9. மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தம்

372. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா குரூஸு விஹரதி கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோ. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த்³த³ந்தே’’தி [ப⁴த³ந்தேதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

உத்³தே³ஸோ

373. ‘‘ஏகாயனோ அயம், பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா, ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா.

‘‘கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம், வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம், சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம், த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

உத்³தே³ஸோ நிட்டி²தோ.

காயானுபஸ்ஸனா ஆனாபானபப்³ப³ம்

374. ‘‘கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி. தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி. ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி. ‘ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³க்கோ² ப⁴மகாரோ வா ப⁴மகாரந்தேவாஸீ வா தீ³க⁴ம் வா அஞ்ச²ந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஞ்சா²மீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா அஞ்ச²ந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஞ்சா²மீ’தி பஜானாதி ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி. ‘ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி. ‘அத்தி² காயோ’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ² [ஏவம்பி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

ஆனாபானபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

காயானுபஸ்ஸனா இரியாபத²பப்³ப³ம்

375. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ச்ச²ந்தோ வா ‘க³ச்சா²மீ’தி பஜானாதி, டி²தோ வா ‘டி²தோம்ஹீ’தி பஜானாதி, நிஸின்னோ வா ‘நிஸின்னோம்ஹீ’தி பஜானாதி, ஸயானோ வா ‘ஸயானோம்ஹீ’தி பஜானாதி, யதா² யதா² வா பனஸ்ஸ காயோ பணிஹிதோ ஹோதி, ததா² ததா² நம் பஜானாதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி. ‘அத்தி² காயோ’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

இரியாபத²பப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

காயானுபஸ்ஸனா ஸம்பஜானபப்³ப³ம்

376. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஆலோகிதே விலோகிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, அஸிதே பீதே கா²யிதே ஸாயிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, க³தே டி²தே நிஸின்னே ஸுத்தே ஜாக³ரிதே பா⁴ஸிதே துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா…பே… ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

ஸம்பஜானபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

காயானுபஸ்ஸனா படிகூலமனஸிகாரபப்³ப³ம்

377. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமமேவ காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ, மம்ஸம் ந்ஹாரு அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம், ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம், அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம் [கரீஸம் மத்த²லுங்க³ம் (க.)], பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³, அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்த’ந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உப⁴தோமுகா² புதோளி [மூதோளீ (ஸ்யா.), முதோலி (பீ.)] பூரா நானாவிஹிதஸ்ஸ த⁴ஞ்ஞஸ்ஸ, ஸேய்யதி²த³ம் ஸாலீனம் வீஹீனம் முக்³கா³னம் மாஸானம் திலானம் தண்டு³லானம். தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ முஞ்சித்வா பச்சவேக்கே²ய்ய – ‘இமே ஸாலீ, இமே வீஹீ இமே முக்³கா³ இமே மாஸா இமே திலா இமே தண்டு³லா’தி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமமேவ காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா…பே… முத்த’ந்தி.

இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா…பே… ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

படிகூலமனஸிகாரபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

காயானுபஸ்ஸனா தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³ம்

378. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமமேவ காயம் யதா²டி²தம் யதா²பணிஹிதம் தா⁴துஸோ பச்சவேக்க²தி – ‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே பத²வீதா⁴து ஆபோதா⁴து தேஜோதா⁴து வாயோதா⁴தூ’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா கா³விம் வதி⁴த்வா சதுமஹாபதே² பி³லஸோ விப⁴ஜித்வா நிஸின்னோ அஸ்ஸ, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமமேவ காயம் யதா²டி²தம் யதா²பணிஹிதம் தா⁴துஸோ பச்சவேக்க²தி – ‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே பத²வீதா⁴து ஆபோதா⁴து தேஜோதா⁴து வாயோதா⁴தூ’தி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

