நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

கு²த்³த³கனிகாயே

மிலிந்த³பஞ்ஹபாளி

1. மிலிந்தோ³ நாம ஸோ ராஜா, ஸாக³லாயம் புருத்தமே;

உபக³ஞ்சி² நாக³ஸேனம், க³ங்கா³ ச [க³ங்கா³வ (ஸீ. பீ.)] யதா² ஸாக³ரம்.

ஆஸஜ்ஜ ராஜா சித்ரகதி²ம், உக்காதா⁴ரம் தமோனுத³ம்;

அபுச்சி² நிபுணே பஞ்ஹே, டா²னாட்டா²னக³தே புதூ².

புச்சா² விஸஜ்ஜனா [விஸ்ஸஜ்ஜனா (ஸீ. பீ.)] சேவ, க³ம்பீ⁴ரத்தூ²பனிஸ்ஸிதா;

ஹத³யங்க³மா கண்ணஸுகா², அப்³பு⁴தா லோமஹம்ஸனா.

அபி⁴த⁴ம்மவினயோகா³ள்ஹா, ஸுத்தஜாலஸமத்திதா;

நாக³ஸேனகதா² சித்ரா, ஓபம்மேஹி நயேஹி ச.

தத்த² ஞாணம் பணிதா⁴ய, ஹாஸயித்வான மானஸம்;

ஸுணாத² நிபுணே பஞ்ஹே, கங்கா²ட்டா²னவிதா³லனேதி.

2. தம் யதா²னுஸூயதே – அத்தி² யோனகானம் நானாபுடபே⁴த³னம் ஸாக³லம் நாம நக³ரம் நதீ³பப்³ப³தஸோபி⁴தம் ரமணீயபூ⁴மிப்பதே³ஸபா⁴க³ம் ஆராமுய்யானோபவனதளாகபோக்க²ரணிஸம்பன்னம் நதீ³பப்³ப³தவனராமணேய்யகம் ஸுதவந்தனிம்மிதம் நிஹதபச்சத்தி²கம் [நிப்பச்சத்தி²கம் (க.)] பச்சாமித்தானுபபீளிதம் விவித⁴விசித்ரத³ள்ஹமட்டாலகோட்ட²கம் வரபவரகோ³புர [பவரபசுரகோ³புர (ஸீ.)] தோரணம் க³ம்பீ⁴ரபரிகா²பண்ட³ரபாகாரபரிக்கி²த்தந்தேபுரம். ஸுவிப⁴த்தவீதி²சச்சரசதுக்கஸிங்கா⁴டகம் ஸுப்பஸாரிதானேகவித⁴வரப⁴ண்ட³பரிபூரிதந்தராபணம் விவித⁴தா³னக்³க³ஸதஸமுபஸோபி⁴தம் [ஸதஸமுபஸோபி⁴தம் (ஸீ. பீ.)] ஹிமகி³ரிஸிக²ரஸங்காஸவரப⁴வனஸதஸஹஸ்ஸப்படிமண்டி³தம் க³ஜஹயரத²பத்திஸமாகுலம் அபி⁴ரூபனரனாரிக³ணானுசரிதம் ஆகிண்ணஜனமனுஸ்ஸம் புது²க²த்தியப்³ராஹ்மணவேஸ்ஸஸுத்³த³ம் விவித⁴ஸமணப்³ராஹ்மணஸபா⁴ஜன [ஸபா⁴ஜன (ஸீ. பீ.), ஸம்மாபா⁴ஜன (க.)] ஸங்க⁴டிதம் ப³ஹுவித⁴விஜ்ஜாவந்த [விஜ்ஜாத⁴ர (க.)] நரசிர [நரவிர (ஸீ. பீ.)] நிஸேவிதம் காஸிககோடும்ப³ரிகாதி³னானாவித⁴வத்தா²பணஸம்பன்னம் ஸுப்பஸாரிதருசிரப³ஹுவித⁴புப்ப²க³ந்தா⁴பணம் க³ந்த⁴க³ந்தி⁴தம் ஆஸீஸனீயப³ஹுரதனபரிபூரிதம் தி³ஸாமுக²ஸுப்பஸாரிதாபணம் ஸிங்கா³ரவாணிஜக³ணானுசரிதம் கஹாபணரஜதஸுவண்ணகம்ஸபத்த²ரபரிபூரம் பஜ்ஜோதமானனிதி⁴னிகேதம் பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞவித்தூபகரணம் பரிபுண்ணகோஸகோட்டா²கா³ரம் ப³ஹ்வன்னபானம் ப³ஹுவித⁴க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜலேய்யபேய்யஸாயனீயம் உத்தரகுருஸங்காஸம் ஸம்பன்னஸஸ்ஸம் ஆளகமந்தா³ விய தே³வபுரம்.

ஏத்த² ட²த்வா தேஸம் புப்³ப³கம்மம் கதே²தப்³ப³ம், கதே²ந்தேன ச ச²தா⁴ விப⁴ஜித்வா கதே²தப்³ப³ம். ஸேய்யதீ²த³ம் – புப்³ப³யோகோ³ மிலிந்த³பஞ்ஹம் லக்க²ணபஞ்ஹம் மேண்ட³கபஞ்ஹம் அனுமானபஞ்ஹம் ஓபம்மகதா²பஞ்ஹந்தி.

தத்த² மிலிந்த³பஞ்ஹோ லக்க²ணபஞ்ஹோ, விமதிச்சே²த³னபஞ்ஹோதி து³விதோ⁴. மேண்ட³கபஞ்ஹோபி மஹாவக்³கோ³, யோகி³கதா²பஞ்ஹோதி து³விதோ⁴.

புப்³ப³யோகோ³தி தேஸம் புப்³ப³கம்மம்.

1. பா³ஹிரகதா²

புப்³ப³யோகா³தி³

3. அதீதே கிர கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே வத்தமானே க³ங்கா³ய ஸமீபே ஏகஸ்மிம் ஆவாஸே மஹாபி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ படிவஸதி, தத்த² வத்தஸீலஸம்பன்னா பி⁴க்கூ² பாதோவ உட்டா²ய யட்டி²ஸம்மஜ்ஜனியோ [யட்டி²ஸம்முஞ்ஜனியோ (ஸீ. பீ.)] ஆதா³ய பு³த்³த⁴கு³ணே ஆவஜ்ஜேந்தா அங்க³ணம் ஸம்மஜ்ஜித்வா கசவரப்³யூஹம் கரோந்தி. அதே²கோ பி⁴க்கு² ஏகம் ஸாமணேரம் ‘‘ஏஹி ஸாமணேர, இமம் கசவரம் ச²ட்³டே³ஹீ’’தி ஆஹ, ஸோ அஸுணந்தோ விய க³ச்ச²தி, ஸோ து³தியம்பி…பே… ததியம்பி ஆமந்தியமானோ அஸுணந்தோ விய க³ச்ச²தேவ. ததோ ஸோ பி⁴க்கு² ‘‘து³ப்³ப³சோ வதாயம் ஸாமணேரோ’’தி குத்³தோ⁴ ஸம்மஜ்ஜனித³ண்டே³ன பஹாரம் அதா³ஸி. ததோ ஸோ ரோத³ந்தோ ப⁴யேன கசவரம் ச²ட்³டே³ந்தோ ‘‘இமினா கசவரச²ட்³ட³னபுஞ்ஞகம்மேன யாவாஹம் நிப்³பா³னம் பாபுணாமி [ந பாபுணாமி (ஸ்யா.)], ஏத்த²ந்தரே நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸூரியோ [ஸுரியோ (ஸீ. பீ.)] விய மஹேஸக்கோ² மஹாதேஜோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி பட²மம் பத்த²னம் பட்ட²பேஸி. கசவரம் ச²ட்³டே³த்வா நஹானத்தா²ய க³ங்கா³தித்த²ம் க³தோ க³ங்கா³ய ஊமிவேக³ம் க³க்³க³ராயமானம் தி³ஸ்வா ‘‘யாவாஹம் நிப்³பா³னம் பாபுணாமி [ந பாபுணாமி (ஸ்யா.)], ஏத்த²ந்தரே நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே அயம் ஊமிவேகோ³ விய டா²னுப்பத்திகபடிபா⁴னோ ப⁴வேய்யம் அக்க²யபடிபா⁴னோ’’தி து³தியம்பி பத்த²னம் பட்ட²பேஸி.

ஸோபி பி⁴க்கு² ஸம்மஜ்ஜனிஸாலாய ஸம்மஜ்ஜனிம் ட²பேத்வா நஹானத்தா²ய க³ங்கா³தித்த²ம் க³ச்ச²ந்தோ ஸாமணேரஸ்ஸ பத்த²னம் ஸுத்வா ‘‘ஏஸ மயா பயோஜிதோபி தாவ ஏவம் பத்தே²தி, மய்ஹம் கிம் ந ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘யாவாஹம் நிப்³பா³னம் பாபுணாமி [ந பாபுணாமி (ஸ்யா.)], ஏத்த²ந்தரே நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே அயம் க³ங்கா³ஊமிவேகோ³ விய அக்க²யபடிபா⁴னோ ப⁴வேய்யம், இமினா புச்சி²தபுச்சி²தம் ஸப்³ப³ம் பஞ்ஹபடிபா⁴னம் விஜடேதும் நிப்³பே³டே²தும் ஸமத்தோ² ப⁴வேய்ய’’ந்தி பத்த²னம் பட்ட²பேஸி.

தே உபோ⁴பி தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரந்தா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் கே²பேஸும். அத² அம்ஹாகம் ப⁴க³வதாபி யதா² மோக்³க³லிபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரோ தி³ஸ்ஸதி, ஏவமேதேபி தி³ஸ்ஸந்தி மம பரினிப்³பா³னதோ பஞ்சவஸ்ஸஸதே அதிக்கந்தே ஏதே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, யம் மயா ஸுகு²மம் கத்வா தே³ஸிதம் த⁴ம்மவினயம், தம் ஏதே பஞ்ஹபுச்ச²னஓபம்மயுத்திவஸேன நிஜ்ஜடம் நிக்³கு³ம்ப³ம் கத்வா விப⁴ஜிஸ்ஸந்தீதி நித்³தி³ட்டா².

4. தேஸு ஸாமணேரோ ஜம்பு³தீ³பே ஸாக³லனக³ரே மிலிந்தோ³ நாம ராஜா அஹோஸி பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ படிப³லோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் மந்தயோக³விதா⁴னகிரியானம் [ஸமந்தயோக³ … (ஸீ. பீ.)], கரணகாலே நிஸம்மகாரீ ஹோதி, ப³ஹூனி சஸ்ஸ ஸத்தா²னி உக்³க³ஹிதானி ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம், ஸுதி ஸம்முதி ஸங்க்²யா யோகா³ நீதி விஸேஸிகா க³ணிகா க³ந்த⁴ப்³பா³ திகிச்சா² த⁴னுப்³பே³தா³ [சதுப்³பே³தா³ (ஸீ. பீ.)] புராணா இதிஹாஸா ஜோதிஸா மாயா கேது [ஹேது (ஸீ. பீ.)] மந்தனா யுத்³தா⁴ ச²ந்த³ஸா பு³த்³த⁴வசனேன [ச²ந்த³ஸாமுத்³த³வசனேன (ஸீ. பீ.)] ஏகூனவீஸதி, விதண்ட³வாதீ³ [வாதீ³ (ஸீ. பீ.)] து³ராஸதோ³ து³ப்பஸஹோ புது²தித்த²கரானம் அக்³க³மக்கா²யதி, ஸகலஜம்பு³தீ³பே மிலிந்தே³ன ரஞ்ஞா ஸமோ கோசி நாஹோஸி யதி³த³ம் தா²மேன ஜவேன ஸூரேன பஞ்ஞாய, அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ அனந்தப³லவாஹனோ.

5. அதே²கதி³வஸம் மிலிந்தோ³ ராஜா அனந்தப³லவாஹனம் சதுரங்கி³னிம் ப³லக்³க³ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸனகம்யதாய நக³ரா நிக்க²மித்வா ப³ஹினக³ரே ஸேனங்க³த³ஸ்ஸனம் கத்வா [ஸேனாக³ணனம் காரேத்வா (ஸீ. பீ.)] ஸாரேத்வா ஸோ ராஜா ப⁴ஸ்ஸப்பவாத³கோ லோகாயதவிதண்ட³ [பவத்த (ஸீ. பீ.)] ஜனஸல்லாபப்லவ சித்தகோதூஹலோ விஸாரதோ³ விஜம்ப⁴கோ ஸூரியம் ஓலோகேத்வா அமச்சே ஆமந்தேஸி ‘‘ப³ஹு ப⁴ணே தாவ தி³வஸாவஸேஸோ கிம் கரிஸ்ஸாம, இதா³னேவ நக³ரம் பவிஸித்வா அத்தி² கோசி பண்டி³தோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஸங்கீ⁴ க³ணீ க³ணாசரியோ அபி அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் படிஜானமானோ, யோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் ஸக்கோதி கங்க²ம் படிவினேதும், தம் உபஸங்கமித்வா பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாம, கங்க²ம் படிவினயிஸ்ஸாமா’’தி.

