மேண்ட³கபஞ்ஹாரம்ப⁴கதா²
அட்ட²மந்தபரிவஜ்ஜனீயட்டா²னானி
ப⁴ஸ்ஸப்பவாதோ³ [ப⁴ஸ்ஸப்பவேதீ³ (ஸீ. பீ.)] வேதண்டீ³, அதிபு³த்³தி⁴ விசக்க²ணோ;
மிலிந்தோ³ ஞாணபே⁴தா³ய, நாக³ஸேனமுபாக³மி.
வஸந்தோ தஸ்ஸ சா²யாய, பரிபுச்ச²ம் புனப்புனம்;
பபி⁴ன்னபு³த்³தி⁴ ஹுத்வான, ஸோபி ஆஸி திபேடகோ.
நவங்க³ம் அனுமஜ்ஜந்தோ, ரத்திபா⁴கே³ ரஹோக³தோ;
அத்³த³க்கி² மேண்ட³கே பஞ்ஹே, து³ன்னிவேடே² ஸனிக்³க³ஹே.
‘‘பரியாயபா⁴ஸிதம் அத்தி², அத்தி² ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதம்;
ஸபா⁴வபா⁴ஸிதம் அத்தி², த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ஸாஸனே.
‘‘தேஸமத்த²ம் அவிஞ்ஞாய, மேண்ட³கே ஜினபா⁴ஸிதே;
அனாக³தம்ஹி அத்³தா⁴னே, விக்³க³ஹோ தத்த² ஹேஸ்ஸதி.
‘‘ஹந்த³ கதி²ம் பஸாதே³த்வா, சே²ஜ்ஜாபேஸ்ஸாமி மேண்ட³கே;
தஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²மக்³கே³ன, நித்³தி³ஸிஸ்ஸந்த்யனாக³தே’’தி.
அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பபா⁴தாய ரத்தியா உத்³த⁴ஸ்தே [உட்டி²தே (ஸ்யா.), உக்³க³தே (ஸீ. பீ.)] அருணே ஸீஸம் ந்ஹத்வா ஸிரஸி அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ அனுஸ்ஸரித்வா அட்ட² வத்தபதா³னி ஸமாதி³யி ‘‘இதோ மே அனாக³தானி ஸத்த தி³வஸானி அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யித்வா தபோ சரிதப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸோஹம் சிண்ணதபோ ஸமானோ ஆசரியம் ஆராதே⁴த்வா மேண்ட³கே பஞ்ஹே புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பகதிது³ஸ்ஸயுக³ம் அபனேத்வா ஆப⁴ரணானி ச ஓமுஞ்சித்வா காஸாவம் நிவாஸேத்வா முண்ட³கபடிஸீஸகம் ஸீஸே படிமுஞ்சித்வா முனிபா⁴வமுபக³ந்த்வா அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யி ‘‘இமம் ஸத்தாஹம் மயா ந ராஜத்தோ² அனுஸாஸிதப்³போ³, ந ராகூ³பஸஞ்ஹிதம் சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ம், ந தோ³ஸூபஸஞ்ஹிதம் சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ம், ந மோஹூபஸஞ்ஹிதம் சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ம், தா³ஸகம்மகரபோரிஸே ஜனேபி நிவாதவுத்தினா ப⁴விதப்³ப³ம், காயிகம் வாசஸிகம் அனுரக்கி²தப்³ப³ம், ச²பி ஆயதனானி நிரவஸேஸதோ அனுரக்கி²தப்³பா³னி, மேத்தாபா⁴வனாய மானஸம் பக்கி²பிதப்³ப³’’ந்தி. இமே அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யித்வா தேஸ்வேவ அட்ட²ஸு கு³ணேஸு மானஸம் பதிட்ட²பேத்வா ப³ஹி அனிக்க²மித்வா ஸத்தாஹம் வீதினாமேத்வா அட்ட²மே தி³வஸே பபா⁴தாய ரத்தியா பகே³வ பாதராஸம் கத்வா ஓக்கி²த்தசக்கு² மிதபா⁴ணீ ஸுஸண்டி²தேன இரியாபதே²ன அவிக்கி²த்தேன சித்தேன ஹட்டே²ன உத³க்³கே³ன விப்பஸன்னேன தே²ரம் நாக³ஸேனம் உபஸங்கமித்வா தே²ரஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் டி²தோ இத³மவோச –
