6. மஹாஸச்சகஸுத்தம்

364. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் ஸுனிவத்தோ² ஹோதி பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பவிஸிதுகாமோ [புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய… பவிஸிதுகாமோ ஹோதி (ஸீ.)]. அத² கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ யேன மஹாவனம் கூடாகா³ரஸாலா தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸச்சகம் நிக³ண்ட²புத்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ஆக³ச்ச²தி ப⁴ஸ்ஸப்பவாத³கோ பண்டி³தவாதோ³ ஸாது⁴ஸம்மதோ ப³ஹுஜனஸ்ஸ. ஏஸோ கோ², ப⁴ந்தே, அவண்ணகாமோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, அவண்ணகாமோ த⁴ம்மஸ்ஸ, அவண்ணகாமோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா முஹுத்தம் நிஸீத³து அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. அத² கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

365. ‘‘ஸந்தி, போ⁴ கோ³தம, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா காயபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, நோ சித்தபா⁴வனம். பு²ஸந்தி ஹி தே, போ⁴ கோ³தம, ஸாரீரிகம் து³க்க²ம் வேத³னம். பூ⁴தபுப்³ப³ம், போ⁴ கோ³தம, ஸாரீரிகாய து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸதோ ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதி, ஹத³யம்பி நாம ப²லிஸ்ஸதி, உண்ஹம்பி லோஹிதம் முக²தோ உக்³க³மிஸ்ஸதி, உம்மாத³ம்பி பாபுணிஸ்ஸதி [பாபுணிஸ்ஸந்தி (ஸ்யா. கம்.)] சித்தக்கே²பம். தஸ்ஸ கோ² ஏதம், போ⁴ கோ³தம, காயன்வயம் சித்தம் ஹோதி, காயஸ்ஸ வஸேன வத்ததி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அபா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸ. ஸந்தி பன, போ⁴ கோ³தம, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா சித்தபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, நோ காயபா⁴வனம். பு²ஸந்தி ஹி தே, போ⁴ கோ³தம, சேதஸிகம் து³க்க²ம் வேத³னம். பூ⁴தபுப்³ப³ம், போ⁴ கோ³தம, சேதஸிகாய து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸதோ ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதி, ஹத³யம்பி நாம ப²லிஸ்ஸதி, உண்ஹம்பி லோஹிதம் முக²தோ உக்³க³மிஸ்ஸதி, உம்மாத³ம்பி பாபுணிஸ்ஸதி சித்தக்கே²பம். தஸ்ஸ கோ² ஏஸோ, போ⁴ கோ³தம, சித்தன்வயோ காயோ ஹோதி, சித்தஸ்ஸ வஸேன வத்ததி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அபா⁴விதத்தா காயஸ்ஸ. தஸ்ஸ மய்ஹம், போ⁴ கோ³தம, ஏவம் ஹோதி – ‘அத்³தா⁴ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா சித்தபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, நோ காயபா⁴வன’’’ந்தி.

366. ‘‘கிந்தி பன தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, காயபா⁴வனா ஸுதா’’தி? ‘‘ஸேய்யதி²த³ம் – நந்தோ³ வச்சோ², கிஸோ ஸம்கிச்சோ, மக்க²லி கோ³ஸாலோ – ஏதேஹி, போ⁴ கோ³தம, அசேலகா முத்தாசாரா ஹத்தா²பலேக²னா நஏஹிப⁴த்³த³ந்திகா நதிட்ட²ப⁴த்³த³ந்திகா [நஏஹிப⁴த³ந்திகா, நதிட்ட²ப⁴த³ந்திகா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ந அபி⁴ஹடம் ந உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ந நிமந்தனம் ஸாதி³யந்தி, தே ந கும்பி⁴முகா² படிக்³க³ண்ஹந்தி ந களோபிமுகா² படிக்³க³ண்ஹந்தி ந ஏளகமந்தரம் ந த³ண்ட³மந்தரம் ந முஸலமந்தரம் ந த்³வின்னம் பு⁴ஞ்ஜமானானம் ந க³ப்³பி⁴னியா ந பாயமானாய ந புரிஸந்தரக³தாய ந ஸங்கித்தீஸு ந யத்த² ஸா உபட்டி²தோ ஹோதி ந யத்த² மக்கி²கா ஸண்ட³ஸண்ட³சாரினீ, ந மச்ச²ம் ந மம்ஸம் ந ஸுரம் ந மேரயம் ந து²ஸோத³கம் பிவந்தி. தே ஏகாகா³ரிகா வா ஹோந்தி ஏகாலோபிகா, த்³வாகா³ரிகா வா ஹோந்தி த்³வாலோபிகா…பே… ஸத்தாகா³ரிகா வா ஹோந்தி ஸத்தாலோபிகா. ஏகிஸ்ஸாபி த³த்தியா யாபேந்தி, த்³வீஹிபி த³த்தீஹி யாபேந்தி…பே… ஸத்தஹிபி த³த்தீஹி யாபேந்தி. ஏகாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேந்தி, த்³வீஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேந்தி…பே… ஸத்தாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேந்தி. இதி ஏவரூபம் அத்³த⁴மாஸிகம்பி பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தீ’’தி.