ஏவம் வுத்தே பஞ்சஸதா யோனகா ராஜானம் மிலிந்த³ம் ஏதத³வோசும் ‘‘அத்தி², மஹாராஜ, ச² ஸத்தா²ரோ பூரணோ கஸ்ஸபோ மக்க²லிகோ³ஸாலோ நிக³ண்டோ² நாடபுத்தோ [நாத²புத்தோ (ஸீ. பீ.)] ஸஞ்ஜயோ பே³லட்ட²புத்தோ அஜிதோ கேஸகம்ப³லோ பகுதோ⁴ கச்சாயனோ, தே ஸங்கி⁴னோ க³ணினோ க³ணாசரியகா ஞாதா யஸஸ்ஸினோ தித்த²கரா ஸாது⁴ஸம்மதா ப³ஹுஜனஸ்ஸ, க³ச்ச² த்வம் மஹாராஜ, தே பஞ்ஹம் புச்ச²ஸ்ஸு, கங்க²ம் படிவினயஸ்ஸூ’’தி.

6. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பஞ்சஹி யோனகஸதேஹி பரிவுதோ ப⁴த்³ரவாஹனம் ரத²வரமாருய்ஹ யேன பூரணோ கஸ்ஸபோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பூரணேன கஸ்ஸபேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பூரணம் கஸ்ஸபம் ஏதத³வோச ‘‘கோ, ப⁴ந்தே கஸ்ஸப, லோகம் பாலேதீ’’தி? ‘‘பத²வீ, மஹாராஜ, லோகம் பாலேதீ’’தி. ‘‘யதி³, ப⁴ந்தே கஸ்ஸப, பத²வீ [பட²வீ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] லோகம் பாலேதி, அத² கஸ்மா அவீசினிரயம் க³ச்ச²ந்தா ஸத்தா பத²விம் அதிக்கமித்வா க³ச்ச²ந்தீ’’தி? ஏவம் வுத்தே பூரணோ கஸ்ஸபோ நேவ ஸக்கி² ஓகி³லிதும், நோ ஸக்கி² உக்³கி³லிதும், அதோ⁴முகோ² பத்தக்க²ந்தோ⁴ துண்ஹீபூ⁴தோ பஜ்ஜா²யந்தோ நிஸீதி³.

7. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா மக்க²லிம் கோ³ஸாலம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே கோ³ஸால, குஸலாகுஸலானி கம்மானி, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ’’தி? ‘‘நத்தி², மஹாராஜ, குஸலாகுஸலானி கம்மானி, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ. யே தே, மஹாராஜ, இத⁴ லோகே க²த்தியா, தே பரலோகம் க³ந்த்வாபி புன க²த்தியாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி, யே தே ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³ சண்டா³லா புக்குஸா, தே பரலோகம் க³ந்த்வாபி புன ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³ சண்டா³லா புக்குஸாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. கிம் குஸலாகுஸலேஹி கம்மேஹீ’’தி? ‘‘யதி³, ப⁴ந்தே கோ³ஸால, இத⁴ லோகே க²த்தியா ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³ சண்டா³லா புக்குஸா, தே பரலோகம் க³ந்த்வாபி புன க²த்தியா ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³ சண்டா³லா புக்குஸாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி, நத்தி² குஸலாகுஸலேஹி கம்மேஹி கரணீயம். தேன ஹி, ப⁴ந்தே கோ³ஸால, யே தே இத⁴ லோகே ஹத்த²ச்சி²ன்னா, தே பரலோகம் க³ந்த்வாபி புன ஹத்த²ச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. யே பாத³ச்சி²ன்னா, தே பாத³ச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. யே ஹத்த²பாத³ச்சி²ன்னா, தே ஹத்த²பாத³ச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. யே கண்ணச்சி²ன்னா, தே கண்ணச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. யே நாஸச்சி²ன்னா, தே நாஸச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி. யே கண்ணனாஸச்சி²ன்னா, தே கண்ணனாஸச்சி²ன்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி. ஏவம் வுத்தே கோ³ஸாலோ துண்ஹீ அஹோஸி.

அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி ‘‘துச்சோ² வத போ⁴ ஜம்பு³தீ³போ, பலாபோ வத போ⁴ ஜம்பு³தீ³போ, நத்தி² கோசி ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா, யோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் ஸக்கோதி கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா அமச்சே ஆமந்தேஸி ‘‘ரமணீயா வத போ⁴ தோ³ஸினா ரத்தி, கம் நு க்²வஜ்ஜ ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா உபஸங்கமேய்யாம பஞ்ஹம் புச்சி²தும், கோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் ஸக்கோதி கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி? ஏவம் வுத்தே அமச்சா துண்ஹீபூ⁴தா ரஞ்ஞோ முக²ம் ஓலோகயமானா அட்ட²ம்ஸு.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாக³லனக³ரம் த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி ஸுஞ்ஞம் அஹோஸி ஸமணப்³ராஹ்மணக³ஹபதிபண்டி³தேஹி, யத்த² ஸமணப்³ராஹ்மணக³ஹபதிபண்டி³தா படிவஸந்தீதி ஸுணாதி, தத்த² க³ந்த்வா ராஜா தே பஞ்ஹம் புச்ச²தி, தே ஸப்³பே³பி பஞ்ஹவிஸஜ்ஜனேன ராஜானம் ஆராதே⁴தும் அஸக்கோந்தா யேன வா தேன வா பக்கமந்தி. யே அஞ்ஞம் தி³ஸம் ந பக்கமந்தி, தே ஸப்³பே³ துண்ஹீபூ⁴தா அச்ச²ந்தி. பி⁴க்கூ² பன யேபு⁴ய்யேன ஹிமவந்தமேவ க³ச்ச²ந்தி.

8. தேன கோ² பன ஸமயேன கோடிஸதா அரஹந்தோ ஹிமவந்தே பப்³ப³தே ரக்கி²ததலே படிவஸந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ வசனம் ஸுத்வா யுக³ந்த⁴ரமத்த²கே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா பி⁴க்கூ² புச்சி² ‘‘அத்தா²வுஸோ கோசி பி⁴க்கு² படிப³லோ மிலிந்தே³ன ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி?

ஏவம் வுத்தே கோடிஸதா அரஹந்தோ துண்ஹீ அஹேஸும். து³தியம்பி ததியம்பி புட்டா² துண்ஹீ அஹேஸும். அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தா²வுஸோ தாவதிம்ஸப⁴வனே வேஜயந்தஸ்ஸ பாசீனதோ கேதுமதீ நாம விமானம், தத்த² மஹாஸேனோ நாம தே³வபுத்தோ படிவஸதி, ஸோ படிப³லோ தேன மிலிந்தே³ன ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி.

அத² கோ² கோடிஸதா அரஹந்தோ யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தே அந்தரஹிதா தாவதிம்ஸப⁴வனே பாதுரஹேஸும். அத்³த³ஸா கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ தே பி⁴க்கூ² தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே, தி³ஸ்வான யேனாயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி, ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஏதத³வோச ‘‘மஹா கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுப்பத்தோ, அஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆராமிகோ, கேனத்தோ², கிம் மயா கரணீய’’ந்தி?

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ ஸக்கம் தே³வானமிந்த³ம் ஏதத³வோச ‘‘அயம் கோ², மஹாராஜ, ஜம்பு³தீ³பே ஸாக³லனக³ரே மிலிந்தோ³ நாம ராஜா விதண்ட³வாதீ³ து³ராஸதோ³ து³ப்பஸஹோ புது²தித்த²கரானம் அக்³க³மக்கா²யதி, ஸோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா தி³ட்டி²வாதே³ன பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் விஹேடே²தீ’’தி.

அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஏதத³வோச ‘‘அயம் கோ², ப⁴ந்தே, மிலிந்தோ³ ராஜா இதோ சுதோ மனுஸ்ஸேஸு உப்பன்னோ, ஏஸோ கோ², ப⁴ந்தே, கேதுமதிவிமானே மஹாஸேனோ நாம தே³வபுத்தோ படிவஸதி, ஸோ படிப³லோ தேன மிலிந்தே³ன ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் கங்க²ம் படிவினேதும், தம் தே³வபுத்தம் யாசிஸ்ஸாம மனுஸ்ஸலோகூபபத்தியா’’தி.

அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் புரக்க²த்வா கேதுமதிவிமானம் பவிஸித்வா மஹாஸேனம் தே³வபுத்தம் ஆலிங்கி³த்வா ஏதத³வோச ‘‘யாசதி தம், மாரிஸ, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ மனுஸ்ஸலோகூபபத்தியா’’தி. ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸலோகேனத்தோ² கம்மப³ஹுலேன, திப்³போ³ மனுஸ்ஸலோகோ, இதே⁴வாஹம், ப⁴ந்தே, தே³வலோகே உபரூபரூபபத்திகோ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமீ’’தி. து³தியம்பி…பே… ததியம்பி கோ² ஸக்கேன தே³வானமிந்தே³ன யாசிதோ மஹாஸேனோ தே³வபுத்தோ ஏவமாஹ ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸலோகேனத்தோ² கம்மப³ஹுலேன, திப்³போ³ மனுஸ்ஸலோகோ, இதே⁴வாஹம், ப⁴ந்தே, தே³வலோகே உபரூபரூபபத்திகோ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ மஹாஸேனம் தே³வபுத்தம் ஏதத³வோச ‘‘இத⁴ மயம், மாரிஸ, ஸதே³வகம் லோகம் அனுவிலோகயமானா அஞ்ஞத்ர தயா மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ வாத³ம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸாஸனம் பக்³க³ஹேதும் ஸமத்த²ம் அஞ்ஞம் கஞ்சி ந பஸ்ஸாம, யாசதி தம், மாரிஸ, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, ஸாது⁴ ஸப்புரிஸ மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்தித்வா த³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனம் பக்³க³ண்ஹாஹீ’’தி. ஏவம் வுத்தே மஹாஸேனோ தே³வபுத்தோ ‘‘அஹம் கிர மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ வாத³ம் பி⁴ந்தி³த்வா பு³த்³த⁴ஸாஸனம் பக்³க³ஹேதும் ஸமத்தோ² ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி ஹட்ட²பஹட்டோ² உத³க்³கு³த³க்³கோ³ ஹுத்வா ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸலோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி படிஞ்ஞம் அதா³ஸி.

9. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தே³வலோகே தம் கரணீயம் தீரேத்வா தே³வேஸு தாவதிம்ஸேஸு அந்தரஹிதா ஹிமவந்தே பப்³ப³தே ரக்கி²ததலே பாதுரஹேஸும்.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தா²வுஸோ, இமஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ கோசி பி⁴க்கு² ஸன்னிபாதம் அனாக³தோ’’தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ரோஹணோ இதோ ஸத்தமே தி³வஸே ஹிமவந்தம் பப்³ப³தம் பவிஸித்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ, தஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேதா²’’தி. ஆயஸ்மாபி ரோஹணோ தங்க²ணஞ்ஞேவ நிரோதா⁴ வுட்டா²ய ‘‘ஸங்கோ⁴ மம் படிமானேதீ’’தி ஹிமவந்தே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ ரக்கி²ததலே கோடிஸதானம் அரஹந்தானம் புரதோ பாதுரஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் ஏதத³வோச ‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ரோஹண பு³த்³த⁴ஸாஸனே பி⁴ஜ்ஜந்தே [பலுஜ்ஜந்தே (ஸீ. பீ.)] ந பஸ்ஸஸி ஸங்க⁴ஸ்ஸ கரணீயானீ’’தி. ‘‘அமனஸிகாரோ மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸீ’’தி.

‘‘தேன, ஹாவுஸோ ரோஹண, த³ண்ட³கம்மம் கரோஹீ’’தி. ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, கரோமீ’’தி? ‘‘அத்தா²வுஸோ ரோஹண, ஹிமவந்தபப்³ப³தபஸ்ஸே க³ஜங்க³லம் [கஜங்க³லம் (ஸீ. பீ.)] நாம ப்³ராஹ்மணகா³மோ, தத்த² ஸோணுத்தரோ நாம ப்³ராஹ்மணோ படிவஸதி, தஸ்ஸ புத்தோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி நாக³ஸேனோதி நாம தா³ரகோ, தேன ஹி த்வம், ஆவுஸோ ரோஹண, த³ஸமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி தம் குலம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா நாக³ஸேனம் தா³ரகம் நீஹரித்வா பப்³பா³ஜேஹி, பப்³ப³ஜிதேவ தஸ்மிம் த³ண்ட³கம்மதோ முச்சிஸ்ஸஸீ’’தி. ஆயஸ்மாபி கோ² ரோஹணோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி².