‘‘அத்தி² மே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கோசி அத்தோ² தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தயிதப்³போ³, ந தத்த² அஞ்ஞோ கோசி ததியோ இச்சி²தப்³போ³, ஸுஞ்ஞே ஓகாஸே பவிவித்தே அரஞ்ஞே அட்ட²ங்கு³பாக³தே ஸமணஸாருப்பே. தத்த² ஸோ பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, தத்த² மே கு³ய்ஹம் ந காதப்³ப³ம் ந ரஹஸ்ஸகம், அரஹாமஹம் ரஹஸ்ஸகம் ஸுணிதும் ஸுமந்தனே உபக³தே, உபமாயபி ஸோ அத்தோ² உபபரிக்கி²தப்³போ³, யதா² கிம் விய, யதா² நாம, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மஹாபத²வீ நிக்கே²பம் அரஹதி நிக்கே²பே உபக³தே. ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அரஹாமஹம் ரஹஸ்ஸகம் ஸுணிதும் ஸுமந்தனே உபக³தே’’தி. க³ருனா ஸஹ பவிவித்தபவனம் பவிஸித்வா இத³மவோச – ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இத⁴ புரிஸேன மந்தயிதுகாமேன அட்ட² டா²னானி பரிவஜ்ஜயிதப்³பா³னி ப⁴வந்தி, ந தேஸு டா²னேஸு விஞ்ஞூ புரிஸோ அத்த²ம் மந்தேதி, மந்திதோபி அத்தோ² பரிபததி ந ஸம்ப⁴வதி. கதமானி அட்ட² டா²னானி? விஸமட்டா²னம் பரிவஜ்ஜனீயம், ஸப⁴யம் பரிவஜ்ஜனீயம், அதிவாதட்டா²னம் பரிவஜ்ஜனீயம், படிச்ச²ன்னட்டா²னம் பரிவஜ்ஜனீயம், தே³வட்டா²னம் பரிவஜ்ஜனீயம், பந்தோ² பரிவஜ்ஜனீயோ, ஸங்கா³மோ [ஸங்கமோ (ஸீ. பீ.)] பரிவஜ்ஜனீயோ, உத³கதித்த²ம் பரிவஜ்ஜனீயம். இமானி அட்ட² டா²னானி பரிவஜ்ஜனீயானீ’’தி.
தே²ரோ ஆஹ ‘‘கோ தோ³ஸோ விஸமட்டா²னே, ஸப⁴யே, அதிவாதே, படிச்ச²ன்னே, தே³வட்டா²னே, பந்தே², ஸங்கா³மே, உத³கதித்தே²’’தி? ‘‘விஸமே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மந்திதோ அத்தோ² விகிரதி வித⁴மதி பக்³க⁴ரதி ந ஸம்ப⁴வதி, ஸப⁴யே மனோ ஸந்தஸ்ஸதி, ஸந்தஸ்ஸிதோ ந ஸம்மா அத்த²ம் ஸமனுபஸ்ஸதி, அதிவாதே ஸத்³தோ³ அவிபூ⁴தோ ஹோதி, படிச்ச²ன்னே உபஸ்ஸுதிம் திட்ட²ந்தி, தே³வட்டா²னே மந்திதோ அத்தோ² க³ருகம் பரிணமதி, பந்தே² மந்திதோ அத்தோ² துச்சோ² ப⁴வதி, ஸங்கா³மே சஞ்சலோ ப⁴வதி, உத³கதித்தே² பாகடோ ப⁴வதி. ப⁴வதீஹ –
‘‘‘விஸமம் ஸப⁴யம் அதிவாதோ, படிச்ச²ன்னம் தே³வனிஸ்ஸிதம்;
பந்தோ² ச ஸங்கா³மோ தித்த²ம், அட்டே²தே பரிவஜ்ஜியா’’’தி.
அட்ட² மந்தனஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனீயட்டா²னானி.
அட்ட²மந்தவினாஸகபுக்³க³லா
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அட்டி²மே புக்³க³லா மந்தியமானா மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³ந்தி. கதமே அட்ட²? ராக³சரிதோ தோ³ஸசரிதோ மோஹசரிதோ மானசரிதோ லுத்³தோ⁴ அலஸோ ஏகசிந்தீ பா³லோதி. இமே அட்ட² புக்³க³லா மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³ந்தீ’’தி.
தே²ரோ ஆஹ ‘‘தேஸம் கோ தோ³ஸோ’’தி? ‘‘ராக³சரிதோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ராக³வஸேன மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, தோ³ஸசரிதோ தோ³ஸவஸேன மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, மோஹசரிதோ மோஹவஸேன மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, மானசரிதோ மானவஸேன மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, லுத்³தோ⁴ லோப⁴வஸேன மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, அலஸோ அலஸதாய மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, ஏகசிந்தீ ஏகசிந்திதாய மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி, பா³லோ பா³லதாய மந்திதம் அத்த²ம் ப்³யாபாதே³தி. ப⁴வதீஹ –
‘‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² ச மூள்ஹோ ச, மானீ லுத்³தோ⁴ ததா²லஸோ;
ஏகசிந்தீ ச பா³லோ ச, ஏதே அத்த²வினாஸகா’’’தி.
