நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ
கு²த்³த³கனிகாயே
நேத்திப்பகரணபாளி
1. ஸங்க³ஹவாரோ
யம் லோகோ பூஜயதே, ஸலோகபாலோ ஸதா³ நமஸ்ஸதி ச;
தஸ்ஸேத ஸாஸனவரம், விதூ³ஹி ஞேய்யம் நரவரஸ்ஸ.
த்³வாத³ஸ பதா³னி ஸுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச அத்தோ² ச;
தம் விஞ்ஞேய்யம் உப⁴யம், கோ அத்தோ² ப்³யஞ்ஜனம் கதமம்.
ஸோளஸஹாரா நேத்தி [நேத்தீ (க.)], பஞ்சனயா ஸாஸனஸ்ஸ பரியேட்டி²;
அட்டா²ரஸமூலபதா³, மஹகச்சானேன [மஹாகச்சானேன (ஸீ.)] நித்³தி³ட்டா².
ஹாரா ப்³யஞ்ஜனவிசயோ, ஸுத்தஸ்ஸ நயா தயோ ச ஸுத்தத்தோ²;
உப⁴யம் பரிக்³க³ஹீதம், வுச்சதி ஸுத்தம் யதா²ஸுத்தம்.
யா சேவ தே³ஸனா யஞ்ச, தே³ஸிதம் உப⁴யமேவ விஞ்ஞேய்யம்;
தத்ராயமானுபுப்³பீ³, நவவித⁴ஸுத்தந்தபரியேட்டீ²தி.
ஸங்க³ஹவாரோ.
2. உத்³தே³ஸவாரோ
1. தத்த² கதமே ஸோளஸ ஹாரா? தே³ஸனா விசயோ யுத்தி பத³ட்டா²னோ லக்க²ணோ சதுப்³யூஹோ ஆவட்டோ விப⁴த்தி பரிவத்தனோ வேவசனோ பஞ்ஞத்தி ஓதரணோ ஸோத⁴னோ அதி⁴ட்டா²னோ பரிக்கா²ரோ ஸமாரோபனோ இதி.
தஸ்ஸானுகீ³தி
தே³ஸனா விசயோ யுத்தி, பத³ட்டா²னோ ச லக்க²ணோ;
சதுப்³யூஹோ ச ஆவட்டோ, விப⁴த்தி பரிவத்தனோ.
வேவசனோ ச பஞ்ஞத்தி, ஓதரணோ ச ஸோத⁴னோ;
அதி⁴ட்டா²னோ பரிக்கா²ரோ, ஸமாரோபனோ ஸோளஸோ [ஸோளஸ (ஸீ.)].
ஏதே ஸோளஸ ஹாரா, பகித்திதா அத்த²தோ அஸம்கிண்ணா;
ஏதேஸஞ்சேவ ப⁴வதி, வித்தா²ரதயா நயவிப⁴த்தீதி.
2. தத்த² கதமே பஞ்ச நயா? நந்தி³யாவட்டோ திபுக்க²லோ ஸீஹவிக்கீளிதோ தி³ஸாலோசனோ அங்குஸோ இதி.
தஸ்ஸானுகீ³தி
பட²மோ நந்தி³யாவட்டோ, து³தியோ ச திபுக்க²லோ;
ஸீஹவிக்கீளிதோ நாம, ததியோ நயலஞ்ஜகோ [நயலஞ்ச²கோ (ஸீ.)].
தி³ஸாலோசனமாஹம்ஸு, சதுத்த²ம் நயமுத்தமம்;
பஞ்சமோ அங்குஸோ நாம, ஸப்³பே³ பஞ்ச நயா க³தாதி.
3. தத்த² கதமானி அட்டா²ரஸ மூலபதா³னி? நவ பதா³னி குஸலானி நவ பதா³னி அகுஸலானி. தத்த² கதமானி நவ பதா³னி அகுஸலானி, தண்ஹா அவிஜ்ஜா லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ ஸுப⁴ஸஞ்ஞா ஸுக²ஸஞ்ஞா நிச்சஸஞ்ஞா அத்தஸஞ்ஞாதி, இமானி நவ பதா³னி அகுஸலானி, யத்த² ஸப்³போ³ அகுஸலபக்கோ² ஸங்க³ஹம் ஸமோஸரணம் க³ச்ச²தி.