‘‘கிம் பன தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, தாவதகேனேவ யாபேந்தீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம. அப்பேகதா³, போ⁴ கோ³தம, உளாரானி உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தி, உளாரானி உளாரானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜந்தி, உளாரானி உளாரானி ஸாயனீயானி ஸாயந்தி, உளாரானி உளாரானி பானானி பிவந்தி. தே இமம் காயம் ப³லம் கா³ஹேந்தி நாம, ப்³ரூஹேந்தி நாம, மேதே³ந்தி நாமா’’தி.

‘‘யம் கோ² தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, புரிமம் பஹாய பச்சா² உபசினந்தி, ஏவம் இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ ஆசயாபசயோ ஹோதி. கிந்தி பன தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, சித்தபா⁴வனா ஸுதா’’தி? சித்தபா⁴வனாய கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வதா புட்டோ² ஸமானோ ந ஸம்பாயாஸி.

367. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸச்சகம் நிக³ண்ட²புத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யாபி கோ² தே ஏஸா, அக்³கி³வேஸ்ஸன, புரிமா காயபா⁴வனா பா⁴ஸிதா ஸாபி அரியஸ்ஸ வினயே நோ த⁴ம்மிகா காயபா⁴வனா. காயபா⁴வனம்பி [காயபா⁴வனம் ஹி (ஸீ. பீ. க.)] கோ² த்வம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ந அஞ்ஞாஸி, குதோ பன த்வம் சித்தபா⁴வனம் ஜானிஸ்ஸஸி? அபி ச, அக்³கி³வேஸ்ஸன, யதா² அபா⁴விதகாயோ ச ஹோதி அபா⁴விதசித்தோ ச, பா⁴விதகாயோ ச ஹோதி பா⁴விதசித்தோ ச. தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

368. ‘‘கத²ஞ்ச, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபா⁴விதகாயோ ச ஹோதி அபா⁴விதசித்தோ ச? இத⁴, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி ஸுகா² வேத³னா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸுக²ஸாராகீ³ ச ஹோதி ஸுக²ஸாராகி³தஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ ஸா ஸுகா² வேத³னா நிருஜ்ஜ²தி. ஸுகா²ய வேத³னாய நிரோதா⁴ உப்பஜ்ஜதி து³க்கா² வேத³னா. ஸோ து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ கோ² ஏஸா, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி அபா⁴விதத்தா காயஸ்ஸ, உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி அபா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸ. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏவம் உப⁴தோபக்க²ம் உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி அபா⁴விதத்தா காயஸ்ஸ, உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி அபா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸ, ஏவம் கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபா⁴விதகாயோ ச ஹோதி அபா⁴விதசித்தோ ச.

369. ‘‘கத²ஞ்ச, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பா⁴விதகாயோ ச ஹோதி பா⁴விதசித்தோ ச? இத⁴, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி ஸுகா² வேத³னா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ந ஸுக²ஸாராகீ³ ச ஹோதி, ந ஸுக²ஸாராகி³தஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ ஸா ஸுகா² வேத³னா நிருஜ்ஜ²தி. ஸுகா²ய வேத³னாய நிரோதா⁴ உப்பஜ்ஜதி து³க்கா² வேத³னா. ஸோ து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ந ஸோசதி ந கிலமதி ந பரிதே³வதி ந உரத்தாளிம் கந்த³தி ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ கோ² ஏஸா, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி பா⁴விதத்தா காயஸ்ஸ, உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி பா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸ. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏவம் உப⁴தோபக்க²ம் உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி பா⁴விதத்தா காயஸ்ஸ, உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி பா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸ. ஏவம் கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, பா⁴விதகாயோ ச ஹோதி பா⁴விதசித்தோ சா’’தி.

370. ‘‘ஏவம் பஸன்னோ அஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ! ப⁴வஞ்ஹி கோ³தமோ பா⁴விதகாயோ ச ஹோதி பா⁴விதசித்தோ சா’’தி. ‘‘அத்³தா⁴ கோ² தே அயம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆஸஜ்ஜ உபனீய வாசா பா⁴ஸிதா, அபி ச தே அஹம் ப்³யாகரிஸ்ஸாமி. யதோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, தம் வத மே உப்பன்னா வா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, உப்பன்னா வா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் [நேதம் கோ²டா²னம் (ஸீ. பீ.)] விஜ்ஜதீ’’தி.

‘‘ந ஹி நூன [ந ஹனூன (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி ததா²ரூபா ஸுகா² வேத³னா யதா²ரூபா உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்டே²ய்ய; ந ஹி நூன போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி ததா²ரூபா து³க்கா² வேத³னா யதா²ரூபா உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் பரியாதா³ய திட்டே²ய்யா’’தி.

