8. மஹாஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தம்

300. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, யானி கானிசி ஜங்க³லானம் பாணானம் பத³ஜாதானி ஸப்³பா³னி தானி ஹத்தி²பதே³ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தி, ஹத்தி²பத³ம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி யதி³த³ம் மஹந்தத்தேன; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா ஸப்³பே³தே சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. கதமேஸு சதூஸு? து³க்கே² அரியஸச்சே, து³க்க²ஸமுத³யே அரியஸச்சே, து³க்க²னிரோதே⁴ அரியஸச்சே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சே’’.

301. ‘‘கதமஞ்சாவுஸோ, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², மரணம்பி து³க்க²ம், ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸாபி து³க்கா², யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்; ஸம்கி²த்தேன, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா². கதமே சாவுஸோ, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴.

‘‘கதமோ சாவுஸோ, ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴? சத்தாரி ச மஹாபூ⁴தானி, சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபம்.

‘‘கதமா சாவுஸோ, சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா? பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து.

302. ‘‘கதமா சாவுஸோ, பத²வீதா⁴து? பத²வீதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் கக்க²ளம் க²ரிக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம், யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் கக்க²ளம் க²ரிக³தம் உபாதி³ன்னம். அயம் வுச்சதாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து, யா ச பா³ஹிரா பத²வீதா⁴து, பத²வீதா⁴துரேவேஸா. ‘தம் நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா பத²வீதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, பத²வீதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் பா³ஹிரா ஆபோதா⁴து பகுப்பதி [பத²வீதா⁴து பகுப்பதி (க.)]. அந்தரஹிதா தஸ்மிம் ஸமயே பா³ஹிரா பத²வீதா⁴து ஹோதி. தஸ்ஸா ஹி நாம, ஆவுஸோ, பா³ஹிராய பத²வீதா⁴துயா தாவ மஹல்லிகாய அனிச்சதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, க²யத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, வயத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, விபரிணாமத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி. கிம் பனிமஸ்ஸ மத்தட்ட²கஸ்ஸ காயஸ்ஸ தண்ஹுபாதி³ன்னஸ்ஸ ‘அஹந்தி வா மமந்தி வா அஸ்மீ’தி வா? அத² க்²வாஸ்ஸ நோதேவேத்த² ஹோதி.

‘‘தஞ்சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ம் பரே அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி ரோஸேந்தி விஹேஸேந்தி, ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘உப்பன்னா கோ² மே அயம் ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜா து³க்க²வேத³னா. ஸா ச கோ² படிச்ச, நோ அபடிச்ச. கிம் படிச்ச? ப²ஸ்ஸம் படிச்ச’. ஸோ [ஸோபிகோ² (ஸ்யா.), ஸோபி (க.)] ப²ஸ்ஸோ அனிச்சோதி பஸ்ஸதி, வேத³னா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, ஸஞ்ஞா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, ஸங்கா²ரா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணம் அனிச்சந்தி பஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தா⁴தாரம்மணமேவ சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி.

‘‘தஞ்சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ம் பரே அனிட்டே²ஹி அகந்தேஹி அமனாபேஹி ஸமுதா³சரந்தி – பாணிஸம்ப²ஸ்ஸேனபி லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ததா²பூ⁴தோ கோ² அயம் காயோ யதா²பூ⁴தஸ்மிம் காயே பாணிஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி. வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதா ககசூபமோவாதே³ – ‘‘உப⁴தோத³ண்ட³கேன சேபி, பி⁴க்க²வே, ககசேன சோரா ஓசரகா அங்க³மங்கா³னி ஓகந்தேய்யும், தத்ராபி யோ மனோ பதூ³ஸேய்ய ந மே ஸோ தேன ஸாஸனகரோ’’தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே வீரியம் ப⁴விஸ்ஸதி அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³ம். காமம் தா³னி இமஸ்மிம் காயே பாணிஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, கரீயதி ஹித³ம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸன’ந்தி.

‘‘தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴, து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம், யஸ்ஸ மே ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ஸுணிஸா ஸஸுரம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, தஸ்ஸ சே பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தி, ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘அலாபா⁴ வத மே ந வத மே லாபா⁴, து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம், யஸ்ஸ மே ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தீ’தி. தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ஸண்டா²தி, ஸோ தேன அத்தமனோ ஹோதி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதி.