10. மஹாஸேனோபி கோ² தே³வபுத்தோ தே³வலோகா சவித்வா ஸோணுத்தரப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ப⁴ரியாய குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் அக்³க³ஹேஸி, ஸஹ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணா தயோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா பாதுரஹேஸும், ஆவுத⁴ப⁴ண்டா³னி பஜ்ஜலிம்ஸு, அக்³க³ஸஸ்ஸம் அபி⁴னிப்ப²ன்னம், மஹாமேகோ⁴ அபி⁴ப்பவஸ்ஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ரோஹணோ தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய த³ஸமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி தம் குலம் பிண்டா³ய பவிஸந்தோ ஏகதி³வஸம்பி கடச்சு²மத்தம் ப⁴த்தம் வா உளுங்கமத்தம் யாகு³ம் வா அபி⁴வாத³னம் வா அஞ்ஜலிகம்மம் வா ஸாமீசிகம்மம் வா நாலத்த², அத² கோ² அக்கோஸஞ்ஞேவ பரிபா⁴ஸஞ்ஞேவ படிலப⁴தி ‘‘அதிச்ச²த² ப⁴ந்தே’’தி வசனமத்தம்பி வத்தா நாம நாஹோஸி, த³ஸமாஸாதி⁴கானம் பன ஸத்தன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன ஏகதி³வஸம் ‘‘அதிச்ச²த² ப⁴ந்தே’’தி வசனமத்தம் அலத்த². தம் தி³வஸமேவ ப்³ராஹ்மணோபி ப³ஹி கம்மந்தா ஆக³ச்ச²ந்தோ படிபதே² தே²ரம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம், போ⁴ பப்³ப³ஜித, அம்ஹாகம் கே³ஹம் அக³மித்தா²’’தி ஆஹ. ‘‘ஆம, ப்³ராஹ்மண, அக³மம்ஹா’’தி. ‘‘அபி கிஞ்சி லபி⁴த்தா²’’தி. ‘‘ஆம, ப்³ராஹ்மண, லபி⁴ம்ஹா’’தி. ஸோ அனத்தமனோ கே³ஹம் க³ந்த்வா புச்சி² ‘‘தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கிஞ்சி அத³த்தா²’’தி. ‘‘ந கிஞ்சி அத³ம்ஹா’’தி. ப்³ராஹ்மணோ து³தியதி³வஸே க⁴ரத்³வாரே யேவ நிஸீதி³ ‘‘அஜ்ஜ பப்³ப³ஜிதம் முஸாவாதே³ன நிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி. தே²ரோ து³தியதி³வஸே ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ க⁴ரத்³வாரம் ஸம்பத்தோ.

ப்³ராஹ்மணோ தே²ரம் தி³ஸ்வாவ ஏவமாஹ ‘‘தும்ஹே ஹிய்யோ அம்ஹாகம் கே³ஹே கிஞ்சி அலபி⁴த்வாவ ‘‘லபி⁴ம்ஹா’’தி அவோசுத்த², வட்டதி நு கோ² தும்ஹாகம் முஸாவாதோ³’’தி. தே²ரோ ஆஹ ‘‘மயம், ப்³ராஹ்மண, தும்ஹாகம் கே³ஹே ( ) [(பவிஸந்தா) (க.)] த³ஸமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி ‘அதிச்ச²தா²’தி வசனமத்தம்பி அலபி⁴த்வா ஹிய்யோ ‘அதிச்ச²தா²’தி வசனமத்தம் லபி⁴ம்ஹா, அதே²தம் வாசாபடிஸந்தா⁴ரம் [படிஸந்தாரம் (ஸீ. பீ.)] உபாதா³ய ஏவமவோசும்ஹா’’தி.

ப்³ராஹ்மணோ சிந்தேஸி ‘‘இமே வாசாபடிஸந்தா⁴ரமத்தம்பி லபி⁴த்வா ஜனமஜ்ஜே² ‘லபி⁴ம்ஹா’தி பஸம்ஸந்தி, அஞ்ஞம் கிஞ்சி கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா லபி⁴த்வா கஸ்மா நப்பஸம்ஸந்தீ’’தி பஸீதி³த்வா அத்தனோ அத்தா²ய படியாதி³தப⁴த்ததோ கடச்சு²பி⁴க்க²ம், தது³பியஞ்ச ப்³யஞ்ஜனம் தா³பேத்வா ‘‘இமம் பி⁴க்க²ம் ஸப்³ப³காலம் தும்ஹே லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி ஆஹ.

ஸோ புனதி³வஸதோ பபு⁴தி உபஸங்கமந்தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ உபஸமம் தி³ஸ்வா பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய பஸீதி³த்வா தே²ரம் நிச்சகாலம் அத்தனோ க⁴ரே ப⁴த்தவிஸ்ஸக்³க³கரணத்தா²ய யாசி. தே²ரோ துண்ஹீபா⁴வேன அதி⁴வாஸேத்வா தி³வஸே தி³வஸே ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா க³ச்ச²ந்தோ தோ²கம் தோ²கம் பு³த்³த⁴வசனம் கதே²த்வா க³ச்ச²தி. ஸாபி கோ² ப்³ராஹ்மணீ த³ஸமாஸச்சயேன புத்தம் விஜாயி, ‘‘நாக³ஸேனோ’’திஸ்ஸ நாமமகம்ஸு, ஸோ அனுக்கமேன வட்³ட⁴ந்தோ ஸத்தவஸ்ஸிகோ ஜாதோ.

11. அத² கோ² நாக³ஸேனஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ பிதா நாக³ஸேனம் தா³ரகம் ஏதத³வோச ‘‘இமஸ்மிம் கோ², தாத நாக³ஸேன, ப்³ராஹ்மணகுலே ஸிக்கா²னி ஸிக்கே²ய்யாஸீ’’தி. ‘‘கதமானி, தாத, இமஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணகுலே ஸிக்கா²னி நாமா’’தி? ‘‘தயோ கோ², தாத நாக³ஸேன, வேதா³ ஸிக்கா²னி நாம, அவஸேஸானி ஸிப்பானி ஸிப்பம் நாமா’’தி. ‘‘தேன ஹி, தாத, ஸிக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² ஸோணுத்தரோ ப்³ராஹ்மணோ ஆசரியப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஆசரியபா⁴க³ம் ஸஹஸ்ஸம் த³த்வா அந்தோபாஸாதே³ ஏகஸ்மிம் க³ப்³பே⁴ ஏகதோ மஞ்சகம் பஞ்ஞபேத்வா ஆசரியப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச ‘‘ஸஜ்ஜா²பேஹி கோ², த்வம் ப்³ராஹ்மண, இமம் தா³ரகம் மந்தானீதி. தேன ஹி ‘தாத தா³ரக’ உக்³க³ண்ஹாஹி மந்தானீ’’தி. ஆசரியப்³ராஹ்மணோ ஸஜ்ஜா²யதி நாக³ஸேனஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஏகேனேவ உத்³தே³ஸேன தயோ வேதா³ ஹத³யங்க³தா வாசுக்³க³தா ஸூபதா⁴ரிதா ஸுவவத்தா²பிதா ஸுமனஸிகதா அஹேஸும், ஸகிமேவ சக்கு²ம் உத³பாதி³ தீஸு வேதே³ஸு ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபே⁴ஸு [ஸனிக⁴ண்டுகேடுபே⁴ஸு (க.)] ஸாக்க²ரப்பபே⁴தே³ஸு இதிஹாஸபஞ்சமேஸு பத³கோ வேய்யாகரணோ லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ அஹோஸி.

அத² கோ² நாக³ஸேனோ தா³ரகோ பிதரம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தி² நு கோ², தாத, இமஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணகுலே இதோ உத்தரிம்பி ஸிக்கி²தப்³பா³னி, உதா³ஹு ஏத்தகானேவா’’தி. ‘‘நத்தி², தாத நாக³ஸேன, இமஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணகுலே இதோ உத்தரிம் ஸிக்கி²தப்³பா³னி, ஏத்தகானேவ ஸிக்கி²தப்³பா³னீ’’தி.

அத² கோ² நாக³ஸேனோ தா³ரகோ ஆசரியஸ்ஸ அனுயோக³ம் த³த்வா பாஸாதா³ ஓருய்ஹ புப்³ப³வாஸனாய சோதி³தஹத³யோ ரஹோக³தோ படிஸல்லீனோ அத்தனோ ஸிப்பஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஓலோகேந்தோ ஆதி³ம்ஹி வா மஜ்ஜே² வா பரியோஸானே வா அப்பமத்தகம்பி ஸாரம் அதி³ஸ்வா ‘‘துச்சா² வத போ⁴ இமே வேதா³, பலாபா வத போ⁴ இமே வேதா³ அஸாரா நிஸ்ஸாரா’’தி விப்படிஸாரீ அனத்தமனோ அஹோஸி.

12. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ரோஹணோ வத்தனியே ஸேனாஸனே நிஸின்னோ நாக³ஸேனஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வத்தனியே ஸேனாஸனே அந்தரஹிதோ க³ஜங்க³லப்³ராஹ்மணகா³மஸ்ஸ புரதோ பாதுரஹோஸி. அத்³த³ஸா கோ² நாக³ஸேனோ தா³ரகோ அத்தனோ த்³வாரகோட்ட²கே டி²தோ ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான அத்தமனோ உத³க்³கோ³ பமுதி³தோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ‘‘அப்பேவ நாமாயம் பப்³ப³ஜிதோ கஞ்சி ஸாரம் ஜானேய்யா’’தி யேனாயஸ்மா ரோஹணோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் ஏதத³வோச ‘‘கோ நு கோ², த்வம் மாரிஸ, ஏதி³ஸோ ப⁴ண்டு³காஸாவவஸனோ’’தி. ‘‘பப்³ப³ஜிதோ [பாபகானம் மலானம் பப்³பா³ஜேதும் பப்³ப³ஜிதோ (ஸீ. பீ.)] நாமாஹம் தா³ரகா’’தி. ‘‘கேன, த்வம் மாரிஸ, பப்³ப³ஜிதோ நாமாஸீ’’தி? ‘‘பாபகானி மலானி பப்³பா³ஜேதி, தஸ்மாஹம், தா³ரக, பப்³ப³ஜிதோ நாமா’’தி. ‘‘கிம்காரணா, மாரிஸ, கேஸா தே ந யதா² அஞ்ஞேஸ’’ந்தி? ‘‘ஸோளஸிமே, தா³ரக, பலிபோ³தே⁴ தி³ஸ்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா பப்³ப³ஜிதோ. ‘‘கதமே ஸோளஸ’’? ‘‘அலங்காரபலிபோ³தோ⁴ மண்ட³னபலிபோ³தோ⁴ தேலமக்க²னபலிபோ³தோ⁴ தோ⁴வனபலிபோ³தோ⁴ மாலாபலிபோ³தோ⁴ க³ந்த⁴பலிபோ³தோ⁴ வாஸனபலிபோ³தோ⁴ ஹரீடகபலிபோ³தோ⁴ ஆமலகபலிபோ³தோ⁴ ரங்க³பலிபோ³தோ⁴ ப³ந்த⁴னபலிபோ³தோ⁴ கோச்ச²பலிபோ³தோ⁴ கப்பகபலிபோ³தோ⁴ விஜடனபலிபோ³தோ⁴ ஊகாபலிபோ³தோ⁴, கேஸேஸு விலூனேஸு ஸோசந்தி கிலமந்தி பரிதே³வந்தி உரத்தாளிம் கந்த³ந்தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜந்தி, இமேஸு கோ², தா³ரக, ஸோளஸஸு பலிபோ³தே⁴ஸு பலிகு³ண்டி²தா மனுஸ்ஸா ஸப்³பா³னி அதிஸுகு²மானி ஸிப்பானி நாஸேந்தீ’’தி. ‘‘கிம்காரணா, மாரிஸ, வத்தா²னிபி தே ந யதா² அஞ்ஞேஸ’’ந்தி? ‘‘காமனிஸ்ஸிதானி கோ², தா³ரக, வத்தா²னி, காமனிஸ்ஸிதானி கி³ஹிப்³யஞ்ஜனப⁴ண்டா³னி [கமனீயானி கி³ஹிப்³யஞ்ஜனானி (ஸீ. பீ.)], யானி கானிசி கோ² ப⁴யானி வத்த²தோ உப்பஜ்ஜந்தி, தானி காஸாவவஸனஸ்ஸ ந ஹோந்தி, தஸ்மா வத்தா²னிபி மே ந யதா² அஞ்ஞேஸ’’ந்தி. ‘‘ஜானாஸி கோ², த்வம் மாரிஸ, ஸிப்பானி நாமா’’தி? ‘‘ஆம, தா³ரக, ஜானாமஹம் ஸிப்பானி, யம் லோகே உத்தமம் மந்தம், தம்பி ஜானாமீ’’தி. ‘‘மய்ஹம்பி தம், மாரிஸ, தா³தும் ஸக்கா’’தி? ‘‘ஆம, தா³ரக, ஸக்கா’’தி. ‘‘தேன ஹி மே தே³ஹீ’’தி. ‘‘அகாலோ கோ², தா³ரக, அந்தரக⁴ரம் பிண்டா³ய பவிட்ட²ம்ஹா’’தி.