காயானுபஸ்ஸனா நவஸிவதி²கபப்³ப³ம்

379. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேய்யதா²பி பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் ஏகாஹமதம் வா த்³வீஹமதம் வா தீஹமதம் வா உத்³து⁴மாதகம் வினீலகம் விபுப்³ப³கஜாதம். ஸோ இமமேவ காயம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’தி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா …பே… ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேய்யதா²பி பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் காகேஹி வா க²ஜ்ஜமானம் குலலேஹி வா க²ஜ்ஜமானம் கி³ஜ்ஜே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம் கங்கேஹி வா க²ஜ்ஜமானம் ஸுனகே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம் ப்³யக்³கே⁴ஹி வா க²ஜ்ஜமானம் தீ³பீஹி வா க²ஜ்ஜமானம் ஸிங்கா³லேஹி வா [கி³ஜ்ஜே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம், ஸுவானேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், ஸிகா³லேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், (ஸ்யா. பீ.)] க²ஜ்ஜமானம் விவிதே⁴ஹி வா பாணகஜாதேஹி க²ஜ்ஜமானம். ஸோ இமமேவ காயம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’தி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா…பே… ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேய்யதா²பி பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் அட்டி²கஸங்க²லிகம் ஸமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம்…பே… அட்டி²கஸங்க²லிகம் நிமம்ஸலோஹிதமக்கி²தம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம்…பே… அட்டி²கஸங்க²லிகம் அபக³தமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம்…பே… அட்டி²கானி அபக³தஸம்ப³ந்தா⁴னி [அபக³தன்ஹாருஸம்ப³ந்தா⁴னி (ஸ்யா.)] தி³ஸா விதி³ஸா விக்கி²த்தானி, அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²கம் அஞ்ஞேன பாத³ட்டி²கம் அஞ்ஞேன கோ³ப்ப²கட்டி²கம் [‘‘அஞ்ஞேன கோ³ப்ப²கட்டி²க’’ந்தி இத³ம் ஸீ. ஸ்யா. பீ. போத்த²கேஸு நத்தி²] அஞ்ஞேன ஜங்க⁴ட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஊருட்டி²கம் அஞ்ஞேன கடிட்டி²கம் [அஞ்ஞேன கடட்டி²கம் அஞ்ஞேன பிட்ட²ட்டி²கம் அஞ்ஞேன கண்ட³கட்டி²கம் அஞ்ஞேன பா²ஸுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன உரட்டி²கம் அஞ்ஞேன அம்ஸட்டி²கம் அஞ்ஞேன பா³ஹுட்டி²கம் (ஸ்யா.)] அஞ்ஞேன பா²ஸுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன பிட்டி²ட்டி²கம் அஞ்ஞேன க²ந்த⁴ட்டி²கம் [அஞ்ஞேன கடட்டி²கம் அஞ்ஞேன பிட்ட²ட்டி²கம் அஞ்ஞேன கண்ட³கட்டி²கம் அஞ்ஞேன பா²ஸுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன உரட்டி²கம் அஞ்ஞேன அம்ஸட்டி²கம் அஞ்ஞேன பா³ஹுட்டி²கம் (ஸ்யா.)] அஞ்ஞேன கீ³வட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஹனுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன த³ந்தட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம். ஸோ இமமேவ காயம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’தி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா …பே… விஹரதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேய்யதா²பி பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் அட்டி²கானி ஸேதானி ஸங்க²வண்ணபடிபா⁴கா³னி…பே… அட்டி²கானி புஞ்ஜகிதானி தேரோவஸ்ஸிகானி …பே… அட்டி²கானி பூதீனி சுண்ணகஜாதானி. ஸோ இமமேவ காயம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’தி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா காயஸ்மிம் விஹரதி. ‘அத்தி² காயோ’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

நவஸிவதி²கபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

சுத்³த³ஸ காயானுபஸ்ஸனா நிட்டி²தா.

வேத³னானுபஸ்ஸனா

380. ‘‘கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுக²ம் வா வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. து³க்க²ம் வா வேத³னம் வேத³யமானோ ‘து³க்க²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. அது³க்க²மஸுக²ம் வா வேத³னம் வேத³யமானோ ‘அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. ஸாமிஸம் வா ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஸாமிஸம் ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, நிராமிஸம் வா ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘நிராமிஸம் ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. ஸாமிஸம் வா து³க்க²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஸாமிஸம் து³க்க²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, நிராமிஸம் வா து³க்க²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘நிராமிஸம் து³க்க²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. ஸாமிஸம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஸாமிஸம் அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, நிராமிஸம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘நிராமிஸம் அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா வேத³னாஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா வேத³னாஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா வேத³னாஸு விஹரதி. ‘அத்தி² வேத³னா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

வேத³னானுபஸ்ஸனா நிட்டி²தா.