தத்த² கதமானி நவ பதா³னி குஸலானி? ஸமதோ² விபஸ்ஸனா அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ அஸுப⁴ஸஞ்ஞா து³க்க²ஸஞ்ஞா அனிச்சஸஞ்ஞா அனத்தஸஞ்ஞாதி, இமானி நவ பதா³னி குஸலானி, யத்த² ஸப்³போ³ குஸலபக்கோ² ஸங்க³ஹம் ஸமோஸரணம் க³ச்ச²தி.
தத்ரித³ம் உத்³தா³னம்
தண்ஹா ச அவிஜ்ஜாபி ச, லோபோ⁴ தோ³ஸோ ததே²வ மோஹோ ச;
சதுரோ ச விபல்லாஸா, கிலேஸபூ⁴மீ நவ பதா³னி.
ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனா ச, குஸலானி ச யானி தீணி மூலானி;
சதுரோ ஸதிபட்டா²னா, இந்த்³ரியபூ⁴மீ நவ பதா³னி.
நவஹி ச பதே³ஹி குஸலா, நவஹி ச யுஜ்ஜந்தி அகுஸலபக்கா²;
ஏதே கோ² மூலபதா³, ப⁴வந்தி அட்டா²ரஸ பதா³னீதி.
உத்³தே³ஸவாரோ.
3. நித்³தே³ஸவாரோ
4. தத்த² ஸங்கே²பதோ நேத்தி கித்திதா.
ஹாரஸங்கே²போ
1. அஸ்ஸாதா³தீ³னவதா, நிஸ்ஸரணம்பி ச ப²லம் உபாயோ ச;
ஆணத்தீ ச ப⁴க³வதோ, யோகீ³னம் தே³ஸனாஹாரோ.
2. யம் புச்சி²தஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜிதஞ்ச, ஸுத்தஸ்ஸ யா ச அனுகீ³தி;
ஸுத்தஸ்ஸ யோ பவிசயோ, ஹாரோ விசயோதி நித்³தி³ட்டோ².
3. ஸப்³பே³ஸம் ஹாரானம், யா பூ⁴மீ யோ ச கோ³சரோ தேஸம்;
யுத்தாயுத்தபரிக்கா², ஹாரோ யுத்தீதி நித்³தி³ட்டோ².
4. த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஜினோ, தஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ யம் பத³ட்டா²னம்;
இதி யாவ ஸப்³ப³த⁴ம்மா, ஏஸோ ஹாரோ பத³ட்டா²னோ.
5. வுத்தம்ஹி ஏகத⁴ம்மே, யே த⁴ம்மா ஏகலக்க²ணா கேசி;
வுத்தா ப⁴வந்தி ஸப்³பே³, ஸோ ஹாரோ லக்க²ணோ நாம.
6. நேருத்தமதி⁴ப்பாயோ, ப்³யஞ்ஜனமத² தே³ஸனானிதா³னஞ்ச;
புப்³பா³பரானுஸந்தீ⁴, ஏஸோ ஹாரோ சதுப்³யூஹோ.
7. ஏகம்ஹி பத³ட்டா²னே, பரியேஸதி ஸேஸகம் பத³ட்டா²னம்;
ஆவட்டதி படிபக்கே², ஆவட்டோ நாம ஸோ ஹாரோ.
8. த⁴ம்மஞ்ச பத³ட்டா²னம், பூ⁴மிஞ்ச விப⁴ஜ்ஜதே அயம் ஹாரோ;
ஸாதா⁴ரணே அஸாதா⁴ரணே ச நேய்யோ விப⁴த்தீதி.
9. குஸலாகுஸலே த⁴ம்மே, நித்³தி³ட்டே² பா⁴விதே பஹீனே ச;
பரிவத்ததி படிபக்கே², ஹாரோ பரிவத்தனோ நாம.
10. வேவசனானி ப³ஹூனி து, ஸுத்தே வுத்தானி ஏகத⁴ம்மஸ்ஸ;
யோ ஜானாதி ஸுத்தவிதூ³, வேவசனோ நாம ஸோ ஹாரோ.
11. ஏகம் ப⁴க³வா த⁴ம்மம், பஞ்ஞத்தீஹி விவிதா⁴ஹி தே³ஸேதி;
ஸோ ஆகாரோ ஞேய்யோ, பஞ்ஞத்தீ நாம ஹாரோதி.