371. ‘‘கிஞ்ஹி நோ ஸியா, அக்³கி³வேஸ்ஸன? இத⁴ மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜாபதோ², அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா. நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபரேன ஸமயேன த³ஹரோவ ஸமானோ, ஸுஸுகாளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா, அகாமகானம் மாதாபிதூனம் அஸ்ஸுமுகா²னம் ருத³ந்தானம், கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிம். ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ கிம்குஸலக³வேஸீ அனுத்தரம் ஸந்திவரபத³ம் பரியேஸமானோ யேன ஆளாரோ காலாமோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ஆளாரம் காலாமம் ஏதத³வோசம் – ‘இச்சா²மஹம், ஆவுஸோ காலாம, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ப்³ரஹ்மசரியம் சரிது’ந்தி. ஏவம் வுத்தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆளாரோ காலாமோ மம் ஏதத³வோச – ‘விஹரதாயஸ்மா, தாதி³ஸோ அயம் த⁴ம்மோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ நசிரஸ்ஸேவ ஸகம் ஆசரியகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, நசிரஸ்ஸேவ கி²ப்பமேவ தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணிம். ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தாவதகேனேவ ஓட்ட²பஹதமத்தேன லபிதலாபனமத்தேன ஞாணவாத³ஞ்ச வதா³மி தே²ரவாத³ஞ்ச, ‘ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ச படிஜானாமி, அஹஞ்சேவ அஞ்ஞே ச. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² ஆளாரோ காலாமோ இமம் த⁴ம்மம் கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகேன ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³தி, அத்³தா⁴ ஆளாரோ காலாமோ இமம் த⁴ம்மம் ஜானம் பஸ்ஸம் விஹரதீ’’’தி.

‘‘அத² க்²வாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, யேன ஆளாரோ காலாமோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ஆளாரம் காலாமம் ஏதத³வோசம் – ‘கித்தாவதா நோ, ஆவுஸோ காலாம, இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³ஸீ’தி? ஏவம் வுத்தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆளாரோ காலாமோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் பவேதே³ஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² ஆளாரஸ்ஸேவ காலாமஸ்ஸ அத்தி² ஸத்³தா⁴, மய்ஹம்பத்தி² ஸத்³தா⁴; ந கோ² ஆளாரஸ்ஸேவ காலாமஸ்ஸ அத்தி² வீரியம், மய்ஹம்பத்தி² வீரியம்; ந கோ² ஆளாரஸ்ஸேவ காலாமஸ்ஸ அத்தி² ஸதி, மய்ஹம்பத்தி² ஸதி; ந கோ² ஆளாரஸ்ஸேவ காலாமஸ்ஸ அத்தி² ஸமாதி⁴, மய்ஹம்பத்தி² ஸமாதி⁴; ந கோ² ஆளாரஸ்ஸேவ காலாமஸ்ஸ அத்தி² பஞ்ஞா, மய்ஹம்பத்தி² பஞ்ஞா; யம்னூனாஹம் யம் த⁴ம்மம் ஆளாரோ காலாமோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³தி தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய பத³ஹேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, நசிரஸ்ஸேவ கி²ப்பமேவ தம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம்.

‘‘அத² க்²வாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, யேன ஆளாரோ காலாமோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ஆளாரம் காலாமம் ஏதத³வோசம் – ‘ஏத்தாவதா நோ, ஆவுஸோ காலாம, இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³ஸீ’தி? ‘ஏத்தாவதா கோ² அஹம், ஆவுஸோ, இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³மீ’தி. ‘அஹம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஏத்தாவதா இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீ’தி. ‘லாபா⁴ நோ, ஆவுஸோ, ஸுலத்³த⁴ம் நோ, ஆவுஸோ, யே மயம் ஆயஸ்மந்தம் தாதி³ஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் பஸ்ஸாம. இதி யாஹம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³மி தம் த்வம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரஸி; யம் த்வம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரஸி தமஹம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³மி. இதி யாஹம் த⁴ம்மம் ஜானாமி தம் த்வம் த⁴ம்மம் ஜானாஸி; யம் த்வம் த⁴ம்மம் ஜானாஸி தமஹம் த⁴ம்மம் ஜானாமி. இதி யாதி³ஸோ அஹம் தாதி³ஸோ துவம், யாதி³ஸோ துவம் தாதி³ஸோ அஹம். ஏஹி தா³னி, ஆவுஸோ, உபோ⁴வ ஸந்தா இமம் க³ணம் பரிஹராமா’தி. இதி கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆளாரோ காலாமோ ஆசரியோ மே ஸமானோ (அத்தனோ) [( ) நத்தி² (ஸீ. பீ.)] அந்தேவாஸிம் மம் ஸமானம் அத்தனா ஸமஸமம் ட²பேஸி, உளாராய ச மம் பூஜாய பூஜேஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘நாயம் த⁴ம்மோ நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, யாவதே³வ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபபத்தியா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தம் த⁴ம்மம் அனலங்கரித்வா தஸ்மா த⁴ம்மா நிப்³பி³ஜ்ஜ அபக்கமிம்.