சித்தானுபஸ்ஸனா

381. ‘‘கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸராக³ம் வா சித்தம் ‘ஸராக³ம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் ‘வீதராக³ம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ‘ஸதோ³ஸம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் ‘வீததோ³ஸம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. ஸமோஹம் வா சித்தம் ‘ஸமோஹம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் ‘வீதமோஹம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. ஸங்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘ஸங்கி²த்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘விக்கி²த்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. மஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘மஹக்³க³தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘அமஹக்³க³தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ‘ஸஉத்தரம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் ‘அனுத்தரம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘ஸமாஹிதம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘அஸமாஹிதம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. விமுத்தம் வா சித்தம் ‘விமுத்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. அவிமுத்தம் வா சித்தம் ‘அவிமுத்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா சித்தஸ்மிம் விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா சித்தஸ்மிம் விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா சித்தஸ்மிம் விஹரதி, ‘அத்தி² சித்த’ந்தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி.

சித்தானுபஸ்ஸனா நிட்டி²தா.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா நீவரணபப்³ப³ம்

382. ‘‘கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு நீவரணேஸு. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு நீவரணேஸு?

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்த³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்த³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாத³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாத³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴’ந்தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴’ந்தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்ச’ந்தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்ச’ந்தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்ச²ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்சா²’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்ச²ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்சா²’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னாய விசிகிச்சா²ய உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னாய விசிகிச்சா²ய பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனாய விசிகிச்சா²ய ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி ‘அத்தி² த⁴ம்மா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு நீவரணேஸு.

நீவரணபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா க²ந்த⁴பப்³ப³ம்

383. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² – ‘இதி ரூபம், இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ; இதி வேத³னா, இதி வேத³னாய ஸமுத³யோ, இதி வேத³னாய அத்த²ங்க³மோ; இதி ஸஞ்ஞா, இதி ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யோ, இதி ஸஞ்ஞாய அத்த²ங்க³மோ; இதி ஸங்கா²ரா, இதி ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யோ, இதி ஸங்கா²ரானம் அத்த²ங்க³மோ, இதி விஞ்ஞாணம், இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி, இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி. ‘அத்தி² த⁴ம்மா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய, அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு.

க²ந்த⁴பப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா ஆயதனபப்³ப³ம்

384. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு?

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²ஞ்ச பஜானாதி, ரூபே ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸோதஞ்ச பஜானாதி, ஸத்³தே³ ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘கா⁴னஞ்ச பஜானாதி, க³ந்தே⁴ ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஜிவ்ஹஞ்ச பஜானாதி, ரஸே ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘காயஞ்ச பஜானாதி, போ²ட்ட²ப்³பே³ ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘மனஞ்ச பஜானாதி, த⁴ம்மே ச பஜானாதி, யஞ்ச தது³ப⁴யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸம்யோஜனம் தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி. ‘அத்தி² த⁴ம்மா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய, அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு.

ஆயதனபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்க³பப்³ப³ம்

385. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஸத்தஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஸத்தஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி பஜானாதி, யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி, யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய பாரிபூரீ ஹோதி தஞ்ச பஜானாதி.

‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி ‘அத்தி² த⁴ம்மா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஸத்தஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு.

போ³ஜ்ஜ²ங்க³பப்³ப³ம் நிட்டி²தம். [போ³ஜ்ஜ²ங்க³பப்³ப³ம் நிட்டி²தம், பட²மபா⁴ணவாரம் (ஸ்யா.)]

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா ஸச்சபப்³ப³ம்

386. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி சதூஸு அரியஸச்சேஸு. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி சதூஸு அரியஸச்சேஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி.