12. யோ ச படிச்சுப்பாதோ³, இந்த்³ரியக²ந்தா⁴ ச தா⁴து ஆயதனா;
ஏதேஹி ஓதரதி யோ, ஓதரணோ நாம ஸோ ஹாரோ.
13. விஸ்ஸஜ்ஜிதம்ஹி பஞ்ஹே, கா³தா²யம் புச்சி²தாயமாரப்³ப⁴;
ஸுத்³தா⁴ஸுத்³த⁴பரிக்கா², ஹாரோ ஸோ ஸோத⁴னோ நாம.
14. ஏகத்ததாய த⁴ம்மா, யேபி ச வேமத்ததாய நித்³தி³ட்டா²;
தேன விகப்பயிதப்³பா³, ஏஸோ ஹாரோ அதி⁴ட்டா²னோ.
15. யே த⁴ம்மா யம் த⁴ம்மம், ஜனயந்திப்பச்சயா பரம்பரதோ;
ஹேதுமவகட்³ட⁴யித்வா, ஏஸோ ஹாரோ பரிக்கா²ரோ.
16. யே த⁴ம்மா யம் மூலா, யே சேகத்தா² பகாஸிதா முனினா;
தே ஸமரோபயிதப்³பா³, ஏஸ ஸமாரோபனோ ஹாரோ.
நயஸங்கே²போ
17. தண்ஹஞ்ச அவிஜ்ஜம்பி ச, ஸமதே²ன விபஸ்ஸனா யோ நேதி;
ஸச்சேஹி யோஜயித்வா, அயம் நயோ நந்தி³யாவட்டோ.
18. யோ அகுஸலே ஸமூலேஹி, நேதி குஸலே ச குஸலமூலேஹி;
பூ⁴தம் தத²ம் அவிதத²ம், திபுக்க²லம் தம் நயம் ஆஹு.
19. யோ நேதி விபல்லாஸேஹி, கிலேஸே இந்த்³ரியேஹி ஸத்³த⁴ம்மே;
ஏதம் நயம் நயவிதூ³, ஸீஹவிக்கீளிதம் ஆஹு.
20. வேய்யாகரணேஸு ஹி யே, குஸலாகுஸலா தஹிம் தஹிம் வுத்தா;
மனஸா வோலோகயதே, தம் கு² தி³ஸாலோசனம் ஆஹு.
21. ஓலோகேத்வா தி³ஸலோசனேன, உக்கி²பிய யம் ஸமானேதி;
ஸப்³பே³ குஸலாகுஸலே, அயம் நயோ அங்குஸோ நாம.
22. ஸோளஸ ஹாரா பட²மம், தி³ஸலோசனதோ [தி³ஸலோசனேன (க.)] தி³ஸா விலோகேத்வா;
ஸங்கி²பிய அங்குஸேன ஹி, நயேஹி தீஹி நித்³தி³ஸே ஸுத்தம்.
த்³வாத³ஸபத³
23. அக்க²ரம் பத³ம் ப்³யஞ்ஜனம், நிருத்தி ததே²வ நித்³தே³ஸோ;
ஆகாரச²ட்ட²வசனம், ஏத்தாவ ப்³யஞ்ஜனம் ஸப்³ப³ம்.
24. ஸங்காஸனா பகாஸனா, விவரணா விப⁴ஜனுத்தானீகம்மபஞ்ஞத்தி;
ஏதேஹி ச²ஹி பதே³ஹி, அத்தோ² கம்மஞ்ச நித்³தி³ட்ட²ம்.
25. தீணி ச நயா அனூனா, அத்த²ஸ்ஸ ச ச²ப்பதா³னி க³ணிதானி;
நவஹி பதே³ஹி ப⁴க³வதோ, வசனஸ்ஸத்தோ² ஸமாயுத்தோ.
26. அத்த²ஸ்ஸ நவப்பதா³னி, ப்³யஞ்ஜனபரியேட்டி²யா சதுப்³பீ³ஸ;
உப⁴யம் ஸங்கலயித்வா [ஸங்கே²பயதோ (க.)], தேத்திம்ஸா ஏத்திகா நேத்தீதி.
நித்³தே³ஸவாரோ.