372. ‘‘ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கிம்குஸலக³வேஸீ அனுத்தரம் ஸந்திவரபத³ம் பரியேஸமானோ யேன உத³கோ ராமபுத்தோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா உத³கம் ராமபுத்தம் ஏதத³வோசம் – ‘இச்சா²மஹம், ஆவுஸோ [பஸ்ஸ ம. நி. 1.278 பாஸராஸிஸுத்தே] இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ப்³ரஹ்மசரியம் சரிது’ந்தி. ஏவம் வுத்தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உத³கோ ராமபுத்தோ மம் ஏதத³வோச – ‘விஹரதாயஸ்மா, தாதி³ஸோ அயம் த⁴ம்மோ யத்த² விஞ்ஞூ புரிஸோ நசிரஸ்ஸேவ ஸகம் ஆசரியகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, நசிரஸ்ஸேவ கி²ப்பமேவ தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணிம். ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தாவதகேனேவ ஓட்ட²பஹதமத்தேன லபிதலாபனமத்தேன ஞாணவாத³ஞ்ச வதா³மி தே²ரவாத³ஞ்ச, ‘ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி ச படிஜானாமி, அஹஞ்சேவ அஞ்ஞே ச. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² ராமோ இமம் த⁴ம்மம் கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகேன ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³ஸி. அத்³தா⁴ ராமோ இமம் த⁴ம்மம் ஜானம் பஸ்ஸம் விஹாஸீ’தி. அத² க்²வாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, யேன உத³கோ ராமபுத்தோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா உத³கம் ராமபுத்தம் ஏதத³வோசம் – ‘கித்தாவதா நோ, ஆவுஸோ ராமோ, இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³ஸீ’தி? ஏவம் வுத்தே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உத³கோ ராமபுத்தோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் பவேதே³ஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² ராமஸ்ஸேவ அஹோஸி ஸத்³தா⁴, மய்ஹம்பத்தி² ஸத்³தா⁴; ந கோ² ராமஸ்ஸேவ அஹோஸி வீரியம், மய்ஹம்பத்தி² வீரியம்; ந கோ² ராமஸ்ஸேவ அஹோஸி ஸதி, மய்ஹம்பத்தி² ஸதி; ந கோ² ராமஸ்ஸேவ அஹோஸி ஸமாதி⁴, மய்ஹம்பத்தி² ஸமாதி⁴; ந கோ² ராமஸ்ஸேவ அஹோஸி பஞ்ஞா, மய்ஹம்பத்தி² பஞ்ஞா; யம்னூனாஹம் யம் த⁴ம்மம் ராமோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி பவேதே³ஸி தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய பத³ஹேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, நசிரஸ்ஸேவ கி²ப்பமேவ தம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம்.

‘‘அத² க்²வாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, யேன உத³கோ ராமபுத்தோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா உத³கம் ராமபுத்தம் ஏதத³வோசம் – ‘ஏத்தாவதா நோ, ஆவுஸோ, ராமோ இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³ஸீ’தி? ‘ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, ராமோ இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³ஸீ’தி. ‘அஹம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஏத்தாவதா இமம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீ’தி. ‘லாபா⁴ நோ, ஆவுஸோ, ஸுலத்³த⁴ம் நோ, ஆவுஸோ, யே மயம் ஆயஸ்மந்தம் தாதி³ஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் பஸ்ஸாம. இதி யம் த⁴ம்மம் ராமோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³ஸி, தம் த்வம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரஸி; யம் த்வம் த⁴ம்மம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரஸி, தம் த⁴ம்மம் ராமோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ பவேதே³ஸி. இதி யம் த⁴ம்மம் ராமோ அபி⁴ஞ்ஞாஸி தம் த்வம் த⁴ம்மம் ஜானாஸி; யம் த்வம் த⁴ம்மம் ஜானாஸி தம் த⁴ம்மம் ராமோ அபி⁴ஞ்ஞாஸி. இதி யாதி³ஸோ ராமோ அஹோஸி தாதி³ஸோ துவம்; யாதி³ஸோ துவம் தாதி³ஸோ ராமோ அஹோஸி. ஏஹி தா³னி, ஆவுஸோ, துவம் இமம் க³ணம் பரிஹரா’தி. இதி கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, உத³கோ ராமபுத்தோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ மே ஸமானோ ஆசரியட்டா²னே ச மம் ட²பேஸி, உளாராய ச மம் பூஜாய பூஜேஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘நாயம் த⁴ம்மோ நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, யாவதே³வ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபபத்தியா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தம் த⁴ம்மம் அனலங்கரித்வா தஸ்மா த⁴ம்மா நிப்³பி³ஜ்ஜ அபக்கமிம்.

373. ‘‘ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கிம்குஸலக³வேஸீ அனுத்தரம் ஸந்திவரபத³ம் பரியேஸமானோ மக³தே⁴ஸு அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன உருவேலா ஸேனானிக³மோ தத³வஸரிம். தத்த²த்³த³ஸம் ரமணீயம் பூ⁴மிபா⁴க³ம், பாஸாதி³கஞ்ச வனஸண்ட³ம், நதி³ஞ்ச ஸந்த³ந்திம் ஸேதகம் ஸுபதித்த²ம் ரமணீயம், ஸமந்தா ச கோ³சரகா³மம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ரமணீயோ வத, போ⁴, பூ⁴மிபா⁴கோ³, பாஸாதி³கோ ச வனஸண்டோ³, நதீ³ ச ஸந்த³தி ஸேதகா ஸுபதித்தா² ரமணீயா, ஸமந்தா ச கோ³சரகா³மோ. அலம் வதித³ம் குலபுத்தஸ்ஸ பதா⁴னத்தி²கஸ்ஸ பதா⁴னாயா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தத்தே²வ நிஸீதி³ம் ‘அலமித³ம் பதா⁴னாயா’தி.