303. ‘‘கதமா சாவுஸோ, ஆபோதா⁴து? ஆபோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா சாவுஸோ அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆபோ ஆபோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்தம், யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆபோ ஆபோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து யா ச பா³ஹிரா ஆபோதா⁴து, ஆபோதா⁴துரேவேஸா. ‘தம் நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஆபோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, ஆபோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் பா³ஹிரா ஆபோதா⁴து பகுப்பதி. ஸா கா³மம்பி வஹதி, நிக³மம்பி வஹதி, நக³ரம்பி வஹதி, ஜனபத³ம்பி வஹதி, ஜனபத³பதே³ஸம்பி வஹதி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, த்³வியோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, தியோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, சதுயோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, பஞ்சயோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, ச²யோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி, ஸத்தயோஜனஸதிகானிபி உத³கானி ஓக³ச்ச²ந்தி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் மஹாஸமுத்³தே³ ஸத்ததாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, ச²த்தாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, பஞ்சதாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, சதுத்தாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, திதாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, த்³விதாலம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, தாலமத்தம்பி [தாலம்பி (ஸீ.)] உத³கம் ஸண்டா²தி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் மஹாஸமுத்³தே³ ஸத்தபோரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, ச²ப்போரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, பஞ்சபோரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, சதுப்போரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, திபோரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, த்³விபோரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, போரிஸமத்தம்பி [போரிஸம்பி (ஸீ.)] உத³கம் ஸண்டா²தி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் மஹாஸமுத்³தே³ அட்³ட⁴போரிஸம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, கடிமத்தம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, ஜாணுகமத்தம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி, கோ³ப்ப²கமத்தம்பி உத³கம் ஸண்டா²தி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ, யம் மஹாஸமுத்³தே³ அங்கு³லிபப்³ப³தேமனமத்தம்பி உத³கம் ந ஹோதி. தஸ்ஸா ஹி நாம, ஆவுஸோ, பா³ஹிராய ஆபோதா⁴துயா தாவ மஹல்லிகாய அனிச்சதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, க²யத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, வயத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, விபரிணாமத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி. கிம் பனிமஸ்ஸ மத்தட்ட²கஸ்ஸ காயஸ்ஸ தண்ஹுபாதி³ன்னஸ்ஸ ‘அஹந்தி வா மமந்தி வா அஸ்மீதி’ வா? அத² க்²வாஸ்ஸ நோதேவேத்த² ஹோதி…பே… தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ஸண்டா²தி. ஸோ தேன அத்தமனோ ஹோதி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதி.

304. ‘‘கதமா சாவுஸோ, தேஜோதா⁴து? தேஜோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் தேஜோ தேஜோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – யேன ச ஸந்தப்பதி, யேன ச ஜீரீயதி, யேன ச பரிட³ய்ஹதி, யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்ச²தி, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் தேஜோ தேஜோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து யா ச பா³ஹிரா தேஜோதா⁴து, தேஜோதா⁴துரேவேஸா. ‘தம் நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா தேஜோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, தேஜோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் பா³ஹிரா தேஜோதா⁴து பகுப்பதி. ஸா கா³மம்பி த³ஹதி, நிக³மம்பி த³ஹதி, நக³ரம்பி த³ஹதி, ஜனபத³ம்பி த³ஹதி, ஜனபத³பதே³ஸம்பி த³ஹதி. ஸா ஹரிதந்தம் வா பந்த²ந்தம் வா ஸேலந்தம் வா உத³கந்தம் வா ரமணீயம் வா பூ⁴மிபா⁴க³ம் ஆக³ம்ம அனாஹாரா நிப்³பா³யதி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் குக்குடபத்தேனபி ந்ஹாருத³த்³து³லேனபி அக்³கி³ம் க³வேஸந்தி. தஸ்ஸா ஹி நாம, ஆவுஸோ, பா³ஹிராய தேஜோதா⁴துயா தாவ மஹல்லிகாய அனிச்சதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, க²யத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, வயத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, விபரிணாமத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி. கிம் பனிமஸ்ஸ மத்தட்ட²கஸ்ஸ காயஸ்ஸ தண்ஹுபாதி³ன்னஸ்ஸ ‘அஹந்தி வா மமந்தி வா அஸ்மீ’தி வா? அத² க்²வாஸ்ஸ நோதேவேத்த² ஹோதி…பே… தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ஸண்டா²தி, ஸோ தேன அத்தமனோ ஹோதி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதி.