4. படினித்³தே³ஸவாரோ
1. தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கோ³
5. தத்த² கதமோ தே³ஸனாஹாரோ? ‘‘அஸ்ஸாதா³தீ³னவதா’’தி கா³தா² அயம் தே³ஸனாஹாரோ. கிம் தே³ஸயதி? அஸ்ஸாத³ம் ஆதீ³னவம் நிஸ்ஸரணம் ப²லம் உபாயம் ஆணத்திம். த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேஸ்ஸாமீதி.
தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³?
‘‘காமம் [காமமாதி³கா இமா ச² கா³தா² ஸு. நி. 772 பஸ்ஸிதப்³பா³] காமயமானஸ்ஸ, தஸ்ஸ சேதம் ஸமிஜ்ஜ²தி;
அத்³தா⁴ பீதிமனோ ஹோதி, லத்³தா⁴ மச்சோ யதி³ச்ச²தீ’’தி.
அயம் அஸ்ஸாதோ³.
தத்த² கதமோ ஆதீ³னவோ?
‘‘தஸ்ஸ சே காமயானஸ்ஸ, ச²ந்த³ஜாதஸ்ஸ ஜந்துனோ;
தே காமா பரிஹாயந்தி, ஸல்லவித்³தோ⁴வ ருப்பதீ’’தி.
அயம் ஆதீ³னவோ.
தத்த² கதமம் நிஸ்ஸரணம்?
‘‘யோ காமே பரிவஜ்ஜேதி, ஸப்பஸ்ஸேவ பதா³ ஸிரோ;
ஸோமம் விஸத்திகம் லோகே, ஸதோ ஸமதிவத்ததீ’’தி.
இத³ம் நிஸ்ஸரணம்.
தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³?
‘‘கே²த்தம் வத்து²ம் ஹிரஞ்ஞம் வா, க³வாஸ்ஸம் தா³ஸபோரிஸம்;
தி²யோ ப³ந்தூ⁴ புதூ² காமே, யோ நரோ அனுகி³ஜ்ஜ²தீ’’தி.
அயம் அஸ்ஸாதோ³.
தத்த² கதமோ ஆதீ³னவோ?
‘‘அப³லா நம் ப³லீயந்தி, மத்³த³ந்தே நம் பரிஸ்ஸயா;
ததோ நம் து³க்க²மன்வேதி, நாவம் பி⁴ன்னமிவோத³க’’ந்தி.
அயம் ஆதீ³னவோ.
தத்த² கதமம் நிஸ்ஸரணம்?
‘‘தஸ்மா ஜந்து ஸதா³ ஸதோ, காமானி பரிவஜ்ஜயே;
தே பஹாய தரே ஓக⁴ம், நாவம் ஸித்வாவ பாரகூ³’’தி.
இத³ம் நிஸ்ஸரணம்.
தத்த² கதமம் ப²லம்?
‘‘த⁴ம்மோ ஹவே ரக்க²தி த⁴ம்மசாரிம், ச²த்தம் மஹந்தம் யத² வஸ்ஸகாலே;
ஏஸானிஸம்ஸோ த⁴ம்மே ஸுசிண்ணே, ந து³க்³க³திம் க³ச்ச²தி த⁴ம்மசாரீ’’தி.
இத³ம் ப²லம்.
தத்த² கதமோ உபாயோ?
‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி…பே…
‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா [பஸ்ஸ த⁴. ப. 277] து³க்கா²’’தி…பே…
‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி, யதா³ பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி;
அத² நிப்³பி³ந்த³தி து³க்கே², ஏஸ மக்³கோ³ விஸுத்³தி⁴யா’’தி.
அயம் உபாயோ.
தத்த² கதமா ஆணத்தி?
‘‘சக்கு²மா [பஸ்ஸ உதா³. 43] விஸமானீவ, விஜ்ஜமானே பரக்கமே;
பண்டி³தோ ஜீவலோகஸ்மிம், பாபானி பரிவஜ்ஜயே’’தி.
அயம் ஆணத்தி.
‘‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸு,
மோக⁴ராஜா’தி ஆணத்தி, ‘ஸதா³ ஸதோ’தி உபாயோ;
‘அத்தானுதி³ட்டி²ம் ஊஹச்ச [உஹச்ச (க.) பஸ்ஸ ஸு. நி. 1125], ஏவம் மச்சுதரோ ஸியா’’’.
இத³ம் ப²லம்.