374. ‘‘அபிஸ்ஸுமம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, திஸ்ஸோ உபமா படிப⁴ம்ஸு அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம் உத³கே நிக்கி²த்தம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய உத்தராரணிம் ஆதா³ய – ‘அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, தேஜோ பாதுகரிஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம், உத³கே நிக்கி²த்தம், உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ந்தோ அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேய்ய, தேஜோ பாதுகரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அது³ஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம், தஞ்ச பன உத³கே நிக்கி²த்தம். யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயேன சேவ சித்தேன ச காமேஹி அவூபகட்டா² விஹரந்தி, யோ ச நேஸம் காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமஸ்னேஹோ காமமுச்சா² காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ, ஸோ ச அஜ்ஜ²த்தம் ந ஸுப்பஹீனோ ஹோதி, ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴, ஓபக்கமிகா சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, அப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. நோ சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, அப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. அயம் கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, பட²மா உபமா படிபா⁴ஸி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³.

375. ‘‘அபராபி கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, து³தியா உபமா படிபா⁴ஸி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம், ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய உத்தராரணிம் ஆதா³ய – ‘அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, தேஜோ பாதுகரிஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம், ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தம், உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ந்தோ அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேய்ய தேஜோ பாதுகரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அது³ஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம், கிஞ்சாபி ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தம். யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸாதி. ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயேன சேவ சித்தேன ச காமேஹி வூபகட்டா² விஹரந்தி, யோ ச நேஸம் காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமஸ்னேஹோ காமமுச்சா² காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ ஸோ ச அஜ்ஜ²த்தம் ந ஸுப்பஹீனோ ஹோதி, ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴, ஓபக்கமிகா சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, அப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. நோ சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, அப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. அயம் கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, து³தியா உபமா படிபா⁴ஸி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³’’.

376. ‘‘அபராபி கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ததியா உபமா படிபா⁴ஸி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஸுக்க²ம் கட்ட²ம் கோளாபம், ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய உத்தராரணிம் ஆதா³ய – ‘அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, தேஜோ பாதுகரிஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் ஸுக்க²ம் கட்ட²ம் கோளாபம், ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தம், உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ந்தோ அக்³கி³ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேய்ய, தேஜோ பாதுகரேய்யா’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அது³ஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஸுக்க²ம் கட்ட²ம் கோளாபம், தஞ்ச பன ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்த’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயேன சேவ சித்தேன ச காமேஹி வூபகட்டா² விஹரந்தி, யோ ச நேஸம் காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமஸ்னேஹோ காமமுச்சா² காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ, ஸோ ச அஜ்ஜ²த்தம் ஸுப்பஹீனோ ஹோதி ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴, ஓபக்கமிகா சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, ப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. நோ சேபி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, ப⁴ப்³பா³வ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴ய. அயம் கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ததியா உபமா படிபா⁴ஸி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³. இமா கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, திஸ்ஸோ உபமா படிப⁴ம்ஸு அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³.’’

377. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் த³ந்தேபி⁴ த³ந்தமாதா⁴ய [பஸ்ஸ ம. நி. 1.221 விதக்கஸண்டா²னஸுத்தே], ஜிவ்ஹாய தாலும் ஆஹச்ச, சேதஸா சித்தம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹேய்யம் அபி⁴னிப்பீளேய்யம் அபி⁴ஸந்தாபேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, த³ந்தேபி⁴ த³ந்தமாதா⁴ய, ஜிவ்ஹாய தாலும் ஆஹச்ச, சேதஸா சித்தம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹாமி அபி⁴னிப்பீளேமி அபி⁴ஸந்தாபேமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, த³ந்தேபி⁴ த³ந்தமாதா⁴ய ஜிவ்ஹாய தாலும் ஆஹச்ச சேதஸா சித்தம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹதோ அபி⁴னிப்பீளயதோ அபி⁴ஸந்தாபயதோ கச்சே²ஹி ஸேதா³ முச்சந்தி. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ப³லவா புரிஸோ து³ப்³ப³லதரம் புரிஸம் ஸீஸே வா க³ஹேத்வா க²ந்தே⁴ வா க³ஹேத்வா அபி⁴னிக்³க³ண்ஹேய்ய அபி⁴னிப்பீளேய்ய அபி⁴ஸந்தாபேய்ய, ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, த³ந்தேபி⁴ த³ந்தமாதா⁴ய, ஜிவ்ஹாய தாலும் ஆஹச்ச, சேதஸா சித்தம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹதோ அபி⁴னிப்பீளயதோ அபி⁴ஸந்தாபயதோ கச்சே²ஹி ஸேதா³ முச்சந்தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

378. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் அப்பாணகம்யேவ ஜா²னம் ஜா²யேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே உபருந்தி⁴ம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு கண்ணஸோதேஹி வாதானம் நிக்க²மந்தானம் அதி⁴மத்தோ ஸத்³தோ³ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம கம்மாரக³க்³க³ரியா த⁴மமானாய அதி⁴மத்தோ ஸத்³தோ³ ஹோதி, ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு கண்ணஸோதேஹி வாதானம் நிக்க²மந்தானம் அதி⁴மத்தோ ஸத்³தோ³ ஹோதி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம் உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா². ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் அப்பாணகம்யேவ ஜா²னம் ஜா²யேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே உபருந்தி⁴ம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா வாதா முத்³த⁴னி ஊஹனந்தி [ஊஹந்தி (ஸீ.), ஓஹனந்தி (ஸ்யா. கம்.), உஹனந்தி (க.)]. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ப³லவா புரிஸோ திண்ஹேன ஸிக²ரேன முத்³த⁴னி அபி⁴மத்தே²ய்ய [முத்³தா⁴னம் அபி⁴மந்தே²ய்ய (ஸீ. பீ.), முத்³தா⁴னம் அபி⁴மத்தே²ய்ய (ஸ்யா. கம்.)], ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா வாதா முத்³த⁴னி ஊஹனந்தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம் உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா². ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் அப்பாணகம்யேவ ஜா²னம் ஜா²யேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே உபருந்தி⁴ம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா ஸீஸே ஸீஸவேத³னா ஹோந்தி. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ப³லவா புரிஸோ த³ள்ஹேன வரத்தக்க²ண்டே³ன [வரத்தகப³ந்த⁴னேன (ஸீ.)] ஸீஸே ஸீஸவேட²ம் த³தே³ய்ய, ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா ஸீஸே ஸீஸவேத³னா ஹோந்தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம் உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா². ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் அப்பாணகம்யேவ ஜா²னம் ஜா²யேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே உபருந்தி⁴ம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா வாதா குச்சி²ம் பரிகந்தந்தி. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன குச்சி²ம் பரிகந்தேய்ய, ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தா வாதா குச்சி²ம் பரிகந்தந்தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம் உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா². ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் அப்பாணகம்யேவ ஜா²னம் ஜா²யேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே உபருந்தி⁴ம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தோ காயஸ்மிம் டா³ஹோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, த்³வே ப³லவந்தோ புரிஸா து³ப்³ப³லதரம் புரிஸம் நானாபா³ஹாஸு க³ஹேத்வா அங்கா³ரகாஸுயா ஸந்தாபேய்யும் ஸம்பரிதாபேய்யும், ஏவமேவ கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, முக²தோ ச நாஸதோ ச கண்ணதோ ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு உபருத்³தே⁴ஸு அதி⁴மத்தோ காயஸ்மிம் டா³ஹோ ஹோதி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, வீரியம் ஹோதி அஸல்லீனம் உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா². ஸாரத்³தோ⁴ ச பன மே காயோ ஹோதி அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ தேனேவ து³க்க²ப்பதா⁴னேன பதா⁴னாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி. அபிஸ்ஸு மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தே³வதா தி³ஸ்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘காலங்கதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. ஏகச்சா தே³வதா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ந காலங்கதோ ஸமணோ கோ³தமோ, அபி ச காலங்கரோதீ’தி. ஏகச்சா தே³வதா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ந காலங்கதோ ஸமணோ கோ³தமோ, நபி காலங்கரோதி, அரஹம் ஸமணோ கோ³தமோ, விஹாரோத்வேவ ஸோ [விஹாரோத்வேவேஸோ (ஸீ.)] அரஹதோ ஏவரூபோ ஹோதீ’தி [விஹாரோத்வேவேஸோ அரஹதோ’’தி (?)].

379. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் ஸப்³ப³ஸோ ஆஹாருபச்சே²தா³ய படிபஜ்ஜேய்ய’ந்தி. அத² கோ² மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தே³வதா உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘மா கோ² த்வம், மாரிஸ, ஸப்³ப³ஸோ ஆஹாருபச்சே²தா³ய படிபஜ்ஜி. ஸசே கோ² த்வம், மாரிஸ, ஸப்³ப³ஸோ ஆஹாருபச்சே²தா³ய படிபஜ்ஜிஸ்ஸஸி, தஸ்ஸ தே மயம் தி³ப்³ப³ம் ஓஜம் லோமகூபேஹி அஜ்ஜோ²ஹாரேஸ்ஸாம [அஜ்ஜோ²ஹரிஸ்ஸாம (ஸ்யா. கம். பீ. க.)], தாய த்வம் யாபேஸ்ஸஸீ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘அஹஞ்சேவ கோ² பன ஸப்³ப³ஸோ அஜஜ்ஜிதம் [அஜத்³து⁴கம் (ஸீ. பீ.), ஜத்³து⁴கம் (ஸ்யா. கம்.)] படிஜானேய்யம், இமா ச மே தே³வதா தி³ப்³ப³ம் ஓஜம் லோமகூபேஹி அஜ்ஜோ²ஹாரேய்யும் [அஜ்ஜோ²ஹரேய்யும் (ஸ்யா. கம். பீ. க.)], தாய சாஹம் யாபேய்யம், தம் மமஸ்ஸ முஸா’தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தா தே³வதா பச்சாசிக்கா²மி, ‘ஹல’ந்தி வதா³மி.

380. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் தோ²கம் தோ²கம் ஆஹாரம் ஆஹாரேய்யம், பஸதம் பஸதம், யதி³ வா முக்³க³யூஸம், யதி³ வா குலத்த²யூஸம், யதி³ வா களாயயூஸம், யதி³ வா ஹரேணுகயூஸ’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தோ²கம் தோ²கம் ஆஹாரம் ஆஹாரேஸிம், பஸதம் பஸதம், யதி³ வா முக்³க³யூஸம், யதி³ வா குலத்த²யூஸம், யதி³ வா களாயயூஸம், யதி³ வா ஹரேணுகயூஸம். தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தோ²கம் தோ²கம் ஆஹாரம் ஆஹாரயதோ, பஸதம் பஸதம், யதி³ வா முக்³க³யூஸம், யதி³ வா குலத்த²யூஸம், யதி³ வா களாயயூஸம், யதி³ வா ஹரேணுகயூஸம், அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தோ காயோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம ஆஸீதிகபப்³பா³னி வா காளபப்³பா³னி வா, ஏவமேவஸ்ஸு மே அங்க³பச்சங்கா³னி ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஓட்ட²பத³ம், ஏவமேவஸ்ஸு மே ஆனிஸத³ம் ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம வட்டனாவளீ, ஏவமேவஸ்ஸு மே பிட்டி²கண்டகோ உண்ணதாவனதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஜரஸாலாய கோ³பாணஸியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே பா²ஸுளியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம க³ம்பீ⁴ரே உத³பானே உத³கதாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே அக்கி²கூபேஸு அக்கி²தாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம தித்தகாலாபு³ ஆமகச்சி²ன்னோ வாதாதபேன ஸம்பு²டிதோ ஹோதி ஸம்மிலாதோ, ஏவமேவஸ்ஸு மே ஸீஸச்ச²வி ஸம்பு²டிதா ஹோதி ஸம்மிலாதா தாயேவப்பாஹாரதாய.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, உத³ரச்ச²விம் பரிமஸிஸ்ஸாமீதி பிட்டி²கண்டகம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, பிட்டி²கண்டகம் பரிமஸிஸ்ஸாமீதி உத³ரச்ச²விம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, யாவஸ்ஸு மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உத³ரச்ச²வி பிட்டி²கண்டகம் அல்லீனா ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, வச்சம் வா முத்தம் வா கரிஸ்ஸாமீதி தத்தே²வ அவகுஜ்ஜோ பபதாமி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, இமமேவ காயம் அஸ்ஸாஸேந்தோ பாணினா க³த்தானி அனுமஜ்ஜாமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, பாணினா க³த்தானி அனுமஜ்ஜதோ பூதிமூலானி லோமானி காயஸ்மா பபதந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. அபிஸ்ஸு மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘காளோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. ஏகச்சே மனுஸ்ஸா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ந காளோ ஸமணோ கோ³தமோ, ஸாமோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. ஏகச்சே மனுஸ்ஸா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ந காளோ ஸமணோ கோ³தமோ, நபி ஸாமோ, மங்கு³ரச்ச²வி ஸமணோ கோ³தமோ’தி. யாவஸ்ஸு மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, தாவ பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ உபஹதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய.

381. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யிம்ஸு, ஏதாவபரமம், நயிதோ பி⁴ய்யோ. யேபி ஹி கேசி அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யிஸ்ஸந்தி, ஏதாவபரமம், நயிதோ பி⁴ய்யோ. யேபி ஹி கேசி ஏதரஹி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி, ஏதாவபரமம், நயிதோ பி⁴ய்யோ. ந கோ² பனாஹம் இமாய கடுகாய து³க்கரகாரிகாய அதி⁴க³ச்சா²மி உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம். ஸியா நு கோ² அஞ்ஞோ மக்³கோ³ போ³தா⁴யா’தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம் பிது ஸக்கஸ்ஸ கம்மந்தே ஸீதாய ஜம்பு³ச்சா²யாய நிஸின்னோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதா. ஸியா நு கோ² ஏஸோ மக்³கோ³ போ³தா⁴யா’தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஸதானுஸாரி விஞ்ஞாணம் அஹோஸி – ‘ஏஸேவ மக்³கோ³ போ³தா⁴யா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம் நு கோ² அஹம் தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ பா⁴யாமி, யம் தம் ஸுக²ம் அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² அஹம் தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ பா⁴யாமி, யம் தம் ஸுக²ம் அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’தி.

382. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² தம் ஸுகரம் ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தும் ஏவம் அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தகாயேன, யம்னூனாஹம் ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹாரேய்யம் ஓத³னகும்மாஸ’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹாரேஸிம் ஓத³னகும்மாஸம். தேன கோ² பன மம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஸமயேன பஞ்ச [பஞ்சவக்³கி³யா (அஞ்ஞஸுத்தேஸு)] பி⁴க்கூ² பச்சுபட்டி²தா ஹோந்தி – ‘யம் கோ² ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் அதி⁴க³மிஸ்ஸதி, தம் நோ ஆரோசேஸ்ஸதீ’தி. யதோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹாரேஸிம் ஓத³னகும்மாஸம், அத² மே தே பஞ்ச பி⁴க்கூ² நிப்³பி³ஜ்ஜ பக்கமிம்ஸு – ‘பா³ஹுல்லிகோ [பா³ஹுலிகோ (ஸீ. பீ.) ஸம்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³டீகாய ஸமேதி] ஸமணோ கோ³தமோ, பதா⁴னவிப்³ப⁴ந்தோ, ஆவத்தோ பா³ஹுல்லாயா’தி.