அத² கோ² நாக³ஸேனோ தா³ரகோ ஆயஸ்மதோ ரோஹணஸ்ஸ ஹத்த²தோ பத்தம் க³ஹேத்வா க⁴ரம் பவேஸேத்வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏதத³வோச ‘‘தே³ஹி மே தா³னி, மாரிஸ, மந்த’’ந்தி. ‘‘யதா³ கோ² த்வம், தா³ரக, நிப்பலிபோ³தோ⁴ ஹுத்வா மாதாபிதரோ அனுஜானாபேத்வா மயா க³ஹிதம் பப்³ப³ஜிதவேஸம் க³ண்ஹிஸ்ஸஸி, ததா³ த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ.

அத² கோ² நாக³ஸேனோ தா³ரகோ மாதாபிதரோ உபஸங்கமித்வா ஆஹ ‘‘அம்மதாதா, அயம் பப்³ப³ஜிதோ ‘யம் லோகே உத்தமம் மந்தம், தம் ஜானாமீ’தி வத³தி, ந ச அத்தனோ ஸந்திகே அபப்³ப³ஜிதஸ்ஸ தே³தி, அஹம் ஏதஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தம் உத்தமம் மந்தம் உக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. அத²ஸ்ஸ மாதாபிதரோ ‘‘பப்³ப³ஜித்வாபி நோ புத்தோ மந்தம் க³ண்ஹது, க³ஹேத்வா புன ஆக³ச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி மஞ்ஞமானா ‘‘க³ண்ஹ புத்தா’’தி அனுஜானிம்ஸு.

13. அத² கோ² ஆயஸ்மா ரோஹணோ நாக³ஸேனம் தா³ரகம் ஆதா³ய யேன வத்தனியம் ஸேனாஸனம், யேன விஜம்ப⁴வத்து² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா விஜம்ப⁴வத்து²ஸ்மிம் ஸேனாஸனே ஏகரத்தம் வஸித்வா யேன ரக்கி²ததலம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா கோடிஸதானம் அரஹந்தானம் மஜ்ஜே² நாக³ஸேனம் தா³ரகம் பப்³பா³ஜேஸி. பப்³ப³ஜிதோ ச பனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் ஏதத³வோச ‘‘க³ஹிதோ மே, ப⁴ந்தே, தவ வேஸோ, தே³த² மே தா³னி மந்த’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ரோஹணோ ‘‘கிம்ஹி நு கோ²ஹம் நாக³ஸேனம் வினேய்யம் பட²மம் வினயே வா ஸுத்தந்தே வா அபி⁴த⁴ம்மே வா’’தி சிந்தேத்வா ‘‘பண்டி³தோ கோ² அயம் நாக³ஸேனோ, ஸக்கோதி ஸுகே²னேவ அபி⁴த⁴ம்மம் பரியாபுணிது’’ந்தி பட²மம் அபி⁴த⁴ம்மே வினேஸி.

ஆயஸ்மா ச நாக³ஸேனோ ‘‘குஸலா த⁴ம்மா, அகுஸலா த⁴ம்மா, அப்³யாகதா த⁴ம்மா’’தி திகது³கபடிமண்டி³தம் த⁴ம்மஸங்க³ணீபகரணம், க²ந்த⁴விப⁴ங்கா³தி³ அட்டா²ரஸ விப⁴ங்க³படிமண்டி³தம் விப⁴ங்க³ப்பகரணம், ‘‘ஸங்க³ஹோ அஸங்க³ஹோ’’தி ஆதி³னா சுத்³த³ஸவிதே⁴ன விப⁴த்தம் தா⁴துகதா²பகரணம், ‘‘க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தி ஆயதனபஞ்ஞத்தீ’’தி ஆதி³னா ச²ப்³பி³தே⁴ன விப⁴த்தம் புக்³க³லபஞ்ஞத்திப்பகரணம், ஸகவாதே³ பஞ்சஸுத்தஸதானி பரவாதே³ பஞ்சஸுத்தஸதானீதி ஸுத்தஸஹஸ்ஸம் ஸமோதா⁴னேத்வா விப⁴த்தம் கதா²வத்து²ப்பகரணம், ‘‘மூலயமகம் க²ந்த⁴யமக’’ந்தி ஆதி³னா த³ஸவிதே⁴ன விப⁴த்தம் யமகப்பகரணம், ‘‘ஹேதுபச்சயோ ஆரம்மணபச்சயோ’’தி ஆதி³னா சதுவீஸதிவிதே⁴ன விப⁴த்தம் பட்டா²னப்பகரணந்தி ஸப்³ப³ம் தம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் ஏகேனேவ ஸஜ்ஜா²யேன பகு³ணம் கத்வா ‘‘திட்ட²த² ப⁴ந்தே, ந புன ஓஸாரேத², ஏத்தகேனேவாஹம் ஸஜ்ஜா²யிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ.

14. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ யேன கோடிஸதா அரஹந்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா கோடிஸதே அரஹந்தே ஏதத³வோச ‘‘அஹம் கோ² ப⁴ந்தே ‘குஸலா த⁴ம்மா, அகுஸலா த⁴ம்மா, அப்³யாகதா த⁴ம்மா’தி இமேஸு தீஸு பதே³ஸு பக்கி²பித்வா ஸப்³ப³ம் தம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் வித்தா²ரேன ஓஸாரேஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, நாக³ஸேன, ஓஸாரேஹீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஸத்த மாஸானி ஸத்த பகரணானி வித்தா²ரேன ஓஸாரேஸி, பத²வீ உன்னதி³, தே³வதா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு, ப்³ரஹ்மானோ அப்போ²டேஸும், தி³ப்³பா³னி சந்த³னசுண்ணானி தி³ப்³பா³னி ச மந்தா³ரவபுப்பா²னி அபி⁴ப்பவஸ்ஸிம்ஸு.

15. அத² கோ² கோடிஸதா அரஹந்தோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸம் ரக்கி²ததலே உபஸம்பாதே³ஸும். உபஸம்பன்னோ ச பனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய உபஜ்ஜா²யேன ஸத்³தி⁴ம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸந்தோ ஏவரூபம் பரிவிதக்கம் உப்பாதே³ஸி ‘‘துச்சோ² வத மே உபஜ்ஜா²யோ, பா³லோ வத மே உபஜ்ஜா²யோ, ட²பேத்வா அவஸேஸம் பு³த்³த⁴வசனம் பட²மம் மம் அபி⁴த⁴ம்மே வினேஸீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ரோஹணோ ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘அனனுச்ச²விகம் கோ² நாக³ஸேன பரிவிதக்கம் விதக்கேஸி, ந கோ² பனேதம் நாக³ஸேன தவானுச்ச²விக’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத போ⁴, யத்ர ஹி நாம மே உபஜ்ஜா²யோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கம் ஜானிஸ்ஸதி, பண்டி³தோ வத மே உபஜ்ஜா²யோ, யம்னூனாஹம் உபஜ்ஜா²யம் க²மாபேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் ஏதத³வோச ‘‘க²மத² மே, ப⁴ந்தே, ந புன ஏவரூபம் விதக்கேஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ரோஹணோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ந கோ² த்யாஹம் நாக³ஸேன ஏத்தாவதா க²மாமி, அத்தி² கோ² நாக³ஸேன ஸாக³லம் நாம நக³ரம், தத்த² மிலிந்தோ³ நாம ராஜா ரஜ்ஜம் காரேதி, ஸோ தி³ட்டி²வாதே³ன பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் விஹேடே²தி, ஸசே த்வம் தத்த² க³ந்த்வா தம் ராஜானம் த³மேத்வா பு³த்³த⁴ஸாஸனே பஸாதே³ஸ்ஸஸி, ஏவாஹம் தம் க²மிஸ்ஸாமீ’’தி.

‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ஏகோ மிலிந்தோ³ ராஜா; ஸசே, ப⁴ந்தே, ஸகலஜம்பு³தீ³பே ஸப்³பே³ ராஜானோ ஆக³ந்த்வா மம் பஞ்ஹம் புச்சே²ய்யும், ஸப்³ப³ம் தம் விஸஜ்ஜேத்வா ஸம்பதா³லேஸ்ஸாமி, ‘க²மத² மே ப⁴ந்தே’தி வத்வா, ‘ந க²மாமீ’தி வுத்தே ‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, இமம் தேமாஸம் கஸ்ஸ ஸந்திகே வஸிஸ்ஸாமீ’தி ஆஹ’’. அயம் கோ², நாக³ஸேன, ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ வத்தனியே ஸேனாஸனே விஹரதி, க³ச்ச² த்வம், நாக³ஸேன, யேனாயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தேனுபஸங்கம, உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஆயஸ்மதோ அஸ்ஸகு³த்தஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³, ஏவஞ்ச நம் வதே³ஹி ‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தி, உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, இமம் தேமாஸம் தும்ஹாகம் ஸந்திகே வஸிதும் மம் பஹிணீ’தி, ‘கோனாமோ தே உபஜ்ஜா²யோ’தி ச வுத்தே ‘ரோஹணத்தே²ரோ நாம ப⁴ந்தே’’தி வதே³ய்யாஸி, ‘அஹம் கோனாமோ’தி வுத்தே ஏவம் வதே³ய்யாஸி ‘மம உபஜ்ஜா²யோ, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் நாமம் ஜானாதீ’’’தி. ‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஆயஸ்மந்தம் ரோஹணம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பத்தசீவரமாதா³ய அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன வத்தனியம் ஸேனாஸனம், யேனாயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி, ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஏதத³வோச ‘‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, ஏவஞ்ச வதே³தி அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தி, உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, இமம் தேமாஸம் தும்ஹாகம் ஸந்திகே வஸிதும் மம் பஹிணீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘த்வம் கின்னாமோஸீ’’தி. ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, நாக³ஸேனோ நாமா’’தி. ‘‘கோனாமோ தே உபஜ்ஜா²யோ’’தி? ‘‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, ரோஹணோ நாமா’’தி. ‘‘அஹம் கோனாமோ’’தி. ‘‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் நாமம் ஜானாதீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴, நாக³ஸேன, பத்தசீவரம் படிஸாமேஹீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ப⁴ந்தே’’தி பத்தசீவரம் படிஸாமேத்வா புனதி³வஸே பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜித்வா முகோ²த³கம் த³ந்தபோணம் உபட்ட²பேஸி. தே²ரோ ஸம்மஜ்ஜிதட்டா²னம் படிஸம்மஜ்ஜி, தம் உத³கம் ச²ட்³டே³த்வா அஞ்ஞம் உத³கம் ஆஹரி, தஞ்ச த³ந்தகட்ட²ம் அபனேத்வா அஞ்ஞம் த³ந்தகட்ட²ம் க³ண்ஹி, ந ஆலாபஸல்லாபம் அகாஸி, ஏவம் ஸத்த தி³வஸானி கத்வா ஸத்தமே தி³வஸே புன புச்சி²த்வா புன தேன ததே²வ வுத்தே வஸ்ஸவாஸம் அனுஜானி.

16. தேன கோ² பன ஸமயேன ஏகா மஹாஉபாஸிகா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் திம்ஸமத்தானி வஸ்ஸானி உபட்டா²ஸி. அத² கோ² ஸா மஹாஉபாஸிகா தேமாஸச்சயேன யேனாயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஏதத³வோச ‘‘அத்தி² நு கோ², தாத, தும்ஹாகம் ஸந்திகே அஞ்ஞோ பி⁴க்கூ²’’தி. ‘‘அத்தி², மஹாஉபாஸிகே, அம்ஹாகம் ஸந்திகே நாக³ஸேனோ நாம பி⁴க்கூ²’’தி. ‘‘தேன ஹி, தாத அஸ்ஸகு³த்த, அதி⁴வாஸேஹி நாக³ஸேனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸ்வாதனாய ப⁴த்த’’ந்தி. அதி⁴வாஸேஸி கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஆயஸ்மதா நாக³ஸேனேன ஸத்³தி⁴ம் பச்சா²ஸமணேன யேன மஹாஉபாஸிகாய நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஸா மஹாஉபாஸிகா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் ஆயஸ்மந்தஞ்ச நாக³ஸேனம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘த்வம், நாக³ஸேன, மஹாஉபாஸிகாய அனுமோத³னம் கரோஹீ’’தி இத³ம் வத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² ஸா மஹாஉபாஸிகா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘மஹல்லிகா கோ²ஹம், தாத நாக³ஸேன, க³ம்பீ⁴ராய த⁴ம்மகதா²ய மய்ஹம் அனுமோத³னம் கரோஹீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ தஸ்ஸா மஹாஉபாஸிகாய க³ம்பீ⁴ராய த⁴ம்மகதா²ய லோகுத்தராய ஸுஞ்ஞதப்படிஸம்யுத்தாய அனுமோத³னம் அகாஸி. அத² கோ² தஸ்ஸா மஹாஉபாஸிகாய தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி. ஆயஸ்மாபி கோ² நாக³ஸேனோ தஸ்ஸா மஹாஉபாஸிகாய அனுமோத³னம் கத்வா அத்தனா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ந்தோ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே நிஸின்னோ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ மண்ட³லமாளே நிஸின்னோ த்³வின்னம்பி த⁴ம்மசக்கு²படிலாப⁴ம் ஞத்வா ஸாது⁴காரம் பவத்தேஸி ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ நாக³ஸேன, ஏகேன கண்ட³ப்பஹாரேன த்³வே மஹாகாயா பதா³லிதா’’தி, அனேகானி ச தே³வதாஸஹஸ்ஸானி ஸாது⁴காரம் பவத்தேஸும்.

17. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ உட்டா²யாஸனா யேனாயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஆயஸ்மா அஸ்ஸகு³த்தோ ஏதத³வோச ‘‘க³ச்ச², த்வம் நாக³ஸேன, பாடலிபுத்தம், பாடலிபுத்தனக³ரே அஸோகாராமே ஆயஸ்மா த⁴ம்மரக்கி²தோ படிவஸதி, தஸ்ஸ ஸந்திகே பு³த்³த⁴வசனம் பரியாபுணாஹீ’’தி. ‘‘கீவ தூ³ரோ, ப⁴ந்தே, இதோ பாடலிபுத்தனக³ர’’ந்தி? ‘‘யோஜனஸதானி கோ² நாக³ஸேனா’’தி. ‘‘தூ³ரோ கோ², ப⁴ந்தே, மக்³கோ³. அந்தராமக்³கே³ பி⁴க்கா² து³ல்லபா⁴, கதா²ஹம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி? ‘‘க³ச்ச², த்வம் நாக³ஸேன, அந்தராமக்³கே³ பிண்ட³பாதம் லபி⁴ஸ்ஸஸி ஸாலீனம் ஓத³னம் விக³தகாளகம் அனேகஸூபம் அனேகப்³யஞ்ஜன’’ந்தி. ‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸகு³த்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன பாடலிபுத்தம் தேன சாரிகம் பக்காமி.

18. தேன கோ² பன ஸமயேன பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி பாடலிபுத்தகா³மிமக்³க³ம் படிபன்னோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான யேனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் அபி⁴வாதே³த்வா ‘‘குஹிம் க³ச்ச²ஸி தாதா’’தி ஆஹ. ‘‘பாடலிபுத்தம் க³ஹபதீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ தாத, மயம்பி பாடலிபுத்தம் க³ச்சா²ம. அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸுக²ம் க³ச்ச²தா²’’தி.

அத² கோ² பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ இரியாபதே² பஸீதி³த்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘கின்னாமோஸி த்வம் தாதா’’தி. ‘‘அஹம், க³ஹபதி, நாக³ஸேனோ நாமா’’தி. ‘‘ஜானாஸி கோ², த்வம் தாத, பு³த்³த⁴வசனம் நாமா’’தி? ‘‘ஜானாமி கோ²ஹம், க³ஹபதி, அபி⁴த⁴ம்மபதா³னீ’’தி. ‘‘லாபா⁴ நோ தாத, ஸுலத்³த⁴ம் நோ தாத, அஹம்பி கோ², தாத, ஆபி⁴த⁴ம்மிகோ, த்வம்பி ஆபி⁴த⁴ம்மிகோ, ப⁴ண, தாத, அபி⁴த⁴ம்மபதா³னீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ பாடலிபுத்தகஸ்ஸ ஸேட்டி²ஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, தே³ஸேந்தே யேவ பாடலிபுத்தகஸ்ஸ ஸேட்டி²ஸ்ஸ விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

அத² கோ² பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² பஞ்சமத்தானி ஸகடஸதானி புரதோ உய்யோஜேத்வா ஸயம் பச்ச²தோ க³ச்ச²ந்தோ பாடலிபுத்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே த்³வேதா⁴பதே² ட²த்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘அயம் கோ², தாத நாக³ஸேன, அஸோகாராமஸ்ஸ மக்³கோ³, இத³ம் கோ², தாத, அம்ஹாகம் கம்ப³லரதனம் ஸோளஸஹத்த²ம் ஆயாமேன, அட்ட²ஹத்த²ம் வித்தா²ரேன, படிக்³க³ண்ஹாஹி கோ², தாத, இத³ம் கம்ப³லரதனம் அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ தம் கம்ப³லரதனம் அனுகம்பம் உபாதா³ய. அத² கோ² பாடலிபுத்தகோ ஸேட்டி² அத்தமனோ உத³க்³கோ³ பமுதி³தோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

19. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ யேன அஸோகாராமோ யேனாயஸ்மா த⁴ம்மரக்கி²தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் த⁴ம்மரக்கி²தம் அபி⁴வாதே³த்வா அத்தனோ ஆக³தகாரணம் கதே²த்வா ஆயஸ்மதோ த⁴ம்மரக்கி²தஸ்ஸ ஸந்திகே தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஏகேனேவ உத்³தே³ஸேன தீஹி மாஸேஹி ப்³யஞ்ஜனஸோ பரியாபுணித்வா புன தீஹி மாஸேஹி அத்த²ஸோ மனஸாகாஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ஸேய்யதா²பி, நாக³ஸேன, கோ³பாலகோ கா³வோ ரக்க²தி, அஞ்ஞே கோ³ரஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ஏவமேவ கோ², த்வம் நாக³ஸேன, தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் தா⁴ரேந்தோபி ந பா⁴கீ³ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஹோது, ப⁴ந்தே, அலம் ஏத்தகேனா’’தி. தேனேவ தி³வஸபா⁴கே³ன தேன ரத்திபா⁴கே³ன ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி, ஸஹ ஸச்சப்படிவேதே⁴ன ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ ஸப்³பே³ தே³வா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு, பத²வீ உன்னதி³, ப்³ரஹ்மானோ அப்போ²டேஸும், தி³ப்³பா³னி சந்த³னசுண்ணானி தி³ப்³பா³னி ச மந்தா³ரவபுப்பா²னி அபி⁴ப்பவஸ்ஸிம்ஸு.

20. தேன கோ² பன ஸமயேன கோடிஸதா அரஹந்தோ ஹிமவந்தே பப்³ப³தே ரக்கி²ததலே ஸன்னிபதித்வா ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸும் ‘‘ஆக³ச்ச²து நாக³ஸேனோ, த³ஸ்ஸனகாமா மயம் நாக³ஸேன’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ தூ³தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா அஸோகாராமே அந்தரஹிதோ ஹிமவந்தே பப்³ப³தே ரக்கி²ததலே கோடிஸதானம் அரஹந்தானம் புரதோ பாதுரஹோஸி.

அத² கோ² கோடிஸதா அரஹந்தோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோசும் ‘‘ஏஸோ கோ², நாக³ஸேன, மிலிந்தோ³ ராஜா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் விஹேடே²தி வாத³ப்படிவாதே³ன பஞ்ஹபுச்சா²ய. ஸாது⁴, நாக³ஸேன, க³ச்ச² த்வம் மிலிந்த³ம் ராஜானம் த³மேஹீ’’தி. ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ஏகோ மிலிந்தோ³ ராஜா; ஸசே, ப⁴ந்தே, ஸகலஜம்பு³தீ³பே ராஜானோ ஆக³ந்த்வா மம் பஞ்ஹம் புச்சே²ய்யும், ஸப்³ப³ம் தம் விஸஜ்ஜேத்வா ஸம்பதா³லேஸ்ஸாமி, க³ச்ச²த² வோ, ப⁴ந்தே, அச்ச²ம்பி⁴தா ஸாக³லனக³ர’’ந்தி. அத² கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² ஸாக³லனக³ரம் காஸாவப்பஜ்ஜோதம் இஸிவாதபடிவாதம் அகம்ஸு.

21. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஆயுபாலோ ஸங்க்²யேய்யபரிவேணே படிவஸதி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா அமச்சே ஏதத³வோச ‘‘ரமணீயா வத போ⁴ தோ³ஸினா ரத்தி, கன்னு க்²வஜ்ஜ ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா உபஸங்கமேய்யாம ஸாகச்சா²ய பஞ்ஹபுச்ச²னாய, கோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் உஸ்ஸஹதி கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே பஞ்சஸதா யோனகா ராஜானம் மிலிந்த³ம் ஏதத³வோசும் ‘‘அத்தி², மஹாராஜ, ஆயுபாலோ நாம தே²ரோ தேபிடகோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ, ஸோ ஏதரஹி ஸங்க்²யேய்யபரிவேணே படிவஸதி; க³ச்ச², த்வம் மஹாராஜ, ஆயஸ்மந்தம் ஆயுபாலம் பஞ்ஹம் புச்ச²ஸ்ஸூ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே, ப⁴த³ந்தஸ்ஸ ஆரோசேதா²’’தி.

அத² கோ² நேமித்திகோ ஆயஸ்மதோ ஆயுபாலஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி ‘‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மிலிந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் ஆயுபாலம் த³ஸ்ஸனகாமோ’’தி. ஆயஸ்மாபி கோ² ஆயுபாலோ ஏவமாஹ ‘‘தேன ஹி ஆக³ச்ச²தூ’’தி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பஞ்சமத்தேஹி யோனகஸதேஹி பரிவுதோ ரத²வரமாருய்ஹ யேன ஸங்க்²யேய்யபரிவேணம் யேனாயஸ்மா ஆயுபாலோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஆயுபாலேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் ஆயுபாலம் ஏதத³வோச ‘‘கிமத்தி²யா, ப⁴ந்தே ஆயுபால, தும்ஹாகம் பப்³ப³ஜ்ஜா, கோ ச தும்ஹாகம் பரமத்தோ²’’தி. தே²ரோ ஆஹ ‘‘த⁴ம்மசரியஸமசரியத்தா² கோ², மஹாராஜ, பப்³ப³ஜ்ஜா, ஸாமஞ்ஞப²லம் கோ² பன அம்ஹாகம் பரமத்தோ²’’தி. ‘‘அத்தி² பன, ப⁴ந்தே, கோசி கி³ஹீபி த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ’’தி? ‘‘ஆம, மஹாராஜ, அத்தி² கி³ஹீபி த⁴ம்மசாரீ ஸமசாரீ, ப⁴க³வதி கோ², மஹாராஜ, பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேந்தே அட்டா²ரஸன்னம் ப்³ரஹ்மகோடீனம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி, தே³வதானம் பன த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ க³ணனபத²ம் வீதிவத்தோ, ஸப்³பே³தே கி³ஹிபூ⁴தா, ந பப்³ப³ஜிதா.

‘‘புன சபரம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கோ² மஹாஸமயஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே, மஹாமங்க³லஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே, ஸமசித்தபரியாயஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே, ராஹுலோவாத³ஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே, பராப⁴வஸுத்தந்தே தே³ஸியமானே க³ணனபத²ம் வீதிவத்தானம் தே³வதானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி, ஸப்³பே³தே கி³ஹிபூ⁴தா, ந பப்³ப³ஜிதா’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே ஆயுபால, நிரத்தி²கா தும்ஹாகம் பப்³ப³ஜ்ஜா, புப்³பே³ கதஸ்ஸ பாபகம்மஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தே³ன ஸமணா ஸக்யபுத்தியா பப்³ப³ஜந்தி து⁴தங்கா³னி ச பரிஹரந்தி. யே கோ² தே, ப⁴ந்தே ஆயுபால, பி⁴க்கூ² ஏகாஸனிகா, நூன தே புப்³பே³ பரேஸம் போ⁴க³ஹாரகா சோரா, தே பரேஸம் போ⁴கே³ அச்சி²ந்தி³த்வா தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தே³ன ஏதரஹி ஏகாஸனிகா ப⁴வந்தி, ந லப⁴ந்தி காலேன காலம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும், நத்தி² தேஸம் ஸீலம், நத்தி² தபோ, நத்தி² ப்³ரஹ்மசரியம். யே கோ² பன தே, ப⁴ந்தே ஆயுபால, பி⁴க்கூ² அப்³போ⁴காஸிகா, நூன தே புப்³பே³ கா³மகா⁴தகா சோரா, தே பரேஸம் கே³ஹானி வினாஸேத்வா தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தே³ன ஏதரஹி அப்³போ⁴காஸிகா ப⁴வந்தி, ந லப⁴ந்தி ஸேனாஸனானி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும், நத்தி² தேஸம் ஸீலம், நத்தி² தபோ, நத்தி² ப்³ரஹ்மசரியம். யே கோ² பன தே, ப⁴ந்தே ஆயுபால, பி⁴க்கூ² நேஸஜ்ஜிகா, நூன தே புப்³பே³ பந்த²தூ³ஸகா சோரா, தே பரேஸம் பதி²கே ஜனே க³ஹேத்வா ப³ந்தி⁴த்வா நிஸீதா³பேத்வா தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தே³ன ஏதரஹி நேஸஜ்ஜிகா ப⁴வந்தி, ந லப⁴ந்தி ஸேய்யம் கப்பேதும், நத்தி² தேஸம் ஸீலம், நத்தி² தபோ, நத்தி² ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஆஹ.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆயுபாலோ துண்ஹீ அஹோஸி, ந கிஞ்சி படிபா⁴ஸி. அத² கோ² பஞ்சஸதா யோனகா ராஜானம் மிலிந்த³ம் ஏதத³வோசும் ‘‘பண்டி³தோ, மஹாராஜ, தே²ரோ, அபி ச கோ² அவிஸாரதோ³ ந கிஞ்சி படிபா⁴ஸதீ’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் ஆயுபாலம் துண்ஹீபூ⁴தம் தி³ஸ்வா அப்போ²டேத்வா உக்குட்டி²ம் கத்வா யோனகே ஏதத³வோச ‘‘துச்சோ² வத போ⁴ ஜம்பு³தீ³போ, பலாபோ வத போ⁴ ஜம்பு³தீ³போ, நத்தி² கோசி ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா, யோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் உஸ்ஸஹதி கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி.

22. அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸப்³ப³ம் தம் பரிஸம் அனுவிலோகேந்தஸ்ஸ அபீ⁴தே அமங்குபூ⁴தே யோனகே தி³ஸ்வா ஏதத³ஹோஸி ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் அத்தி² மஞ்ஞே அஞ்ஞோ கோசி பண்டி³தோ பி⁴க்கு², யோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் உஸ்ஸஹதி, யேனிமே யோனகா ந மங்குபூ⁴தா’’தி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா யோனகே ஏதத³வோச ‘‘அத்தி², ப⁴ணே, அஞ்ஞோ கோசி பண்டி³தோ பி⁴க்கு², யோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் உஸ்ஸஹதி கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ ஸமணக³ணபரிவுதோ ஸங்கீ⁴ க³ணீ க³ணாசரியோ ஞாதோ யஸஸ்ஸீ ஸாது⁴ஸம்மதோ ப³ஹுஜனஸ்ஸ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ நிபுணோ விஞ்ஞூ விபா⁴வீ வினீதோ விஸாரதோ³ ப³ஹுஸ்ஸுதோ தேபிடகோ வேத³கூ³ பபி⁴ன்னபு³த்³தி⁴மா ஆக³தாக³மோ பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தோ³ நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனே பரியத்தித⁴ரோ பாரமிப்பத்தோ ஜினவசனே த⁴ம்மத்த²தே³ஸனாபடிவேத⁴குஸலோ அக்க²யவிசித்ரபடிபா⁴னோ சித்ரகதீ² கல்யாணவாக்கரணோ து³ராஸதோ³ து³ப்பஸஹோ து³ருத்தரோ து³ராவரணோ து³ன்னிவாரயோ, ஸாக³ரோ விய அக்கோ²போ⁴, கி³ரிராஜா விய நிச்சலோ, ரணஞ்ஜஹோ தமோனுதோ³ பப⁴ங்கரோ மஹாகதீ² பரக³ணிக³ணமத²னோ பரதித்தி²யமத்³த³னோ பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனம் உபாஸகானம் உபாஸிகானம் ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் ஸக்கதோ க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ லாபீ⁴ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம் லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ வுத்³தா⁴னம் விஞ்ஞூனம் ஸோதாவதா⁴னேன ஸமன்னாக³தானம் ஸந்த³ஸ்ஸேந்தோ நவங்க³ம் ஜினஸாஸனரதனம், உபதி³ஸந்தோ த⁴ம்மமக்³க³ம், தா⁴ரேந்தோ த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதம், உஸ்ஸாபேந்தோ த⁴ம்மயூபம், யஜந்தோ த⁴ம்மயாக³ம், பக்³க³ண்ஹந்தோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜம், உஸ்ஸாபேந்தோ த⁴ம்மகேதும், த⁴மேந்தோ [உப்பளாஸேந்தோ (ஸீ. பீ.)] த⁴ம்மஸங்க²ம், ஆஹனந்தோ த⁴ம்மபே⁴ரிம், நத³ந்தோ ஸீஹனாத³ம், க³ஜ்ஜந்தோ இந்த³க³ஜ்ஜிதம், மது⁴ரகி³ரக³ஜ்ஜிதேன ஞாணவரவிஜ்ஜுஜாலபரிவேடி²தேன கருணாஜலப⁴ரிதேன மஹதா த⁴ம்மாமதமேகே⁴ன ஸகலலோகமபி⁴தப்பயந்தோ கா³மனிக³மராஜதா⁴னீஸு சாரிகம் சரமானோ அனுபுப்³பே³ன ஸாக³லனக³ரம் அனுப்பத்தோ ஹோதி. தத்ர ஸுத³ம் ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ அஸீதியா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க்²யேய்யபரிவேணே படிவஸதி. தேனாஹு போராணா –

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்ரகதீ², நிபுணோ ச விஸாரதோ³;

ஸாமயிகோ ச குஸலோ, படிபா⁴னே ச கோவிதோ³.

‘‘தே ச தேபிடகா பி⁴க்கூ², பஞ்சனேகாயிகாபி ச;

சதுனேகாயிகா சேவ, நாக³ஸேனம் புரக்க²ரும்.

‘‘க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞோ மேதா⁴வீ, மக்³கா³மக்³க³ஸ்ஸ கோவிதோ³;

உத்தமத்த²ம் அனுப்பத்தோ, நாக³ஸேனோ விஸாரதோ³.

‘‘தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பரிவுதோ, நிபுணேஹி ஸச்சவாதி³பி⁴;

சரந்தோ கா³மனிக³மம், ஸாக³லம் உபஸங்கமி.

‘‘ஸங்க்²யேய்யபரிவேணஸ்மிம், நாக³ஸேனோ ததா³ வஸி;

கதே²தி ஸோ மனுஸ்ஸேஹி, பப்³ப³தே கேஸரீ யதா²’’தி.

23. அத² கோ² தே³வமந்தியோ ராஜானம் மிலிந்த³ம் ஏதத³வோச ‘‘ஆக³மேஹி, த்வம் மஹாராஜ; அத்தி², மஹாராஜ, நாக³ஸேனோ நாம தே²ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ வினீதோ விஸாரதோ³ ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்ரகதீ² கல்யாணபடிபா⁴னோ அத்த²த⁴ம்மனிருத்திபடிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ஸு பாரமிப்பத்தோ, ஸோ ஏதரஹி ஸங்க்²யேய்யபரிவேணே படிவஸதி, க³ச்ச², த்வம் மஹாராஜ, ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் பஞ்ஹம் புச்ச²ஸ்ஸு, உஸ்ஸஹதி ஸோ தயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும் கங்க²ம் படிவினேது’’ந்தி. அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸஹஸா ‘‘நாக³ஸேனோ’’தி ஸத்³த³ம் ஸுத்வாவ அஹுதே³வ ப⁴யம், அஹுதே³வ ச²ம்பி⁴தத்தம், அஹுதே³வ லோமஹம்ஸோ. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச ‘‘உஸ்ஸஹதி போ⁴ நாக³ஸேனோ பி⁴க்கு² மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிது’’ந்தி? ‘‘உஸ்ஸஹதி, மஹாராஜ, அபி இந்த³யமவருணகுவேரபஜாபதி ஸுயாம ஸந்துஸிதலோகபாலேஹிபி பிதுபிதாமஹேன மஹாப்³ரஹ்முனாபி ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும், கிமங்க³ம் பன மனுஸ்ஸபூ⁴தேனா’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச ‘‘தேன ஹி, த்வம் தே³வமந்திய, ப⁴த³ந்தஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பேஸேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம் தே³வா’’தி கோ² தே³வமந்தியோ ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி ‘‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மிலிந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் த³ஸ்ஸனகாமோ’’தி. ஆயஸ்மாபி கோ² நாக³ஸேனோ ஏவமாஹ ‘‘தேன ஹி ஆக³ச்ச²தூ’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பஞ்சமத்தேஹி யோனகஸதேஹி பரிவுதோ ரத²வரமாருய்ஹ மஹதா ப³லகாயேன ஸத்³தி⁴ம் யேன ஸங்க்²யேய்யபரிவேணம் யேனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ அஸீதியா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மண்ட³லமாளே நிஸின்னோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ பரிஸம் தூ³ரதோவ, தி³ஸ்வான தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச ‘‘கஸ்ஸேஸா, தே³வமந்திய, மஹதீ பரிஸா’’தி? ‘‘ஆயஸ்மதோ கோ², மஹாராஜ, நாக³ஸேனஸ்ஸ பரிஸா’’தி.

அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ பரிஸம் தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா அஹுதே³வ ப⁴யம், அஹுதே³வ ச²ம்பி⁴தத்தம், அஹுதே³வ லோமஹம்ஸோ. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா க²க்³க³பரிவாரிதோ விய க³ஜோ, க³ருளபரிவாரிதோ விய நாகோ³, அஜக³ரபரிவாரிதோ விய கோத்து²கோ [கோத்து²கோ (ஸீ. பீ.)], மஹிம்ஸபரிவுதோ விய அச்சோ², நாகா³னுப³த்³தோ⁴ விய மண்டூ³கோ, ஸத்³தூ³லானுப³த்³தோ⁴ விய மிகோ³, அஹிதுண்டி³கஸமாக³தோ [அபி⁴கு³ண்டி²கஸமாக³தோ (ஸீ. பீ.)] விய பன்னகோ³, மஜ்ஜாரஸமாக³தோ விய உந்தூ³ரோ, பூ⁴தவேஜ்ஜஸமாக³தோ விய பிஸாசோ, ராஹுமக²க³தோ விய சந்தோ³, பன்னகோ³ விய பேளந்தரக³தோ, ஸகுணோ விய பஞ்ஜரந்தரக³தோ, மச்சோ² விய ஜாலந்தரக³தோ, வாளவனமனுப்பவிட்டோ² விய புரிஸோ, வேஸ்ஸவணாபராதி⁴கோ விய யக்கோ², பரிக்கீ²ணாயுகோ விய தே³வபுத்தோ பீ⁴தோ உப்³பி³க்³கோ³ உத்ரஸ்தோ ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ விமனோ து³ம்மனோ ப⁴ந்தசித்தோ விபரிணதமானஸோ ‘‘மா மம் அயம் பரிஜனோ பரிப⁴வீ’’தி ஸதிம் [தீ⁴திம் (ஸீ. பீ.)] உபட்ட²பேத்வா தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ², த்வம் தே³வமந்திய, ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் மய்ஹம் ஆசிக்கே²ய்யாஸி, அனக்கா²தஞ்ஞேவாஹம் நாக³ஸேனம் ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, மஹாராஜ, த்வஞ்ஞேவ ஜானாஹீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ தஸ்ஸா பி⁴க்கு²பரிஸாய புரதோ சத்தாலீஸாய பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானம் நவகதரோ ஹோதி பச்ச²தோ சத்தாலீஸாய பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானம் வுட்³ட⁴தரோ.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஸப்³ப³ம் தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் புரதோ ச பச்ச²தோ ச மஜ்ஜ²தோ ச அனுவிலோகேந்தோ அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் தூ³ரதோவ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஜ்ஜே² நிஸின்னம் கேஸரஸீஹம் விய விக³தப⁴யபே⁴ரவம் விக³தலோமஹம்ஸம் விக³தப⁴யஸாரஜ்ஜம், தி³ஸ்வான ஆகாரேனேவ அஞ்ஞாஸி ‘‘ஏஸோ கோ² ஏத்த² நாக³ஸேனோ’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச ‘‘ஏஸோ கோ², தே³வமந்திய, ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ’’தி. ‘‘ஆம, மஹாராஜ, ஏஸோ கோ² நாக³ஸேனோ, ஸுட்டு² கோ², த்வம் மஹாராஜ, நாக³ஸேனம் அஞ்ஞாஸீ’’தி. ததோ ராஜா துட்டோ² அஹோஸி ‘‘அனக்கா²தோவ மயா நாக³ஸேனோ அஞ்ஞாதோ’’தி. அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் தி³ஸ்வாவ அஹுதே³வ ப⁴யம், அஹுதே³வ ச²ம்பி⁴தத்தம், அஹுதே³வ லோமஹம்ஸோ.

தேனாஹு –

‘‘சரணேன ச ஸம்பன்னம், ஸுத³ந்தம் உத்தமே த³மே;

தி³ஸ்வா ராஜா நாக³ஸேனம், இத³ம் வசனமப்³ரவி.

‘‘கதி²தா [கதி²கா (ஸீ. பீ.)] மயா ப³ஹூ தி³ட்டா², ஸாகச்சா² ஓஸடா ப³ஹூ;

ந தாதி³ஸம் ப⁴யம் ஆஸி, அஜ்ஜ தாஸோ யதா² மம.

‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் பராஜயோ, மம அஜ்ஜ ப⁴விஸ்ஸதி;

ஜயோ ச நாக³ஸேனஸ்ஸ, யதா² சித்தம் ந ஸண்டி²த’’ந்தி.