பட²மபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.

து³க்க²ஸச்சனித்³தே³ஸோ

387. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², மரணம்பி து³க்க²ம், ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸாபி து³க்கா², அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³பி து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³பி து³க்கோ² [அப்பியேஹி…பே… விப்பயோகோ³ து³க்கோ²திபாடோ² சேவ தம்னித்³தே³ஸோ ச கத்த²சி ந தி³ஸ்ஸதி, அட்ட²கதா²யம்பி தம்ஸம்வண்ணனா நத்தி²], யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம், ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ [பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴பி (க.)] து³க்கா².

388. ‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஜாதி? யா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே ஜாதி ஸஞ்ஜாதி ஓக்கந்தி அபி⁴னிப்³ப³த்தி க²ந்தா⁴னம் பாதுபா⁴வோ ஆயதனானம் படிலாபோ⁴, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஜாதி.

389. ‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஜரா? யா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே ஜரா ஜீரணதா க²ண்டி³ச்சம் பாலிச்சம் வலித்தசதா ஆயுனோ ஸம்ஹானி இந்த்³ரியானம் பரிபாகோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஜரா.

390. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மரணம்? யம் [அட்ட²கதா² ஓலோகேதப்³பா³] தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா தம்ஹா ஸத்தனிகாயா சுதி சவனதா பே⁴தோ³ அந்தரதா⁴னம் மச்சு மரணம் காலகிரியா க²ந்தா⁴னம் பே⁴தோ³ களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தோ³, இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மரணம்.

391. ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸோகோ? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸோகோ ஸோசனா ஸோசிதத்தம் அந்தோஸோகோ அந்தோபரிஸோகோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸோகோ.

392. ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரிதே³வோ? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஆதே³வோ பரிதே³வோ ஆதே³வனா பரிதே³வனா ஆதே³விதத்தம் பரிதே³விதத்தம், அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே பரிதே³வோ.

393. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம்? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, காயிகம் து³க்க²ம் காயிகம் அஸாதம் காயஸம்ப²ஸ்ஸஜம் து³க்க²ம் அஸாதம் வேத³யிதம், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம்.

394. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தோ³மனஸ்ஸம்? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, சேதஸிகம் து³க்க²ம் சேதஸிகம் அஸாதம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் து³க்க²ம் அஸாதம் வேத³யிதம், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தோ³மனஸ்ஸம்.

395. ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, உபாயாஸோ? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஆயாஸோ உபாயாஸோ ஆயாஸிதத்தம் உபாயாஸிதத்தம், அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, உபாயாஸோ.

396. ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ²? இத⁴ யஸ்ஸ தே ஹோந்தி அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா ரூபா ஸத்³தா³ க³ந்தா⁴ ரஸா போ²ட்ட²ப்³பா³ த⁴ம்மா, யே வா பனஸ்ஸ தே ஹோந்தி அனத்த²காமா அஹிதகாமா அபா²ஸுககாமா அயோக³க்கே²மகாமா, யா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க³தி ஸமாக³மோ ஸமோதா⁴னம் மிஸ்ஸீபா⁴வோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ².

397. ‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ²? இத⁴ யஸ்ஸ தே ஹோந்தி இட்டா² கந்தா மனாபா ரூபா ஸத்³தா³ க³ந்தா⁴ ரஸா போ²ட்ட²ப்³பா³ த⁴ம்மா, யே வா பனஸ்ஸ தே ஹோந்தி அத்த²காமா ஹிதகாமா பா²ஸுககாமா யோக³க்கே²மகாமா மாதா வா பிதா வா பா⁴தா வா ப⁴கி³னீ வா மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதிஸாலோஹிதா வா, யா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸங்க³தி அஸமாக³மோ அஸமோதா⁴னம் அமிஸ்ஸீபா⁴வோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ².

398. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்? ஜாதித⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி – ‘அஹோ வத மயம் ந ஜாதித⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ ஜாதி ஆக³ச்சே²ய்யா’தி. ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம், இத³ம்பி யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். ஜராத⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி – ‘அஹோ வத மயம் ந ஜராத⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ ஜரா ஆக³ச்சே²ய்யா’தி. ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம், இத³ம்பி யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். ப்³யாதி⁴த⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி ‘அஹோ வத மயம் ந ப்³யாதி⁴த⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ ப்³யாதி⁴ ஆக³ச்சே²ய்யா’தி. ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம், இத³ம்பி யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். மரணத⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி ‘அஹோ வத மயம் ந மரணத⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ மரணம் ஆக³ச்சே²ய்யா’தி. ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம், இத³ம்பி யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி ‘அஹோ வத மயம் ந ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஆக³ச்சே²ய்யு’ந்தி. ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம், இத³ம்பி யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்.

399. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா². இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

ஸமுத³யஸச்சனித்³தே³ஸோ

400. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம்? யாயம் தண்ஹா போனோப்³ப⁴விகா [போனோப⁴விகா (ஸீ. பீ.)] நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா [நந்தி³ராக³ஸஹக³தா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸேய்யதி²த³ம் – காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹா.

‘‘ஸா கோ² பனேஸா, பி⁴க்க²வே, தண்ஹா கத்த² உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, கத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி? யம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘கிஞ்ச லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம்? சக்கு² லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி. ஸோதம் லோகே…பே… கா⁴னம் லோகே… ஜிவ்ஹா லோகே… காயோ லோகே… மனோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபா லோகே… ஸத்³தா³ லோகே… க³ந்தா⁴ லோகே… ரஸா லோகே… போ²ட்ட²ப்³பா³ லோகே… த⁴ம்மா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் லோகே… ஸோதவிஞ்ஞாணம் லோகே… கா⁴னவிஞ்ஞாணம் லோகே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் லோகே… காயவிஞ்ஞாணம் லோகே… மனோவிஞ்ஞாணம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… காயஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… காயஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபஸஞ்ஞா லோகே… ஸத்³த³ஸஞ்ஞா லோகே… க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா லோகே… ரஸஸஞ்ஞா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா லோகே… த⁴ம்மஸஞ்ஞா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபஸஞ்சேதனா லோகே… ஸத்³த³ஸஞ்சேதனா லோகே… க³ந்த⁴ஸஞ்சேதனா லோகே… ரஸஸஞ்சேதனா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்சேதனா லோகே… த⁴ம்மஸஞ்சேதனா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபதண்ஹா லோகே… ஸத்³த³தண்ஹா லோகே… க³ந்த⁴தண்ஹா லோகே… ரஸதண்ஹா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா லோகே… த⁴ம்மதண்ஹா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபவிதக்கோ லோகே… ஸத்³த³விதக்கோ லோகே… க³ந்த⁴விதக்கோ லோகே… ரஸவிதக்கோ லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³விதக்கோ லோகே… த⁴ம்மவிதக்கோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி.

‘‘ரூபவிசாரோ லோகே… ஸத்³த³விசாரோ லோகே… க³ந்த⁴விசாரோ லோகே… ரஸவிசாரோ லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³விசாரோ லோகே… த⁴ம்மவிசாரோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

நிரோத⁴ஸச்சனித்³தே³ஸோ

401. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம்? யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴ சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ.