383. ‘‘ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹாரேத்வா, ப³லம் க³ஹேத்வா, விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹாஸிம், ஸதோ ச ஸம்பஜானோ. ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³ஸிம் யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா, புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா, அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

384. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம்…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. அயம் கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரத்தியா பட²மே யாமே பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ; யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

385. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமி…பே… அயம் கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரத்தியா மஜ்ஜி²மே யாமே து³தியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ; யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

386. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். தஸ்ஸ மே ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த². விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் அஹோஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். அயம் கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரத்தியா பச்சி²மே யாமே ததியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ; யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. ஏவரூபாபி கோ² மே, அக்³கி³வேஸ்ஸன, உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி.

387. ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, அனேகஸதாய பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதா. அபிஸ்ஸு மம் ஏகமேகோ ஏவம் மஞ்ஞதி – ‘மமேவாரப்³ப⁴ ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’தி. ‘ந கோ² பனேதம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்; யாவதே³வ விஞ்ஞாபனத்தா²ய ததா²க³தோ பரேஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தஸ்ஸாயேவ கதா²ய பரியோஸானே, தஸ்மிம்யேவ புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தே அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேமி ஸன்னிஸாதே³மி ஏகோதி³ம் கரோமி ஸமாத³ஹாமி, யேன ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’’தி.

‘‘ஓகப்பனியமேதம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. அபி⁴ஜானாதி கோ² பன ப⁴வம் கோ³தமோ தி³வா ஸுபிதா’’தி? ‘‘அபி⁴ஜானாமஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞபேத்வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸதோ ஸம்பஜானோ நித்³த³ம் ஓக்கமிதா’’தி. ‘‘ஏதம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிம் வத³ந்தீ’’தி? ‘‘ந கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஏத்தாவதா ஸம்மூள்ஹோ வா ஹோதி அஸம்மூள்ஹோ வா. அபி ச, அக்³கி³வேஸ்ஸன, யதா² ஸம்மூள்ஹோ ச ஹோதி அஸம்மூள்ஹோ ச, தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

388. ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா அப்பஹீனா, தமஹம் ‘ஸம்மூள்ஹோ’தி வதா³மி. ஆஸவானஞ்ஹி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அப்பஹானா ஸம்மூள்ஹோ ஹோதி. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா பஹீனா, தமஹம் ‘அஸம்மூள்ஹோ’தி வதா³மி. ஆஸவானஞ்ஹி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பஹானா அஸம்மூள்ஹோ ஹோதி.

‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, தாலோ மத்த²கச்சி²ன்னோ அப⁴ப்³போ³ புன விரூள்ஹியா, ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ததா²க³தஸ்ஸ யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா’’தி.

389. ஏவம் வுத்தே, ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யாவஞ்சித³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் ஆஸஜ்ஜ ஆஸஜ்ஜ வுச்சமானஸ்ஸ, உபனீதேஹி வசனப்பதே²ஹி ஸமுதா³சரியமானஸ்ஸ, ச²விவண்ணோ சேவ பரியோதா³யதி, முக²வண்ணோ ச விப்பஸீத³தி, யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. அபி⁴ஜானாமஹம், போ⁴ கோ³தம, பூரணம் கஸ்ஸபம் வாதே³ன வாத³ம் ஸமாரபி⁴தா. ஸோபி மயா வாதே³ன வாத³ம் ஸமாரத்³தோ⁴ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேஸி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாத்வாகாஸி. போ⁴தோ பன [போ⁴தோ கோ² பன (ஸீ.)] கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் ஆஸஜ்ஜ ஆஸஜ்ஜ வுச்சமானஸ்ஸ, உபனீதேஹி வசனப்பதே²ஹி ஸமுதா³சரியமானஸ்ஸ, ச²விவண்ணோ சேவ பரியோதா³யதி, முக²வண்ணோ ச விப்பஸீத³தி, யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. அபி⁴ஜானாமஹம், போ⁴ கோ³தம, மக்க²லிம் கோ³ஸாலம்…பே… அஜிதம் கேஸகம்ப³லம்… பகுத⁴ம் கச்சாயனம்… ஸஞ்ஜயம் பே³லட்ட²புத்தம்… நிக³ண்ட²ம் நாடபுத்தம் வாதே³ன வாத³ம் ஸமாரபி⁴தா. ஸோபி மயா வாதே³ன வாத³ம் ஸமாரத்³தோ⁴ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேஸி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாத்வாகாஸி. போ⁴தோ பன கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் ஆஸஜ்ஜ ஆஸஜ்ஜ வுச்சமானஸ்ஸ, உபனீதேஹி வசனப்பதே²ஹி ஸமுதா³சரியமானஸ்ஸ, ச²விவண்ணோ சேவ பரியோதா³யதி, முக²வண்ணோ ச விப்பஸீத³தி, யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ஹந்த³ ச தா³னி மயம், போ⁴ கோ³தம, க³ச்சா²ம. ப³ஹுகிச்சா மயம், ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

அத² கோ² ஸச்சகோ நிக³ண்ட²புத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமீதி.

மஹாஸச்சகஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.