பா³ஹிரகதா² நிட்டி²தா.

2-3. மிலிந்த³பஞ்ஹோ

1. மஹாவக்³கோ³

1. பஞ்ஞத்திபஞ்ஹோ

1. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா யேனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா நாக³ஸேனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² நாக³ஸேனோ படிஸம்மோத³னீயேனேவ [படிஸம்மோதி³, தேனேவ (ஸீ.)] மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ சித்தம் ஆராதே⁴ஸி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘கத²ம் ப⁴த³ந்தோ ஞாயதி, கின்னாமோஸி ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘நாக³ஸேனோ’’தி கோ² அஹம், மஹாராஜ, ஞாயாமி, ‘‘நாக³ஸேனோ’’தி கோ² மம், மஹாராஜ, ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஸமுதா³சரந்தி, அபி ச மாதாபிதரோ நாமம் கரோந்தி ‘‘நாக³ஸேனோ’’தி வா ‘‘ஸூரஸேனோ’’தி வா ‘‘வீரஸேனோ’’தி வா ‘‘ஸீஹஸேனோ’’தி வா, அபி ச கோ², மஹாராஜ, ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ நாமமத்தம் யதி³த³ம் நாக³ஸேனோதி, ந ஹேத்த² புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஏவமாஹ ‘‘ஸுணந்து மே போ⁴ந்தோ பஞ்சஸதா யோனகா அஸீதிஸஹஸ்ஸா ச பி⁴க்கூ², அயம் நாக³ஸேனோ ஏவமாஹ ‘ந ஹேத்த² புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீ’தி, கல்லம் நு கோ² தத³பி⁴னந்தி³து’’ந்தி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, புக்³க³லோ நூபலப்³ப⁴தி, கோ சரஹி தும்ஹாகம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் தே³தி, கோ தம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, கோ ஸீலம் ரக்க²தி, கோ பா⁴வனமனுயுஞ்ஜதி, கோ மக்³க³ப²லனிப்³பா³னானி ஸச்சி²கரோதி, கோ பாணம் ஹனதி, கோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, கோ காமேஸுமிச்சா²சாரம் சரதி, கோ முஸா ப⁴ணதி, கோ மஜ்ஜம் பிவதி, கோ பஞ்சானந்தரியகம்மம் கரோதி, தஸ்மா நத்தி² குஸலம், நத்தி² அகுஸலம், நத்தி² குஸலாகுஸலானம் கம்மானம் கத்தா வா காரேதா வா, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, ஸசே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யோ தும்ஹே மாரேதி, நத்தி² தஸ்ஸாபி பாணாதிபாதோ, தும்ஹாகம்பி, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, நத்தி² ஆசரியோ, நத்தி² உபஜ்ஜா²யோ, நத்தி² உபஸம்பதா³. ‘நாக³ஸேனோதி மம், மஹாராஜ, ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஸமுதா³சரந்தீ’தி யம் வதே³ஸி, ‘கதமோ ஏத்த² நாக³ஸேனோ? கின்னு கோ², ப⁴ந்தே, கேஸா நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘லோமா நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘நகா²…பே… த³ந்தா…பே… தசோ…பே… மம்ஸம்…பே… ந்ஹாரு…பே… அட்டி²…பே… அட்டி²மிஞ்ஜம்…பே… வக்கம்…பே… ஹத³யம்…பே… யகனம்…பே… கிலோமகம்…பே… பிஹகம்…பே… பப்பா²ஸம்…பே… அந்தம்…பே… அந்தகு³ணம்…பே… உத³ரியம்…பே… கரீஸம்…பே… பித்தம்…பே… ஸேம்ஹம்…பே… புப்³போ³…பே… லோஹிதம்…பே… ஸேதோ³…பே… மேதோ³…பே… அஸ்ஸு…பே… வஸா…பே… கே²ளோ…பே… ஸிங்கா⁴ணிகா…பே… லஸிகா…பே… முத்தம்…பே… மத்த²கே மத்த²லுங்க³ம் நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹிமஹாராஜா’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ரூபம் நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘நஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘வேத³னா நாக³ஸேனோ’’தி?‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘ஸஞ்ஞா நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘ஸங்கா²ரா நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘விஞ்ஞாணம் நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞத்ர ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘தமஹம் ப⁴ந்தே, புச்ச²ந்தோ புச்ச²ந்தோ ந பஸ்ஸாமி நாக³ஸேனம். நாக³ஸேனஸத்³தோ³ யேவ நு கோ², ப⁴ந்தே, நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ந ஹி மஹாராஜா’’தி. ‘‘கோ பனேத்த² நாக³ஸேனோ, அலிகம் த்வம், ப⁴ந்தே, பா⁴ஸஸி முஸாவாத³ம், நத்தி² நாக³ஸேனோ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ மிலிந்த³ம் ராஜானம் ஏதத³வோச ‘‘த்வம் கோ²ஸி, மஹாராஜ, க²த்தியஸுகு²மாலோ அச்சந்தஸுகு²மாலோ, தஸ்ஸ தே, மஹாராஜ, மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயம் தத்தாய பூ⁴மியா உண்ஹாய வாலிகாய க²ராய ஸக்க²ரகத²லிகாய [க²ரா ஸக்க²ரகட²லவாலிகா (ஸீ. பீ.)] மத்³தி³த்வா பாதே³னாக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பாதா³ ருஜ்ஜந்தி, காயோ கிலமதி, சித்தம் உபஹஞ்ஞதி, து³க்க²ஸஹக³தம் காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, கிம் நு கோ² த்வம் பாதே³னாக³தோஸி, உதா³ஹு வாஹனேனா’’தி? ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே, பாதே³னாக³ச்சா²மி, ரதே²னாஹம் ஆக³தோஸ்மீ’’தி. ‘‘ஸசே, த்வம் மஹாராஜ, ரதே²னாக³தோஸி, ரத²ம் மே ஆரோசேஹி, கிம் நு கோ², மஹாராஜ, ஈஸா ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘அக்கோ² ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘சக்கானி ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ரத²பஞ்ஜரம் ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ரத²த³ண்ட³கோ ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யுக³ம் ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ரஸ்மியோ ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘பதோத³லட்டி² ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², மஹாராஜ, ஈஸாஅக்க²சக்கரத²பஞ்ஜரரத²த³ண்ட³யுக³ரஸ்மிபதோதா³ ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பன, மஹாராஜ, அஞ்ஞத்ர ஈஸாஅக்க²சக்கரத²பஞ்ஜரரத²த³ண்ட³யுக³ரஸ்மிபதோதா³ ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தமஹம், மஹாராஜ, புச்ச²ந்தோ புச்ச²ந்தோ ந பஸ்ஸாமி ரத²ம். ரத²ஸத்³தோ³யேவ நு கோ², மஹாராஜ, ரதோ²’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கோ பனேத்த² ரதோ², அலிகம், த்வம் மஹாராஜ, பா⁴ஸஸி முஸாவாத³ம், நத்தி² ரதோ², த்வம்ஸி, மஹாராஜ, ஸகலஜம்பு³தீ³பே அக்³க³ராஜா, கஸ்ஸ பன த்வம் பா⁴யித்வா முஸாவாத³ம் பா⁴ஸஸி, ஸுணந்து மே போ⁴ந்தோ பஞ்சஸதா யோனகா அஸீதிஸஹஸ்ஸா ச பி⁴க்கூ², அயம் மிலிந்தோ³ ராஜா ஏவமாஹ ‘ரதே²னாஹம் ஆக³தோஸ்மீ’தி, ஸசே த்வம், மஹாராஜ, ரதே²னாக³தோ‘ஸி, ரத²ம் மே ஆரோசேஹீ’தி வுத்தோ ஸமானோ ரத²ம் ந ஸம்பாதே³தி, கல்லம் நு கோ² தத³பி⁴னந்தி³து’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே பஞ்சஸதா யோனகா ஆயஸ்மதோ நாக³ஸேனஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³த்வா மிலிந்த³ம் ராஜானம் ஏதத³வோசும் ‘‘இதா³னி கோ² த்வம், மஹாராஜ, ஸக்கோந்தோ பா⁴ஸஸ்ஸூ’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, முஸா ப⁴ணாமி, ஈஸஞ்ச படிச்ச அக்க²ஞ்ச படிச்ச சக்கானி ச படிச்ச ரத²பஞ்ஜரஞ்ச படிச்ச ரத²த³ண்ட³கஞ்ச படிச்ச ‘ரதோ²’தி ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ நாமமத்தம் பவத்ததீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴ கோ², த்வம் மஹாராஜ, ரத²ம் ஜானாஸி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, மய்ஹம்பி கேஸே ச படிச்ச லோமே ச படிச்ச…பே… மத்த²கே மத்த²லுங்க³ஞ்ச படிச்ச ரூபஞ்ச படிச்ச வேத³னஞ்ச படிச்ச ஸஞ்ஞஞ்ச படிச்ச ஸங்கா²ரே ச படிச்ச விஞ்ஞாணஞ்ச படிச்ச ‘நாக³ஸேனோ’தி ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ நாமமத்தம் பவத்ததி, பரமத்த²தோ பனேத்த² புக்³க³லோ நூபலப்³ப⁴தி. பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, வஜிராய பி⁴க்கு²னியா ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² –

‘‘‘யதா² ஹி அங்க³ஸம்பா⁴ரா, ஹோதி ஸத்³தோ³ ரதோ² இதி;

ஏவம் க²ந்தே⁴ஸு ஸந்தேஸு, ஹோதி ‘‘ஸத்தோ’’தி ஸம்முதீ’’’தி [பஸ்ஸ ஸம். நி. 1.171].

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதிசித்ரானி பஞ்ஹபடிபா⁴னானி விஸஜ்ஜிதானி, யதி³ பு³த்³தோ⁴ திட்டே²ய்ய ஸாது⁴காரம் த³தே³ய்ய, ஸாது⁴ ஸாது⁴ நாக³ஸேன, அதிசித்ரானி பஞ்ஹபடிபா⁴னானி விஸஜ்ஜிதானீ’’தி.

பஞ்ஞத்திபஞ்ஹோ பட²மோ.

2. வஸ்ஸக³ணனபஞ்ஹோ

2. ‘‘கதிவஸ்ஸோஸி த்வம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேனா’’தி? ‘‘ஸத்தவஸ்ஸோஹம், மஹாராஜா’’தி. ‘‘கே தே, ப⁴ந்தே, ஸத்த, த்வம் வா ஸத்த, க³ணனா வா ஸத்தா’’தி?

தேன கோ² பன ஸமயேன மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸப்³பா³ப⁴ரணபடிமண்டி³தஸ்ஸ அலங்கதபடியத்தஸ்ஸ பத²வியம் சா²யா தி³ஸ்ஸதி, உத³கமணிகே ச சா²யா தி³ஸ்ஸதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ மிலிந்த³ம் ராஜானம் ஏதத³வோச ‘‘அயம் தே, மஹாராஜ, சா²யா பத²வியம் உத³கமணிகே ச தி³ஸ்ஸதி, கிம் பன, மஹாராஜ, த்வம் வா ராஜா, சா²யா வா ராஜா’’தி? ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ராஜா, நாயம் சா²யா ராஜா, மம் பன நிஸ்ஸாய சா²யா பவத்ததீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, வஸ்ஸானம் க³ணனா ஸத்த, ந பனாஹம் ஸத்த, மம் பன நிஸ்ஸாய ஸத்த பவத்ததி, சா²யூபமம் மஹாராஜா’’தி. ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதிசித்ரானி பஞ்ஹபடிபா⁴னானி விஸஜ்ஜிதானீ’’தி.

வஸ்ஸக³ணனபஞ்ஹோ து³தியோ.

3. வீமம்ஸனபஞ்ஹோ

3. ராஜா ஆஹ ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸல்லபிஸ்ஸஸி மயா ஸத்³தி⁴’’ந்தி? ‘‘ஸசே, த்வம் மஹாராஜ, பண்டி³தவாத³ம் [பண்டி³தவாதா³ (ஸீ. பீ.)] ஸல்லபிஸ்ஸஸி ஸல்லபிஸ்ஸாமி, ஸசே பன ராஜவாத³ம் ஸல்லபிஸ்ஸஸி ந ஸல்லபிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘கத²ம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பண்டி³தா ஸல்லபந்தீ’’தி? ‘‘பண்டி³தானம் கோ², மஹாராஜ, ஸல்லாபே ஆவேட²னம்பி கயிரதி, நிப்³பே³ட²னம்பி கயிரதி, நிக்³க³ஹோபி கயிரதி, படிகம்மம்பி கயிரதி, விஸ்ஸாஸோபி [விஸேஸோபி (ஸீ. பீ.)] கயிரதி, படிவிஸ்ஸாஸோபி கயிரதி, ந ச தேன பண்டி³தா குப்பந்தி, ஏவம் கோ², மஹாராஜ, பண்டி³தா ஸல்லபந்தீ’’தி. ‘‘கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ராஜானோ ஸல்லபந்தீ’’தி? ‘‘ராஜானோ கோ², மஹாராஜ, ஸல்லாபே ஏகம் வத்து²ம் படிஜானந்தி, யோ தம் வத்து²ம் விலோமேதி, தஸ்ஸ த³ண்ட³ம் ஆணாபேந்தி ‘இமஸ்ஸ த³ண்ட³ம் பணேதா²’தி, ஏவம் கோ², மஹாராஜ, ராஜானோ ஸல்லபந்தீ’’தி. ‘‘பண்டி³தவாதா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸல்லபிஸ்ஸாமி, நோ ராஜவாத³ம், விஸ்ஸட்டோ² ப⁴த³ந்தோ ஸல்லபது யதா² பி⁴க்கு²னா வா ஸாமணேரேன வா உபாஸகேன வா ஆராமிகேன வா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபதி, ஏவம் விஸ்ஸட்டோ² ப⁴த³ந்தோ ஸல்லபது மா பா⁴யதூ’’தி. ‘‘ஸுட்டு² மஹாராஜா’’தி தே²ரோ அப்³பா⁴னுமோதி³.