‘‘ஸா கோ² பனேஸா, பி⁴க்க²வே, தண்ஹா கத்த² பஹீயமானா பஹீயதி, கத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி? யம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘கிஞ்ச லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம்? சக்கு² லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி. ஸோதம் லோகே…பே… கா⁴னம் லோகே… ஜிவ்ஹா லோகே… காயோ லோகே… மனோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபா லோகே… ஸத்³தா³ லோகே… க³ந்தா⁴ லோகே… ரஸா லோகே… போ²ட்ட²ப்³பா³ லோகே… த⁴ம்மா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் லோகே… ஸோதவிஞ்ஞாணம் லோகே… கா⁴னவிஞ்ஞாணம் லோகே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் லோகே… காயவிஞ்ஞாணம் லோகே… மனோவிஞ்ஞாணம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… காயஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே … கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… காயஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபஸஞ்ஞா லோகே… ஸத்³த³ஸஞ்ஞா லோகே… க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா லோகே… ரஸஸஞ்ஞா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா லோகே… த⁴ம்மஸஞ்ஞா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபஸஞ்சேதனா லோகே… ஸத்³த³ஸஞ்சேதனா லோகே… க³ந்த⁴ஸஞ்சேதனா லோகே… ரஸஸஞ்சேதனா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்சேதனா லோகே… த⁴ம்மஸஞ்சேதனா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபதண்ஹா லோகே… ஸத்³த³தண்ஹா லோகே… க³ந்த⁴தண்ஹா லோகே… ரஸதண்ஹா லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா லோகே… த⁴ம்மதண்ஹா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபவிதக்கோ லோகே… ஸத்³த³விதக்கோ லோகே… க³ந்த⁴விதக்கோ லோகே… ரஸவிதக்கோ லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³விதக்கோ லோகே… த⁴ம்மவிதக்கோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி.

‘‘ரூபவிசாரோ லோகே… ஸத்³த³விசாரோ லோகே… க³ந்த⁴விசாரோ லோகே… ரஸவிசாரோ லோகே… போ²ட்ட²ப்³ப³விசாரோ லோகே… த⁴ம்மவிசாரோ லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதி, ஏத்த² நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்.

மக்³க³ஸச்சனித்³தே³ஸோ

402. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி²? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம், அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி².

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ? நேக்க²ம்மஸங்கப்போ அப்³யாபாத³ஸங்கப்போ அவிஹிம்ஸாஸங்கப்போ, அயம் வுச்சதி பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா? முஸாவாதா³ வேரமணீ [வேரமணி (க.)] பிஸுணாய வாசாய வேரமணீ ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீ ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ? பாணாதிபாதா வேரமணீ அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீ காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ மிச்சா²ஆஜீவம் பஹாய ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேதி, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாயாமோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி; உப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி; அனுப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி; உப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் டி²தியா அஸம்மோஸாய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாயாமோ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸதி.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி, ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்.

403. ‘‘இதி அஜ்ஜ²த்தம் வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி, ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா த⁴ம்மேஸு விஹரதி. ‘அத்தி² த⁴ம்மா’தி வா பனஸ்ஸ ஸதி பச்சுபட்டி²தா ஹோதி யாவதே³வ ஞாணமத்தாய படிஸ்ஸதிமத்தாய அனிஸ்ஸிதோ ச விஹரதி, ந ச கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதி. ஏவம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி சதூஸு அரியஸச்சேஸு.

ஸச்சபப்³ப³ம் நிட்டி²தம்.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா நிட்டி²தா.

404. ‘‘யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேய்ய ஸத்தவஸ்ஸானி, தஸ்ஸ த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா; ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா.

‘‘திட்ட²ந்து, பி⁴க்க²வே, ஸத்தவஸ்ஸானி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேய்ய ச² வஸ்ஸானி…பே… பஞ்ச வஸ்ஸானி… சத்தாரி வஸ்ஸானி… தீணி வஸ்ஸானி… த்³வே வஸ்ஸானி… ஏகம் வஸ்ஸம்… திட்ட²து, பி⁴க்க²வே, ஏகம் வஸ்ஸம். யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேய்ய ஸத்தமாஸானி, தஸ்ஸ த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா; ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா.

‘‘திட்ட²ந்து, பி⁴க்க²வே, ஸத்த மாஸானி. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேய்ய ச² மாஸானி…பே… பஞ்ச மாஸானி… சத்தாரி மாஸானி… தீணி மாஸானி … த்³வே மாஸானி… ஏகம் மாஸம்… அட்³ட⁴மாஸம்… திட்ட²து, பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸோ. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஏவம் பா⁴வேய்ய ஸத்தாஹம், தஸ்ஸ த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா; ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதாதி.

405. ‘‘ஏகாயனோ அயம், பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய யதி³த³ம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தம் நிட்டி²தம் நவமம்.