1. ஸாலேய்யகஸுத்தம்

439. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன ஸாலா நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸாலம் அனுப்பத்தோ. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம்; கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி’. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி? கோ பன, போ⁴ கோ³தம, ஹேது, கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி?

‘‘அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி.

‘‘ந கோ² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாம. ஸாது⁴ நோ ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யதா² மயம் இமஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யாமா’’தி. ‘‘தேன ஹி, க³ஹபதயோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

440. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி, லுத்³தோ³ [லுத்³தோ³ தா³ருணோ (க.) டீகா ஓலோகேதப்³பா³] லோஹிதபாணி ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ² அத³யாபன்னோ பாணபூ⁴தேஸு [ஸப்³ப³பாணபூ⁴தேஸு (ஸ்யா. கம். க.)].

‘‘அதி³ன்னாதா³யீ கோ² பன ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம், கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா, தம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி.

‘‘காமேஸுமிச்சா²சாரீ கோ² பன ஹோதி. யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி, ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாதீ³ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா பரிஸாக³தோ வா, ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா, அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி [ஸோ ஆஹ அஜானம் வா அஹம் ஜானாமீதி ஜானம் வா அஹம் ந ஜானாமீதி அபஸ்ஸம் வா அஹம் பஸ்ஸாமீதி பஸ்ஸம் வா அஹம் ந பஸ்ஸாமீதி (க.)]. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘பிஸுணவாசோ கோ² பன ஹோதி. இதோ ஸுத்வா அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி ஸமக்³கா³னம் வா பே⁴த்தா [பே⁴த³கா (க.), பே⁴தே³தா (ஸ்யா. கம்.), தத³ட்ட²கதா²யம் பன பே⁴த்தாதி தி³ஸ்ஸதி], பி⁴ன்னானம் வா அனுப்பதா³தா, வக்³கா³ராமோ வக்³க³ரதோ வக்³க³னந்தீ³ வக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ப²ருஸவாசோ கோ² பன ஹோதி. யா ஸா வாசா அண்ட³கா [கண்ட³கா (க.)] கக்கஸா பரகடுகா பராபி⁴ஸஜ்ஜனீ கோத⁴ஸாமந்தா அஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகா, ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ஸம்ப²ப்பலாபீ கோ² பன ஹோதி. அகாலவாதீ³ அபூ⁴தவாதீ³ அனத்த²வாதீ³ அத⁴ம்மவாதீ³ அவினயவாதீ³. அனிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி அகாலேன அனபதே³ஸம் அபரியந்தவதிம் அனத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’’’தி!

‘‘ப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்து வா வஜ்ஜ²ந்து வா உச்சி²ஜ்ஜந்து வா வினஸ்ஸந்து வா மா வா அஹேஸு’’’ந்தி [மா வா அஹேஸும் இதி வாதி (ஸீ. பீ. க.)].

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம் நத்தி² யிட்ட²ம் நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² மாதா நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா ஹோதி.

‘‘ஏவம் அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி.

441. ‘‘திவித⁴ம் கோ², க³ஹபதயோ, காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ² லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி.

‘‘அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி. யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம், கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா, தம் நாதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி.

‘‘காமேஸுமிச்சா²சாரம் பஹாய காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி. யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி, ததா²ரூபாஸு ந சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் காயேன த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி. ஸபா⁴க³தோ வா பரிஸாக³தோ வா, ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா, அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ந ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா, ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா, ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி. யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா – ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³ நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, சதுப்³பி³த⁴ம் வாசாய த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’தி!

‘‘அப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி அப்பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா அவேரா அப்³யாப³ஜ்ஜா² அனீகா⁴ ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’தி.

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கோ கோ² பன ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம் அத்தி² யிட்ட²ம் அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, திவித⁴ம் மனஸா த⁴ம்மசரியாஸமசரியா ஹோதி.

‘‘ஏவம் த⁴ம்மசரியாஸமசரியாஹேது கோ², க³ஹபதயோ, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி.

442. ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க²த்தியமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலானம்…பே… க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா க³ஹபதிமஹாஸாலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா தாவதிம்ஸானம் தே³வானம்…பே… யாமானம் தே³வானம்… துஸிதானம் தே³வானம்… நிம்மானரதீனம் தே³வானம்… பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம்… ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஆபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரித்தாபா⁴னம் தே³வானம்…பே… அப்பமாணாபா⁴னம் தே³வானம்… ஆப⁴ஸ்ஸரானம் தே³வானம்… பரித்தஸுபா⁴னம் தே³வானம்… அப்பமாணஸுபா⁴னம் தே³வானம்… ஸுப⁴கிண்ஹானம் தே³வானம்… வேஹப்ப²லானம் தே³வானம்… அவிஹானம் தே³வானம்… அதப்பானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸானம் தே³வானம்… ஸுத³ஸ்ஸீனம் தே³வானம்… அகனிட்டா²னம் தே³வானம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம் … ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ.

‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, க³ஹபதயோ, த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ – ‘அஹோ வதாஹம் ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி; டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி ஸோ த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ’’தி.

443. ஏவம் வுத்தே, ஸாலேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி. ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏதே மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே [பாணுபேதம் (க.)] ஸரணம் க³தே’’தி.

ஸாலேய்யகஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.