ராஜா ஆஹ ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘புச்ச² மஹாராஜா’’தி. ‘‘புச்சி²தோஸி மே ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘விஸஜ்ஜிதம் மஹாராஜா’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, தயா விஸஜ்ஜித’’ந்தி? ‘‘கிம் பன, மஹாராஜ, தயா புச்சி²த’’ந்தி.

வீமம்ஸனபஞ்ஹோ ததியோ.

4. அனந்தகாயபஞ்ஹோ

4. அத² கோ² மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி ‘‘பண்டி³தோ கோ² அயம் பி⁴க்கு² படிப³லோ மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும், ப³ஹுகானி ச மே டா²னானி புச்சி²தப்³பா³னி ப⁴விஸ்ஸந்தி, யாவ அபுச்சி²தானி யேவ தானி டா²னானி ப⁴விஸ்ஸந்தி, அத² ஸூரியோ அத்த²ம் க³மிஸ்ஸதி, யம்னூனாஹம் ஸ்வே அந்தேபுரே ஸல்லபேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ராஜா தே³வமந்தியம் ஏதத³வோச ‘‘தேன ஹி, த்வம் தே³வமந்திய, ப⁴த³ந்தஸ்ஸ ஆரோசேய்யாஸி ‘ஸ்வே அந்தேபுரே ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லாபோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி. இத³ம் வத்வா மிலிந்தோ³ ராஜா உட்டா²யாஸனா தே²ரம் நாக³ஸேனம் ஆபுச்சி²த்வா ரத²ம் அபி⁴ரூஹித்வா ‘‘நாக³ஸேனோ நாக³ஸேனோ’’தி ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தோ பக்காமி.

அத² கோ² தே³வமந்தியோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மிலிந்தோ³ ஏவமாஹ ‘ஸ்வே அந்தேபுரே ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லாபோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி. ‘‘ஸுட்டூ²’’தி தே²ரோ அப்³பா⁴னுமோதி³. அத² கோ² தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன தே³வமந்தியோ ச அனந்தகாயோ ச மங்குரோ ச ஸப்³ப³தி³ன்னோ ச யேன மிலிந்தோ³ ராஜா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ராஜானம் மிலிந்த³ம் ஏதத³வோசும் ‘‘ஆக³ச்ச²து, மஹாராஜ, ப⁴த³ந்தோ நாக³ஸேனோ’’தி? ‘‘ஆம ஆக³ச்ச²தூ’’தி. ‘‘கித்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’’தி? ‘‘யத்தகே பி⁴க்கூ² இச்ச²தி, தத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’’தி.

அத² கோ² ஸப்³ப³தி³ன்னோ ஆஹ ‘‘ஆக³ச்ச²து, மஹாராஜ, த³ஸஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி, து³தியம்பி கோ² ராஜா ஆஹ ‘‘யத்தகே பி⁴க்கூ² இச்ச²தி, தத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸப்³ப³தி³ன்னோ ஆஹ ‘‘ஆக³ச்ச²து, மஹாராஜ, த³ஸஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி. ததியம்பி கோ² ராஜா ஆஹ ‘‘யத்தகே பி⁴க்கூ² இச்ச²தி, தத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’’தி. ததியம்பி கோ² ஸப்³ப³தி³ன்னோ ஆஹ ‘‘ஆக³ச்ச²து, மஹாராஜ, த³ஸஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி. ‘‘ஸப்³போ³ பனாயம் ஸக்காரோ படியாதி³தோ, அஹம் ப⁴ணாமி ‘யத்தகே பி⁴க்கூ² இச்ச²தி, தத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’தி. அயம், ப⁴ணே ஸப்³ப³தி³ன்னோ, அஞ்ஞதா² ப⁴ணதி, கிம் நு மயம் நப்படிப³லா பி⁴க்கூ²னம் போ⁴ஜனம் தா³து’’ந்தி? ஏவம் வுத்தே ஸப்³ப³தி³ன்னோ மங்கு அஹோஸி.

அத² கோ² தே³வமந்தியோ ச அனந்தகாயோ ச மங்குரோ ச யேனாயஸ்மா நாக³ஸேனோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோசும் ‘‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மிலிந்தோ³ ஏவமாஹ ‘யத்தகே பி⁴க்கூ² இச்ச²தி, தத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தூ’’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய அஸீதியா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸாக³லம் பாவிஸி.

அத² கோ² அனந்தகாயோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் நிஸ்ஸாய க³ச்ச²ந்தோ ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யம் பனேதம் ப்³ரூஸி ‘நாக³ஸேனோ’தி, கதமோ ஏத்த², நாக³ஸேனோ’’தி? தே²ரோ ஆஹ ‘‘கோ பனேத்த² ‘நாக³ஸேனோ’தி மஞ்ஞஸீ’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, அப்³ப⁴ந்தரே வாதோ ஜீவோ பவிஸதி ச நிக்க²மதி ச, ஸோ ‘நாக³ஸேனோ’தி மஞ்ஞாமீ’’தி. ‘‘யதி³ பனேஸோ வாதோ நிக்க²மித்வா நப்பவிஸேய்ய, பவிஸித்வா ந நிக்க²மேய்ய, ஜீவேய்ய நு கோ² ஸோ புரிஸோ’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யே பனிமே ஸங்க²த⁴மகா ஸங்க²ம் த⁴மேந்தி, தேஸம் வாதோ புன பவிஸதீ’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யே பனிமே வம்ஸத⁴மகா வம்ஸம் த⁴மேந்தி, தேஸம் வாதோ புன பவிஸதீ’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யே பனிமே ஸிங்க³த⁴மகா ஸிங்க³ம் த⁴மேந்தி, தேஸம் வாதோ புன பவிஸதீ’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘அத² கிஸ்ஸ பன தேன ந மரந்தீ’’தி. ‘‘நாஹம் படிப³லோ தயா வாதி³னா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதும், ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, அத்த²ம் ஜப்பேஹீ’’தி. ‘‘நேஸோ ஜீவோ, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா நாமேதே காயஸங்கா²ரா’’தி தே²ரோ அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. அத² அனந்தகாயோ உபாஸகத்தம் படிவேதே³ஸீதி.

அனந்தகாயபஞ்ஹோ சதுத்தோ².

5. பப்³ப³ஜ்ஜபஞ்ஹோ

5. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸேனோ யேன மிலிந்த³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஸபரிஸம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ஏகமேகம் பி⁴க்கு²ம் ஏகமேகேன து³ஸ்ஸயுகே³ன அச்சா²தே³த்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் திசீவரேன அச்சா²தே³த்வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன த³ஸஹி, பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் இத⁴ நிஸீத³த², அவஸேஸா க³ச்ச²ந்தூ’’தி.

அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் விதி³த்வா அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸேனம் ஏதத³வோச ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கிம்ஹி ஹோதி கதா²ஸல்லாபோ’’தி? ‘‘அத்தே²ன மயம், மஹாராஜ, அத்தி²கா, அத்தே² ஹோது கதா²ஸல்லாபோ’’தி.

ராஜா ஆஹ ‘‘கிமத்தி²யா, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தும்ஹாகம் பப்³ப³ஜ்ஜா, கோ ச தும்ஹாகம் பரமத்தோ²’’தி. தே²ரோ ஆஹ ‘‘கிந்தி, மஹாராஜ, இத³ம் து³க்க²ம் நிருஜ்ஜே²ய்ய, அஞ்ஞஞ்ச து³க்க²ம் ந உப்பஜ்ஜேய்யாதி. ஏதத³த்தா², மஹாராஜ, அம்ஹாகம் பப்³ப³ஜ்ஜா, அனுபாதா³ பரினிப்³பா³னம் கோ² பன அம்ஹாகம் பரமத்தோ²’’தி.

‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³ ஏதத³த்தா²ய பப்³ப³ஜந்தீ’’தி? ‘‘ந ஹி, மஹாராஜ, கேசி ஏதத³த்தா²ய பப்³ப³ஜந்தி, கேசி ராஜாபி⁴னீதா [ராஜபீ⁴திதா (ஸீ.)] பப்³ப³ஜந்தி, கேசி சோராபி⁴னீதா [சோரபீ⁴திதா (ஸீ.)] பப்³ப³ஜந்தி, கேசி இணட்டா பப்³ப³ஜந்தி, கேசி ஆஜீவிகத்தா²ய பப்³ப³ஜந்தி, யே பன ஸம்மா பப்³ப³ஜந்தி, தே ஏதத³த்தா²ய பப்³ப³ஜந்தீ’’தி.

‘‘த்வம் பன, ப⁴ந்தே, ஏதத³த்தா²ய பப்³ப³ஜிதோஸீ’’தி? ‘‘அஹம் கோ², மஹாராஜ, த³ஹரகோ ஸந்தோ பப்³ப³ஜிதோ, ந ஜானாமி இமஸ்ஸ நாமத்தா²ய பப்³ப³ஜாமீதி, அபி ச கோ² மே ஏவம் அஹோஸி ‘பண்டி³தா இமே ஸமணா ஸக்யபுத்தியா, தே மம் ஸிக்கா²பேஸ்ஸந்தீ’தி, ஸ்வாஹம் தேஹி ஸிக்கா²பிதோ ஜானாமி ச பஸ்ஸாமி ச ‘இமஸ்ஸ நாமத்தா²ய பப்³ப³ஜ்ஜா’’’தி.

‘‘கல்லோஸி, ப⁴ந்தே நாக³ஸேனா’’தி.

பப்³ப³ஜ்ஜபஞ்ஹோ பஞ்சமோ.

6. படிஸந்தி⁴பஞ்ஹோ

6. ராஜா ஆஹ ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அத்தி² கோசி மதோ ந படிஸந்த³ஹதீ’’தி. தே²ரோ ஆஹ ‘‘கோசி படிஸந்த³ஹதி, கோசி ந படிஸந்த³ஹதீ’’தி. ‘‘கோ படிஸந்த³ஹதி, கோ ந படிஸந்த³ஹதீ’’தி? ‘‘ஸகிலேஸோ, மஹாராஜ, படிஸந்த³ஹதி, நிக்கிலேஸோ ந படிஸந்த³ஹதீ’’தி. ‘‘த்வம் பன, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, படிஸந்த³ஹிஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘ஸசே, மஹாராஜ, ஸஉபாதா³னோ ப⁴விஸ்ஸாமி படிஸந்த³ஹிஸ்ஸாமி, ஸசே அனுபாதா³னோ ப⁴விஸ்ஸாமி ந படிஸந்த³ஹிஸ்ஸாமீ’’தி.

‘‘கல்லோஸி, ப⁴ந்தே நாக³ஸேனா’’தி.

படிஸந்தி⁴பஞ்ஹோ ச²ட்டோ².

7. யோனிஸோமனஸிகாரபஞ்ஹோ

7. ராஜா ஆஹ ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யோ ந படிஸந்த³ஹதி, நனு ஸோ யோனிஸோ மனஸிகாரேன ந படிஸந்த³ஹதீ’’தி? ‘‘யோனிஸோ ச மஹாராஜ, மனஸிகாரேன பஞ்ஞாய ச அஞ்ஞேஹி ச குஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி. ‘‘நனு, ப⁴ந்தே, யோனிஸோ மனஸிகாரோ யேவ பஞ்ஞா’’தி? ‘‘ந ஹி, மஹாராஜ, அஞ்ஞோ மனஸிகாரோ, அஞ்ஞா பஞ்ஞா, இமேஸம் கோ², மஹாராஜ, அஜேளககோ³ணமஹிம்ஸஓட்ட²க³த்³ரபா⁴னம்பி மனஸிகாரோ அத்தி², பஞ்ஞா பன தேஸம் நத்தீ²’’தி.

‘‘கல்லோஸி, ப⁴ந்தே நாக³ஸேனா’’தி.

யோனிஸோமனஸிகாரபஞ்ஹோ ஸத்தமோ.