அட்ட² மந்தவினாஸகபுக்³க³லா.
நவகு³ய்ஹமந்தவித⁴ம்ஸகம்
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, நவிமே புக்³க³லா மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரந்தி ந தா⁴ரேந்தி. கதமே நவ? ராக³சரிதோ தோ³ஸசரிதோ மோஹசரிதோ பீ⁴ருகோ ஆமிஸக³ருகோ இத்தீ² ஸோண்டோ³ பண்ட³கோ தா³ரகோ’’தி.
தே²ரோ ஆஹ ‘‘தேஸம் கோ தோ³ஸோ’’தி? ‘‘ராக³சரிதோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ராக³வஸேன மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, தோ³ஸசரிதோ, ப⁴ந்தே, தோ³ஸவஸேன மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, மூள்ஹோ மோஹவஸேன மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, பீ⁴ருகோ ப⁴யவஸேன மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, ஆமிஸக³ருகோ ஆமிஸஹேது மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, இத்தீ² பஞ்ஞாய இத்தரதாய மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, ஸோண்டி³கோ ஸுராலோலதாய மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, பண்ட³கோ அனேகம்ஸிகதாய மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி, தா³ரகோ சபலதாய மந்திதம் கு³ய்ஹம் விவரதி ந தா⁴ரேதி. ப⁴வதீஹ –
‘‘‘ரத்தோ து³ட்டோ² ச மூள்ஹோ ச, பீ⁴ரு ஆமிஸக³ருகோ [ஆமிஸசக்கு²கோ (ஸீ. பீ.)];
இத்தீ² ஸோண்டோ³ பண்ட³கோ ச, நவமோ ப⁴வதி தா³ரகோ.
‘‘நவேதே புக்³க³லா லோகே, இத்தரா சலிதா சலா;
ஏதேஹி மந்திதம் கு³ய்ஹம், கி²ப்பம் ப⁴வதி பாகட’’’ந்தி.
நவ கு³ய்ஹமந்தவித⁴ம்ஸகா புக்³க³லா.
அட்ட² பஞ்ஞாபடிலாப⁴காரணம்
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அட்ட²ஹி காரணேஹி பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? வயபரிணாமேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, யஸபரிணாமேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, பரிபுச்சா²ய பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, தித்த²ஸம்வாஸேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, யோனிஸோ மனஸிகாரேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, ஸாகச்சா²ய பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, ஸ்னேஹூபஸேவனேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி, பதிரூபதே³ஸவாஸேன பு³த்³தி⁴ பரிணமதி பரிபாகம் க³ச்ச²தி. ப⁴வதீஹ –
‘‘‘வயேன யஸபுச்சா²ஹி, தித்த²வாஸேன யோனிஸோ;
ஸாகச்சா² ஸ்னேஹஸம்ஸேவா, பதிரூபவஸேன ச.
‘‘ஏதானி அட்ட² டா²னானி, பு³த்³தி⁴விஸத³காரணா;
யேஸம் ஏதானி ஸம்போ⁴ந்தி, தேஸம் பு³த்³தி⁴ பபி⁴ஜ்ஜதீ’’’தி.
அட்ட² பஞ்ஞாபடிலாப⁴காரணானி.
ஆசரியகு³ணம்
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அயம் பூ⁴மிபா⁴கோ³ அட்ட² மந்ததோ³ஸவிவஜ்ஜிதோ, அஹஞ்ச லோகே பரமோ மந்திஸஹாயோ [மந்தஸஹாயோ (ஸீ.)], கு³ய்ஹமனுரக்கீ² சாஹம் யாவாஹம் ஜீவிஸ்ஸாமி தாவ கு³ய்ஹமனுரக்கி²ஸ்ஸாமி, அட்ட²ஹி ச மே காரணேஹி பு³த்³தி⁴ பரிணாமம் க³தா, து³ல்லபோ⁴ ஏதரஹி மாதி³ஸோ அந்தேவாஸீ, ஸம்மா படிபன்னே அந்தேவாஸிகே யே ஆசரியானம் பஞ்சவீஸதி ஆசரியகு³ணா, தேஹி கு³ணேஹி ஆசரியேன ஸம்மா படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். கதமே பஞ்சவீஸதி கு³ணா?
‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஆசரியேன அந்தேவாஸிம்ஹி ஸததம் ஸமிதம் ஆரக்கா² உபட்ட²பேதப்³பா³, அஸேவனஸேவனா ஜானிதப்³பா³, பமத்தாப்பமத்தா ஜானிதப்³பா³, ஸேய்யவகாஸோ ஜானிதப்³போ³, கே³லஞ்ஞம் ஜானிதப்³ப³ம், போ⁴ஜனஸ்ஸ [போ⁴ஜனீயம் (ஸ்யா.)] லத்³தா⁴லத்³த⁴ம் ஜானிதப்³ப³ம், விஸேஸோ ஜானிதப்³போ³, பத்தக³தம் ஸம்விப⁴ஜிதப்³ப³ம், அஸ்ஸாஸிதப்³போ³ ‘மா பா⁴யி, அத்தோ² தே அபி⁴க்கமதீ’தி, ‘இமினா புக்³க³லேன படிசரதீ’தி [படிசராஹீதி (க.)] படிசாரோ ஜானிதப்³போ³, கா³மே படிசாரோ ஜானிதப்³போ³, விஹாரே படிசாரோ ஜானிதப்³போ³, ந தேன ஹாஸோ த³வோ காதப்³போ³ [ந தேன ஸஹ ஸல்லாபோ காதப்³போ³ (ஸீ. பீ.)], தேன ஸஹ ஆலாபோ காதப்³போ³, சி²த்³த³ம் தி³ஸ்வா அதி⁴வாஸேதப்³ப³ம், ஸக்கச்சகாரினா ப⁴விதப்³ப³ம், அக²ண்ட³காரினா ப⁴விதப்³ப³ம், அரஹஸ்ஸகாரினா ப⁴விதப்³ப³ம், நிரவஸேஸகாரினா ப⁴விதப்³ப³ம், ‘ஜனேமிமம் [ஜானேமிமம் (ஸ்யா.)] ஸிப்பேஸூ’தி ஜனகசித்தம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம், ‘கத²ம் அயம் ந பரிஹாயேய்யா’தி வட்³டி⁴சித்தம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம், ‘ப³லவம் இமம் கரோமி ஸிக்கா²ப³லேனா’தி சித்தம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம், மேத்தசித்தம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம், ஆபதா³ஸு ந விஜஹிதப்³ப³ம், கரணீயே நப்பமஜ்ஜிதப்³ப³ம், க²லிதே த⁴ம்மேன பக்³க³ஹேதப்³போ³தி. இமே கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்சவீஸதி ஆசரியஸ்ஸ ஆசரியகு³ணா, தேஹி கு³ணேஹி மயி ஸம்மா படிபஜ்ஜஸ்ஸு, ஸம்ஸயோ மே, ப⁴ந்தே, உப்பன்னோ, அத்தி² மேண்ட³கபஞ்ஹா ஜினபா⁴ஸிதா, அனாக³தே அத்³தா⁴னே தத்த² விக்³க³ஹோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, அனாக³தே ச அத்³தா⁴னே து³ல்லபா⁴ ப⁴விஸ்ஸந்தி தும்ஹாதி³ஸா பு³த்³தி⁴மந்தோ, தேஸு மே பஞ்ஹேஸு சக்கு²ம் தே³ஹி பரவாதா³னம் நிக்³க³ஹாயா’’தி.
உபாஸககு³ணம்
தே²ரோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா த³ஸ உபாஸகஸ்ஸ உபாஸககு³ணே பரிதீ³பேஸி. ‘‘த³ஸ இமே, மஹாராஜ, உபாஸகஸ்ஸ உபாஸககு³ணா. கதமே த³ஸ, இத⁴, மஹாராஜ, உபாஸகோ ஸங்கே⁴ன ஸமானஸுக²து³க்கோ² ஹோதி, த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ ஹோதி, யதா²ப³லம் ஸம்விபா⁴க³ரதோ ஹோதி, ஜினஸாஸனபரிஹானிம் தி³ஸ்வா அபி⁴வட்³டி⁴யா வாயமதி. ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி, அபக³தகோதூஹலமங்க³லிகோ ஜீவிதஹேதுபி ந அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸதி, காயிகவாசஸிகஞ்சஸ்ஸ ரக்கி²தம் ஹோதி, ஸமக்³கா³ராமோ ஹோதி ஸமக்³க³ரதோ, அனுஸூயகோ ஹோதி, ந ச குஹனவஸேன ஸாஸனே சரதி, பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி. இமே கோ², மஹாராஜ, த³ஸ உபாஸகஸ்ஸ உபாஸககு³ணா, தே ஸப்³பே³ கு³ணா தயி ஸம்விஜ்ஜந்தி, தம் தே யுத்தம் பத்தம் அனுச்ச²விகம் பதிரூபம் யம் த்வம் ஜினஸாஸனபரிஹானிம் தி³ஸ்வா அபி⁴வட்³டி⁴ம் இச்ச²ஸி, கரோமி தே ஓகாஸம், புச்ச² மம் த்வம் யதா²ஸுக²’’ந்தி.
மேண்ட³கபஞ்ஹாரம்ப⁴கதா² நிட்டி²தா.