கோ², ஆவுஸோ விஸாக², ஸக்காயஸமுத³யோ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி.

‘‘‘ஸக்காயனிரோதோ⁴ ஸக்காயனிரோதோ⁴’தி, அய்யே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², அய்யே, ஸக்காயனிரோதோ⁴ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி?

‘‘யோ கோ², ஆவுஸோ விஸாக², தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ; அயம் கோ², ஆவுஸோ விஸாக², ஸக்காயனிரோதோ⁴ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி.

‘‘‘ஸக்காயனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ ஸக்காயனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி, அய்யே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², அய்யே, ஸக்காயனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வுத்தா ப⁴க³வதா’’தி?