6. தத்த² ப⁴க³வா உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் தே³ஸயதி, விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச தே³ஸயதி, நேய்யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச தே³ஸயதி.
தத்த² சதஸ்ஸோ படிபதா³, சத்தாரோ புக்³க³லா. தண்ஹாசரிதோ மந்தோ³ ஸதிந்த்³ரியேன து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி ஸதிபட்டா²னேஹி நிஸ்ஸயேஹி. தண்ஹாசரிதோ உத³த்தோ [உத³த்தோ² (ஸீ.) உ + ஆ + தா³ + த] ஸமாதி⁴ந்த்³ரியேன து³க்கா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி ஜா²னேஹி நிஸ்ஸயேஹி. தி³ட்டி²சரிதோ மந்தோ³ வீரியிந்த்³ரியேன ஸுகா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி ஸம்மப்பதா⁴னேஹி நிஸ்ஸயேஹி. தி³ட்டி²சரிதோ உத³த்தோ பஞ்ஞிந்த்³ரியேன ஸுகா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி ஸச்சேஹி நிஸ்ஸயேஹி.
உபோ⁴ தண்ஹாசரிதா ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாய விபஸ்ஸனா நிய்யந்தி ராக³விராகா³ய சேதோவிமுத்தியா. உபோ⁴ தி³ட்டி²சரிதா விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மே ஸமதே²ன நிய்யந்தி அவிஜ்ஜாவிராகா³ய பஞ்ஞாவிமுத்தியா.
தத்த² யே ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாஹி படிபதா³ஹி நிய்யந்தி, தே நந்தி³யாவட்டேன நயேன ஹாதப்³பா³, யே விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மாஹி படிபதா³ஹி நிய்யந்தி, தே ஸீஹவிக்கீளிதேன நயேன ஹாதப்³பா³.
7. ஸ்வாயம் ஹாரோ கத்த² ஸம்ப⁴வதி, யஸ்ஸ ஸத்தா² வா த⁴ம்மம் தே³ஸயதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னீயோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, ஸோ தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. தத்த² யா வீமம்ஸா உஸ்ஸாஹனா துலனா உபபரிக்கா², அயம் ஸுதமயீ பஞ்ஞா. ததா² ஸுதேன நிஸ்ஸயேன யா வீமம்ஸா துலனா உபபரிக்கா² மனஸானுபேக்க²ணா, அயம் சிந்தாமயீ பஞ்ஞா. இமாஹி த்³வீஹி பஞ்ஞாஹி மனஸிகாரஸம்பயுத்தஸ்ஸ யம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி த³ஸ்ஸனபூ⁴மியம் வா பா⁴வனாபூ⁴மியம் வா, அயம் பா⁴வனாமயீ பஞ்ஞா.
8. பரதோகோ⁴ஸா ஸுதமயீ பஞ்ஞா. பச்சத்தஸமுட்டி²தா யோனிஸோ மனஸிகாரா சிந்தாமயீ பஞ்ஞா. யம் பரதோ ச கோ⁴ஸேன பச்சத்தஸமுட்டி²தேன ச யோனிஸோமனஸிகாரேன ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, அயம் பா⁴வனாமயீ பஞ்ஞா. யஸ்ஸ இமா த்³வே பஞ்ஞா அத்தி² ஸுதமயீ சிந்தாமயீ ச, அயம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. யஸ்ஸ ஸுதமயீ பஞ்ஞா அத்தி², சிந்தாமயீ நத்தி², அயம் விபஞ்சிதஞ்ஞூ [விபச்சிதஞ்ஞூ (ஸீ.)]. யஸ்ஸ நேவ ஸுதமயீ பஞ்ஞா அத்தி² ந சிந்தாமயீ, அயம் நேய்யோ.
9. ஸாயம் த⁴ம்மதே³ஸனா கிம் தே³ஸயதி? சத்தாரி ஸச்சானி து³க்க²ம் ஸமுத³யம் நிரோத⁴ம் மக்³க³ம். ஆதீ³னவோ ச ப²லஞ்ச து³க்க²ம், அஸ்ஸாதோ³ ஸமுத³யோ, நிஸ்ஸரணம் நிரோதோ⁴, உபாயோ ஆணத்தி ச மக்³கோ³. இமானி சத்தாரி ஸச்சானி. இத³ம் த⁴ம்மசக்கம்.