305. ‘‘கதமா சாவுஸோ, வாயோதா⁴து? வாயோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் வாயோ வாயோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – உத்³த⁴ங்க³மா வாதா, அதோ⁴க³மா வாதா, குச்சி²ஸயா வாதா, கோட்டா²ஸயா [கோட்ட²ஸயா (ஸீ. பீ.)] வாதா, அங்க³மங்கா³னுஸாரினோ வாதா, அஸ்ஸாஸோ பஸ்ஸாஸோ இதி, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் வாயோ வாயோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து, யா ச பா³ஹிரா வாயோதா⁴து, வாயோதா⁴துரேவேஸா. ‘தம் நேதம் மம நேஸோஹமஸ்மி ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா வாயோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி வாயோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் பா³ஹிரா வாயோதா⁴து பகுப்பதி. ஸா கா³மம்பி வஹதி, நிக³மம்பி வஹதி, நக³ரம்பி வஹதி, ஜனபத³ம்பி வஹதி, ஜனபத³பதே³ஸம்பி வஹதி. ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே தாலவண்டேனபி விதூ⁴பனேனபி வாதம் பரியேஸந்தி, ஓஸ்ஸவனேபி திணானி ந இச்ச²ந்தி. தஸ்ஸா ஹி நாம, ஆவுஸோ, பா³ஹிராய வாயோதா⁴துயா தாவ மஹல்லிகாய அனிச்சதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, க²யத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, வயத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி, விபரிணாமத⁴ம்மதா பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி. கிம் பனிமஸ்ஸ மத்தட்ட²கஸ்ஸ காயஸ்ஸ தண்ஹுபாதி³ன்னஸ்ஸ ‘அஹந்தி வா மமந்தி வா அஸ்மீ’தி வா? அத² க்²வாஸ்ஸ நோதேவேத்த² ஹோதி.

‘‘தஞ்சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ம் பரே அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி ரோஸேந்தி விஹேஸேந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி, உப்பன்னா கோ² மே அயம் ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜா து³க்கா² வேத³னா. ஸா ச கோ² படிச்ச, நோ அபடிச்ச. கிம் படிச்ச? ப²ஸ்ஸம் படிச்ச. ஸோபி ப²ஸ்ஸோ அனிச்சோதி பஸ்ஸதி, வேத³னா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, ஸஞ்ஞா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, ஸங்கா²ரா அனிச்சாதி பஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணம் அனிச்சந்தி பஸ்ஸதி. தஸ்ஸ தா⁴தாரம்மணமேவ சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி.

‘‘தஞ்சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ம் பரே அனிட்டே²ஹி அகந்தேஹி அமனாபேஹி ஸமுதா³சரந்தி, பாணிஸம்ப²ஸ்ஸேனபி லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸேனபி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி ‘ததா²பூ⁴தோ கோ² அயம் காயோ யதா²பூ⁴தஸ்மிம் காயே பாணிஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி, ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்தி. வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதா ககசூபமோவாதே³ ‘‘உப⁴தோத³ண்ட³கேன சேபி, பி⁴க்க²வே, ககசேன சோரா ஓசரகா அங்க³மங்கா³னி ஓகந்தேய்யும். தத்ராபி யோ மனோ பதூ³ஸேய்ய, ந மே ஸோ தேன ஸாஸனகரோ’’தி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே வீரியம் ப⁴விஸ்ஸதி அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³ம். காமம் தா³னி இமஸ்மிம் காயே பாணிஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, லேட்³டு³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, த³ண்ட³ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து, ஸத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி கமந்து. கரீயதி ஹித³ம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸன’ந்தி.

‘‘தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴, து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம். யஸ்ஸ மே ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ஸுணிஸா ஸஸுரம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, தஸ்ஸ சே பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴, து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம். யஸ்ஸ மே ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தீ’தி. தஸ்ஸ சே, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதோ, ஏவம் ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதோ, உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ஸண்டா²தி, ஸோ தேன அத்தமனோ ஹோதி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதி.

306. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கட்ட²ஞ்ச படிச்ச வல்லிஞ்ச படிச்ச திணஞ்ச படிச்ச மத்திகஞ்ச படிச்ச ஆகாஸோ பரிவாரிதோ அகா³ரம் த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, அட்டி²ஞ்ச படிச்ச ந்ஹாருஞ்ச படிச்ச மம்ஸஞ்ச படிச்ச சம்மஞ்ச படிச்ச ஆகாஸோ பரிவாரிதோ ரூபம் த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ, ஆவுஸோ, சக்கு²ம் அபரிபி⁴ன்னம் ஹோதி, பா³ஹிரா ச ரூபா ந ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நோ ச தஜ்ஜோ ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி, நேவ தாவ தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ [அஜ்ஜ²த்திகஞ்சே (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேபி (?)], ஆவுஸோ, சக்கு²ம் அபரிபி⁴ன்னம் ஹோதி பா³ஹிரா ச ரூபா ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நோ ச தஜ்ஜோ ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி, நேவ தாவ தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. யதோ ச கோ², ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ சக்கு²ம் அபரிபி⁴ன்னம் ஹோதி, பா³ஹிரா ச ரூபா ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, தஜ்ஜோ ச ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி. ஏவம் தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. யம் ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ரூபம் தம் ரூபுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வேத³னா ஸா வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸஞ்ஞா ஸா ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யே ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸங்கா²ரா தே ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, யம் ததா²பூ⁴தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் தம் விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவஞ்ஹி கிர இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸங்க³ஹோ ஸன்னிபாதோ ஸமவாயோ ஹோதி. வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதா – ‘யோ படிச்சஸமுப்பாத³ம் பஸ்ஸதி ஸோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி; யோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி ஸோ படிச்சஸமுப்பாத³ம் பஸ்ஸதீதி. படிச்சஸமுப்பன்னா கோ² பனிமே யதி³த³ம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴. யோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்தோ³ ஆலயோ அனுனயோ அஜ்ஜோ²ஸானம் ஸோ து³க்க²ஸமுத³யோ. யோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், ஸோ து³க்க²னிரோதோ⁴’தி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதி.

‘‘அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ, ஆவுஸோ, ஸோதம் அபரிபி⁴ன்னம் ஹோதி…பே… கா⁴னம் அபரிபி⁴ன்னம் ஹோதி… ஜிவ்ஹா அபரிபி⁴ன்னா ஹோதி… காயோ அபரிபி⁴ன்னோ ஹோதி… மனோ அபரிபி⁴ன்னோ ஹோதி, பா³ஹிரா ச த⁴ம்மா ந ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி நோ ச தஜ்ஜோ ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி, நேவ தாவ தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. அஜ்ஜ²த்திகோ சேவ, ஆவுஸோ, மனோ அபரிபி⁴ன்னோ ஹோதி, பா³ஹிரா ச த⁴ம்மா ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நோ ச தஜ்ஜோ ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி, நேவ தாவ தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. யதோ ச கோ², ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகோ சேவ மனோ அபரிபி⁴ன்னோ ஹோதி, பா³ஹிரா ச த⁴ம்மா ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, தஜ்ஜோ ச ஸமன்னாஹாரோ ஹோதி, ஏவம் தஜ்ஜஸ்ஸ விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. யம் ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ரூபம் தம் ரூபுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வேத³னா ஸா வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸஞ்ஞா ஸா ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, யே ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸங்கா²ரா தே ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, யம் ததா²பூ⁴தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் தம் விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவஞ்ஹி கிர இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸங்க³ஹோ ஸன்னிபாதோ ஸமவாயோ ஹோதி. வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘யோ படிச்சஸமுப்பாத³ம் பஸ்ஸதி ஸோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி; யோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி ஸோ படிச்சஸமுப்பாத³ம் பஸ்ஸதீ’’தி. படிச்சஸமுப்பன்னா கோ² பனிமே யதி³த³ம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴. யோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்தோ³ ஆலயோ அனுனயோ அஜ்ஜோ²ஸானம் ஸோ து³க்க²ஸமுத³யோ. யோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் ஸோ து³க்க²னிரோதோ⁴’தி. ஏத்தாவதாபி கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப³ஹுகதம் ஹோதீ’’தி.

இத³மவோச ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மஹாஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.